İçeriğe atla

Toumani Diabaté

Toumani Diabaté
Toumani Diabaté, 2007 yılında Ontario eyaletindeki Toronto kentinde yapılan Afrofest'te korayı tanıtırken
Genel bilgiler
Doğum10 Ağustos 1965
Ölüm19 Temmuz 2024 (58 yaşında)
Başladığı yerMali
ÇalgılarKora
Etkin yıllar1987-2024
Önemli çalgılar
Kora

Toumani Diabaté, (10 Ağustos 1965 - 19 Temmuz 2024) Malili bir kora virtüözüdür ve uluslararası bir üne sahiptir. Birçok kişi tarafından dünyanın en iyi kora virtüözü olarak kabul edilmektedir. Hem geleneksel Mali müziğinde hem de flamenko, blues, caz ve diğer uluslararası tarzlara yakın alanlarda başarılı olan çok yönlü bir sanatçıdır.

Biyografi

Diabaté, 1965 yılında Mali'nin başkenti Bamako'da bir seçkin griot (kökleri geçmişe dayanan kalıtsal olarak müzisyen bir kast) ailesinin ferdi olarak dünyaya geldi. Kendisinin araştırmaları sonucunda babadan oğula geçen 71 kora müzisyen kuşağı bulunmaktadır. Bu kuşaklardan en çok dikkat çeken kişi babası Sidiki Diabaté'dir (yaklaşık 1922-1996) ki kendisi ilk albümünü 1970 yılında çıkarmasına karşın "sıcak" ve kendine özgü çalma stiliyle kısa süre içinde Batı Afrika'da büyük bir üne kavuşmuş ve kendisine 1977 yılında prestijli uluslararası Black Arts Festival Festac'ta Kora'nın Kralı unvanı verilmiştir; ayrıca annesi de şarkıcı Nene Koita'dır. Kuzeni Sona Maya Jobarteh de şu anda önemli kadın kora sanatçılarındandır.

Toumani, babasını dinlemek dışında babasından hiç ders almamasına rağmen kendi kendini eğitti ve ailedeki müzikal birikimin yanı sıra özellikle 60'lı ve 70'li yıllarda başkent Bamako'daki soul gruplarını ve Jimi Hendrix, Jimmy Smith ve Led Zeppelin gibi İngiliz rock gruplarını takip ederek kendini geliştirdi.

Beş yaşında kora çalmaya başlayan Toumani, başkent Bamako'nun 60 km doğusundaki Koulikoro kentinde bir gruba katıldı ve ilk kez 13 yaşında sahneye çıktı, bu ilk sahne deneyiminde de büyük bir yerel beğeniyle karşılandı. 1984 yılında ise Mali'nin en ünlü kadın griot sanatçılarından Kandia Kouyate'nin grubunda yer aldı ve grupla henüz 19 yaşındayken Afrika turnesine katılmış oldu. Toumani, 1986 yılında Avrupa'ya giderek bir başka Malili sanatçı Ousmane Sacko'nun grubuna katıldı ve Londra'da yedi ay kaldı, aynı sene WOMAD Festivali'nde de sahne aldı. 1988 yılında ise bir öğleden sonra, Londra'da Lucy Duran prodüktörlüğünde ilk albümü Kairanın kayıtlarını gerçekleştirdi, bu albüm o zamana kadar yapılan ilk solo kora albümüydü ve şu anda kora müziğinin en iyi örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Toumani Diabaté, 22 Mayıs 2009 tarihinde İstanbul Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda bir konser vermiştir.

7. Uluslararası Konya Mistik Müzik Festivali kapsamında, 28 Eylül 2010 tarihinde Konya'da bir konser vermiştir.[1] Bu konserden bir kayıt için: [1]

Diskografisi

Toumani Diabaté, 2007 Winnipeg Folk Festivalinde
  • 1988 - Kaira
  • 1988 - Songhai (Ketama ve Danny Thompson ile)
  • 1994 - Songhai 2 (Ketama ve Danny Thompson ile)
  • 1995 - Djelika
  • 1999 - New Ancient Strings (Ballake Sissoko ile)
  • 1999 - Kulanjan (Taj Mahal ile)
  • 2001 - Jarabi: the Best of Toumani Diabate
  • 2005 - In the Heart of the Moon (Ali Farka Touré ile)
  • 2006 - Boulevard de l'Independance
  • 2008 - The Mandé Variations
  • 2010 - Ali and Toumani - (World Circuit/Nonesuch Records) (Ali Farka Touré ile)

Filmografisi

  • Bamako Is a Miracle Yönetmen: Maurice Engler, Arnaud Robert ve Samuel Chalard (Afro Blue, Cenevre 2003).
  • Toumani Diabaté - Koraklänge aus dem Land der Flusspferde Yönetmen: Martina Pfaff (WDR, Köln 2007).

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2014. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mali</span> Batı Afrikada bulunan denize kıyısı olmayan bir ülke

Mali, resmi adıyla Mali Cumhuriyeti, Batı Afrika'da denize kıyısı olmayan bir ülkedir. 1.240.000 km²'lik yüz ölçümüyle Afrika'nın sekizinci büyük ülkesidir. Nüfusu 19,1 milyondur ve bu nüfusun %65'ini 25 yaş altındakiler oluşturmaktadır. Başkenti Bamako'dur. Mali sekiz bölgeye ayrılmıştır, kuzey sınırları Sahra'nın derinliklerine kadar uzanır. Ülkenin güney bölümü Nijer ve Sénégal nehirlerinin geçtiği Sudan Savanı'ndadır ve nüfusun çoğunluğu bu bölümde yaşar. Mali ekonomisi tarım ve madencilik temellidir. Altın ülkenin önde gelen doğal kaynaklarındandır ve Mali Afrika'nın en büyük üçüncü altın üreticisidir. Tuz da ihraç ürünlerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Şefika Kutluer</span> Türk flüt sanatçısı

Şefika Kutluer, "Sihirli Flüt" lâkaplı Türk flüt virtüözü. 1998 yılında Kültür Bakanlığı Devlet Sanatçısı unvanını almıştır. Aynı zamanda UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi'dir.

