İçeriğe atla

Teksas Cumhuriyeti

Texas
Republic of Texas
Teksas Cumhuriyeti
1836-1846
Texas bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Teksas arması
BaşkentWashington-on-the-Brazos 1836 (geçici)
Harrisburg 1836 (geçici)
Galveston 1836 (geçici)
Velasco 1836 (geçici)
Columbia 1836-37
Houston 1837-39
Austin 1839-46
Yaygın dil(ler)İngilizce (de facto) İspanyolca, Fransızca, Almanca ve Amerikan Hint dilleri
HükûmetCumhuriyet
Başkan1 
• 1836-1838
Sam Houston
• 1838-1841
Mirabeau B. Lamar
• 1841-1844
Sam Houston
• 1844-1846
Anson Jones
Başkan yardımcısı1 
• 1836-1838
Mirabeau B. Lamar
• 1838-1841
David G. Burnet
• 1841-1844
Edward Burleson
• 1844-1845
Kenneth L. Anderson
Tarihçe 
• Kuruluşu
1836
• ABD'ye katılma
29 Aralık 1845
• Dağılışı
1846
Yüzölçümü
• Toplam
1007935 km2
Nüfus
• Sayılan
70000
Para birimiRepublic of Texas Dollar ($)
Öncüller
Ardıllar
Birinci Meksika İmparatorluğu
Texas

Teksas Cumhuriyeti (İspanyolca: República de Texas), Kuzey Amerika'da 2 Mart 1836'dan 19 Şubat 1846'ya kadar var olan egemen bir devlet, ancak Meksika tüm varlığı boyunca onu asi bir eyalet olarak kabul etti. Batı ve güneybatıda Meksika, güneydoğuda Meksika Körfezi, doğu ve kuzeydoğuda ABD'nin iki eyaleti Louisiana ve Arkansas ve ABD'nin şu anki Oklahoma, Kansas, Colorado eyaletlerinin bazı kısımlarını kapsayan Amerika Birleşik Devletleri toprakları ile çevriliydi., Wyoming ve kuzeyde ve batıda New Mexico. Cumhuriyetin Anglo sakinleri Texians olarak biliniyordu.

Şimdi yaygın olarak Meksika Teksası olarak anılan Meksika eyaleti Coahuila y Tejas bölgesi, 1835-1836'daki Teksas Devrimi sırasında, Merkezci Meksika Cumhuriyeti'nin Meksika federal cumhuriyetinin eyaletlerinden özerkliği kaldırdığı sırada Meksika'dan bağımsızlığını ilan etti. Teksas bağımsızlık savaşındaki büyük mücadele 21 Nisan 1836'da sona erdi, ancak Meksika Kongresi, Teksas Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını tanımayı reddetti, çünkü anlaşma Meksika Başkanı General Antonio López de Santa Anna tarafından tutuklu olarak baskı altında imzalandı. Teksaslılar. 1840'larda Meksika ve Teksas arasında aralıklı çatışmalar yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri, Mart 1837'de Teksas Cumhuriyeti'ni tanıdı, ancak bölgeyi ilhak etmeyi reddetti.

Cumhuriyet tarafından talep edilen sınırlar, yeni kurulan Teksas Cumhuriyeti ile savaşta ele geçirilen General Santa Anna arasındaki Velasco Antlaşmalarına dayanıyordu. Doğu sınırı, Sabine Nehri'ni İspanyol Teksası'nın doğu sınırı ve Missouri Bölgesi'nin batı sınırı olarak tanıyan Amerika Birleşik Devletleri ve İspanya arasındaki 1819 Adams-Onís Antlaşması ile tanımlanmıştı. 1819 Adams-Onís Antlaşması uyarınca, Meksika'nın 1821'deki bağımsızlığından önce, Amerika Birleşik Devletleri, Louisiana'nın bir parçası olarak edindiğini iddia ettiği Rocky Dağları'nın doğusunda ve Rio Grande'nin kuzeyindeki İspanyol toprakları üzerindeki iddiasından vazgeçmişti.

