İçeriğe atla

Thorvald Stauning

Thorvald Stauning, 1927

Thorvald August Marinus Stauning (d. 26 Ekim 1873, Kopenhag – ö. 3 Mayıs 1942), Danimarka'nın ilk sosyal demokrat başbakanıydı. 1924-26 yılları arasında ilk başbakanlığını, 1933-35 yılları arasında savunma bakanlığı ve 1929'dan 1942'deki ölümüne kadar ikinci başbakanlığını yaptı.

Stauning'in öncülüğünde, Danimarka, diğer bazı Batı Avrupa devletleri gibi sosyal bir refah devleti hâline geldi.[1] Ve ömründe, kontrolünün dışında gelişen olaylar yüzünden pek çok sosyal demokratik hedefi engellense de, Stauning, zor zamanlarda ülkesine ettiği önderlikten ötürü 20. yüzyılın en takdir edilen Danimarkalı devlet adamlarından biridir.

Grönland'da geniş bir dağ silsilesi, Stauning Alpleri adını almıştır.[2]

Hayatı

Stauning, gençliğinde bir tütün paketleme işçisiydi ve genç yaşında sendikal hareketlere dahil oldu. 1896'dan 1908'e kadar Danimarkalı Tütün İşçileri Sendikası'nın bir alt kolu olan Tütün Paketleyicileri Sendikası'nın başkanıydı. 1906'da milletvekilliğine seçildi. 1910'da Sosyal Demokratik Parti'nin başkanı seçildi ve 1939'a kadar öyle kaldı. 1916-20 yılları arasında bakanlık yaptı.

1924'te başbakanlık koltuğuna oturan Stauning'in 1. kabinesi; sadece ilk tamamen sosyal demokrat kabine olduğu için değil, aynı zamanda bir kadın, Nina Bang, eğitim bakanlığına atandığı için de önemli bir kabineydi.

Stauning'in ikinci hükûmet kabinesi, Nazi Almanyası'nın Norveç ve Danimarka'ya saldırdığı Weserübung Harekâtı'na, 9 Nisan 1940’a kadar, ayakta kaldı. Ondan sonra, "Üçüncü Thorvald Stauning Kabinesi" olarak adlandırılan 3. kabinesi, tüm siyasi partileri içerecek şekilde genişletildi. Nazi işgali altındaki ülkelerin diğer pek çok hükûmetinin aksine Danimarka Kralı X. Christian ve hükûmeti, orduya ve deniz kuvvetlerine savaşmayı bırakmalarını emretti ve işgal altındaki ülkelerinde kalmayı seçtiler ki bunun, Nazi işgalinin Danimarka'da, Hitler'in kontrolü altındaki diğer ülkelere göre daha yumuşak geçmesine katkıda bulunduğuna inanılır. Stauning, 1942'de öldüğünde, Nazi egemen Avrupa'da sosyal demokrasinin geleceğine dair derin bir bunalım içerisindeydi.

Kaynakça

  1. ^ Flora, Peter (16 Nisan 1986). "Growth to Limits: The Western European Welfare States Since World War II". Walter de Gruyter. 29 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2018 – Google Books vasıtasıyla. 
  2. ^ "Catalogue of place names in northern East Greenland". Geological Survey of Denmark. 13 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016. 


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avusturya'nın ilhakı</span> Führer Adolf Hitlerin 3. Reichı genişletmesinin ilk adımı

Avusturya'nın ilhakı, 12 Mart 1938'de Hitler'in Almanya'yı genişletme çabalarının ilk adımı olmuştur. Avusturya'nın ilhakını, Versay Antlaşması gereği 15 yıldır Milletler Cemiyetinin kontrolünde olan Saar bölgesinin Almanya'ya verilmesi, Çekoslovakya'nın Südetlerinin Almanya'ya hediye edilmesi, Almanya'nın Çekoslovakya'yı işgali ve en sonunda Polonya'nın işgali takip etti.

<span class="mw-page-title-main">Batı Almanya</span> Almanya Federal Cumhuriyeti (1949–1990)

Batı Almanya, Federal Almanya ya da resmî adıyla Almanya Federal Cumhuriyeti, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Fransa kontrolü altındaki bölgede kurulmuş devlet. "Batı Almanya", 15. yüzyıldan beridir Almanya diye adlandırılan ülkenin, II. Dünya Savaşı'ndan sonra politik ve coğrafi olarak ikiye ayrılması sonucu oluşmuştur ve bu ad, 1949'dan 1990'a kadar ABD ve Birleşik Krallık'ın sebebiyet verdiği politik arenada kullanılan bir ad olarak kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Willy Brandt</span> 4. Almanya şansölyesi

Willy Brandt veya doğum adıyla Herbert Ernst Karl Frahm, Federal Almanya Şansölyesi (1969-1974), Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) lideri (1964-1987).

