İçeriğe atla

Toxascaris leonina

Toxascaris leonina
Korunma durumu
Değerlendirilmedi (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Nematoda
Sınıf:Chromadorea
Takım:Ascaridida
Familya:Ascarididae
Cins:Toxascaris
Tür: T. leonina
İkili adlandırma
Toxascaris leonina

Toxascaris leonina köpeklerde, kedilerde, tilkilerde ve ilgili konak türlerinde bulunan yaygın bir parazitik nematoddur. T. leonina, bitler ve pireler gibi ektoparazitlerin aksine konakçılarının içinde yaşayan, dünya çapında dağılmış bir helmint paraziti olan askarid bir nematoddur.[1] T. leonina'nın kesin konakları arasında köpekgiller (köpekler, tilkiler vb.) ve kedigiller yer alırken, ara konaklar genellikle fare veya sıçan gibi kemirgenlerdir. Hayvan enfekte bir kemirgeni yediğinde enfeksiyon son konakta meydana gelir. T. leonina köpeklerde veya kedilerde görülebilmesine rağmen kedilerde çok daha sık görülür.[2]

Arjantin'in Catamarca Eyaleti'nde T. leonina yumurtaları içeren bir fosilleşmiş dışkı kazılmış ve 17002-16573 yaşında olduğu tarihlenmiştir. Bu bulgu T. leonina'nın Güney Amerika'da en azından Geç Pleistosen'den bu yana var olduğunu göstermektedir.[3]

Yaşam döngüsü

T. leonina'nın yaşam döngüsü oldukça basittir. Yumurtalar yutulur ve ince bağırsakta çatlar. Gençler daha sonra ince bağırsağın mukozal duvarına nüfuz eder. Büyüme ve tüy dökümünden sonra bağırsak lümenine dönerler ve olgunlaşırlar. Yetişkin bir dişi kurt, hayvanın dışkısına geçen yumurtaları bırakır. Yumurtalar ortamda 3-6 gün sonra bulaşıcı hale gelir.

Kediler yumurtayı veya larvaları taşıyan kemirgenleri yutarak enfekte olabilirler. Kemirgenler genellikle T. leonina'nın ara konakçılarıdır. Kemirgen yumurtaları yutar ve yumurtalar çatladıktan sonra larvalar kemirgenin dokuları boyunca göç eder. Daha sonra kesin konakçı (son konak), enfekte bir kemirgen yediğinde bu parazitle enfekte olur.

T. leonina'nın yumurtası genellikle yuvarlaktan ziyade ovaldir.

Toxascaris leonina, larvaların akciğerlerden geçmemesi yönüyle diğer Toxocara'lardan farklıdır; bunun yerine tüm gelişim döngüsü bağırsakta gerçekleşir.[4]

İnsanlara yönelik tehdidi

İnsanlar genellikle T. leonina ile enfekte değildir; ancak bu parazit insanlarda bazı örneklerde örnekte bulunmuştur ve çocuklarda iç organ larva migransının bir nedenidir ancak köpeklerde bulunan en yaygın yuvarlak kurt paraziti olan Toxocara canis'ten daha az sıklıkta ortaya çıkmaktadır.[4]

Kaynakça

  1. ^ Maizels RM, Yazdanbakhsh M (2003). "Immune regulation by helminth parasites: cellular and molecular mechanisms" (PDF). Nat. Rev. Immunol. 3 (9): 733-44. doi:10.1038/nri1183. PMID 12949497. 29 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Ocak 2024. 
  2. ^ "Roundworms in pets, Vet PetStop, UK". 25 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2009. 
  3. ^ Petrigh, R. S.; Martínez, J. G.; Mondini, M.; Fugassa, M. H. (2019). "Ancient parasitic DNA reveals Toxascaris leonina presence in Final Pleistocene of South America". Parasitology. 146 (10): 1284-1288. doi:10.1017/S0031182019000787. PMID 31196226. 
  4. ^ a b "Mondofacto Medical Dictionary, Definition of Toxacaris leonina". 8 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2009. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kene</span>

Ixodida veya kene, Parasitiformes üsttakımına bağlı bir hayvan takımıdır.

Tenya veya Taenia saginata, ince bağırsakta yaşayan bir yassı solucan türü.

<span class="mw-page-title-main">Kıl kurdu</span> çocuklarda yaygın bağırsak paraziti olan bir tür

Kıl kurdu, Yuvarlak solucanlar (Nematoda) şubesinden, dünya çapında çocuklarda yaygın bağırsak paraziti olan bir türdür.

