İçeriğe atla

Taynal

Seyfeddin Taynal en-Nasiri el-Eşrefi (ö. 1343), Bahri Memluk padişahı Nasır Muhammed'in önde gelen emiri ve memluklarından biriydi. 14. yüzyılın ortalarında, Sultan Muhammed'in hükümdarlığı sırasında üç defa Trablus ve bir defa da Gazze naibi olarak görev yaptı. 1336 yılında Trablus'ta Taynal Camii'nin inşa ettirdi.

Taynal Camii, Trablus, Lübnan

9 Mayıs 1326'da Taynal, Emir Karatay'ın yerine Trablus naibi olarak Tengiz tarafından atandı.[1] Taynal, naiblik yaptığı bu dönem sırasında Tengiz'in bazı politikalarına karşı çıktı ve Tengiz'in öfkesini uyandırdı. Tengiz ceza olarak Taynal'ın rütbesini düşürdü ve onu Gazze naibi olarak atadı.[2] Taynal, Tuluntari'nin yerine 733 Muharrem'de (Eylül/Ekim 1332) göreve getirildi. [2] Taynal'ın Gazze'ye atanması rütbesinin düşürüldüğü anlamına geldiğinden o dönemde Gazze'nin daha az önemli bir il olduğu anlaşılmaktadır. [2]

1335'te Taynal ile Tengiz arasındaki ilişkiler ısındı ve Taynal, tekrar Trablus'un naibi olarak atandı. İşte bu dönemde, yani 1336 yılında Taynal, kendi adını taşıyan meşhur camiyi yaptırdı. Caminin vakfiyesi onun büyük bir servete sahip olduğunu göstermektedir. 14. yüzyıl seyyahı İbn Battuta, Taynal'ın cömertliğinden bahseder.

Tengiz 1340'ta görevden alınınca Taynal'ın yöneticiliği de elinden alındı. Ancak 1341'de yeniden atandı. 1343'te ölümüne kadar görevde kaldı.

Kaynakça

Kaynaklar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Memlûk Devleti</span> Geç dönem Orta Çağda Mısır ve Suriyede hüküm sürmüş olan bir devlet (1250–1517)

Memlûk Devleti resmî adıyla ed-Devletü't-Türkiyye, Eyyûbîlerin çöküşü ile Osmanlı İmparatorluğu'nun Mısır'ı ele geçirmesi arasında geçen üç yüzyıla yakın zaman diliminde Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş olan devlet. Memlûk Devleti'ni 1250 ve 1382 yılları arasında kurucu aile Bahrî Memlûkler idare etmiş, 1517 yılına kadar ise Burcî Memlûkler yönetimi ele almıştır. Tarihyazınında devlet bu iki hâne başlıkları altında incelenmiş olup Bahrî Memlûklerin Türk kökenli olması dolayısıyla bu devirde yöneticiler daha çok Türklerden oluşurken daha sonraki dönemde Çerkesler asıl unsur olmuşlardır. Tarihçiler arasında; Memlûk devletinin Türk sultanlar döneminde askeri ve siyasi olarak doruğa ulaştığı, ardından ise Çerkesler döneminde uzun süreli bir gerileme dönemine girdiğine dair evrensel bir fikir birliği vardır.

<span class="mw-page-title-main">İlhanlılar</span> İran merkezli Moğol devleti (1256–1335)

İlhanlılar veya İlhanlı Devleti, Cengiz Han'ın torunu Hülagû Han tarafından, merkezi Tebriz olmak üzere Orta Doğu'da kurulan Moğol devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Gazze</span> Filistinde bir şehir

Gazze, Filistin'in güneybatısında bulunan, Gazze Şeridi'nin en büyük şehri. Akdeniz sahilinden 4 km içeride kurulmuş olan Gazze'nin nüfusu yaklaşık 650 bindir.

<span class="mw-page-title-main">Ramazanoğulları Beyliği</span> Türk beyliği

Ramazanoğulları Beyliği, XIV. yüzyılda Misis ve Adana yöresinde kurulmuş bir Anadolu beyliğidir.

Zeyneddin Karaca Bey, 1337 ile 1353 yılları arasında, Anadolu ve kuzey Suriye'de hüküm süren Dulkadiroğulları beyliğini kuran bir Türkmen beyidir. Yükselişinden önce, Karaca, Mısır'ın kuzey sınırının yönetimi üzerinde başka bir yerel Türkmen beyi olan Taraklı Halil ile rekabet etti. Memlük Sultanı I. Muhammed tarafından tanınmasıyla, Memlüklerin Anadolu sınırındaki bir vasal devletin hükümranı oldu. Hükümdarlığı sırasında, daha da hırslı hale gelen Karaca, genişleyen etkisine karşı olan bazı Memlük valileriyle çatıştı. Karaca, Memlükler içindeki siyasi karışıklıklardan faydalanarak 1348'de bağımsızlığını ilan etti. Ancak bu, onun hapse atılmasına ve ardından 1353'te idam edilmesine yol açtı.

