İçeriğe atla

Theofano (VI. Leon'un eşi)

Theofano Martiniake
Bizans imparatoriçesi
Hüküm süresi886-897
Önce gelenEudokia İngerina
Sonra gelenZoi Zaucena
Ölüm10 Kasım 897
Konstantinopolis
DefinHavariyyun Kilisesi
Eş(ler)iVI. Leon
Çocuk(lar)ıEudokia Porphyrogenita
HanedanMartinakios
BabasıKonstantinos Martinakios

Theofano Martiniake (ö. 10 Kasım 893[1]) Bizans İmparatoru VI. Leon'nin ilk karısı.

Ailesi

Konstantinos Martiniakos'un kızıdır. Daha öte soy ağacı bilinmemektedir. Fakat Vakanüvis Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamelerinin (kronikler) VII. Konstantinos döneminde yaşayan yazarlar tarafından devam ettirilmiş Oi meta Theofanin adlı Vakainamede Theofilos (829–842 arası hükümdar) hükümdarlığında geçen bir hikâye kayıt edilmiştir.

Burada anlatılan hikâyeye göre, Theofilos'e evlilik yolu ile akraba olan yaşlı bir Martiniakos vardır. O zaman Martiniakos ailesinin Bizans İmparatorluğu'nu hükmedeceğini söyleyen bir kehanet dolaşmıştır. Buna Theofilos'un tepkisi, akrabasını keşiş olmaya zorlayıp, evini manastır yapmak olmuştur.

Christian Settipani, Martiniakos ailesinin, varislerinin tahtta iddiası olacak şekilde Frigya Hanedanı ile aynı soy ağacına sahip olduğunu önerir, ayrıca hanedanın kurucusu II. Mihail'in kızkardeşi ile akraba olabileceklerini söyler.

İmparatoriçeliği

Symeon Metaphrastes'in Vakainamesinde, VI. Leon ile Theofano'nun evliliğinin, I. Basileios'un hükümdarlığının 16. yılında (yaklaşık 883) gerçekleştiği kaydedilmiştir. Basileios, resmi olarak Eudokia İngerina doğma Leon'un babasıydı ancak Eudokia bir önceki imparator III. Mihail'ın metresiydi. Bu nedenle Leon'un gerçek babası konusunda şüpheler vardır.

Sonuçta, evlilik I. Basileios tarafından ayarlandı ve VI. Leon'a zorlandı. Baba ile oğul arasındaki kötü ilişkiler bu evliliğin başarısızlıkla sonuçlanmasında rol oynamıştır. Basileios, 29 Ağustos 886 tarihinde öldü ve Leon tahta geçti, Theofano, imparatoriçe oldu.

Eğitimli ve çok dindar bir kadındı. Bizans söylencelerine göre, Theofano gününün büyük kısmını Tanrı'ya dua ve ilahi okumakla geçiriyordu. Marmara Denizi'nde, Konstantinopolis yakınlarında bulunan Prens Adaları'nın en büyük ikinci adası Halki'de bulunan Sirmiumlu Anastasia manastırının inşa edeni ya da hamisi olduğu kaydedilmiştir.

Symeon Metaphrastes'in Vakainamesinde, Leon'un hükümdarlığının üçüncü yılında Zoi Zaucena'ya âşık olduğunu, yaklaşık 889 yılında buluşmaların yer değiştirdiğini söyler. Zoi, metresi olmuş ve İmparatorun gönlünde Theofano'nun yerini almıştır.

Manastır Yaşamı

Theofano ve VI. Leon

Leon'un hükümdarlığının yedinci yılında (yaklaşık 893), Theofano Konstantinopolis'in banliyösü Blakernai'de bir manastıra çekildi. Bu manastıra çekiliş, Zoi'nin saray ve saray hayatında yerini almasına neden olmuştur.

Yaklaşık 893 ile 897 yılları arasında, onun özel durumu üzerine ihtilaf vardır. Symeon Metaphrastes'e göre, VI. Leon ile evliliği resmi olarak geçersizdir. Teofanes'e göre, orijinal evlilik hala geçerliydi ve Zoi kraliyet metresi olarak kaldı.

Ölümü ve Azize İlan Edilmesi

Theofano, manastırında 10 Kasım 897 tarihinde ölmüştür. Teofanes'e göre, o tarihte Leon ve Zoi evlenmiştir. Hem Symeon ve Teofanes'e göre, Zoi tek başına öncülünün ölümünden sonra imparatoriçe olarak tac giymiştir.

Theofano, ölümünden sonra Ortodoks Kilisesi tarafından azize ilan edilmiştir. Yortu günü Ortodoks Kilisesi takvimine göre 16 Aralıktır.[2][3]

Çocukları

VII. Konstantinos'un De Ceremoniis kitabına göre, VI. Leon ve Theofano çiftinin sadece bir kız çocuğu oldu, Eudokia, genç yaşta öldüğü düşünülmektedir. Eudokia, anne ve babası ile birlikte Havariyyun Kilisesi'ne gömülmüştür.

Kaynakça

  1. ^ Patrik I. Efthimios'un Vita Euthymii adlı Hagiografisinde ki tarih, 1888 yılına kadar basılmaması "onu pratikte (fakat kesin değil) doğru olduğunu göstermesi nedeniyle 10 Kasım 893'te ölmüştür.". Glanville Downey, "The Church of All Saints (Church of St. Theophano) near the Church of the Holy Apostles at Constantinople" Dumbarton Oaks Papers, Vol. 9/10, (1956:301-305).
  2. ^ Synaxis of All Saints, Orthodox Church in America, 2010, 17 Aralık 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 11 Mart 2008 
  3. ^ The Great Horologion or Book of Hours, Boston MA: Holy Transfiguration Monastery, 1997, s. 635, ISBN 0-943405-08-4 

Dış bağlantılar

Theofano (VI. Leon'un eşi)
Doğumu:  ? Ölümü: 897
Kraliyet Unvanları
Önce gelen
Eudokia İngerina

Bizans İmparatoriçe eşi

886–893/897
Sonra gelen
Zoi Zaucena

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Makedon Hanedanı</span>

Makedon Hanedanı 867-1056 arasında Bizans İmparatorluğu'nu yöneten aile.

