İçeriğe atla

Tarnab Savaşı (1448)


Tarnab Savaşı (1448)
Timurlu İç Savaşları'nın bir parçası
Tarihİlkbahar 1448
Bölge
Tarnab (Herat'ın doğusu), Afganistan
SonuçSemerkant Timurluları'nın zaferi
Taraflar
Horasan TimurlularıSemerkant Timurluları
Komutanlar ve liderler
Alaüddevle MirzaUluğ Bey
Abdüllatif Mirza

Tarnab Savaşı 1448 yılında gerçekleşmiştir.[1]

1448 baharında Alaüddevle Mirza oğlunun sünnet düğünü için hazırlıklar yapıyordu. Uluğ Bey'in 90.000 askerle Ceyhun Nehri'ni geçtiği haberini duyduğunda, Herat'taki tüm vatandaşlara vergilerden genel bir muafiyet ilan etmişti.[2] Aceleyle Sencab Geçidi üzerinden Tarnab'a doğru yola çıktı. İki kuvvet Tarnab'da karşılaştı ve kısa bir çatışmadan sonra Uluğ Bey, kardeşi Ebul Kasım Babür Mirza'nın koruması altında Meşhed'e ve ardından Kuça'ya doğru kaçan Alaüddevle Mirza'yı kesin bir yenilgiye uğrattı.[3][4] Uluğ Bey zaferini Herat'ı ve ardından Meşhed'i alarak takip etti.[5] Gevher Şad ve birçok Tarhan, Uluğ Bey'in gelişinden önce Herat'tan ayrıldı.

Bibliyografya

Genel kaynaklar

  1. ^ Barthold, Vasilii (1958). Four Studies on the History of Central Asia. Leiden, Netherlands: E. J. Brill. s. 156. 
  2. ^ Bartol'd, Vasilij V. (1963). Four studies on the history of Central Asia. Brill. s. 149. OCLC 163626572. 
  3. ^ al-Dīn ibn Humām al-Dīn Khvānd Mīr, Ghiyās̲ (1994). Habibü's-siyer: Moğol ve Türk hâkimiyeti. Harvard University: Dept. of Near Eastern Languages and Civilizations. s. 365. 
  4. ^ Manz, Beatrice (2007). Power, Politics and Religion in Timurid Iran. Cambridge University Press. ss. xvii. ISBN 9780521865470. 
  5. ^ Lockhart, Lawrence (1986). The Cambridge History of Iran, Volume 6. Cambridge University Press. s. 107. ISBN 0521200946. 

Diğer kaynaklar:

W. Weberhard (1959), Journal of Oriental Studies, University of Hong Kong

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Timur İmparatorluğu</span> Asyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk

Timur İmparatorluğu, Timurlu Devleti, Timurlular veya Turan İmparatorluğu, Fars ve İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Kaçar Hanedanı</span> 1789-1925 yılları arasında İranı yöneten Türk hanedan

Kaçar Hanedanı, İran'daki Azerbaycan Türklerinin Kaçar boylarından olan Kovanlı kolu tarafından kurulmuş ve 1794 ile 1925 yılları arasında hüküm sürmüş bir İran Devletidir.

<span class="mw-page-title-main">I. İsmail</span> Safevî Devletinin kurucusu ve ilk hükümdarı

I. İsmail, bilinen adıyla Şah İsmail veya tam unvanıyla Ebu'l-Muzaffer Bahadır el-Hüseynî, Safevî Tarikatı'nın lideri, Safevî Devleti'nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. Alevilik ve Bektaşilikte Yedi Ulu Ozan'dan birisi olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Uluğ Bey</span> Türk hükümdar, gökbilimci ve matematikçi (1394–1449)

Uluğ Bey, Timur İmparatorluğu'nun 4. sultanı Türk matematikçi ve astronomi bilgini.

<span class="mw-page-title-main">Fars edebiyatı</span> İranın sözlü ve yazılı edebî birikimi

Fars edebiyatı, Farsça sözlü kompozisyonlardan ve yazılı metinlerden oluşan dünyanın en eski edebiyatlarından biridir. 2500 yıldan uzun bir dönemi kapsayan Fars edebiyatına ait kaynaklar bugünkü İran sınırlarının ötelerine, Orta Asya, Batı Asya, Anadolu, Hint alt kıtası, Mısır ve Balkanlar'a yayılmıştır. Gaznelilerin Orta ve Güney Asya'yı fethinden sonra Afganistan, Pakistan, Hindistan ve Orta Asya'ya yayılmıştır. Yalnız İranlılar değil, Türk, Kafkas, Hint, Pakistanlı ve Slav şair ve yazarların Fars dilinde oluşturdukları eserler de Fars edebiyatı içinde sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Piçan Krallığı</span>

Piçan Krallığı, kabaca milattan önce 200 ile milattan sonra 1000 yıllarında Taklamakan Çölü'nün kuzeydoğusunda Lop Nur Tuz Gölü içine alan bölgede kurulmuş, Çince adı Shànshàn olan bir krallıktır.