Asalak ya da parazit, bir canlıya bağımlı olarak yaşayabilen ve üzerinde yaşadığı canlıya zarar verebilen organizmadır. Bu canlılardan kimileri mikroskobik boyutlardan erginlikte çok büyük boyutlara ulaşabilecek değişimlere sahip olabilirler.

Taşıyıcı ya da vektör epidemiyolojide: bir mikroorganizmayı veya parazit bir canlıyı vücudunda barındıran ve başka canlılara ulaşmasına aracılık eden canlılara denir. Taşıyıcılar enfeksiyon nedeni olan bakteri, kene, bit vb. canlıları üzerlerinde taşıyabilen eklem bacaklı, omurgalı veya omurgasız gibi gelişmiş canlılar olabildiği kadar, yapısında değiştirilmiş gen bölgelerini konağa aktarabilen basit yapılı bakteriler gibi canlılar da olabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Tenyazis</span>

Tenyazis veya tenyasis; tenya cinsinden şerit solucanları nedeniyle bağırsaklarda oluşan bir enfeksiyon.

<span class="mw-page-title-main">Kalp kurdu</span> asalak bir yuvarlak solucandır

Kalp kurdu ; sivrisinek ısırığı ile bulaşan, asalak bir yuvarlak solucandır. Başlıca köpeklerde görülür. Bunun haricinde kedi, kurt, tilki, deniz aslanı gibi canlılarda ve nadiren de insanlarda görülebilir. İplik şeklindedir. Kalp kurdu olarak bilinmesine rağmen genellikle akciğer damarlarında görülür. Konakçıda ileri düzeyde enfeksiyona ve ciddi sağlık problemlerine neden olur.

<span class="mw-page-title-main">Ekinokokkoz</span>

Ekinokokkoz ya da diğer adlarıyla kist hidatik, hidatidoz veya halk arasında türüne bakılmaksızın bilinen adıyla kist hastalığı, Echinococcus türü şerit solucanlarının sebep olduğu bir paraziter hastalıktır. İnsanlarda bu hastalığın iki ana türü görülür: kistik ekinokokkoz ve alveolar ekinokokkoz. Daha seyrek görülen ve polikistik ekinokokkoz ve ünikistik ekinokokkoz adı verilen iki türü daha vardır. Bu hastalık çoğunlukla belirti vermeden başlar ve bu durum yıllarca sürebilir. Ortaya çıkan belirti ve işaretler kistlerin yerine ve büyüklüğüne bağlıdır. Alveolar hastalık genellikle karaciğerde başlar, ama akciğerler ve beyin gibi vücudun diğer kısımlarına da sıçrayabilir. Karaciğeri etkilenen kişilerde karın ağrısı, kilo kaybı ve renkte sararma görülebilir. Akciğer hastalığı ise göğüs ağrısına, nefes darlığına ve öksürüğe yol açabilir.

<i>Anoplocephalosis</i>

Anoplocephalosis atlar, eşekler ve katırlarda Anoplocephala perfoliata,Anoplocephala magna ve Paranoplocephala mamillana türü cestodlar tarafından oluşturulan bir enfestasyondur. Bu enfestasyon at koliğine yol açabilir. Oribatidae familyasına bağlı gözsüz akarları ara konak olarak kullanırlar. Larva formları cysticercoid şeklindedir. enfestasyon cysticercoidleri taşıyan akarların ağız yolu ile alınması sonucu oluşur. Genellikle ölümlere neden olmamakla birlikte çok yaygın alduğu ve önlem alınmadığı durumlarda ölüme varabilen etkileri olabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Konak (biyoloji)</span> başka bir organizmayı barındıran organizma

Biyolojide, daha küçük canlıları parazitizm, mutualism veya kommensalism gibi simbiyotik bir ilişki içerisinde vücudunda barındıran canlılara konak denir. Konak canlı, misafirine genellikle besin ve barınma imkanı sağlar. Virüslerin konak hücreleri, köklerinde azot bağlayan bakterileri barındıran baklagiller ve parazit kurtlara konak sağlayan hayvanlar örnek olarak sayılabilir. Botanikte daha spesifik bir örnek ise, bir tür ektoparazit olan mikropredatörlere besin kaynağı sağlayan konak bitkilerdir.

<span class="mw-page-title-main">Mikrobiyal kist</span> mikroorganizmanın dinlenme evresi

Mikrobiyal kist, organizmanın olumsuz çevre koşullarında hayatta kalmasına yardımcı olan, genellikle bir bakteri veya protist veya nadiren omurgasız bir hayvanın dinlenme veya hareketsiz bir aşaması. Hücrenin metabolik işlemlerinin yavaşlatıldığı ve hücrenin beslenme, hareket gibi tüm aktiviteleri durdurduğu askıya alınmış bir animasyon durumu olarak düşünülebilir. Ayrıca kese içine alma, mikropların bir konakçıdan diğerine veya daha elverişli bir ortama kolayca dağılmasına yardımcı olur. Sarılmış mikrop, büyümesi ve hayatta kalması için uygun bir ortama ulaştığında, kist duvarı, ekskistasyon olarak bilinen bir işlemle parçalanır.

