İçeriğe atla

Toptanî ailesi

Tiran'daki Abedin Toptani konağı

Toptaniler, 20. yüzyılın başlarında Osmanlı'ya bağlı Arnavutluğun orta kesimlerinde yer alan ve Osmanlı Devleti'nin önde gelen Arnavut kökenli soylu bir ailesiydi.[1] Toptani ailesi Osmanlı Devleti tarafından, Arnavutluk'un daha kolay yönetilebilmesi için atanan az sayıdaki soylu aileden biriydi.[2] 20. yüzyılın başlarında klanın başı olan Esad Paşa Toptani, kendi ailesinin kökeninin Thopia ailesinden geldiğini iddia etti.[3] Bazı kaynaklara göre ailenin ismi, topçuluğun nadir olduğu zamanlarda, ailesinin sahip olduğu düşünülen, top kelimesinden türemiştir.[4]

Ailenin mülkeri

Toptaniler, Osmanlı İmparatorluğu'nda görevli birçok Sipahi'nin kırsal kesimlerinden şehirlere taşındığı 17. yüzyılda, Tiran'a taşınmadan önce aslen Krujë'de (Akçahisar'da) yaşıyordu.[5] Ailenin Krujë'den Tiran'a göç etmesi muhtemelen Arnavutluk'ta ortakçılık sisteminin gelişmesine katkıda bulunmuştur.[6] Ortakçılık sistemi Anadolu Selçukluları döneminde başlamıştır. Osmanlı Devleti bu sistemi çok kısmî de olsa devam ettirmişler ve pâdişâh'a ait topraklarda çalışan çiftçilere ortakçı denmiştir.[7]

Toptaniler Tiran ve Dıraç[8] yakınlarında yaklaşık 50.000 hektarlık bir alana sahipti ve II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Arnavutluk'taki en büyük toprak sahiplerinden biri olarak kaldı. 19. yüzyılda Tiran'ın merkezinde bulunan Toptani aile evi müzeye dönüştürülmüştür.[9]

Önemli üyeleri

  • Esad Paşa Toptani
  • Abdi Toptani
  • Sadiye Toptani, Arnavutluk ana kraliçesi.
  • Murat Toptani
  • Fuat Toptani
  • Blendi Fevziu
  • Ardita Toptani

Kaynakça

  1. ^ Elsie, Robert (2013). A biographical dictionary of Albanian history. Centre for Albanian Studies. Londra: I.B. Tauris in association with the Centre for Albanian Studies. s. 444. ISBN 978-1-78076-431-3. OCLC 801605743. 9 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2021. 
  2. ^ Gawrych, George W. (2006). The crescent and the eagle : Ottoman Rule, Islam and the Albanians, 1874-1913. Londra. s. 85. ISBN 978-1-78672-444-1. OCLC 1030625024. 
  3. ^ Durham, M. E. (2001). Albania and the Albanians : selected articles and letters 1903-1944. Harry Hodgkinson, Bejtullah D. Destani. Londra: Centre for Albanian Studies. s. 12. ISBN 1-903616-09-3. OCLC 49270089. 
  4. ^ Price, G. Ward (George Ward) (1918). The story of the Salonica army. University of Michigan. New York, E. J. Clode. 
  5. ^ Braudel, Fernand (1995). The Mediterranean and the Mediterranean world in the age of Philip II. Berkeley, Calif.: University of California Press. s. 724. ISBN 0-520-20308-9. OCLC 32924928. 12 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2021. 
  6. ^ Stoianovich, Traian (1992). Between East and West: The Balkan and Mediterranean Worlds (Fransızca). A.D. Caratzas. ISBN 978-0-89241-501-4. 23 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2021. 
  7. ^ Kemal Çiçek (1993). Halil İnalcık, Nejat Göyünç, İsmail Erünsal, Heath W. Lowry, Klaus Kreiser (Ed.). Osmanlı araştırmaları XIII. 23 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ Roszkowski, Wojciech (1995). Land Reforms in East Central Europe After World War One (İngilizce). Institute of Political Studies, Polish Acadmy of Sciences. s. 51. ISBN 978-83-85479-85-7. 23 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2021. 
  9. ^ Oakley-Hill, D. R. (2002). An Englishman in Albania : memoirs of a British officer, 1929-1955. Bejtullah D. Destani. Londra: Centre for Albanian Studies. s. 228. ISBN 1-903616-20-4. OCLC 52225631. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Arnavutlar</span> etnik grup

