İçeriğe atla

Thiatira

Koordinatlar: 38°55′12″N 27°50′10″E / 38.92°K 27.836111°D / 38.92; 27.836111
Thiatira
Θυάτειρα
Thiatira antik kentinin kalıntıları
Thiatira antik kentinin kalıntıları
Diğer adıPelopia
Thyateira
KonumAkhisar, Manisa, Türkiye
Koordinatlar38°55′12″N 27°50′10″E / 38.92°K 27.836111°D / 38.92; 27.836111
Rakım93 m (305 ft)[1]
TürŞehir, tapınak
ParçasıPergamon Krallığı
Tarihçe
MalzemeTaş
Kültür(ler)Yunan, Helenistik, Roma
Bağlı olduğuAkhisar, Manisa
İlgili kişi(ler)Procopius
Olay(lar)Thyatira Muharebesi
Sit ayrıntıları
Kazı tarihleri1962, 1968-1971, 2011-günümüz
ArkeologlarYusuf Boysal (1962)[2]
Rüstem Duyuran (1968-1971)[2]
Engin Akdeniz (2011-günümüz)[3]
DurumZiyarete açık
MülkiyetT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
İşletmeManisa İl Kültür Turizm Müdürlüğü
Kamusal erişimEvet
Resmî sitemanisakulturturizm.gov.tr

Thiatira (GrekçeΘυάτειρα, LatinceThyatira), günümüzde Manisa'nın Akhisar ilçesi sınırları içerisinde kalan Antik Yunan kenti.[4] Kent, Pavlus tarafından Batı Anadolu'da kurulan Hristiyanlığın ilk yedi kilisesinden birini barındırıyordu.[5] Thiatira kentine ait kalıntıların bir bölümü bugün Akhisar kent merkezinde bulunan Tepe Mezarı mevkiinde görülebilmektedir.

Tarihçe

Şehir, "Pelopia" (Eski Yunanca: Πελοπία) olarak adlandırılan eski Antik Yunan şehridir. Helenistik döneme kadar da bu isimle anılmıştır. MÖ 290 yılında I. Seleukos Nikator tarafından Thiatira (Θυάτειρα) olarak adlandırılmıştır. Kent, Lidya devletinin ve Pergamon Krallığı'nın en önemli yerleşim birimlerinden biriydi. Roma İmparatorluğu boyunca, Bizans dönemine kadar kent bu isimle anılmıştır.

Thiatira Roma İmparatorluğu döneminde bir savaşa da sahne olmuştur. MS 366'da Roma tahtı için ayaklanan ve emrine giren lejyonlarla saldırıya geçen Kilikyalı komutan Procopius ile Roma tahtı varisi I. Valentinianus'un kardeşi Valens'e bağlı birlikler Thiatira kentinde karşılaşmışlardır. Thyatira Muharebesi olarak tarihe geçen savaşın sonunda Valens kuvvetleri üstün gelmiş, yakalanan Procopius idam edilmiştir.[6]

Piskoposluk

19. yüzyılda Thiatira.[7]

Çoğunluğu Yunan Ortodoks olan şehirde bir de piskoposluk bulunmaktaydı. 1922 yılına kadar varlığını sürdüren piskoposluk, Türk Kurtuluş Savaşı sonrası buradaki varlığına son verip İngiltere'ye geçmiştir.[8] Günümüzdeki, Thiatira Başpiskoposu 1988 yılında atanmış Gregorios Theocharous'dur ve Londra'da piskoposluk merkezinden Birleşik Krallık'taki Yunan Ortodoks Kilisesi adına Thiatira ve Büyük Britanya Yunan Ortodoks Başpiskoposluğu adıyla çalışmasını sürdürmektedir.[9]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ "Akhisar hakkında". manisakulturturizm.gov.tr. Manisa İl Kültür Turizm Müdürlüğü. 12 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2017. 
  2. ^ a b Akdeniz, Engin (2020). "Thyateira Kazısı". Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  3. ^ "Thyateira Antik Bölgede Kazı Çalışmaları Başladı". Arkeoloji Haber. arkeolojihaber.net. 21 Eylül 2011. 12 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2017. 
  4. ^ "Akhisar Roma'ya taşındı!". Habertürk Gazetesi. haberturk.com. 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017. 
  5. ^ "Bu Proje Alaşehir'e Değer Katacak". Milliyet Gazetesi. milliyet.com.tr. 10 Temmuz 2015. 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017. 
  6. ^ Stephen Dando-Collins. Legions of Rome: The Definitive History of Every Imperial Roman Legion (İngilizce). s. 624. ISBN 1849162301. 
  7. ^ Schaff, Philip, A dictionary of the Bible (1887).
  8. ^ Annuario Pontificio 2013 (Libreria Editrice Vaticana, 2013, ISBN 978-88-209-9070-1), s. 988
  9. ^ Archbishop Gregorios 26 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Thiatira ve İngiltere Başpiskoposunun web sitesinde yer alan biyografi

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Manisa</span> Manisa ilinin merkezi olan şehir

Manisa, Ege Bölgesi'nde yer alan bir şehirdir. Manisa ilinin merkezi olan şehirdir. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile büyükşehir olmuştur.