Meksika Teksas'ın bağımsızlığına itiraz ettiğinden, cumhuriyetin Meksika ile olan güney ve batı sınırı cumhuriyetin varlığı boyunca tartışmalıydı. Teksas, Rio Grande'nin güney sınırı olduğunu iddia ederken, Meksika, Nueces Nehri'nin sınır olduğu konusunda ısrar etti. Uygulamada, tartışmalı bölgelerin çoğu Komançiler tarafından işgal edildi ve bu nedenle her iki devletin kontrolü dışındaydı. Ancak Texian iddiaları, bu dönem boyunca Meksika tarafından yönetilen New Mexico'nun doğu kısımlarını içermeye devam etti.

Teksas, 29 Aralık 1845'te Amerika Birleşik Devletleri tarafından ilhak edildi ve o gün Birliğe 28. eyalet olarak kabul edildi. 19 Şubat 1846'da ise Cumhuriyet'ten yeni Teksas eyaletine yetki devri resmen gerçekleşti. Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri, Teksas'ın bağımsızlığını veya ABD'nin bölgeyi satın alma tekliflerini tanımayı reddeden Meksika ile olan güney ve batı sınır anlaşmazlığını devraldı. Sonuç olarak, ilhak Meksika-Amerika Savaşı'nı (1846-1848) tetikledi.[1]

Başkanlar

  • David G. Burnet
  • Sam Houston
  • Mirabeau B. Lamar
  • Sam Houston
  • Anson Jones

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Republic_Of_Texas". 26 Mart 2022. 23 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Louisiana</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Louisiana, ABD'nin Güney eyaletlerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Houston</span> Amerika Birleşik Devletlerinin en büyük dördüncü, Teksas eyaletinin en büyük şehri olan kent

Houston, Teksas'ın ve Güney Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık şehirdir. New York City, Los Angeles ve Chicago'dan sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık dördüncü şehri ve Kuzey Amerika'nın en kalabalık altıncı şehridir. 2022 yılında 2.302.878 nüfusa sahip olan Houston, Güneydoğu Teksas'ta Galveston Körfezi ve Meksika Körfezi yakınlarında yer almaktadır. Harris County'nin merkezi ve en büyük şehri ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık beşinci metropolitan istatistiksel alanı ve Dallas-Fort Worth'tan sonra Teksas'ın en kalabalık ikinci şehri olan Greater Houston metropolitan alanının ana şehridir. Houston, Teksas Üçgeni olarak bilinen büyük mega bölgenin güneydoğu çapasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dallas</span>

Dallas, ABD'nin dördüncü en kalabalık nüfuslu Dallas–Fort Worth metropolitan alanının en büyük şehri olup Teksas eyaletinde yer almaktadır. Şehir nüfus bakımından ABD'nin en büyük dokuzuncu, Teksas'ın ise Houston ve San Antonio'dan sonra üçüncü en büyük şehridir. Şehir, tarihi boyunca petrol ve pamuk sanayisi ile çok sayıdaki demir yolu hattının geçtiği bir yerde olması sebebiyle öne çıkmıştır. 2010 yılı ABD Nüfus Sayımı'na göre Dallas'ın nüfusu 1.197.816 kişidir. ABD Sayım Bürosu'nun 2014 verilerine göre ise şehrin nüfusu 1.281.047 kişiye yükselmiştir.

<span class="mw-page-title-main">San Antonio</span>

San Antonio, ABD'nin en büyük 7. şehri ve Teksas eyaletinin en büyük 2. şehridir. Etrafındaki varoşlarıyla Metropoliten San Antonio nüfusu ABD'de 24. büyük metropoliten bölgeyi oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">El Paso</span> ABDde bir şehir

El Paso, ABD'nin Teksas eyaletinin en büyük kentlerinden biri ve El Paso, Texas Kontluğu (county) merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Meksika-Amerika Savaşı</span>

