İçeriğe atla

Torba bağı

Torba bağı
KategoriKavrama düğümleri
Kategori #2[[|]]
Etkinlik%50
AkrabalarıAğırlık bağı, Sıkıştırma bağı, Boğucu bağ, Tam kazık bağı,
ÇözülürlüğüÇok kolay çözülür
KullanımıTorba ağzını çözülmeden tutmak için
ABoK#388, #389, #390, #1241, #1242, #1243, #1244
Bağlanışı[1], [2], [3]

Torba bağı torba, çuval gibi şeylerin ağzını bağlamak için kullanılan birçok bağa verilen ortak isimdir.

Bu genellikle torbanın burulmuş boynu etrafında, birbirine çapraz iki ya da üç döngü ve kesişme noktası yakınında birer döngü altına kıstırılmış uçlardan oluşan, bazen çözüm kolaylığı için sugalı şu bağlardan biridir: kocakarı, camadan, cerrah, hırsız, kazık, sıkıştırma, boğucu, şişe ya da adı pek bilinmeyen şu bağlar ABoK #1241, ABoK #1242, #1243, ABoK #1244, ABOK #1674 ya da torbanın ip kanalı (kaytan yatağı) var ise kese kaytanı.

Bağlanışı

Sıkıştırma bağının torba ağzına bağlanışı

Sıkıştırma bağı çok güvenilir bir torba bağıdır fakat ilmeksiz hali çözülmeyebilir, kesmek gerekebilir.

Sıkıştırma
bağının
bağlanışı

  1. Sol el ile torbanın ağzı büzülüp kavranır,
  2. İpin bir ucu sol küçük parmak ve yüzük parmağı ile uç dışarıda kalacak şekilde tutulup sol başparmak üzerinden aşırılır
    • İstenirse yüzük parmağı başparmak üzerine uç değil ip dirseği yerleştirerek, bağ ilmekli başlanabilir.
  3. İp sol bilek altından torbanın ağzı etrafında bir döngü sarılır
  4. İp sol başparmak üzerinden ve sol bilek üstünden torbanın ağzı etrafında bir döngü daha sarılır
  5. Başparmak kesişen iki halkanın altından çekilirken yerine İpin öbür ucu geçirilir, Oluşan Sıkıştırma bağı, iki uç çekilerek sıkıştırılır
    • İstenirse başparmağı geri çekerken yerine uç değil ip dirseği geçirerek bağ ilmekli bitirilebilir.

Diğer çeşitlerin torba ağzına bağlanışı

  1. Eğer Sıkıştırma bağının son hamlesinde sabitleştirilmiş öbür uç üzerinden aşılmaz, ipin ucu sadece iki döngü arasındaki köprü altından geçirilirse Torba bağının altta resmi görülen Tam kazık bağı çeşidi oluşturulmuş olur.
  2. Eğer Sıkıştırma bağının son hamlesinde sabitleştirilmiş öbür uç üzerinden aşılır, ama ipin ucu sadece iki döngü arasındaki köprü altından ilk uca paralel geçirilirse Torba bağının altta resmi görülen ABOK #1243[1] çeşidi oluşturulmuş olur. Balık ağlarının alt kenar halatına ağırlık bağlamak için kullanılan bu bağı önce ucu, sonra ip bedenini çekerek sıkıştırmak gerekir.
  3. Eğer Sıkıştırma bağının son hamlesinde sabitleştirilmiş öbür uç üzerinden aşılır, ama ipin ucu ilk döngü altından dışa doğru geçirilip sıkıştırılırsa Torba bağının altta resmi görülen ABOK #1241 çeşidi oluşturulmuş olur.
  4. Eğer Sıkıştırma bağının son hamlesinde ip ucu el üzerindeki ip kesişme noktasının üstünden aşırılıp ilk döngü altından içe doğru geçirilip sıkıştırılırsa Torba bağının altta resmi görülen ABOK #1674 çeşidi oluşturulmuş olur. ABOK Kitabinda bu bağı ilmekli haliyle #1244, ilmeksizini #1674 diye gösteren Clifford Ashley, benzerlerinden daha iyi tutar diye yazmıştır.

