İçeriğe atla

Tiit-Rein Viitso

Tiit-Rein Viitso
Doğum04 Mart 1938(1938-03-04)
Talinn, Estonya
Ölüm02 Aralık 2022 (84 yaşında)
Talinn, Estonya
MilliyetEston
EğitimTartu Üniversitesi
MeslekDilbilimci ve akademisyen
İşverenTartu Üniversitesi
ÖdüllerWiedemann Dil Ödülü (2011)
Tiit-Rein Viitso

Tiit-Rein Viitso (d. 4 Mart 1938 - ö. 2 Aralık 2022), Eston dilbilimci.[1]

Yaşamı ve kariyeri

Viitso, 4 Mart 1938'de Tallinn'de doğdu. 1962'de Eston dilleri üzerine eğitim alarak Tartu Devlet Üniversitesinden mezun oldu. 1965 ila 1973 yılları arasında Tartu Devlet Üniversitesi Hesaplama Merkezinde (Estonca: TRÜ arvutuskeskus) çalıştı. 1973-1993 yıllarında Estonya Dil Enstitüsünde ve 1986'dan 2022 yılındaki ölümüne kadar Tartu Devlet Üniversitesinde (şimdiki Tartu Üniversitesi) görev aldı.[1]

Başlıca araştırma alanları Fin dilleri, özellikle Estonca, Livonca, Votik ve Veps dillerini içermekteydi. Ayrıca 2007'den 2022 yılındaki ölümüne kadar Linguistica Uralica dergisinin baş editörüydü.[1]

Viitso, 2 Aralık 2022'de doğum yeri Tallinn'de doğal nedenlerden 84 yaşında vefat etmiştir.[2]

Ödülleri

  • 2001: Beyaz Yıldız Nişanı, 5. sınıf.[3]
  • 2011: Wiedemann Dil Ödülü

Eserleri

  • Äänisvepsa murde väljendustasandi kirjeldus (1968)
  • Läänemeresoome keelte fonoloogia küsimusi (1981)
  • Erzya prosody (2003, ortak yazar)
  • Meadow Mari prosody (2005, ortak yazar)
  • Liivi keel ja läänemeresoome keelemaastikud (2008)
  • Livonian prosody (2008, ortak yazar)

Kaynakça

  1. ^ a b c "Viitso, Tiit-Rein - Eesti Entsüklopeedia". entsyklopeedia.ee. 9 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2021. 
  2. ^ Lahkus keeleteadlane Tiit-Rein Viitso 2 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Estonca)
  3. ^ "Teenetemärkide kavalerid: Tiit-Rein Viitso". www.president.ee. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Estonya</span> Kuzey Avrupada bir ülke

Estonya ya da resmî adıyla Estonya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'da bulunan bir Baltık devletidir. Kuzeyinde Finlandiya Körfezi ve Finlandiya, güneyinde Letonya, batısında Baltık Denizi ve İsveç, doğusunda Peipus Gölü ve Rusya bulunmaktadır. Başkenti ve en büyük şehri Tallinn'dir. Estonya toprakları anakara ve Baltık Denizi'ndeki 2.222 adadan oluşur. Nemli karasal iklim görülür. Ülke nüfusunun büyük çoğunluğunu bir Fin halkı olan Estonlar oluşturmaktadır. Ülkenin resmî dili, Finceden sonra dünyanın en çok konuşulan ikinci Baltık-Fin dili olan Estoncadır. Yapılan araştırmalara göre Estonya, Avrupa'nın; komşusu Finlandiya'dan sonra en temiz ikinci ülkesi, yaşam kalitesi en yüksek dokuzuncu ülkesi, en güvenli beşinci ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Estonca</span> Estonyanın resmi dili

Estonca, Estonya'nın resmî dilidir. 1,1 milyon Estonya vatandaşına ek olarak on binlerce Estonyalı göçmen tarafından konuşulan dil. Ural Dil Ailesi'nin Fin-Ugor dilleri'ne mensuptur. Dil, Finceye oldukça benzemektedir. Dili ailedeki diğer dillerden ayıran en önemli özellik, kısa, uzun ve çok uzun olmak üzere üç farklı tonlama barındırmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tartu Üniversitesi</span>

Tartu Üniversitesi Tartu, Estonya'da bulunan bir yükseköğretim kurumudur. 1632 yılında kurulan üniversite kamuya ait bir üniversitedir. Yaklaşık 19.000 öğrencisi bulunmaktadır. Üniversite Avrupa Birliği Erasmus Projesi üyesidir. Günümüzde üniversitede Estonya dışından 400 öğrenci eğitim almaktadır. Yabancı öğrenci grupları Finler, İsveçliler, Ruslar, Almanlar ve Amerikalılar çoğunluğu oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Võro dili</span>