Meksika-Amerika Savaşı veya Meksika Savaşı, ABD ile Meksika arasında, ABD'nin 1845'te Teksas'ı ilhakı ve sınır anlaşmazlıkları nedeniyle çıkan savaş (1846-1848). ABD'nin kesin zaferi ve Rio Grande'den Büyük Okyanus'a kadar uzanan geniş Meksika topraklarını ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Teksas</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Teksas, Amerika Birleşik Devletleri'nde en kalabalık ikinci ve en geniş ikinci eyalettir. Coğrafi olarak ülkenin merkezi güneyinde yer alır. Dünya'da ve Amerika Birleşik Devletleri ekonomisinde önemli bir yer tutar. Teksas güneyde Meksika'nın Chihuahua, Coahuila, Nuevo León ve Tamaulipas eyaletleri ile uluslararası sınır; batıda New Mexico, kuzeyde Oklahoma, kuzeydoğuda Arkansas ve doğuda Louisiana eyaletleri ile sınır oluşturur. Teksas, 696.200 kilometrekare alana ve sürekli artan 30 milyon (2023) nüfusa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Rio Grande</span>

Río Grande veya Río Bravo Amerika Birleşik Devletleri'nde bir nehirdir. Ana kolu Kolorado'daki Rocky dağlarından doğar ve Meksika körfezi'ne dökülür. Kolorado, New Meksico ve Teksas eyaletlerinden geçerek Amerika Birleşik Devletleri ile Meksika devletlerinin sınırını çizer. Río Grande, İspanyolca "Büyük Nehir" anlamına gelir. Meksika'da "Río Bravo" veya "Río Bravo del Norte" olarak bilinir; ve İspanyolca "bravo" kelimesinin "cesur", "kaba", "sert" veya "vahşi" dahil olmak üzere birçok anlamı vardır ve "Norte", "Kuzey" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Laredo, Teksas</span>

Laredo, ABD'nin Teksas eyaletinin Webb ilçesinde bulunup Webb ilçesinin başkentidir. Laredo Güney Teksas'ta Meksika-ABD ülkelerinin sınırı olan Rio Grande Nehri'nin kuzeyindedir ve bu nehrin güneyine bulunan Nuevo Laredo'ya komşu şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Sıradağlar Zaman Dilimi</span>

Sıradağlar Zaman Dilimi, Kuzey Amerika'da kullanılan, Eşgüdümlü Evrensel Zaman'dan sonbahar ve kış aylarında 7, yaz saati uygulamasının etkin olduğu ilkbahar ve yaz aylarında ise 6 saat geride olan zaman dilimi. 105. batı boylamındaki saati temel almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Atabask dilleri</span> Atabask dillerinin alt ailesi

Güney Atabask dilleri ya da Apaçi dilleri, Kuzey Amerika'nın güneybatısında, çoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde Arizona, New Mexico, Kolorado, Utah, Teksas ve Oklahoma eyaletlerinde, birazı da Meksika'nın Sonora ve Chihuahua eyaletlerinde yaşayan Güney Atabaskları tarafından konuşulan ve 6 dilden oluşan Atabask dillerinin bir alt grubudur.

<span class="mw-page-title-main">Teksas-Kızılderili savaşları</span> Teksastaki göçmenlerle Kızılderililer arasında yaşanan çatışmalar

Teksas-Kızılderili savaşları, Teksas'taki göçmen yerleşimciler ile yerli Güney Ova Kızılderilileri arasında patlak veren ve 1820 - 1875 arası aralıklı olarak yıllara yayılan bir dizi çatışmalar silsilesidir. Bu savaşların ilki Fransız Teksası'ndan (1684-1689) sonra İspanyol Teksası'na (1690-1821) gelen ve büyük ölçüde İspanyollardan oluşan Avrupalı yerleşimciler ile yerli Kızılderili kabileleri arasında çıkmıştır. Sonra da Teksas'ın Meksika'daki parçası olan Meksika Teksası'nda (1821-1836) devam etmiştir. Teksas Cumhuriyeti (1836–1845) döneminde de süren savaşlar 1845'te Amerika Birleşik Devletleri'nin 28. eyaleti olmasıyla da sona ermemiş ve 1875 yılına kadar devam etmiştir. Kızılderili savaşları sırasında Arizona'dan sonra en fazla ölüm görülen eyalet Teksas'tır.