<span class="mw-page-title-main">Massagetler</span> antik göçebe devlet

Massagetler, MÖ 6. yüzyıllarda Orta Asya'nın güney bölgelerinde Persler'in komşusu olan bir göçebe devlettir. Sakalar'ın batıya doğru göçüp bu bölgede devlet kurmalarının nedeni Eski Yunan'da yaşamış ünlü tarihçi Herodot'a göre Massagetlerin baskısıdır. Kimi kaynaklara göre Pers hükümdarı Büyük Kiros'un da öldüğü Siriderya kıyısında yapılan savaş Sakalar'la değil Massagetler'le yapılmıştır.

Abdüllatif Mirza Timur'un büyük torunu. Uluğ Bey'in üçüncü oğlu, Maveraünnehir hükümdarı.

Gevher Şad Begüm, Timur İmparatorluğu Hükümdarı Şahruh'un eşi, Uluğ Bey'in annesi.

'Abdullah Mirza, bugünkü İran, Afganistan, Pakistan ile Hindistan, Mezopotamya ve Kafkasya'nın önemli bir bölümünü kapsayan Timur İmparatorluğu'nun kısa ömürlü hükümdarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Gevher Şad Türbesi</span>

Baysungur Türbesi olarak bilinen Gevher Şad Türbesi, Afganistan'ın Herat ilinde bulunan İslami bir mezar yapısıdır. 15. yüzyılda inşa edilen yapı, Timurlu hanedanının üyeleri için mezar alanı olarak hizmet vermiştir ve Musalla Külliyesi'nin bir parçasıdır.

Herat Kuşatması, Uluğ Bey ve oğlu Abdüllatif Mirza Horasan'ı Tarnab Savaşından sonra Goçan'a kaçan yeğeninden almak için 1448 baharında Herat'a yürüdü. Sert direniş gösteren Herat Kalesi ve Neretu Kalesi dışındaki yerleri kolayca ele geçirdiler Baherzli Tacik okçuları sert bir direniş gösterdiler ve Semerkant Timurlularının birçok saldırısını geri püskürttüler. Nihayet Uluğ Bey, kuşatma başladıktan 17 gün sonra geldi; Sonra tüm direniş sona erdi. Abdüllatif Mirza Nişabur'daki fiyaskodan sonra hapsedildiği Qila İkhtiyar-al-Din kalesini ele geçirmeyi başardı. Meşhed'i alarak zaferlerini devam ettirdiler. Uluğ Bey yeğenlerini takip edemedi ve yerine oğlu Abdal-Latif Mirza'yı Meşhed'e bırakarak Herat'a dönmeye karar verdi.

Mansur Han, son birleşik Çağatay Hanı. Saltanatı 1503'ten 1543 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Anxi'nin Dört Garnizonu</span>

Anxi'nin Dört Garnizonu, Tang Hanedanı tarafından 648 ile 658 yılları arasında kurulan Çin askeri garnizonlarıydı. Hint-Avrupa şehir-devletleri Qiuci (Kuçar), Yutian (Hotan), Shule (Kaşgar) ve Yanqi'de (Karaşehir) konuşluydu. Batıyı Pasifize Etme Genel Himayesi'nin merkezi Qiuci'deydi.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Sultan Mirza</span> Timurlu askeri komutan

Muhammed Sultan Mirza (1375-1403), Timurlu Hanedanı'nın üyesi ve kurucusu Timur'un torunuydu. Timur'un en sevdiği torunu olan Muhammed Sultan, onun başlıca askeri komutanlarından biri olarak hizmet etti ve Altın Orda, Pers krallıkları ve Osmanlı İmparatorluğu'na karşı başarılı seferlerde öncü kuvvetlere yardım etti. Tarihçi Arabşah tarafından "asil doğası ve canlılığıyla açık bir dahi" olarak tanımlanan Muhammed Sultan, sonunda Timur tarafından imparatorluğun vârisi olarak atandı. 1403'teki erken ölümü büyükbabasını çok etkiledi.

<span class="mw-page-title-main">Clifford Edmund Bosworth</span> İngiliz tarihçi (1928–2015)

Clifford Edmund Bosworth FBA, İngiliz tarihçi ve oryantalistti.

Ebu'l Kasım Babür Mirza, Horasan'da Timurlu hükümdarıdır (1449-1457). Şahruh'un oğlu Gıyasettin Baysungur'un oğlu ve dolayısıyla Emir Timur'un büyük torunuydu.

Alaüddevle olarak da yazılan Rükn-üd-din Alaüddevle Mirza bir Timurlu prensi ve Orta Asya hükümdarı Şahruh'un torunuydu. Büyükbabasının ölümünün ardından Alaüddevle, ardından gelen veraset mücadelesine karıştı. Başlangıçta stratejik bir avantaja sahip olmasına rağmen, sonunda daha başarılı rakipleri tarafından geride bırakıldı. Alaüddevle tahtı ele geçirmek için yaptığı sayısız başarısız girişimin ardından sürgünde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Serahs Savaşı (1459)</span>

Serahs Savaşı Mart 1459'da Merv ve Serahs arasında bir yerde gerçekleşti.

Seyyid Bereke (1343-1403) ticaret şehri Tirmizli din adamı ve 14. yüzyıl Orta Asya fatihi Timur'un manevi öğretmeni ve dostudur. Timur tarafından kendisine verilen Afganistan'da bulunan Andhoy kasabasının tımar sahibidir. Gur-i Emir türbesine gömülmüştür. Timur, Semerkant'taki Gur-i Emir adlı aynı türbede Seyyid Bereke'nin karşısında gömülüdür.