İçeriğe atla

Topeka Anayasası

Topeka'daki Kongre, Frank Leslie'nin Resimli Gazetesi

Topeka Anayasası (1855), ABD'de, Kansas'ta kölelik yanlısı yönetime karşı, kölelik karşıtı bir yönetimin oluşmasına yol açan anayasa.

1854 tarihli Kansas-Nebraska Yasası yeni kurulan Kansas ve Nebraska topraklarında kölelik sorunu dahil bütün iç sorunlarda kendi kendini yönetim ilkesinin uygulanmasını öngörüyordu. Dolayısıyla bu topraklarda oluşacak yönetimlerin niteliği büyük önem kazanmıştı; sonuçta kölelik yanlıları Kansas'ta kendi denetimlerinde bir yasama meclisi oluşturmayı başardılar. Bunun üzerine bu topraklarda yerleşmiş olan kölelik karşıtları Topeka'da 23 Ekim - 12 Kasım 1855 arasında bir anayasa meclisi topladılar; benimsedikleri Topeka Anayasası ile de köleliği yasakladılar. 15 Aralık'ta yapılan halkoylamasında bu anayasa kabul edildi, ama özgür Siyahların Kansas topraklarına girebilmeleri üçe bir çoğunlukla reddedildi.

15 Ocak 1856'daki seçimlerde kölelik karşıtı bir vali ile Yasama Meclisi'nin işbaşına gelmesi üzerine iki rakip yönetim ortaya çıkmış oldu.Başkan Franklin Pierce kölelik karşıtı yönetimi ayaklanmacı olarak suçladı ama Temsilciler Meclisi 3 Temmuz 1856'da Kansas'ın Topeka Anayasası temelinde eyalet olmasını kararlaştırdı.Kansas, 1861'de Birlik'e kabul edilinceye değin kanlı çatışmalara sahne oldu.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu (1924)</span> Türkiye Cumhuriyetinin anayasası (1924–1961)

1924 Anayasası, 20 Nisan 1924'te yürürlüğe girdi, 1921 tarihli Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu'nun yerini almıştır. Atatürk ilkeleri de denilen altı ilkenin eklenmesi, devletin dininin İslam olduğuna dair ibarenin kaldırılması ve kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının verilmesi gibi birkaç önemli değişiklikle 1961'e dek yürürlükte kalmıştır. 10 Ocak 1945'te içeriği değiştirilmeden, dili Türkçeleştirilerek yeniden kabul edilmiştir. 27 Mayıs 1960 ihtilalinin ardından, yeni bir anayasa hazırlanarak 1961'de kabul edilmiş ve 1924 Anayasası yürürlükten kalkmıştır.

  1. Madde: Devletin yönetim şekli Cumhuriyettir.
  2. Madde: Türk Devleti'nin dili Türkçe, başkenti Ankara'dır.
  3. Madde: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Bu egemenliğin tek temsilcisi TBMM'dir.
<span class="mw-page-title-main">Anayasa</span> devleti yöneten temel ilkeler bütünü

Anayasa, ülke üzerindeki egemenlik haklarının kullanım yetkisinin içeriğinde belirtildiği şekliyle devlete verildiğini belirleyen toplumsal sözleşmelerdir. Hans Kelsen'in normlar hiyerarşisine göre diğer bütün hukuki kurallardan ve yapılardan üstündür ve hiçbir kanun ve yapı anayasaya aykırı olamaz. Devletin temel örgüt yapısını kuran, önemli organlarını ve işleyişlerini belirleyen; ayrıca temel hak ve özgürlükleri tespit edip, sınırlarını çizen hukuk metinleridir. Toplumsal bir sözleşme niteliği taşır. Devlet faaliyetlerini ve oluşum biçimini düzenleyen yasa metnidir.

<span class="mw-page-title-main">Franklin Pierce</span> 14. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1853–1857)

Franklin Pierce, Amerikalı siyasetçi. 14. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1853-1857). Pierce, kölelik karşıtı hareketi ülkenin temel birliğine ve beraberliğine karşı asli bir tehlike olarak gören kuzeyli bir Demokrat Partiliydi. Kansas-Nebraska Kanunu'nu desteklemesi ve Kaçak Köle Kanunu'nu yürürlüğe sokması gibi bölücü politikaları sonucunda Güney eyaletlerinin ayrılığına imkân sağladı.

Solon Anayasası, MÖ 6. yüzyılda Solon tarafından hazırlanan ve söz konusu coğrafyada türünün en eski örneği olma niteliğini taşıyan Yunan anayasası.

<span class="mw-page-title-main">John Brown (lider)</span>

John Brown Amerikalı kölecilik karşıtı, isyancı.