<span class="mw-page-title-main">Wilhelm Pieck</span> Alman politikacı

Friedrich Wilhelm Reinhold Pieck, Alman siyaset adamı, Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk Devlet Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Shigeru Yoshida</span> Japon siyaset adamı (1878–1967)

Şigeru Yoşida , Japon siyaset adamı. Ülkede Müttefik işgalinin sürdüğü ve yeni demokratik kurumların kurulmaya çalışıldığı II. Dünya Savaşı sonrası geçiş döneminde beş kez başbakanlık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hans Hedtoft</span>

Hans Christian Hedtoft Hansen, Danimarkalı siyaset ve devlet adamı. Danimarka'nın dış politikada tarafsızlığı bırakarak NATO'ya üye olmasını sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gustav Heinemann</span> 3. Almanya cumhurbaşkanı

Gustav Walter Heinemann, Almanya Federal Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı (1969-1974).

<span class="mw-page-title-main">Emil Boc</span> Rumen siyasetçi (d. 1966)

Emil Boc, Rumen siyasetçi. 2008-2012 yılları arasında Romanya Başbakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Helle Thorning-Schmidt</span>

Helle Thorning-Schmidt, Danimarkalı siyasetçi. 2005-2015 yılları arası Sosyal Demokratlar'ın lideri ve Danimarka'nın eski başbakanıdır. Eylül 2011'de yapılan Genel Seçimleri kazandı. Kraliçe II. Margrethe tarafından tayin edilmiş ve 3 Ekim 2011 tarihinde göreve başlayarak Danimarka'nın ilk kadın başbakanı oldu. 2005 yılında Danimarka Parlamentosuna seçilmeden önce 1999 yılından 2004 yılına kadar Avrupa Parlamentosu Üyesi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Pierre Mendès France</span> Fransız siyasetçi (1907 – 1982)

Pierre Mendès France, Fransız siyasetçi, eski başbakan (1954-1955).

<span class="mw-page-title-main">Paul Reynaud</span> Fransız avukat ve siyasetçi (1878 – 1966)

Paul Reynaud (Fransızca: [pɔl ʁɛjno];, Fransız siyasetçi ve eski başbakan.

<span class="mw-page-title-main">Hjalmar Branting</span> 16. İsveç başbakanı

Hjalmar Branting İsveçli devlet adamı ve Sosyal demokrasinin öncülerinden. 1921 yılında Norveçli diplomat Christian Lous Lange ile Nobel Barış Ödülü'nü paylaşmaya hak kazanmıştır. Üç kez başbakanlık yapmıştır.

Macaristan Ulusal Ayaklanması, Macaristan'ı işgal eden Nazi Almanyası'nı ülkeden kovmak ve onların hükûmete atadığı Ok Haç Partisi rejimi devirerek demokratik Macaristan'ı kurmaktır.

<span class="mw-page-title-main">Hermann Jónasson</span>

Hermann Jónasson, iki kez İzlanda Başbakanı olan, İlerleme Partisi'nden bir İzlandalı siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Poul Hartling</span> Danimarkalı politikacı ve diplomat

Poul Hartling, Danimarkalı bir diplomat ve siyasetçidir. Liberal Parti üyesiydi ve 1973-1975 yılları arasında Danimarka Başbakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Vilhelm Buhl</span>

Vilhelm Buhl II. Dünya Savaşı'nın Danimarka'yı işgali sırasında Birlik Hükûmetinin başkanı olarak Nazilerin kendisini görevden uzaklaştırılmasını emretmesine kadar 4 Mayıs 1942'den 9 Kasım 1942'ye kadar Danimarka Başbakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Erik Scavenius</span>

Erik Julius Christian Scavenius, 1909-1910, 1913-1920 ve 1940-1943 yılları arasındaki Danimarka dışişleri bakanıydı. Danimarka işgali sırasında 1942-1943 yılları arasında başbakan seçildi. Danimarka'nın modern tarihinin en önemli dönemlerinde, Birinci Dünya Savaşı, Danimarka'nın kuzeyinde Schleswig'in dönüşü üzerine plebisitler ve Alman işgali gibi dışişleri bakanıydı. 1918-1920 yılları arasında Landsting ve 1925-1927 yılları arasında Sosyal Liberal Partiyi temsil eden bir üyeydi. 1922 yılından 1924 yılına kadar parti başkanlığını yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Madsen-Mygdal</span>

Thomas Madsen-Mygdal, Liberal Parti hükûmetinin lideri olarak 14 Aralık 1926'dan 30 Nisan 1929'a kadar Danimarka Başbakanı olarak görev yapıyordu. Kabinesine Madsen-Mygdal Kabinesi denilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sosyal Demokratlar (Danimarka)</span>

Sosyal Demokratlar, Danimarka'da sosyal demokrat bir siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Mette Frederiksen</span> Danimarka başbakanı

Mette Frederiksen, Haziran 2019'dan bu yana Danimarka'nın başbakanı ve Haziran 2015'ten bu yana Sosyal Demokratların Lideri olan Danimarkalı bir siyasetçi. Her iki görevi de üstlenen ikinci kadın, aynı zamanda Danimarka tarihinin en genç Başbakanı.