İçeriğe atla

Tekye-i Devlet

Tekye-i Devlet

Tekye-i Devlet (Farsçaتَکْیهٔ دَوْلَت Takye-ye Dowlat, harfiyen: 'Devlet Tekyesi') Tahran'da yer alan İran tekkelerinden biriydi. Taziye için devletin yaptırdığı en meşhur bina, Kaçar Hükümdarı Nasıreddin Şah tarafından 1870'lerde inşa edilmiştir. Pek çok taziyenin temsil edildiği bu bina 1946 yılında yıkılmıştır.[1]

Tarih

Nasıreddin Şah, Avrupa seyahati (1873) esnasında Londra’daki Royal Albert Hall binasında bir konsere katılmış ve binadan her yönüyle çok etkilenmiştir. Bu etki sonucu, dönüşünde Gülistan Sarayı’nın yanında benzer bir binanın “sarayın tekyesi” olmak üzere inşa edilmesini istemiştir.[2] Tekye-i Devlet, başlangıçta sadece taziye performansları için ve Albert Hall binası model alınarak Tahran Pazarı içerisine yapılmıştır. Kaynaklarda modern İran tiyatrosunun başlangıcı olarak gösterilen bu yapıyla birlikte taziye gösterileri daha profesyonel biçimde ele alınmaya başlamıştır.[2]

Kaynakça

  1. ^ İslâm ansiklopedisi. 40. 2011. s. 204. 
  2. ^ a b Kiren, A. (2017). "Nasirüddîn Şah Dönemi İranı’nda (1848-1896) Modernleşme ve Meşrûiyet araçlarından biri olarak müzik". Sosyoloji Dergisi, 37, 108–109.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kaçar Hanedanı</span> 1789-1925 yılları arasında İranı yöneten Türk hanedan

Kaçar Hanedanı, İran'daki Azerbaycan Türklerinin Kaçar boylarından olan Kovanlı kolu tarafından kurulmuş ve 1794 ile 1925 yılları arasında hüküm sürmüş bir İran Devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Meşhed</span> İranda bir şehir

Meşhed, İran'ın Razavi Horasan Eyaleti'nin yönetim merkezi ve ülkenin ikinci büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">I. İsmail</span> Safevî Devletinin kurucusu ve ilk hükümdarı

I. İsmail, bilinen adıyla Şah İsmail veya tam unvanıyla Ebu'l-Muzaffer Bahadır el-Hüseynî, Safevî Tarikatı'nın lideri, Safevî Devleti'nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. Alevilik ve Bektaşilikte Yedi Ulu Ozan'dan birisi olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Muzaffereddin Şah</span> İran şahı

Muzaffereddin Şah, 1896-1907 yılları arasında İran şahı olarak hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Irak Selçukluları</span>

Irak Selçukluları, Büyük Selçuklu Devleti'nin sekizinci sultanı Sencer'in Oğuzlar tarafından yenilerek esaretinde hastalanarak öldükten sonra İki Irak 'ı yöneten Selçuklular.

<span class="mw-page-title-main">Tekke</span> tarikattan olanların barındıkları, Tanrı’ya tapındıkları, dinsel törenler yaptıkları yer, dergâh.

Tekke, tarikattan olanların barındıkları, ibadet ve tören yaptıkları yer, dergâh gibi yapılardır. Osmanlı İmparatorluğu'nda tekke anlamında günümüz Türkiye'deki Müslüman Türkmen Alevî-Bektâşîlerin Cem Evi, yani Mescid'in yanı sıra dergâh, âsitane sözcükleri olarak kullanılmıştır. Bazı tarikatlarda hankâh ve âsitane yalnızca merkez tekkeye denir.

<span class="mw-page-title-main">Bahaullah</span> Bahailiğin kurucu peygamberi (1817–1892)

Baháʼu'lláh veya doğum adıyla Mirza Hüseyin Ali, Bahailik dininin kurucusu.

<span class="mw-page-title-main">Nasıreddin Şah</span> 4. Kaçar Şehinşahı

Nasıreddin Şah, 5 Eylül 1848 - öldürüldüğü 1 Mayıs 1896 yılına kadar İran şahı. Muhammed Şah Kaçar ve Melik Cihan Hanım'ın oğlu ve Sasani Hanedanının II. Şapur ve Safevi Hanedanı'nından I. Tahmasb'tan sonrasında İran'ın en uzun saltanat süren üçüncü hükümdarıdır. Nasıreddin Şah, 50 yıla yakın süren hükümdarlığı süresince, resmi olarak Avrupa'yı ziyaret eden modern ilk İran hükümdarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rudbar</span>

Rudbar, İran'ın kuzeyinde Gilan Eyaleti'ne bağlı şehir.