Arnavutlar veya Arnavudlar, ortak bir Arnavut soyunu, kültürünü, tarihini ve dilini paylaşan, Balkan Yarımadası'na özgü bir etnik gruptur. Çoğunlukla Arnavutluk, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan'ın yanı sıra Hırvatistan, Yunanistan, İtalya ve Türkiye'de yaşıyorlar. Ayrıca Avrupa, Amerika ve Okyanusya'da yerleşik çeşitli topluluklardan oluşan büyük bir diaspora oluşturuyorlar.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk-Türkiye ilişkileri</span>

Arnavutluk-Türkiye ilişkileri, Türkiye'nin Arnavutluk'la sürdürdüğü uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Feyzi Bey Alizoti</span> Ocak-Mart 1914 tarihlerinde Arnavutluk başbakanı siyasetçi (1874-1945)

Feyzi Bey Alizoti Osmanlı daha sonraları Arnavut siyasetçi. 22 Ocak ile 7 Mart 1914 tarihleri arasında kısa bir süre Arnavutluk başbakanlığı yapmıştır.

1911 Arnavutluk İsyanı ya da Arnavutluk İsyanı'nın Bastırılması Mart-Ağustos 1911 tarihleri arasında Osmanlı hükûmetine karşı Malisörlü Katolik Arnavutlar tarafından gerçekleştirilen bir isyandır.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk Geçici Hükûmeti</span>

Arnavutluk Geçici Hükûmeti veya Bağımsız Arnavutluk, Arnavutluk'un 28 Kasım 1912 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etmesinin ardından 4 Aralık 1912'de kurulan ve 1914 yılında kadar varlığını sürdüren bir geçici hükûmettir.

Arnavut-Venedik Savaşı, Aralık 1447-Ekim 1448 tarihleri arasında Leş Birliği ile Venedik Cumhuriyeti ve Osmanlı İmparatorluğu arasında gerçekleştirilen bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Kocacık Kuşatması</span>

Kocacık Kuşatması veya Svetigrad Kuşatması, 14 Mayıs-31 Temmuz 1448 tarihleri arasında Leş Birliği'nin elindeki Kocacık Kalesi'nin II. Murad önderliğinde Osmanlı ordusunun tarafından kuşatılmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Akçahisar Kuşatması (1450)</span> Osmanlının Leş Birliğinin tuttuğu Akçahisarı kuşatması; Kesin Leş Birliği Zaferi

Birinci Akçahisar Kuşatması, 14 Mayıs-23 Kasım 1450 tarihleri arasında Leş Birliği'nin kontrolündeki Akçahisar'ın Osmanlı ordusu tarafından kuşatılmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fan Noli</span>

Fan Noli veya Theofan Stilian Noli, Arnavut şair, tarihçi, gazeteci, siyasetçi, Ortodoks metropolit.

<span class="mw-page-title-main">Naim Fraşiri</span> Arnavut tarihçi, gazeteci, şair, yazar ve çevirmen

Naim Bey Fraşıri, Arnavut tarihçi, gazeteci, şair, yazar ve Arnavutluk millî şairi ilan edilen çevirmen. Modern Arnavut edebiyatının öncüsü ve 19. yüzyılın en etkili Arnavut kültürel simgelerinden biri olarak kabul ediliyor.

<span class="mw-page-title-main">1912-1913 Londra Konferansı</span>

Londra Barış Konferansı veya Büyükelçiler Konferansı olarak da bilinen 1912-1913 Londra Konferansı, o zamanın altı Büyük Gücü'nün uluslararası bir zirvesiydi. Birinci Balkan Savaşı'nda Balkan Birliği ordularının Osmanlı Devleti'ne karşı kazandığı başarılar nedeniyle Aralık 1912'de toplandı. Konferans özellikle, toprak edinimleri konusunda savaşan güçler arasında hakemlik yapmayı ve aynı zamanda çatışma sırasında bağımsızlığı ilan edilen Arnavutluk'un geleceğini belirlemeyi amaçladı.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Viryoni Paşa</span> Arnavut siyasetçi

Aziz Viryoni Paşa (1859–1919), 20. yüzyılın başlarında Osmanlı-Arnavut siyasetçidir. Meclis-i Mebûsan Berat mebusu, Arnavutluk Maliye Bakanı ve Tarım ve Maden Bakanı idi.