<span class="mw-page-title-main">Roma hukuku</span> Antik Romanın hukuk sistemi

Roma hukuku, Antik Roma'nın hukuk sistemidir. Kamu hukuku ve özel hukuk ayrımına dayanmaktadır. Bu ayrım ilk kez Roma hukukunda yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Anayasası</span> 1982 yılından beri yürürlükte olan Türkiye Anayasası

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası veya resmî olmayan kullanımıyla 1982 Anayasası, Türkiye'nin 9 Kasım 1982'den bu yana geçerli olan anayasasıdır. 12 Eylül Darbesi sonrasında askerî yönetimin emriyle Danışma Meclisi tarafından hazırlanmış, 23 Eylül 1982 tarihinde Danışma Meclisi tarafından ve 18 Ekim 1982 tarihinde Millî Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilmiştir. Devlet Başkanı Kenan Evren, Anayasa'nın ilk üç maddesinin "değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini" dördüncü madde olarak taslağa ekletmiştir. 7 Kasım 1982 Pazar günü yapılan halk oylaması sonucu yüzde 91,37 oranında kabul oyu ile kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1961)</span> Türkiye Cumhuriyetinin anayasası (1961–1982)

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası veya 1961 Anayasası, 9 Temmuz 1961 tarihli referandum ile kabul edilen ve 12 Eylül Darbesi'ne kadar yürürlükte olan anayasadır.

<span class="mw-page-title-main">TBMM 1981 Danışma Meclisi</span> 1982 Anayasasını hazırlamak için kurulan Kurucu Meclisi oluşturan iki organdan biri

Danışma Meclisi (DM), 12 Eylül 1980 Darbesi'nden sonra, Millî Güvenlik Konseyi'yle (MGK) birlikte, 1982 Anayasası'nı hazırlamak için kurulan Kurucu Meclisi oluşturan iki organdan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de anayasal süreç</span> Türk anayasal sürecinin geçmişi ve bugünü

Türkiye'de anayasal süreç, 1808 tarihinde ilan edilen Sened-i İttifak ile başlayıp günümüze kadar devam etmektedir. II. Mahmud döneminde, Alemdar Mustafa Paşa tarafından hazırlanan Sened-i İttifak, merkezî otoriteyi taşrada hâkim kılmak için Rumeli ve Anadolu âyanları ile Osmanlı Devleti arasında 29 Eylül 1808’de imzalandı. Osmanlı'da Sened-i İttifak ile Türk tarihinde ilk defa devlet iktidarı sınırlandırıldığından, bu belge Türk tarihinde ilk "anayasal belge" kabul edilmektedir. Abdülmecid döneminde 3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşid Paşa tarafından hazırlanan Tanzimat Fermanı ilan edildi. Bu ferman ile padişah, fermanda ilân edilen ilkelere ve konulacak kanunlara uyacağına yemin etti. Tanzimat Fermanı'nın tamamlayıcısı ve pekiştiricisi olan Islahat Fermanı, Abdülmecid tarafından 1856 yılında "ferman" olarak ilan edildi. Tanzimat döneminde yetişen ve Genç Osmanlılar olarak bilinen aydın ve yazarlar, Avrupa'dan etkilenerek meşrutiyet yönetimini savunmaya başladılar ve meşrutiyeti ilan ettirmek için Abdülaziz’i tahttan indirerek, yerine II. Abdülhamid’i getirdiler. 23 Aralık 1876'da Mithat Paşa’nın hazırladığı Kanun-i Esasi ilan edilerek meşrutiyete geçildi. Kanun-i Esasî, şekli kritere göre bir anayasa olarak kabul edilmektedir. Türk tarihinin ilk anayasası olan ve 12 bölüm ile 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasî'nin 113. maddesi gereğince, padişah olağanüstü durumlarda Anayasa'yı askıya alabilirdi. II. Abdülhamid, 1877 yılında Rus savaşlarını neden göstererek Anayasa'yı askıya aldı. 1908 yılındaki askeri ayaklanma sonucu II. Abdülhamid, 1876 Anayasası'nı tekrar yürürlüğe koydu ve böylece II. Meşrutiyet dönemi başladı. 1909 yılında 31 Mart Vakası'nın meydana gelmesinden sonra tahttan indirilen II. Abdülhamid'den sonra 1909 yılında Anayasa'da önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerle 1876 Anayasası, meşruti bir parlamenter monarşi Anayasası haline geldi.

Amerika Birleşik Devletleri'nin siyasî birimleri ve bölümleri arasında aşağıdakiler bulunur:

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası Altıncı Değişikliği, Amerika Birleşik Devletlerinin ülkenin anayasası ile uyumlu olarak yapılan yasa ve antlaşmaları düzenler, hükûmetin alacağı bir tutumda bir gereklilik olarak dini bir ölçü kullanmasını yasaklar ve Anayasaya göre Konfederasyon Maddeleri ile daha önce oluşturulan borçlardan da Amerika Birleşik Devletlerini sorumlu tutar.

