İçeriğe atla

Théodore Sindikubwabo

Théodore Sindikubwabo
Ruanda Devlet Başkanı
Görev süresi
9 Nisan 1994 - 19 Temmuz 1994
Yerine geldiğiJuvénal Habyarimana
Yerine gelenPasteur Bizimungu
Kişisel bilgiler
Doğum 1928
Butare
Ölüm 1998
Bukavu, Kongo DC

Théodore Sindikubwabo (d. 1928 - ö. 1998), Ruandalı siyasetçi. Sindikubwabo, Afrika ülkesi Ruanda'da 1994 yılında kısa bir dönem devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Ruanda devlet başkanı Juvénal Habyarimana'nın 6 Nisan 1994 tarihinde uçak kazasında hayatını kaybetmesi sonrasında yaptığı bir radyo konuşması ile o süreçte meclis başkanı olan Sindikubwabo kendini devlet başkanı olarak açıklamıştır. Bu açıklamdan bir gün sonra 9 Nisan 1994'te de yemin ederek görevine başlamıştır.

Sindikubwabo'nun iktidarı döneminde de Hutular ile Tutsiler arasında yaşanan etnik çatışma sonlandırılamamış, çatışmalar bu süreçte en yoğun ve kanlı dönemini yaşamıştır. Ruanda soykırımı olarak adlandırılan süreçte 100 gün gibi kısa bir dönemde 800.000 kişi ölmüştür. 17 Nisan 1994 tarihinde kendisinin yönettiği bir hükûmet oturumunda Butare valisini katliama katılmadığı gerekçesiyle görevinden alan Sindikubwabo, 19 Nisan tarihinde yaptığı halk konuşmasında bu kararını halka duyurmuş ve bu konuşmasında halktan katliamlara devam etmeleri yönünde çağrı yapmıştır.[1] Bu konuşmalar neticesinde Butare'de de soykırım başlatılmış, dönemin görevden alınan valisinin de bu süreçte öldürüldüğü tahmini yürütülmüştür.

Hutu yönetiminin radikal ve soykırımı destekleyen adımlar atan Sindikubwabo yönetimine karşı mücadelesini genişleten Ruanda Yurtsever Cephesi (Front patriotique rwandais - FPR), 1 Temmuz 1994 tarihinde hükûmet oluşturmuş, FPR lideri Paul Kagame devlet başkanlığı yardımcısı makamına getirilmiştir. Yönetimi ele alan FPR ile birlikte devlet başkanlığı görevi sona eren Sindikubwabo, görevi 19 Temmuz 1994 tarihinde devlet başkanı olarak atanan Pasteur Bizimungu'ya devrederek Zaire'ye (günümüzde Kongo DC) kaçmıştır. Sürgün hayatı yaşadığı Bukavu'da 1998 yılında ölmüştür.

Sindikubwabo'nun ölümünden yıllar sonra da 1994 yılında yaşanan gelişmeler ile ilgili Şubat 2013'te Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde davalar açılmış, Sindikubwabo ile birlikte o dönem Dışişleri bakanı, Sağlık bakanı, Ticaret Bakanı ve Kamu Hizmetleri Bakanı olan ve sağ olan kişiler yargılanmıştır. İlk duruşma neticesinde Ticaret Bakanı ve Kamu Hizmetleri Bakanı tutuklanmış, ikinci duruşma sonrasında da Dışişleri bakanı ve Sağlık bakanı delil yetersizliği nedeniyle serbest bırakılmıştır. Sindikubwabo'nun o dönem Butare valisini katliama katılmadığı gerekçesiyle mi görevden aldığı ya da siyasi ve idari sebeplerinde olup olmadığı mahkeme tarafından karara bağlanamamış, serbest bırakılan iki bakan da o dönemde Sindikubwabo'nun halka neler söyleyebileceğini bilemedikleri için engel olamadıklarını ifade etmişlerdir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Alison Des Forges, Yayımcı:Human Rights Watch: „Leave none to tell the story“. Genocide in Rwanda. New York/Washington/London/Brussels 1999, The Organization, Sayfa 333 ve 495
  2. ^ "1994 yılında yaşananlar mahkemeye taşındı". 12 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Burundi</span> Afrikanın ortadoğu kısmındaki bir ülke

Burundi, resmî adı ile Burundi Cumhuriyeti, Doğu Afrika ile Afrika Büyük Gölleri'nin kesiştiği Büyük Rift Vadisi'nde denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir. Kuzeyde Ruanda, doğu ve güneydoğuda Tanzanya, batıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti, güneybatıda ise Tanganika Gölü ile çevrilidir. Ülkenin yönetsel başkenti Gitega, ekonomik başkenti ise Bujumbura'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ruanda</span> Orta Afrikada bulunan bir ülke

Ruanda ya da resmî adı ile Ruanda Cumhuriyeti, Afrika kıtasının orta bölümünün doğu kısmında yer alan ve denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Uganda, Tanzanya, Burundi ve bir kısmı Kivu Gölü ile olmak üzere Kongo DC oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Kigali'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ruanda Soykırımı</span> Ruandada 1994 yılında yaklaşık yüz gün içinde 800.000 Tutsi ve ılımlı Hutunun, aşırı uç Hutular (Interahamwe) tarafından öldürülmesi olayı