<span class="mw-page-title-main">Sadabad Sarayı</span>

Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi (Farsça: مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد), İran'ın başkenti Tahran'da bulunan bir saray.

<span class="mw-page-title-main">Gülistan Sarayı</span>

Gülistan Sarayı İran'ın başkenti Tahran'ın güneyinde, Erg Meydanı'nın yakınında eski Tahran surlarının sınırları içerisinde Kaçar Hanedanı dönemine ait bir saray.

<span class="mw-page-title-main">Alfred Jean Baptiste Lemaire</span> Fransız müzisyen (1842 – 1907)

Alfred Jean Baptiste Lemaire, Fransız ordu müzisyeni ve besteci. 1868 yılında İran'a gitmiş ve Nasıreddin Şah dönemi boyunca darülfünun müzik dairesinde görev yapmıştır. İran'ın ilk milli marşının bestecisidir.

<span class="mw-page-title-main">Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi</span>

Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi, İstanbul ilinin Beşiktaş ilçesinde bulunan ve Boğaziçi Üniversitesine ait yapı. 1892 yılında Robert Kolej'in kurucularından Cyrus Hamlin'in oğlu Afred Hamlin tarafından yaptırılan bina Albert Dwight Foster Hamlin mimarlığında Robert Kolej için inşa edilmiştir. Robert Kolej Yüksekokulu'nun 1971 yılında Millî Eğitim Bakanlığına devri sonrasında Boğaziçi Üniversitesine tahsis edilmiştir. Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall, Klasik Müzik Etkinlikleri başta olmak üzere birçok kültürel etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyniye</span> Şiilerin matem törenlerini icra ettikleri yerlerin genel adı

Hüseyniye, imambargah ya İran'da tekye, Muharrem ayında Şiilerin matem törenlerini icra ettikleri yerlerin genel adı.

<span class="mw-page-title-main">Selâm-i Şah</span> 1873-1909 yılları arasında İranın kraliyet ve millî marşı

Selâm-i Şah, 1873-1909 yılları arasında İran'ın kraliyet ve millî marşı.

<span class="mw-page-title-main">Melik Cihan Hanım</span> İran Şahı Muhammed Şahın eşi, Nasıreddin Şahın annesi

Melik Cihan Hanım, İran Şahı Muhammed Şah'ın eşi, Nasıreddin Şah'ın annesi. Genellikle Mehd-i Ulyâ olarak anılır bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Taki Han</span> İran Başbakanı

Mirza Taki Han, 1807 yılında Irâk-ı Acem’de Ferâhân yakınlarındaki Hezâve’de doğdu. Emîr-i Kebîr ve Emîr-i Nizâm unvanlarıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Trans-İran Demiryolu</span>

Trans-İran Demiryolu 1927'de Pehlevi İranı'nda başlayan ve 1938'de dönemin İran hükümdarı Rıza Şah'ın yönetiminde tamamlanan büyük bir demiryolu inşa projesiydi. Tamamen yerli sermaye ile inşa edilmiştir ve başkent Tahran'ı güneyde Basra Körfezi'ndeki Bender Şahpur ve kuzeyde Hazar Denizi'ndeki Bender Şah ile Ahvaz ve Kum aracılığıyla birbirine bağlamaktadır. 1961'de, Rıza Şah'ın oğlu Muhammed Rıza Pehlevi yönetiminde, Bender Şah'tan Gürgan'daki yeni bir terminale uzatıldı. 1963'te Muhammed Rıza Pehlevi'nin "Beyaz Devrim"in bir parçası olarak yaptığı toprak reformları sırasında, Trans-İran demiryolu Tahran'ı Meşhed, Tebriz ve İsfahan'a bağlayacak şekilde genişletildi.

<span class="mw-page-title-main">Enisüddevle</span> İran Şahı Nasıreddinin eşi

Fatıma bilinen adıyla Enisüddevle, İran şahı Nasıreddin'in eşi.

<span class="mw-page-title-main">İran tekkeleri</span>

İran'da çok sayıda tekke var. Ancak günümüzde Sufîler tarafından kullanılmazlar. Daha ziyade hüseyniyeler gibi kullanılırlar. 16. yüzyılda Safevîlerin İran'ı Şiileştirmesinden sonra, İran'ın tekkeleri hüseyniyeler dönüştürülmüştürler.