Hüsâmeddin Lâçin, Mısır ve Suriye'de Eylül 1296 ile 1299 tarihleri arasında hüküm sürmüş on birinci Memluk sultanıdır.

Mustain veya Mûstain Billâh (d. ? - ö. 1430) 67. İslam Halifesi ve Memlûk Sultanı. Abbasi hanedanına mensuptur. 1406-1414 yılları arasında Kahire'de Memlûk Devleti'nin koruması altında halifelik yapmıştır. Ayrıca 1412'de yedi ay boyunca ) Memlûk Sultanı olarak da hükümdarlık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aksungur Camii</span>

Aksungur Camii, 1346-47 yıllarında Mısır'ın Kahire şehrinde inşa edilmiş bir Türk Memluk dönemi camisidir. Sultan el-Nasır Muhammed'in emiri Aksungur tarafından yaptırılmıştır. Osmanlı döneminde, 1652 yılında İbrahim Ağa tarafından çok kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiştir, bu nedenle camiye İbrahim Ağa Camii de denir. Camiye özelliğini veren mavi çinilerini de 1652 yılındaki bu restorasyon sırasında kazanmıştır, bu özelliğinden dolayı Batı dünyasında Mavi Cami olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Gazze Ulu Camii</span>

Gazze Ulu Camii aynı zamanda Büyük Ömer Camii olarak da bilinmekte olan, Gazze'nin eski şehir kısmında yer alan, Gazze Şeridi'ndeki en büyük ve en eski camidir.

Ketboğa, Mısır ve Suriye'de 1294 ile 1296 yılları arasında hüküm sürmüş Bahri hanedanından onuncu Memluk Sultanıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Muhammed (Memlûk sultanı)</span> Memlûk Sultanı

I. Muhammed ya da Muhammed bin Kalavun, Mısır ve Suriye'de üç dönem saltanat sürmüş olan Türk asıllı Bahri hanedanından dokuzuncu Memluklu sultanı.

II.Baybars veya Baybars Çeşnigar tam ismiyle Malik Muzaffer Rukneddin Baybars Çeşnigar Mansuri 1309da bir komployla Memluk Sultanı Nasır Muhammed bin Kalavun'un yerine geçen ve 10 ay 24 gün gibi kısa bir dönem için saltanat süren Çerkes kökenli ama Bahri Hanedanı'ndan onikinci Memlûk Devleti hükümdarı.

Sultan Barsbay tam ismiyle Malik Eşref Ebu-Nasır Seyfeddin Barsbay, 1422 - 1438 döneminde saltanat süren Çerkes kökenli Burci Hanedanı'ndan Memluk Devleti hükümdarı. Saltanat döneminde Memluklu Devleti en geniş sınırlarına erişmiş ve Mezopotamya'da El Cezire ve Hicaz Memluklu Devletine bağlı ülkeler haline getirilmiştir.

Şeyh el-Mahmûdî ya da tam künyesiyle Ebü'n-Nasr Seyfüddîn el-Melikü'l-Müeyyed Şeyh el-Mahmûdî ez-Zâhirî 1412-1421 döneminde saltanat süren Çerkes kökenli Burcî Hanedanı'ndan Memlûk Devleti hükümdarı.

Satıbey Hatun (1316-1345), İlhanlı Devleti hükümdarı. Olcaytu Han'ın kızı ve İlhanlı Devleti'nin 9. hükümdarı Ebu Said Bahadır'ın aynı anneden doğma kız kardeşidir. Hükümdarlık dönemi dışında da Emir Çoban (?-1335), Arpa Han (1335–1336) ve Süleyman Han (1339–1343) dönemlerinde evlenerek hükümdarlara eşlik etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sırgıtmış</span>

Seyfeddin Sırgıtmış bin Abdullah en-Nâsırî,, Sultan Hasan döneminde görev yapmış önde gelen bir Memluk emiri idi. 1357'ye gelindiğinde Sırgıtmış, Nasır Hasan'ın sarayındaki en güçlü emirdi. 1357 yılında Kahire'deki Sırgıtmış Medresesi'ni yaptırdı. 1358'de padişahın Sırgıtmış'ın bir darbe hazırlığında olduğuna dair şüpheleri sonucu hapse atıldı ve ardından öldü.

<span class="mw-page-title-main">Şeyhû</span>

Emîr Şeyhû en-Nâsıri Muzaffar Hacı (1346-1347), Hasan ve Selahaddin (1351–1355) dönemlerinde görev yapan yüksek rütbeli bir Memluk emiri idi.

Seyfeddin Tengiz, Bahri Memluk sultanı Nasır Muhammed'in hükümdarlığı sırasında saltanat naibi olarak 1312'den 1340'a kadar görev yapan Şam kökenli Türk emir.

Cemaleddin Akkuş el-Efrem, Memlük döneminde Şam valisi ve daha sonra İlhanlı döneminde Hemedan valisi olarak görev yapan yüksek rütbeli bir memluk emiridir.

<span class="mw-page-title-main">Alemüddin Sencer</span>

Sencer bin Abdullah Alemüddin Ebu Said el-Çavlı güçlü bir Memluk emiri ve Gazzevalisi idi.