<span class="mw-page-title-main">I. Basileios</span>

I. Basileios, Makedonyalı (Yunanca: Βασίλειος ὁ Μακεδῶν, Basileios ho Makedhon; Trakya'da doğup zorlu şartlarda Konstantinopolis'e gelerek imparatorlukta çeşitli görevler almış ve 867 ile 886 döneminde Bizans imparatoru olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">VI. Leon</span> Bizans imparatoru (866 - 912)

VI. Leon, lakabı "Bilge Leon" ya da "Filozof Leon", 886-912 yılları arasında tahtta kalan Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">VIII. Konstantinos</span>

VIII. Konstantinos, 962-1025 yılları arasında kardeşi II. Basileios'la birlikte ortak imparator, 1025-1028 yılları arasında ise tek başına tahtta kalan Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">I. Fotios</span>

I. Fotios, ayrıca Photius ya da Photios olarak da okunur, 858'den 867'e ve 877'den 886'ya kadar Konstantinopolis Patriği.

Bardas, Bizans soylusu ve yüksek dereceli bakan.

<span class="mw-page-title-main">Eudokia İngerina</span>

Eudokia İngerina, Bizans İmparatoru I. Basileios'un karısı, III. Mihail'in metresi ve imparatorlar VI. Leon ve Aleksandros ile Konstantinopolis Patriği I. Stefen'in annesidir.

<span class="mw-page-title-main">Theofano (II. Romanos'un eşi)</span>

Theofano, Bizans imparatoriçesi. II. Romanos ve II. Nikiforos'un karısı, I. İoannis'in sevgilisi, II. Basileios ve VIII. Konstantinos'un annesidir. Theofano, 10. yüzyıl Bizans tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Oğulları küçük iken taht naipliği yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Zoi Zaucena</span> Bizanslı imparatoriçe

Zoi Zaucena, Bizans İmparatoru VI. Leon'nin ikinci karısı. Kocasının hükümdarlığında yüksek rütbeli bürokratlık yapmış Stilianos Zaucis'in kızıdır.

Eudokia Baïana Bizans İmparatoru VI. Leon'un üçüncü karısı.

Helena Lekapene Latince: Helena Lecapena,, VII. Konstantinos'un eşi, I. Romanos ile Theodora çiftinin kızı.

<span class="mw-page-title-main">Roma ve Bizans imparatoriçeleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Roma İmparatoru eşi ya da Roma İmparatorluğu hükümdarı olan Roma İmparatoriçeliği yapmış kadınların listesidir.

Theofano Bizans İmparatoru Stavrakios'un imparatoriçe eşidir. Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamelerine (kroniklerine) göre, Theofano, İmparatoriçe İrini ile akrabadır, Her iki kadın da Atina'dandır fakat bu akrabalığın içeriği bilinmemektedir.

Eudokia Bizans İmparatoru V. Konstantinos'un üçüncü eşidir. Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamesinde, Anatolikon Theması strategos'u Mihail Melissenos'un baldızıdır. Eudokia'nın kızkardeşi ve eniştesi Konstantinopolis patriği I. Theodotos'un ebeveynidir.

Amnialı Maria,, Bizans İmparatoru VI. Konstantinos'un ilk eşidir. Armeniakon Themasının önde gelenlerinden, hayır işleri ile tanınmış Aziz Filaretos'un torunudur, bu akrabalık Filaretos'un hagiografisinde belirtilmiştir. Paflagonya'da Amnia şehrinde doğmuştur.

Theodote, VI. Konstantinos'un imparatoriçe eşi. Konstantinopolis'in ayrıcalıklı bir ailesinin üyesidir, erkek kardeşinin bir hypatos olduğu belirtilir. Annesi Anna'nın, Theoktiste isminde bir kızkardeşi, Plato isminde erkek kardeşi vardır. Teyzesi Theoktiste, Thedoros o Studitis'in annesidir. Bu nedenle onunla birinci derece kuzendir.

<span class="mw-page-title-main">I. Efthimios</span> Din adamı

I. Efthimios 907'den 912'ye kadar Konstantinopolis Patriği. Gençliğinden itibaren keşiştir. Geleceğin imparatoru VI. Leon'nun ruhani babasıdır ve onun tarafından yüksek kilise makamı olan Sinkellos'luğa yükseltilmiştir. Leon ile olan iniş çıkışlı ilişkisine rağmen, 907 yılında patrikliğe atanmış, Leon'un 912 yılındaki ölümünden hemen önce ya da hemen sonra görevden alınmıştır.

Stilianos Zaucis, Ermeni asıllı Bizans devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Stefanos</span> Konstantinopolis Patriği

I. Stefanos 886 ile 893 yılları arası Rum Ortodoks patriğidir.

Konstantinopolisli Anthusa ve Ortodoks kullanımında Azize Genç Anthousa olarak bilinir Doğu Ortodoks Kilisesi ve Katolik Kilisesi'nde saygı duyulan bir azizdir. Anthusa'nın Ortodoks Kilisesi'ndeki bayram günleri 12 ve 18 Nisan, Katolik Kilisesi'ndeki bayram günleri ise 27 Temmuz'dur. Katolik Kilisesi'nde Anthusa, manastırların ve manastırların koruyucusudur. Bizans İmparatoru V. Konstantinos'un kızıdır.