<span class="mw-page-title-main">Kedi sağlığı</span>

Evcil kedilerin sağlığı, veteriner tıpta iyi çalışılmış bir alandır.
Konular arasında bulaşıcı hastalıkları, genetik hastalıkları ve bu hastalıkların önlenmesini; diyeti, beslenmeyi ve kısırlaştırma gibi cerrahi işlemleri içerir.

<span class="mw-page-title-main">Miyaz</span> Infestation of parasitic maggots

Miyaz, hayvan ve insanlarda vücudunun sinek larvaları (kurtçuklar) tarafından parazitik istilasıdır. Larvalar konağın dokularında beslenerek gelişim gösterirler. Sinekler genellikle açık yaralara, dışkı veya idrarla kirlenmiş vücut yüzeylerine larva bıraksalar da, bazı sinek türleri sağlıklı dokulara dahi larva bırakabilmektedir. Bazı durumlarda miyaz etkenleri, bu etkenlerle kirlenmiş topraklardan/yüzeylerden veya bu etkenlerin bulaştığı başka böceklerden de dokulara geçebilmektedir.

Cuterebriazis, kemirgenleri, lagomorfları, kedigilleri ve köpekleri etkileyen paraziter bir hastalıktır. Etiyolojik ajan, sırasıyla kemirgenlerde ve lagomorflarda zorunlu olarak oluşan Cuterebra veya Trypoderma cinsleri içindeki bot sineklerinin larva gelişimidir. Kediler ve köpekler tesadüfi konaklar olarak hizmet eder, ancak araştırmalar yalnızca Trypoderma spp 'yi işaret eder. Vücuda ilk evredeki larvalar tarafından giriş, doğrudan cilde saplanmanın aksine, doğal deliklerin veya açık yaraların mukoza zarları yoluyla gerçekleşir.

<i>Paragonimus</i>

Paragonimus, Paragonimidae familyasına bağlı bir parazit cinsidir. İnsanlarda bazı türler zoonoz olarak ortaya çıkar. Paragonimus'un ilk ara konakları, Cerithioidea ve Rissooidea üst familyalarındaki türlerden en az 54 tanesini içerir.

Tritrichomonas blagburni, kedilerin sindirim sistemini enfekte eden bir parazit cinsidir.

<i>Toxocara canis</i> Başta köpekgiller olmak üzere hayvanları enfekte eden helmint paraziti

Toxocara canis, öncelikle köpekleri ve diğer köpekgilleri enfekte eden, ancak aynı zamanda insanlar dahil diğer hayvanları da enfekte edebilen dünya çapında dağılmış bir helmint parazitidir. Adı, Yunanca yay veya sadak anlamına gelen "toxon" sözcüğünden ve Latince et anlamına gelen "caro" sözcüğünden türetilmiştir. T. canis, kesin konağın ince bağırsağında yaşar. Bu parazit yavru köpeklerde çok yaygındır ve yetişkin köpeklerde biraz daha az görülür. Yetişkin köpeklerde enfeksiyon genellikle asemptomatiktir ancak ishal ile karakterize edilebilir. Buna karşılık, tedavi edilmeyen Toxocara canis enfeksiyonu yavru köpeklerde ölümcül olabilir ve ishale, kusmaya, zatürreye, karın bölgesinde genişlemeye, şişkinliğe, büyüme hızında azalmaya ve diğer komplikasyonlara sebep olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Kancalı kurt</span> Bağırsaklarda yaşayan, kanca şeklinde ağız yapısına sahip olan helmint türleri

Kancalı kurtlar, insanların ve hayvanların ince bağırsağında parazit olarak yaşayan, nematoda şubesine ait helmint türleridir. Kancalı kurt türleri büyük bir çeşitliliğe sahip olmakla birlikte tek bir tür değildir, özellikle de insanlarda Ancylostoma duodenale ve Necator americanus olmak üzere iki tane kancalı kurt türü görülebilir.

<i>Necator americanus</i> Bağırsaklarda yaşayan helmint türü

Necator americanus, insanların ince bağırsağında parazit olarak yaşayabilen bir helminttir.

Ankilostomiyaz, Ancylostoma duodenale adı verilen bir çeşit yuvarlak solucanın neden olduğu bir paraziter enfeksiyondur.