366 (CCCLXVI) pazar günü başlayan bir yıldır.

<span class="mw-page-title-main">Ksanthos</span> Türkiyedeki UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan Likya antik kenti

Ksantos, Kaş'ın Kınık köyündeki antik kent. Kaş kara yoluna 70 km uzaklıkta bulunmaktadır. Antik Çağda Likya'ya başkentlik yapmıştır. UNESCO tarafından ’Dünya Kültür Mirası’ listesine alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Akhisar</span> Manisanın ilçesi

Akhisar, Manisa'nın bir ilçesidir. Şehir merkezinde on dört mahallesi, kırsalda doksan altı köyü bulunan Akhisar, 178.812 kişilik nüfusu ile Manisa'nın il merkezi dışında nüfusu en yüksek, Türkiye'nin ise yüz otuz sekizinci nüfusu en yüksek ilçesidir. Orta Gediz Havzası'nda bulunan Akhisar Ovası üzerinde kurulu olan şehir, güneyde Gölmarmara, güneybatıda Saruhanlı, batıda İzmir'in Aliağa ilçesi, kuzeyde Balıkesir'in Sındırgı ilçesi, kuzeybatıda Kırkağaç ve Soma, doğusunda ise Gördes ile komşudur. Akhisar, 1645 km²'lik yüzölçümü ile Manisa genelinde en fazla yüzölçümüne sahip ilçe konumundadır. İlçenin en önemli geçim kaynağı tarımdır. Tarım dışında hammaddeye dayalı sanayi ve ticaret ilçenin diğer ekonomik faaliyetlerindendir. İlçenin topraklarının %47'si tarım arazisi olarak kullanılırken bu arazilerde daha çok zeytin ve üzüm üretimi gerçekleştirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Alabanda (antik kent)</span> Aydının Çine ilçesi yakınlarında antik kent

Alabanda veya Khrysor Antiokyası, Aydın ilinin Çine ilçesine 9 km uzaklıktaki Doğanyurt köyünde bulunan bir antik Karya kentidir.

<span class="mw-page-title-main">Aigai</span>

Aigai, Manisa ilinin Yunusemre ilçesinde Köseler Köyü'nün 2 km güneyindeki Yunt Dağlarının tepelerinden birisi olan Gün Dağı'nın zirvesinde kurulmuş olan, kısmen ayaktaki harabelerden ibaret bir antik kenttir. Nemrut Kale adıyla da bilinir. Tüm Aiolis bölgesinin en sağlam kalmış kentidir. Denizden 365 metre yüksekliktedir ve çevresi, yüksekliği 1500 metreyi bulan surlarla çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Valens</span> 364-378 yılları arasında Doğu Roma imparatoru

Flavius Iulius Valens (Latince: Imperator Caesar Flavivs Ivlivs Valens Avgvstvs) 364-378 yılları arasında Doğu Roma imparatoru. İmparatorluğun doğusu kendisine abisi I. Valentinianus tarafından verilmişti. Zaman zaman Son Gerçek Romalı olarak da anılan Valens Roma İmparatorluğu'nun çöküşünü başlatan Hadrianapolis Muharebesi'nde yenilmiş ve öldürülmüştür.

Procopius, I. Valentinianus'e karşı imparatorluğunu ilan eden Kilikya yerlisi, Constantinus hanedanı mensubu.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk Otosefal Ortodoks Kilisesi</span>

Arnavutluk Otosefal Ortodoks Kilisesi, Başpiskoposluğu idaresi Tiran, Dıraç bölgeleriyle beraber, genelde ülkenin güney bölgesini kapsar. Ayin dili Arnavutçadır. Ortodoks cemaat yaklaşık yarım milyon üyeye sahiptir. ABD'de yaşayan 15.000 ortodoks Arnavut için iki ayrı idari birim kurulmuş olup, bunlardan birisi dolaysız şekilde İstanbul Ekümenik Patrikhanesi'ne bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nenizili Gregorios</span>

Nenizili (Nazianz) Gregorius(Nenizi, Aksaray, 329 – Arianzus, Aksaray, ö. 389), 4. yüzyıl Hristiyan din adamı ve Azizi. Konstantinopolis Patriği olarak da görev yapmıştır. Teslis doktrinini savunmuş, Ariusçuluk'la mücadele etmiş en önemli antik dönemindeki Kilise Babası ve Doktoru.