Boğucu bağın torba ağzına bağlanışı

Boğucu bağ öncekilerin aksine kesişmeyen döngülerle ve her iki ucun da döngülerin tümü altında birbirleriyle kesişecek şekilde sıkıştırılmasıyla yapılır:

  1. Sol elle torbanın ağzı büzüştürülüp kavranır,
  2. İpin bir ucu sol işaret parmağı altına sıkıştılır, uçlar orta parmak üzerinden sallanır (İstenirse ucu ikiye katlayıp dirseği sıkıştırarak ilmekli başlangıç hazırlanabilir)
  3. torbanın ağzı etrafına sabitleştirilmiş öbür uç üzerinden aşan ve birbirine paralel iki (ya da daha fazla sayıda) döngü yapılır;
  4. İp el üzerinden aşağı ve sabitleştirilmiş öbür uç üzerinden son kez aşırılır, sonra da el üzerindeki döngülerin hepsinin altından ilk uca ters yönde geçirilip sıkıştırılır. (İstenirse uç ikiye katlanıp basit uç yerine oluşan dirseği alttan geçirip sıkıştırarak bağ ilmekli bitirilebilir)

Bazı hayvanlar ipin ucundan ısırıp çekiştirerek ilmekli düğümleri çözmeyi öğrenmiş olabilirler. Böyle bir olasılığa karşı tedbir karşı ucu (yani ilmek halkası tarafındaki ucu) ilmek halkası içinden geçirip sıkıştırmadan uzunca bırakmak olabilir.

Şişe bağının torba ağzına bağlanışı

Hırsız düğümü

Acelesi olanlar ve fazla düğüm / bağ bilmeyenler genellikle torbanın ağzını az güvenilir, ama atması kolay olan üst üste iki Adi düğüm (yani Kocakarı düğümü ile, biraz bilenler, az ihtimal biraz daha iyi olan Camadan düğümü) ile bağlarlar. Bir zamanlar gemici tayfalarının tüm kişisel eşyaları bir torbada olurmuş, o torbanın ağzı da genellikle bir Camadan düğümü ile bağlanırmıș. Kendisi yokken torbanın açılıp açılmadığını merak eden tayfalar torbayı Camadan düğümüne çok benzer görünümlü, ama daha dikkat gerektiren Hırsız düğümü ile bağlarlarmış. Torbayı izinsiz açan, ya düğümü Camadan düğümü zannettiğinden ya da yakalanmamak için aceleyle kapatırken Camadan düğümü kullanacağı için torbanın, sahibi yokken izinsiz açıldığı belli olurmuş.

Kese kaytanı

Üç AAA pilli (ya da doldurulabilir karşılığı) taşınabilir elektronik için iki delikli kese, iplerden çekince kapanır, siyah tutanaklardan çekince açılır
Düğümlü halka

Kese sık açılıp kapatılan, genellikle madeni para taşımakta kullanılan, bir küçük torbadır. Kaytan ise keseyi açıp kapamaya yarayan pamuk ya da ipekten örme şerit iptir. Genellikle kesenin ağız kenarında ip kanalı dikilmiştir ya da kese ağzı kenarındaki bir sıra delik ters-yüz-ters-yüz yanayana katlanınca bir ip yolu oluştururlar. Kanalda ip ucu için bir ya da karşılıklı iki çıkış noktası vardır/belirlenir. Uç ya da uçlar çekildiğinde kesenin ağzı daralıp kapanır, kesenin ağzının iki yanından kumaş ya da ip ortası tutulup çekilirse ya da parmaklarla kese ağzı içinde genişletici itelemeler yapılırsa kesenin ağzı genişleyip açılır.