<span class="mw-page-title-main">Teksas Kızılderilileri</span>

Teksas Kızılderilileri, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı Teksas eyaletinde yaşayan Kızılderili halkları. Alaska'dan sonra en büyük araziye sahip ikinci eyalet olan Teksas'ta günümüzde federal olarak tanınan ve Teksas dışından tehcir edilen yalnızca iki Kızılderili rezervasyonu bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tex-Mex</span>

Tex-Mex, Tejanos mutfak yaratımlarından kaynaklanan Amerikan mutfağı ve Meksika mutfağının birleşimini açıklayan bir terimdir. Bu Kanada'nın yanı sıra ülkenin geri kalanına Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırda olan Teksas gibi eyaletlerden ve diğerlerinden yayıldı.

<span class="mw-page-title-main">Teksas'ta siyaset</span>

Teksas'ta siyaset, ABD'nin eyaletlerinden biri olan Teksas'taki politik konuları ele alır.

<span class="mw-page-title-main">Adams-Onís Antlaşması</span>

1819'da imzalanan ve Florida Antlaşması olarak da bilinen Adams-Onís Antlaşması, Amerika Birleşik Devletleri ve İspanya arasında imzalanan, Florida'nın ABD'ye devredildiği ve ABD ile Yeni İspanya sınırını belirleyen antlaşmadır. İki devlet arasında devam eden sınır anlaşmazlığını çözmüş ve Amerikan diplomasisinin bir zaferi olarak kabul edilmiştir. Antlaşma, Amerikan Devrimi sonrası İspanya'nın Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya ile artan sınır gerginlikleri sırasında imzalanmıştır.

Meksika'nın çekilişi, 1848 yılında gerçekleşen Meksika-Amerika Savaşı'nın ardından yapılan Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile günümüzdeki Güneybatı Amerika'nın Meksika'dan Amerika Birleşik Devletlerine geçmesidir. Meksika'nın çekilişi ABD tarihindeki en büyük üçüncü toprak alımıydı. En büyüğü yaklaşık 827.000 mil kare ile Louisiana'nın satın alımı ve ardından Alaska'nın satın alımı geliyor.

Tüm Meksika Hareketi, Meksika'nın tümünü içerecek şekilde ABD tarafından ihlak edilmesini gerektiğini savunanlarca oluşturulmuş harekettir. Ancak hiçbir zaman bu olay gerçekleşmedi. 1846-48 arasında meydana gelen Meksika-Amerika Savaşı ile ortaya çıkmış bu hareket, ABD ordusu'nun Meksika'nın kuzeyindeki seyrek nüfuslu bölgeyi aldıktan sonra yoğun nüfuslu bölgelerini de alması sonrasında iyice popülerleşti. ABD Kongresinde, özellikle Güney Karolina'dan ABD Senatörü John C. Calhoun bu harekete şiddetle karşı çıktı. Çünkü yoğun, beyaz olmayan bir nüfusa sahip bir bölgeyi ABD'ye dahil olması büyük bir sorun teşkil edeceğini düşünüyordu. Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile ABD, Meksika'nın uzak kuzeydeki seyrek yerleşmiş bölgeyi satın almasıyla hareket sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Teksas Devrimi</span>

1835 - 1836 yıllarında, Teksas'a yerleşen Amerikalılar, artan vergiler ve huzursuzluklar neticesinde Meksika Hükûmetine karşı ayaklandılar. Amerikalıları teşkil eden grup Beyazlardan, Anglo-Sakson Fransızlardan ve İspanyolca konuşmayan Almanlardan oluşuyordu. Meksika Hükûmetinin başında ise Antonio Lopez de Santa Anna bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Meksika-Amerika Birleşik Devletleri sınırı</span> Kuzey Amerikada bulunan iki ülke arasındaki uluslararası sınır

Meksika-Amerika Birleşik Devletleri sınırı Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'ni ayıran, batıda Pasifik Okyanusu'ndan doğuda Meksika Körfezi'ne kadar uzanan uluslararası bir sınırdır. Sınır, kentsel alanlardan çöllere kadar çeşitli arazilerden geçmektedir. Meksika-Amerika Birleşik Devletleri sınırı, yılda yaklaşık 350 milyon belgelenmiş geçişle dünyanın en sık geçilen sınırıdır. Dünyada iki ülke arasındaki en uzun onuncu sınırdır.