<span class="mw-page-title-main">Kalmar</span>

Kalmar, İsveç'in güneydoğusunda bulunan bir kenttir. Kent, Baltık Denizi kıyısında Öland adasına bakan bölgede kurulmuştur. Şehir ayrıca kendisiyle aynı ada sahip olan Kalmar ilinin de yönetim merkezidir.

Thyateira Muharebesi, Roma tahtı için ayaklanan ve emrine giren lejyonlarla saldırıya geçen Kilikya'lı komutan Procopius ile Roma İmparatoru I. Valentinianus'un kardeşi Valens'e bağlı birlikler arasında, MS 366' da Thyateira (Akhisar) şehrinde yaşanan savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirina</span>

Myrina İzmir'in Aliağa ilçesi yakınlarında bulunan bir antik kenttir. Antik adı Pytikos ya da Titnaios olan ve Çandarlı Körfezi'ne dökülen Güzelhisar çayının ağzındadır. Tarihçi Heredotos'a göre Gryneion'un 40 stadia güneyindedir. 12 büyük Aiol kentinden biri olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Kyme</span> İzmir, Aliağa yakınlarında bulunan bir antik kent

Kyme,, Antik Çağ'da Aiolis denilen bölgedeki Aiol kentlerinden biridir. Günümüzde Türkiye'nin İzmir ili Aliağa ilçesi yakınlarında yer almakta olup kıyısında bulunduğu küçük körfez, Nemrut Körfezi olarak adlandırılmaktadır. Ünlü antik çağ coğrafyacısı Strabon yerleşimi; Larissa (Aiolis)'dan 70 stadia, Myrina (Mysia)'dan 40 stadia uzaklıkta tarif etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">V. Gregorios</span>

V. Gregorios veya Patrik Gregorios 1797-1798, 1806-1808 ve 1818-1821 arası üç kez Konstantinopolis Ekümenik Patrikhanesi patriği olan dini lider. Mora Yarımadası'ndaki Dimitsana kentinde doğan Patrik İstanbul'da idam edilmiştir.

Piskoposluk, bir piskoposun dînî idâresi altında olan bölgedir. Batı Hristiyanlığında, piskoposluk bölgesi bir piskoposun yetki alanıdır. Yardımcı piskoposlar da bulunabilir. Bir piskoposluğun alt bölgelerine pariş denilir. Piskoposluk için kullanılan diocese, diócesis, diocèse, vb. isimler Yunanca διοίκησις (diokisis) isminden gelmektedir. Doğu Hristiyanlığında bu kelime, patriklik bölgesi anlamında kullanılmaktadır. Bu sebeple, Doğu Hristiyanlığında, patriğin astları konumundaki piskoposlar, parişlerin yöneticileridir. Bu sisteme piskoposluk yönetim sistemi denir. Başpiskoposluk, bir piskoposluktan hiyerarşik olarak üstündür. Başpiskopos, bir metropolit olabilir. Metropolitler, bir kilise eyâleti yöneticisidirler. Kilise eyâletleri, piskoposluklardan meydâna gelir ve eyâletin merkezi bir kilise metropolisidir. Kilise metropolisi, bâzen bir yerleşim yeri olan metropolisle çakışıktır. Bu yönetim düzeni, temel olarak, kiliselerin Roma eyâletlerine göre teşkilatlanması ile ortaya çıkmıştır. Metropolitlerin idâre ettiği kilise eyâletinde çalışan ve onun astı olan piskoposlara sufragan piskopos denir. Orta Çağ Avrupasında piskopos prensler ortaya çıktı. Yönetim alanlarındaki bölgenin hem piskoposu hem de siyâsî lideri durumundaki bu yöneticilerin alanları bâzen özerk bâzen de tam bağımsız siyâsî devlet olarak tezâhür etti.

<span class="mw-page-title-main">Akhisar Müzesi</span>

Akhisar Müzesi, Türkiye'nin Manisa ilinin Akhisar ilçesinde bulunan arkeoloji ve etnografya müzesi. Thiatira örenyeri yanında bulunan müze, 2012 yılında ziyarete açılmıştır. Akhisar ve çevresinde bulunan arkeolojik eserlerin sergilendiği müze, aynı zamanda Akhisar'ın kent belleğine ait etnografik eserleri de bünyesinde barındırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Antiocheia (Büyük Menderes)</span> insan yerleşimi

Antiochia ya da Menderes üzerindeki Antiokheia, alternatif ismiyle Pythopolis, Aydın İli, Kuyucak İlçesi, Başaran Köyü yakınlarında yer alan eski bir Karya kentidir.

Apollonia Ad Rhyndacum, antik dönemde Yunan mitolojisi tanrısı Apollon'a adanmış ve Apollonia adı verilmiş Yunan kentlerinden birisidir.

Daldis, Manisa'nın Salihli ilçesine bağlı Kemer ve Kale köyleri yakınlarındaki Nardı Kale mevkiinde yeri tesbit edilmiş ve henüz toprak altında olan bir antik kenttir.