İçeriğe atla

Tağlığ Şor Ulusal bölgesi

Tağlığ Şor Ulusal bölgesi — (Rusça: Горно-Шорский национальный район / Gorno-Şorskiy natsionalnıy rayon), 1926—1939 yılları arasında var olan bir milli bölge adı. (1926—1930) yılları arası Sibir krayının içinde, (1930—1937) yılları arası Batı Sibir krayının, (1937—1939) yılları arası Novosibirsk Oblastının içinde yer almıştır. İdari merkezi = Tomazak, Kuzedeyevo Tarih= 1926—1939 Dil = Şorca, Rusça Etnik toplumlar: Şorlar,[1] Ruslar

Kuruluşu

Şorların yerini gösterir harita /SSCB 1941 yılı

12 Nisan 1926 yılında Kondom ve Kuznetsk yörelerinde Şor Türklerinin yoğun olduğu alanda kurulmuştur. İlk idari merkezi Rusça Mıski olarak söylenen Tomazak yerleşimidir. 1930da yönetim merkezi değişmiş olup Kuzedeyevo olmuştur. 22 Mart 1939 tarihinde Sovyetler Birliği'nde oluşan Pantürkizm korkusuyla Tağlığ Şor Milli bölgesi lağvedildi. Yerine aynı bölge alanında Mıskovskiy, Taştagol ve Kuzedeyevskiy rayonları oluşturuldu. Demir yolu ve demir madeni gibi durumları da bahane eden Sovyet hükûmeti, yöredeki Şorları azınlığa düşürmeye çalıştı. Yöreye sanayileşme ile birlikte Ruslar yerleşti. Günümüzde burada Çuvaşinskoye, Çilisu-Anzasskoye ve Ust-Anzasskoye yerleşimleri bulunur. Yöre içinde Şor Milli Parkı'da bulunur.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Rayon, Sovyetler Birliği'nden kalma bir yönetim birimidir:

<span class="mw-page-title-main">Altay Krayı</span> Rusyanın Sibirya bölgesinde idarî birim

Altay Krayı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde yer alan ve Altay-Sayan Dağları bölgesinde Obi, Abakan-Yenisey civarında bulunan kraydır. Kuruluşu 28 Eylül 1937'dir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğinin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyeti

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) (Rusça: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika), Sovyetler Birliği'nin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyetidir.

Şorca veya Şor Türkçesi, Şorlar tarafından konuşulan Türk dillerinin Sibirya grubuna bağlı Türk dillerinden biridir. Tuvacaya büyük benzerlik gösterir. Rusya'nın Kemerovo bölgesinde 2010 yılı itibarıyla 2.840 kişi tarafından konuşulmaktadır. Günümüzde Şorca Kemerovo Üniversitesi'nde öğretilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şorlar</span>

Şorlar Rusya'nın Kemerovo Oblastı'nda yerli bir Türk etnik grubudur. 1926 yılına kadar Şorların tüm boy gruplarının ortak adı Tadar-Kizhi idi. Güney Kuzbass'ın Türkçe konuşan nüfusunun "Şorlar" adı, Akademisyen V. Radlov'un sözde Mras ve Kondoma Tatarlarının etnokültürel birliği hakkındaki açıklamaları dikkate alınarak, yetkililer tarafından tüm resmi belgelerde yer aldı. Şor ülkesinde Rus egemenliği ve misyonerlik faaliyetleri</ref> sonucu anadilini bilenlerin sayısı azalmıştır. Ak Şor, Kızıl Şor, Kara Şor, Sarı Şor olarak ayrılırlar.

Şapsığ Ulusal Rayonu, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nde Krasnodar Krayı'na bağlı olarak 1924-1945 yılları arasında varlığını sürdürmüş olan etnik-bölgesel bir yönetim birimi.

<span class="mw-page-title-main">Tuva Halk Cumhuriyeti</span> Komünist, 20. yüzyıl türk devleti

Tuva Halk Cumhuriyeti, 1921-1944 yılları arasında Güney Sibiryada şimdiki Tuva Cumhuriyeti topraklarında bağımsız yaşamış bir Türk cumhuriyetidir. 11 Ekim 1944'te SSCB'ye bağlanmıştır. Kuruluşta Tandı Uranhay ülkesindeki Tañnı Tuva Cumhuriyeti adı sonra Tuva Halk Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir. Tuva meclisinin ilk başkanı Buyan Badırgıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mostovski rayonu</span>

Mostovki rayonu, Rusya'da Krasnodar Kray'a bağlı rayon.

