İçeriğe atla

Telli Hasan Paşa

Lambert de Vos'un Türk Kostüm Kitabı'ndan bir örnek.

Telli Hasan Paşa (1530-1593), Sırp asıllı Osmanlı devlet adamı ve askeridir. Bosna Beylerbeyliği sırasında Hırvatistan'a ve Dalmaçya kıyılarına düzenlediği akınlarla adından söz ettirmiş ve 1593'teki Sisak Kuşatması sırasında şehit düşmüştür. Osmanlı tarihlerinde Kulpa Bozgunu olarak bilinen bu hadise 1593-1606 yılları arasında 13 yıl sürecek olan Osmanlı-Avusturya Savaşlarına zemin hazırlamıştır.

Erken Yıllar

Doğu Hersek'te önde gelen bir Sırp ailesine mensuptur. Küçük yaşta devşirilerek acemioğlanı vasfıyla saray hizmetine alınmıştır. Burada Osmanlı padişahının gözüne girerek İslamiyet'i seçmiş ve Hasan adını almıştır. Daha sonra çakırcıbaşılık görevinde bulunan Hasan, Segedin Sancakbeyliğine tayin edilmiş ve 1591 yılına kadar bu görevde kalmıştır. 1580'de Osmanlı sınırlarının genişlemesi üzerine kurulan Bosna Eyaleti'ne 1591'de beşinci vali olarak atanmıştır.[1] 1592'de Bihaç'ı fethetti. Sokullu Ferhad Paşa'nın beylerbeyliği sırasında Habsburg Hırvastistan'ı ile yaşanan çatışmalar 1590'lara kadar çeşitli aralıklarla sürmüştür.

Kaynakça

  1. ^ Muhammet Gülhan. "Yeni Belgelerin Işığında Telli Hasan Paşa'nın Osmanlı-Habsburg Sınırındaki Faaliyetleri (1591-1593)". Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi. 30 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Murad</span> 12. Osmanlı padişahı (1574–1595)

III. Murad, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradi, 12. Osmanlı padişahı ve 91. İslam halifesi. Saltanatı sırasında Osmanlı İmparatorluğu en geniş sınırlara ulaşmasına rağmen, devletteki yozlaşma yine saltanatı sırasında başlamıştır. Saltanatı boyunca sefere gitmemiştir.

Koca Davut Paşa II. Bayezid saltanatında 1483-1497 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Koca Sinan Paşa</span> 39. Osmanlı sadrazamı

Koca Sinan Paşa, Osmanlı padişahları III. Murad ve III. Mehmed'in saltanat dönemlerinde 5 defa olmak üzere toplam 8 yıl 5 ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Yemişçi Hasan Paşa III. Mehmed saltanatı döneminde 10 Temmuz 1601 - 24 Eylül 1603 tarihleri arasında toplam iki yıl üç ay yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Damat Halil Paşa, 1595 ile 1598 yılları arasında Kaptan-ı deryalık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Daltaban Mustafa Paşa II. Mustafa saltanatında, 4 Eylül 1702 - 24 Ocak 1703 tarihleri arasında dört ay yirmi gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Sokolluzade Lala Mehmed Paşa I. Ahmed saltanatı döneminde 26 Temmuz 1604 - 21 Haziran 1606 tarihleri arasında bir yıl on ay yirmi altı gün sadrazamlık yapmış ve devletin çeşitli kademelerinde hizmet vermiş bir Osmanlı devlet adamıdır. 1595 yılında dokuz gün sadrazamlık yapmış Tekeli Lala Mehmed Paşa ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mezamorta Hüseyin Paşa</span> Osmanlı devlet adamı ve amiral

Mezamorta Hüseyin Paşa, Osmanlı donanmasında 1688-1689 ile 1696-1701 yılları arasında iki kez kaptan-ı deryalık yapmış Osmanlı devlet adamı. Venediklilerle yapılan bir savaşta çok ağır bir şekilde yaralanmasına rağmen iyileşip geri dönmesinden dolayı İtalyanca Mezzomorto ifadesinden bozma Mezamorta lakabını almış, Mezemorta, Mezomorto ya da Mezamorto Hüseyin Paşa olarak da anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hırvatistan tarihi</span>

Hırvatistan tarihi, bugünkü Hırvatistan topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Tiryaki Hasan Paşa</span> Kanije Savunmasını yaparak ün alan Osmanlı paşası (1521 - 1611)

Tiryaki Hasan Paşa, Kanije Savunması'nı yaparak ün alan Osmanlı paşası.

Kulpa Bozgunu, 22 Haziran 1593 tarihinde Sisak-Moslavina bölgesinde, Kulpa Irmağı'nın Sava Nehri ile kavşağı yakınlarında Osmanlı Devleti'nın sınır komutanı olan ve daha bir yıl önce Bosna Beylerbeyi olarak atanmış olan Telli Hasan Paşa'nın Bosna Eyâlet Sipâhileri ile Avusturya Arşidüklüğü ve Hırvatistan Krallığı birleşik ordusu arasında gerçekleşmiş muhârebedir.

<span class="mw-page-title-main">Budin (eyalet)</span>

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">İstolni Belgrad Kuşatması (1602)</span> 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşının bir evresidir

İstolni Belgrad Kuşatması (1602), 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nın bir evresidir. Yemişçi Hasan Paşa komutasındaki Türk ordusu bir yıl önce Avusturya'nın eline geçmiş olan kritik önemdeki İstolni Belgrad kalesini kuşatarak geri almıştır.

Mihalıçlı Ahmed Paşa , sancakbeyi ve beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kadızade Ali Paşa</span>

Kadızade Ali Paşa, sancakbeyi ve beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bihaç Kuşatması (1592)</span>

Bihaç kuşatması Haziran 1592'de Habsburg Monarşisi'ne bağlı Hırvatistan Krallığı'ndaki Bihaç kentinin Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılması ve ele geçirilmesidir. 1591 yılında Telli Hasan Paşa'nın Bosna Eyaleti Beylerbeyliğine gelmesiyle İmparator II. Rudolf ile Sultan III. Murad arasında kurulan barış dönemi sona ermiş ve taşradaki Osmanlı orduları Hırvatistan'a doğru taarruza geçmiştir. Una Nehri üzerinde, neredeyse izole bir şehir olan ve 1585'te bir Osmanlı saldırısını püskürten Bihaç, ilk hedeflerden biriydi. Hırvatistan Banı Thomas Erdődy, sınır kasabalarını korumak için mevcut kaynakları ve askerleri kullandı, ancak Osmanlılar 1591'de birkaç küçük kale almayı başardı. Saldırı hız kazandıkça, Hırvat Parlamentosu 5 Ocak 1592'de ülkede genel bir başkaldırı hakkında bir yasa çıkardı.

<span class="mw-page-title-main">Brest Muharebesi (1592)</span>

Brest Muharebesi, 1593-1606 Osmanlı-Roma Cermen Savaşı öncesinde askerî mücadele.

Sokulluzade Hasan Paşa,, sancakbeyi, beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa’nın en büyük oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Hadım Ali Paşa (Budin Beylerbeyi)</span> Budin Beylerbeyi

Hadım Ali Paşa, sancakbeyliği ve beylerbeyliği ile son olarak Budin Eyaleti yöneticiliğinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Uluç Hasan Paşa</span>

Uluç Hasan Paşa ya da Venedikli Hasan Paşa, Osmanlı denizcisi, yöneticisi ve kaptan-ı deryası.