Bağlanışı :

  • Basit halka : bu yöntemde keseyi kapalı tutan sadece iplerin ve kese kumaşının sürtünme direncidir. Ayrıca ip uçları ayakkabı bağı gibi ya da kapalı kese ağzı etrafına da bir yarım kazık bağı ile düğümlenerek kese ağzı kilitlenebilir.
    • Tek delikli kese: İpin bir ucu kanala delikten sokulur, bir kez kese ağzını kanal içinden dolandırıp ayni delikten çıkartılır, uçlar delikten uzakta birbirlerine bağlanır.
    • İki delikli kese: En basit yöntem iki ayrı iple yapılanıdır. İlk ipin bir ucu kanala deliklerin birinden sokulur, bir kez kanal içinden kese ağzını tam dolandırıp (ikinci deliği dışarı çıkmadan geçip) girdiği delikten çıkartılır, uçlar delikten uzakta birbirlerine bağlanır. Başka bir ip deliklerden öbürüne sokulur, onu da bir kez kanal içinden kese ağzını tam dolandırıp girdiği delikten çıkartılır, uçları delikten uzakta birbirlerine bağlanır.
      • Uçlar birlikte karşı ipin çıkmadan geçtiği delikten görünen orta noktasına da bağlanabilir; Böylece iplerin karşılıklı dışarıda kalan çifte uçları bir yanından çekilince kese kapanır, öbür yanından çekilince kese açılır. Alternatif olarak uçlara kırmızı püskül, ip ortalarına yeşil püskül bağlanabilir; Böylece karşılıklı kırmızı püsküller çekilince kese kapanır, karşılıklı yeşil püsküller çekilince kese açılır.
  • Düğümlü halka : Bu yöntemde keseyi kapalı tutan iplerin içinden geçtiği ve sürtünme direncini arttıran düğümü olur. Bu Çifte düğüm bağının Çifte balıkçı bağının bir yarısını oluşturan şekli gibi olabilir.

Kaynakça

  1. ^ Ashley, Clifford W. (1993) [1944], The Ashley Book of Knots, New York: Doubleday, ISBN 0-385-04025-3 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Düğüm</span> bir parça ip, ip veya benzeri bir şey bağlayarak yapılan bir tutturma

Düğüm; ip vb. doğrusal cisimleri, birbirine tutturmak için kullanılan yöntemdir. Düğüm, bir veya birden fazla ipten, dokumalardan, sicim ve kayışlardan, zincirlerden, hatta birbirine bağlanmış hatlardan meydana gelen dokumalardan meydana gelebilir. Düğümler, bağlama yöntemleri, kullanımları, hikâyeleri, kökenleri ve düğüm teorisinin matematiksel gözlemleri nedeniyle ilginç nesneler olarak tanınırlar.

<span class="mw-page-title-main">Camadan düğümü</span>

Camadan düğümü, kare düğüm, halatı sağlamlaştırmak ya da bir cismi etrafından bağlamak için kullanılan eski ve basit bir düğüm şeklidir.

<span class="mw-page-title-main">İzbarço bağı</span>

İzbarço bağı, İp ucu dirseğinin bir ip bedeni döngüsüne sancak bağı şeklinde tutturulmasıyla ip ucunda sabit ve güvenilir bir halka oluşturan bir düğüm çeşididir, yani bir Sancak bağı halkasıdır, Bulin bağı veya Borina düğümü de denir. İzbarço bağı farklı alanlarda farklı şekilde isimlendirilmiştir; Yay, bulin, elde emniyet ve izbaroço bağı aynı bağı ifade eden farklı isimlendirmelerdir.

<span class="mw-page-title-main">Anele bağı</span>

Anele bağı, ipi sabit bir nesneye bağlamak için kullanılan bir düğümdür. Genellikle gemiden sarkıtılan demir, şamandıra gibi şeylerin halkasına ip bağlanırken kullanılır. Meza volta bağı da denir; Yelkenli filikaların yelken serenlerini yukarıya ve aşağıya kaldırıp indiren kandilisa halatına yelken bu bağ ile bağlanır.

<span class="mw-page-title-main">Oltacı bağı</span>

İpin ucunda sabit ve güvenilir bir halka oluşturan bir düğüm çeşididir. İp ortasında da bağlanabilir, ama o zaman iki yana açısı aynı olmaz.