Ruanda Soykırımı, Ruanda'da 1994 yılında yaklaşık yüz gün içinde 800.000 Tutsi ve ılımlı Hutu'nun, aşırı uç Hutular (Interahamwe) tarafından öldürülmesi olayıdır. Katliam, Tutsi destekli isyancı Ruanda Vatansever Cephesi lideri Paul Kagame'ye bağlı güçlerce, Hutu ağırlıklı hükûmetin düşürülmesi ile son buldu. Ardından yönetimden güç alan Tutsilerin öç bahanesiyle saldırması sonucu yüzbinlerce Hutu, komşu Zaire'e sığındı. Fransa, soykırımı gerçekleştiren Hutu hükûmetinin o dönem içerisinde en yakın dostu ve destekçisi olması sebebiyle Ruanda Soykırımı'ndan en fazla sorumlu tutulan ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Paul Kagame</span> 5. Ruanda devlet başkanı

Paul Kagame, Ruandalı siyasetçi. Kagame, Afrika ülkesi Ruanda'da 2000 yılından bu yana devlet başkanlığı makamında bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Denis Sassou Nguesso</span> 5. Kongo Cumhuriyeti devlet başkanı

Denis Sassou Nguesso, Kongolu asker ve siyasetçi. Nguesso, Afrika ülkesi Kongo Cumhuriyeti'nde 1979 ile 1992 yılları arasında gerçekleştirdiği devlet başkanlığı görevini ülkede çıkan iç savaş sonucunda 1997 yeniden üstlenmiştir ve bu görevi günümüzde de sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Omar Bongo</span> Gabonlu siyasetçi (1935-2009)

Omar Bongo Ondimba, Gabonlu siyasetçi. Bongo, Afrika ülkesi Gabon'da 1967 yılından öldüğü 2009 yılına kadar 41 yıl devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gambiya cumhurbaşkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Gambiya cumhurbaşkanı, Afrika ülkesi Gambiya'nın yönetim şeklini mutlak monarşiden cumhuriyete değiştirdiği 1970 yılından bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülke bağımsızlığını kazandığı 1965 yılından rejim değişikliğinin yaşandığı 1970 yılına kadar Birleşik Krallık kraliçesi II. Elizabeth tarafından atanan genel vali tarafından İngiliz Milletler Topluluğu içerisinde yönetilen bir ülke konumundaydı. Gambiya 1982 ile 1989 yılları arasında Senegal ile birlikte Senegambiya Konfederasyonu oluşturmuş, bu süreçte devlet başkanı Jawara konfederasyonun başkan yardımcısı görevini üstlenmiştir. 1989 yılında konfederasyonun dağılması ile birlikte Jawara yeniden Gambiya'nın devlet başkanı olmuştur. Ülkede 1965-1970 arası genel vali ile 1970 yılından itibaren devlet başkanlığı görevinde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Grégoire Kayibanda</span> Ruandalı siyasetçi

Grégoire Kayibanda, Ruandalı siyasetçi. Kayibanda, Afrika ülkesi Ruanda'nın seçimle iş başına gelen ilk, genelde de ikinci olmak üzere 1961 ile 1973 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pasteur Bizimungu</span> 4. Ruanda devlet başkanı

Pasteur Bizimungu, Ruandalı siyasetçi. Bizimungu, Afrika ülkesi Ruanda'da 1994 ile 2000 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Juvénal Habyarimana</span>

Juvénal Habyarimana, Ruandalı asker ve siyasetçidir. Habyarimana, Afrika ülkesi Ruanda'da 1973 yılından öldüğü 1994 yılına kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sylvestre Ntibantunganya</span> Burundinin altıncı cumhurbaşkanı

Sylvestre Ntibantunganya, Burundili siyasetçi. Ntibantunganya, Afrika ülkesi Burundi'de 1994-1996 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Cyprien Ntaryamira</span>

Cyprien Ntaryamira, Burundili siyasetçi. Ntaryamira, Afrika ülkesi Burundi'de 1994 yılında kısa bir süre devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Domitien Ndayizeye</span>

Domitien Ndayizeye, Burundili siyasetçi. Ndayizeye, Afrika ülkesi Burundi'de 2003 ile 2005 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Joaquim Chissano</span> Mozambik devlet başkanı (1986-2005)

Joaquim Alberto Chissano, Mozambikli siyasetçi. Chissano, Afrika ülkesi Mozambik'te 1986 ile 2005 yılları arasında devlet başkanlığı görevini üstlenmiştir. Chissano bu süreçte 1986 ile 1990 yılları arasında Mozambik Halk Cumhuriyeti'ni, 1990 ile 2005 yılları arasında da Mozambik Cumhuriyeti'ni yönetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Pierre-Célestin Rwigema</span>

Pierre-Célestin Rwigema, Ruandalı siyasetçi. Rwigema, Afrika ülkesi Ruanda'da 1995 ile 2000 yılları arasında başbakan olarak görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Faustin Twagiramungu</span>

Faustin Twagiramungu, Ruandalı siyasetçi. Twagiramungu, Afrika ülkesi Ruanda'da 1994 ile 1995 yılları arasında başbakan olarak görev almıştır.

Jean Kambanda, Ruandalı siyasetçi. Kambanda, Afrika ülkesi Ruanda'da 1994 yılında soykırımın yaşandığı bir dönemde çok kısa bir süre başbakan olarak görev almıştır.

Agathe Uwilingiyimana ya da bilindiği adı ile Madame Agathe, Ruandalı öğretim görevlisi ve siyasetçi. Uwilingiyimana, Afrika ülkesi Ruanda'da 1993 ile 1994 yılları arasında başbakan olarak görev almıştır.

Sylvestre Nsanzimana, Ruandalı siyasetçi. Nsanzimana, Afrika ülkesi Ruanda'nın bağımsızlık sonrası birinci, genelde de ikinci başbakanı olarak 1991 ile 1992 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kumba Ialá</span>

Kumba Ialá ya da Kumba Yalá, Gine-Bissaulu öğretim görevlisi ve siyasetçi. Ialá, Afrika ülkesi Gine-Bissau'da 2000 ile 2003 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.