<span class="mw-page-title-main">Avlonyalı Süreyya Bey</span>

Avlonyalı Süreyya Bey Osmanlı Arnavut siyasetçisi, 1912 Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'nin aktif bir figürü ve Avlonya Meclisi delegelerinden birisi.

<span class="mw-page-title-main">İşkodra Paşalığı</span>

İşkodra Paşalığı, Arnavut Buşatlı ailesi tarafından günümüz Arnavutluk'undaki İşkodra şehri yöresini ve günümüz Karadağ'ının büyük bölümünü kapsayan bölgede eski İşkodra Sancağı yerine kurulan,1757-1831 arasında varlığını sürdüren özerk, de facto bağımsız bir paşalıktı. Kara Mahmut Paşa yönetimindeki zirve yıllarında paşalık, Arnavutluk'un çoğunu, Kosova'nın çoğunu, batı Makedonya'yı, güneydoğu Sırbistan'ı ve Karadağ'ın çoğunu kapsıyordu. 1830'a kadar İşkodra Paşalığı, Güney Karadağ dahil yukarıda sayılan toprakların çoğunu yönetiyordu.

<span class="mw-page-title-main">Robert Elsie</span>

Robert Elsie, Arnavut edebiyatı ve folkloru konusunda uzmanlaşmış Kanada doğumlu bir Alman bilim adamıydı.

<span class="mw-page-title-main">Libhovalı Müfid Bey</span> Arnavut siyasetçi, diplomat ve maliyeci (1876-1927)

Müfid bey Libohova Arnavut ekonomist, diplomat ve siyasetçi ve Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'nin yapıldığı Avlonya Meclisi'nde delegelerden biridir. Arnavutluk Geçici Hükûmeti döneminde Arnavutluk'un ilk İçişleri Bakanı olarak görev yaptı ve o zamandan itibaren 1913-1927 yılları arasında dokuz kez farklı hükûmet görevlerinde bulundu, Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Maliye Bakanı ve Kültür Bakanı olarak görev yaptı.

Vrioni ailesi büyük Arnavut aristokrat ailelerinden ve Arnavutluk'un en büyük toprak sahiplerinden biridir. Genellikle Paşa veya Bey tarafından tutulan Nişan Unvanları, Osmanlı İmparatorluğu’nun Padişahı tarafından Ferman veya Berat ile verilen, Merkezi veya Yerel Osmanlı idaresinde tayin edilen pozisyonlara karşılık geldi.

<span class="mw-page-title-main">Arianiti ailesi</span>

Arianiti Ailesi, Arnavut kökenli soylu bir aile olup 11 ila 16. yüzyıllar arasında bugünkü Arnavutluk ve çevresinde oldukça geniş arazileri sahiplerdi. Ailenin sahip olduğu araziler İşkomi vadisinden eski Egnatia Yolu'na oradan da Manastır'ın doğu kesimlerine kadar uzanıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Gani Toptani</span>

Gani Toptani, Osmanlı Arnavut subayı ve Sultan II. Abdülhamid'in emir subayıydı. Yanya'daki kısa bir askerî kariyerinin ardından Harput'a sürgüne gönderildi, ancak kısa süre sonra kişisel koruması olarak Sultan II. Abdülhamid'in emrinde hizmet etmesi için İstanbul'a çağrıldı. Daha sonra hem Osmanlı İmparatorluğu'nda hem de daha sonra bağımsız Arnavutluk'ta siyasî ve askerî bir figür olarak yükselecek olan Esad Toptani Paşa'nın ağabeyiydi. Gani Toptani, 1898'de İstanbul'un Beyoğlu (Pera) semtinde siyasi gerilime yol açacak bir çatışma sonrasında öldürüldü. 1 yıl sonra kardeşi Esad da, Gani'nin öldürülmesi emrini verdiği sanılan Divan-ı Hümayun üyesi ve aynı zamanda Sadrazam Halil Rıfat Paşa'nın oğlu Cavid Bey'e intikam olarak Arnavutluk'tan getirdiği tetikçilerle suikast girişiminde bulunacak ve onu öldürtecekti.

<span class="mw-page-title-main">Mashkullora Muharebesi</span>

Mashkullora Muharebesi, 19 Mart 1908 tarihinde Mashkullora'da Çerçiz Topulli liderliğindeki Arnavut çetecileri ile Osmanlı garnizonu arasında gerçekleşen çatışmaydı.