Võro dili, Fin-Ugor dillerinin Baltık-Fin koluna mensup bir dildir. Geçmişte Estoncanın Güney Estonca lehçelerinden biri olarak tanımlansa da günümüzde başlı başına bir dil olarak kabul görmektedir. Dili konuşan halk, günümüzde Estonya'nın azınlık dilleri arasında yer alma girişimlerinde bulunmaktadır. Dilin 70,000 kadar konuşanı olup konuşanlara da Võro adı verilmektedir. Bu dili konuşanların büyük çoğunluğu, Güney Estonya'daki Võru bölgesindeki sekiz bucakta bulunmaktadır. Bu bucaklar, Karula, Harglõ, Urvastõ, Rõugõ, Kanepi, Põlva, Räpinä ve Vahtsõliina şeklindedir. Ancak bunun dışında başkent Tallinn ve Tartu gibi kentlerde de dilin konuşanlarına rastlamak mümkündür.

<span class="mw-page-title-main">Edgar Savisaar</span>

Edgar Savisaar, Estonya'da Halk Cephesi ve Merkez Parti kurucusu. 1990-1992 yılları arasında Estonya Başbakanlığı, daha sonra Estonya Ekonomik ve İletişim Bakanlığı görevini üstlenmiştir. Estonya'nın başkenti Tallinn'in belediye başkanı olarak da görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Andres Tarand</span> Estonyalı politikacı

Andres Tarand, 1994-1995 yılları arasında Estonya Başbakanı olarak görev yapan bir politikacıdır. 2004 ve 2009 yılları arasında Avrupa Sosyalist Partisi'nin bir parçası olan Sosyal Demokrat Parti için Avrupa Parlamentosu (MEP) üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Tullio Ilomets</span>

Tullio Ilomets, Eston kimyager, tarihçi, bilim insanı ve tarihçidir. Estonya bilim tarihi mirasının korunmasında gönüllü olmuştur. Ollomets, 13 Temmuz 1921'de Tartu, Estonya'da doğdu.

<span class="mw-page-title-main">Estonya'da demiryolu ulaşımı</span>

Estonya'daki demiryolu ulaşım sistemi, yaklaşık 1.200 kilometrelik demiryolu hattının 900 kilometresi şu anda genel kullanımda olan bir ağdır. Demiryolu ağının altyapısı çoğunlukla devlete aittir ve Estonya Teknik Gözetim Kurumu tarafından incelenmiştir.

Tiit Lilleorg Estonyalı bir film ve televizyon oyuncusu ve Ida Dans Okulu'nun kurucu ortağı ve yönetmeniydi.

<span class="mw-page-title-main">Võro Enstitüsü</span>

Võro Enstitüsü, Võro dilinin ve kültürünün korunması ve geliştirilmesine adanmış bir Estonya devlet araştırma ve geliştirme kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Alar Karis</span> 6. Estonya cumhurbaşkanı

Alar Karis, 11 Ekim 2021'den beri Estonya'nın altıncı Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Eston biyolog, memur ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Karl Vaino</span>

Karl Genrikhovich Vaino, Eston siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Jakob Hurt</span>

Jakob Hurt önemli bir Estonyalı halkbilimci, ilahiyatçı ve dilbilimciydi.

<span class="mw-page-title-main">Özgürlük Meydanı (Tallinn)</span>

Özgürlük Meydanı, Estonya'nın Tallinn kentindeki Eski Kent'in güney ucunda, devlet etkinliklerinin ve çeşitli konserlerin gerçekleştiği bir meydandır. Doğuda Aziz John Kilisesi, güneyde Kaarli Bulvarı ve bir yeraltı alışveriş merkezi (2008–09) ve batıda Estonya Bağımsızlık Savaşı'nı (1918-1920) anan bir Zafer Sütunu (2009) ile çevrelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jaak Kangilaski</span>

Jaak Kangilaski Estonyalı bir sanat tarihçisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Tartu (kırsal belediye)</span>

Tartu kırsal belediyesi, Estonya'nın Tartu ilinde bulunan bir belediyedir. Belediye, ülkenin güneydoğusunda Tartu'nun kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 742 km² olan belediyenin nüfusu 2021 yılı itibari ile 11.539'dur. Belediyenin merkezi Kõrveküla'dır.

<span class="mw-page-title-main">Estonya Basketbol Ligi</span>

Korvpalli Meistriliiga (KML), Estonya'nın en üst düzey basketbol ligidir. PAF Korvpalli Meistriliiga adıyla sponsorluk nedeniyle bilinmektedir. Lig, Estonya Basketbol Federasyonu tarafından düzenlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ando Leps</span>

Ando Leps, Eston siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Ivo Kuusk</span>

Ivo Kuusk, Eston opera sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Jaan Tooming</span>

Jaan Tooming, Eston oyuncu, yönetmen ve yazar.