<span class="mw-page-title-main">Tunus Anayasası</span>

Tunus Anayasası, Tunus Cumhuriyeti'nin en büyük kanunu olmakla birlikte Tunus devleti ile halk arasındaki ilişkiyi belirten bir çerçevedir.

<span class="mw-page-title-main">John C. Breckinridge</span> Amerikalı siyasetçi

John C. Breckinridge, Amerikan hukukçu, politikacı ve asker. Kentucky Eyaletini Kongrenin iki kolunda da temsil etti ve Amerika Birleşik Devletlerinin 14. ve en genç başkan yardımcısı oldu. 1857'den 1861'e kadar başkan yardımcılığı görevi yapmış ve 36 yaşında göreve başlamıştır. Demokrat Parti üyesiydi ve Amerikan iç savaşının patlak vermesi sırasında Amerikan Senatosu'nda görev yaptı, ancak Konfedere Devletler Ordusuna katıldıktan sonra sınır dışı edildi. 1865'te Konfederasyon Savaş Sekreteri olarak atandı.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Diyet</span> Japonyanın yasama organı

Ulusal Diyet, Japonya'nın çift meclisli ulusal yasama organıdır. Temsilciler Meclisi olarak bilinen daha alt meclis ve Danışmanlar Meclisi adı verilen bir üst meclisden oluşur. Yasaları çıkarmaya ek olarak, başbakan'ı seçmekle resmen sorumludur. Diet, ilk olarak Meiji Anayasası'nın kabul edilmesinden sonra 1889'da İmparatorluk Dieti olarak toplandı. Diet, savaş sonrası yeni anayasa kabul edildikten sonra 1947'de bugünkü şeklini aldı ve anayasa tarafından devlet iktidarının en üst organı olduğu belirlendi.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ Prensliği</span> 1852-1910 arası var olan Balkan devleti

Karadağ Prensliği, Güneydoğu Avrupa'da 13 Mart 1852 - 28 Ağustos 1910 tarihleri arasında var olan eski bir prenslikti. Daha sonra Prens olan I. Nikola tarafından krallık ilan edildi.

Litvanya Cumhuriyeti Anayasası Litvanya Cumhuriyeti'nde kabul edilen tüm yasalar için temel olan anayasa. 25 Ekim 1992'de yapılan referandumda onaylanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">1973 Suriye Anayasası</span> Suriyenin eski anayasası

1973 Suriye Arap Cumhuriyeti Anayasası 13 Mart 1973'te kabul edildi ve 27 Şubat 2012'ye kadar yürürlükte kaldı. Anayasa, Suriye'nin karakterini Arap, demokratik ve cumhuriyetçi olarak tanımlar. Ayrıca, pan-Arap ideolojisine uygun olarak, ülkeyi daha geniş Arap dünyasının bir bölgesi ve halkını Arap ulusunun ayrılmaz bir parçası olarak konumlandırır. Anayasa, Arap Sosyalist Baas Partisinin gücünü sağlamlaştırdı. Anayasanın 8. maddesi partiyi "toplumda ve devlette önde gelen parti" olarak tanımlar, oysa Suriye - çoğu kez inanıldığı gibi - resmi anlamda tek partili bir sistem değildi.

<span class="mw-page-title-main">Kansas Senatosu</span>

Kansas Senatosu, ABD Kansas Eyaletinin eyalet yasama organı olan Kansas Yasama Meclisinin üst kanadıdır. Her biri en az 60.000 nüfuslu eşit sayıda bölgeyi temsil eden 40 senatörden oluşur. Senato üyeleri dört yıllık bir süre için seçilirler. Bir senatörün hizmet edebileceği terim sayısında bir sınırlama yoktur. Kansas Senatosu Topeka'daki Kansas Eyaleti Meclis Binası'nda toplanır.

<span class="mw-page-title-main">Lincoln-Douglas tartışmaları</span>

Lincoln-Douglas münazaraları Illinois'den Birleşik Devletler Senatosu için Cumhuriyetçi Parti adayı Abraham Lincoln ile Demokrat Parti adayı görevdeki Senatör Stephen Douglas arasındaki yedi münazara dizisidir. Senatörlerin kendi eyaletlerinin halkı tarafından seçilmesini öngören Birleşik Devletler Anayasası On Yedinci Değişikliği 1913 yılında onaylanana kadar, senatörler kendi eyalet yasama meclisleri tarafından seçiliyordu, bu nedenle Lincoln ve Douglas kendi partileri için Illinois Genel Meclisi'nin oylarını kazanmaya çalışıyorlardı.