<span class="mw-page-title-main">Zeppelin bağı</span>

İki ipin uçlarını sabit ve güvenilir bir şekilde birleştiren bir düğüm çeşididir. Gerilip gevşemelerle şekil değiştirerek kendiliğinden çözülme eğilimi göstermez. Benzer güvenli düğümlere göre belirgin bir üstünlüğü yük bindiğinde sıkışıp kalmamak, çözülemez hale gelmemek gibi özellikleri ve ip bedenine dikey köprümsü karşılıklı iki kıvrımından tutulup çekildiğinde çok kolay çözülebilmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Çift ipte düğme</span>

Çift ipte düğme, iki ip üzerinde, o iki ipin oluşturduğu, sepet örgülü / saç örgülü görünüşlü cevizimsi bir düğümdür.

<span class="mw-page-title-main">Şişe bağı</span>

Şişe bağı ip ortasında bir bağdır. Kaygan yuvarlak ama üst ucunda az bir genişleme olan eşyaları sıkıca gevşemeden tutabilir.

<span class="mw-page-title-main">İlmekli düğüm</span>

İlmekli düğüm bir durdurma düğümüdür. Kolay düğümlenir. Yük taşıyan yüzü yassı ve düzgün üç köşeli, öbür yüzü piramidimsidir.

<span class="mw-page-title-main">4=0 düğümü</span>

4=0 düğümü, bir ipe dört düğüm atıp iki ucundan çekince ipin düğümsüz kalmasıyla şaşırtır. Aslında son iki hamle ilk iki işlemi geri almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sıkıştırma bağı</span>

Sıkıştırma bağı çok güvenilir ama çözülmesi zor bir bağdır. Çifte sıkıştırma bağı daha da bir güvenilir ve de çözülemezdir.

<span class="mw-page-title-main">Kolan bağı</span>

Kolan bağı, iki ipi birbirine bağlayan bir düğümdür. Uçların birinde bir buçuk sarılmış yarım kazık bağının ucunun, diğerinde bir sarılmış yarım kazık bağının ucunun ortada iki ip arasında oluşan eliptik deliğe kıstırılmasıyla oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Çifte kazık bağı</span>

Çifte kazık bağı iki sırt sırta atılmış yarım kazık bağı ile ana ipin bu tam kazık bağından çıkmadan önce bağ köprüsü altında bir fazla döngü yapmasından oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Çözülmez bağ</span>

Çözülmez bağ ip ucunu ana ipe bağlamak, böylece olusan ilmek ile birçok nesneyi birbirine bağlamak için kullanılan bir düğüm şeklidir.

<span class="mw-page-title-main">Kelepçe bağı</span>

Kelepçe bağı Kurtarma oturağı bağı ile aynı bağdır. Her ikisinde de amaç güvenilir bir kavrama, gevşemeden tutmadır. Kurtarmada birer ilmek göğüs ve bacakları kavrar, kelepçede iki bileği kavrarlar.

<span class="mw-page-title-main">Kamyoncu düğümü</span>

Kamyoncu düğümü, insan elinin kuvvetini katlayarak ipi gerdirebilme işine yarayan düğümler düzenidir.

<span class="mw-page-title-main">Adi düğüm</span> Adi düğüm

Adi düğüm ipin kendi etrafında tam dönüp, döngüsü içinden geçmesiyle oluşan düğümdür.

<span class="mw-page-title-main">Çifte sıkıştırma bağı</span>

Çifte sıkıştırma bağı çok güvenilir ama çözülmesi zor bir bağdır. Sıkıştırma bağı

<span class="mw-page-title-main">Atmaca bağı</span>

Atmaca bağı, Sol el bir hayvanı tutarken sağ elle bağlanabilen ve gerektiğinde kolay çözülen, hayvanın çözememesi için kilitlenebilen bir düğümdür.

<span class="mw-page-title-main">Ayakkabı bağı</span>

Ayakkabı bağı bağcıklı ayakkabıların ön tarafında gide gele ayakkabıyı sıkıca ayağa uyduran bağcık ipinin gevşemesini önlemek için uçlarını birbirine hem güzel görünümlü hem de güvenilir bir şekilde bağlamak için kullanılan eski ve basit bir düğüm şeklidir. Fiyonk düğüm de denir.