Tahir Nejat Özyılmazel veya Neco, Türk şarkıcı ve oyuncudur.

Havva Selda Bağcan, Türk şarkıcı ve besteci. Çıkış yaptığı 1970'lerden itibaren Türkiye'de ve dünya genelinde tanınarak Türk halk müziği ve Anadolu rock tarzlarında şarkılar yaptı. Şarkılarının bir kısmında siyasi ve toplumsal eleştirilere yer vererek protest müziğin ülkesindeki temsilcilerinden biri oldu.

<span class="mw-page-title-main">Yavuz Bingöl</span> Türk müzisyen ve oyuncu

Yavuz Bingöl, Türk müzisyen, türkücü, sinema ve dizi oyuncusudur.

<span class="mw-page-title-main">Ali Farka Touré</span>

Ali Farka Touré, Malili gitarist ve Afrika'nın önemli bir müzisyeni idi.

<span class="mw-page-title-main">Salif Keïta</span>

Salif Keïta, Malili müzisyen, besteci ve şarkıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Suna Kan</span> Türk keman virtüözü (1936–2023)

Suna Kan, Türk keman virtüözü.

<span class="mw-page-title-main">Yehudi Menuhin</span>

Yehudi Menuhin, Amerikalı keman virtüözüdür.

Akbank Caz Festivali, ilki 1991 yılında İstanbul’da düzenlenen ve yıllar içinde Türkiye’nin farklı şehirlerinde de konserlere ev sahipliği yapan caz festivali. Akbank'a ait olan festivalin organize edilmesi ve içeriklerinin planlaması Pozitif tarafından yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kerem Görsev</span> Türk piyanist

Kerem Görsev, Türk caz sanatçısı, piyanist ve besteci.

Bülent Evcil, Türk flütçüdür.

Merve Kocabeyler,, arpist.

<span class="mw-page-title-main">Oumou Sangaré</span>

Oumou Sangaré, Malili Wassoulou müzik sanatçısıdır. Wassoulou, Nijer Nehri'nin güneyinde tarihi bir bölgedir ve müziğinin kökleri calabash denilen bir tür vurmalı çalgının eşliğinde geleneksel av şarkılarından gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Django Sissoko</span>

Django Sissoko, Aralık 2012 - 5 Eylül 2013 tarihleri arası Mali eski Başbakanı olan Malili bir subay ve politikacıdır. 1984'ten 1988'e kadar Adalet Bakanı ve daha sonra 1988-1991 ve 2008-2011 yılları arası Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri olarak iki kez görev yaptı. Aynı zamanda 2011 yılından 2012 Ombudsman olarak görev yaptı.

Meral Mansuroğlu, Türk sanat müziği sanatçısı. 1956 yılında İstanbul'da dünyaya gelen sanatçının baba tarafı Azeri, anne tarafı Çerkes'dir. Türk Sanat Müziği aşığı olan babasının teşviki ile küçük yaşlarda Türk sanat müziği eserlerini öğrenmeye ve icra etmeye başladı. 15 yaşında Üsküdar Musiki Cemiyeti'ne girdi. Burada 8 yıl eğitim aldı.

<span class="mw-page-title-main">Bora Dicle</span>

Bora Dicle, Türk Kanun virtüözü, bestekâr ve müzik yönetmenidir.

<span class="mw-page-title-main">Khaira Arby</span>

Khaira Arby,, Malili şarkıcı ve söz yazarıdır. Sanatçı Timbuktu, Mali'de doğdu.

<span class="mw-page-title-main">Bilkent Konser Salonu</span> konser salonu

Bilkent Konser Salonu; Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Bilkent Üniversitesi'ne bağlı olan Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi'nin içinde yer alan bir konser salonudur. 15 Ekim 1994 tarihinde açılışı yapılan salonun mimarları Erkut Şahinbaş ve İlhan Kural, akustik uzmanı ise Fin mimar Matti Heikkinen'dir. Salonun ana kullanıcısı Bilkent Senfoni Orkestrası olmasına karşın; Ankara Caz Festivali, Uluslararası Ankara Müzik Festivali gibi çeşitli ulusal ve uluslararası müzik etkinlikleri çerçevesinde onlarca sanatçı, müzik grubu ve orkestraya da ev sahipliği yapmaktadır. İlham Gencer, Tahir Aydoğdu, Nilüfer Ruacan, Yıldız İbrahimova, Ayşe Tütüncü ve Fahir Atakoğlu gibi sanatçılar, salonda konser vermiş olan önemli isimlerdendir.

<span class="mw-page-title-main">Moctar Ouane</span>

Moctar Ouane, 27 Eylül 2020 - 25 Mayıs 2021 tarihleri arasında 2020 Mali Askeri İhtilal Darbesi ile 2021 Mali Askeri İhtilal darbesi arasında Mali'nin Başbakan Vekili olarak görev yapan Malili bir diplomat ve politikacıdır. Mali hükûmetinde Mayıs 2004'ten Nisan 2011'e kadar Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.