<span class="mw-page-title-main">Krasnoyarsk Krayı</span> Rusyanın Sibirya bölgesinde idarî birim

Krasnoyarsk Krayı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde bulunan kray. Krayın idarî merkezi Krasnoyarsk'tır. Yüzölçümü 2.366.797 km²'dir. Yakutistan ve Batı Avustralya'dan sonra dünyanın en büyük üçüncü idari-bölgesel birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Kemerovo Oblastı</span>

Kemerovo Oblastı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde bulunan oblast. Oblastın idarî merkezi Kemerovo şehridir. Oblastın en büyük şehri ise Novokuznetsk'tir.

Hakasça veya Hakas Türkçesi Hakas Türklerinin dili. çağdaş Türk yazı dillerinden Sibirya kesiminde konuşulup yazılan kollarından biridir. Hakas eski Kırgız devletinin ismidir. Hakas Türkleri tarafından konuşulmaktadır. Hakaslar Hakasya adı verilen ülkede yaşamakta olup, Güney Sibirya bölgesindedir. Hakas Cumhuriyeti veya Hakasya, Rusya'da yer alır. Hakasların nüfusu 78,500 olup, bunun 60,168 kadarı Hakasça konuşmayı bilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sohum (rayon)</span>

Sohum rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesiyle aynı alanı kapsar. Başkenti Sohum olmasına rağmen Sohum aynı zamanda 40,000 nüfusa sahip ayrı bir idari birimdir. 2003 nüfus sayımına göre rayonun nüfusu 11,747 olup bunun %61.4'ü Ermeniler, %24.8'si Abhazlar ve %7.3'ü Ruslardan oluşuyordu. Rayonun bir diğer önemli yerleşimi ise Pşku'dur. Batısında Gudauta rayonu, doğusunda Gulripş rayonu, kuzeyinde Rusya ve güneyinde Karadeniz bulunur.

Şorya, Şor Türklerinin geçmişte ülkesi olup günümüzde adı değiştirilerek Kemerovo Oblastı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Baksan Rayonu</span>

Baksan Rayonu Baksan rayonu Kabardey-Balkarya'nın 10 ana rayonundan biridir. Ülkenin Kuzeydoğusunda yer almaktadır. Baksan şehri bu rayonun sınırları içinde kalmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Taştagol ilçesi</span>

Taştagol ilçesi, Taştagol rayonu — Rusya Federasyonu Kemerova Oblastında rayon. Dağlık Şor ülkesi olarak da bilinir. Yönetim merkezi — Taştagol şehri.

<span class="mw-page-title-main">Taştagol</span> Rusya Federasyonu, Kemerovo Oblastında bir şehir

Taştagol Rusya Federasyonu, Kemerovo Oblastı idaresinde Kemerovo'nun güneyindeki Kondom akarsuyu yanında Taştagol ilçesinin merkezi olan şehir. Halkın sayısı — 22 953 kişi(2014)

Kızıl Şor Kır Yerleşimi — Rusya'da Kеmеr Oblastında Tаştаgоl rayonuna bağlı kırsal belediye, ilçelerden küçük olup beş-on köyü içine alan yönetim birimi.

<span class="mw-page-title-main">Kuznetsk uyezdi (Tomsk eyaleti)</span>

Kuznetsk uyezdi(Rusça : Кузнецкий уезд / Kuznetskiy uyezd) — 1618—1822 ve 1860—1925 yılları arasında Tomsk valiliğine bağlı Rusça uyezd olarak adlandırılan ilçe şeklinde idari birim. Tom akarsuyu ve Mrassu ile Kondom havzası başlangıçta toplum olarak Şor Türkleri ve Abalar adlı Türk topluluklarının yerleşim yeri idi. Hakas Türkleri topluluklarından Biltirler (Beltirler), Sagaylar ile Altay Türklerinin yaşam alanı idi. Merkezi: Kuznetsk Kuruluş tarihi: 1618

Ust-Anzas köyü — Rusya'da Kemer oblastı Tаştаgоl rayonunda Şeregeş beldesi idaresine bağlı olan köy.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925'ten 1936'ya kadar var olan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) içindeki Sovyetler Birliği'nin özerk bir Cumhuriyeti idi.