İçeriğe atla

Tarantula

Tarantula
Yaşadığı dönem aralığı: 23,03-0 myö
Neojen-günümüz 
Meksika tarantulası, tahminen Brachypelma hamorii
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Arthropoda
Alt şube:Chelicerata
Sınıf:Arachnida
Takım:Araneae
Familya:Theraphosidae
Thorell, 1869[1]
Çeşitlilik[2]
148 cins, 1,236 tür
Dağılımı

Tarantula, Tarantulagiller (Theraphosidae) familyasında sınıflandırılan ve yaklaşık olarak 1000 türü tanımlanmış, çeşitli büyüklüklerde ve sıklıkla tüylü örümceklere verilen genel isimdir. Bu madde yalnızca Theraphosidae familyasının üyelerini konu almaktadır ve aynı alt takım (Mygalomorphae) üyeleri olan ve "tarantula" adı verilen diğer örümcekleri anlatmamaktadır. Bazı tarantula türleri egzotik evcil hayvan pazarında popüler olmuştur. Evcil hayvan olarak beslenen bazı Yeni Dünya türlerin deriyi tahriş eden ve hatta gözlere de zarar verebilen kaşındırıcı tüyleri bulunur.[3]

Genel özellikler

Theraphosidae ailesi yaklaşık 900 türü içerisinde bulundurmaktadır ve genel özellikler şöyle sıralanabilirː 8 bacak, 2 kol (pedipalp) ve 2 diş.

Vücudu kaplayan annen tüyler. Theraphosidae ailesinin canlıları genel olarak nemli gölgelik alanlarda, ağaç kovuklarında, taşların altlarında vb. yerlerde yuva yaparlar.

Tarantulalar zehirlidirler fakat zehirleri normal bir insana büyük zarar verebilecek kadar değildir. Isırılan yerde 2-3 saat süreli kaşınma ve hafif kabarcıklar oluşabilir.

Yaşam alanları ve besinleri

ABD, Meksika, Orta Amerika ve Güney Amerika'da; Afrika genelinde; Asya'nın büyük kısmında ve Avustralya'nın tamamında çeşitli tarantula türleri görülür. Avrupa'da ise İspanya, Portekiz, Türkiye, güney İtalya ve Kıbrıs'ta bazı türler görülür.

Yaşadıkları bölgeler yağmur ormanları, çöllere yakın bölgeler, çayır gibi çeşitlilik gösterebilirler ancak bu alanlardaki ortak özellik nemlilik, karanlık ve saklanabilecekleri oyuklar, kayalar vb. cisimlerin olmasıdır.

Besin olarak genellikle bulabildikleri boylarına uygun böcekleri yerler. Ancak bazı büyük türlerin yetişkinlik dönemlerinde fare, kuş gibi hayvanları yakaladıkları görülmüştür.Ancak gene de insanlar kendi can güvenlikleri söz konusu olduğunda, zehirli olup olmadığını bilmiyorsa bu hayvanlardan uzak durması tavsiye edilir.

Türkiye'deki durumu

Türkiye'de 2012 rakamlarına göre Chaetopelma cinsinden 3 türü (Chaetopelma olivaceum, Chaetopelma concolor, Chaetopelma altugkadirorum) bulunur.[4]

Kaynakça

  1. ^ Opatova, Vera; Hamilton, Chris A.; Hedin, Marshal; Montes De Oca, Lauren; Král, Jiři; Bond, Jason E. (2019), "Phylogenetic Systematics and Evolution of the Spider Infraorder Mygalomorphae Using Genomic Scale Data", Systematic Biology, 69 (4), ss. 671-707, doi:10.1093/sysbio/syz064 
  2. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; NMBE isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  3. ^ Blaikie, Andrew J; John Ellis; Roshini Sanders; Caroline J. MacEwen (24 Mayıs 1997). "Eye disease associated with handling pet tarantulas: three case reports". BMJ. 314 (7093). ss. 1524-5. doi:10.1136/bmj.314.7093.1524. PMC 2126783 $2. PMID 9183200. 
  4. ^ "Abdullah Bayram, Kadir Boğaç Kunt, and Tarık Danışman (2012), The Checklist of the Spiders of Turkey. Version 2012.1. Online at http://www.spidersofturkey.com". 15 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2012.  |başlık= dış bağlantı (yardım)


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mantarlar</span> ökaryot âlemi

Mantarlar, çok sayıda çok hücreli ve tek hücreli ökaryotik canlıyı kapsayan bir biyolojik âlemin adıdır. Maya gibi mikroorganizmalardan, küf ve şapkalı mantarlara kadar pek çok üyesi olan bu canlılar grubu, halk arasında genellikle sadece şapkalı mantarları tanımlamak için kullanılır. Biyoloji alanında mantarları inceleyen bilim dalına mikoloji denir.

<span class="mw-page-title-main">Tavşanımsılar</span> memeli takımı

Tavşanımsılar, memeliler (Mammalia) sınıfından Pika ve tavşanları kapsayan takım.

<span class="mw-page-title-main">Keçi</span> evcilleştirilmiş çift toynaklı memeli türü/alt türü

Keçi ya da evcil keçi, boynuzlugiller (Bovidae) familyasının Caprinae alt familyasından Capra aegagrus hircus alt türünü oluşturan çift toynaklılara verilen ad. Evcil keçiler, Doğu Avrupa ve Orta Doğu'da yaşayan yaban keçisinden evcilleştirilmiş olup, insanlar tarafından ilk evcilleştirilen hayvanlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Akrep</span> araknid (örümceğimsi) takımı

Scorpiones (Akrep), Arachnida (örümceğimsiler) sınıfına bağlı bir eklembacaklı takımıdır. Genellikle sıcak ve nemli bölgelerde yaşayan, vücutları sert kitin bir tabaka ile örtülü, kıvrık ve kalkık kuyruğunda zehir iğnesi bulunan, örümceklerle ilişkili hayvanlardır.

<span class="mw-page-title-main">Hamster</span> kemirgen bir hayvan

Hamsterler, yedi cinste sınıflandırılmış 19 tür içeren Cricetidae alt familyasına ait kemirgenlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Örümcek</span>

Örümcek, eklembacaklılar (Arthropoda) şubesinin örümceğimsiler (Arachnida) sınıfından Araneae takımının üyelerine verilen genel ad. Hemen hemen dünyanın her tarafında yaşar. 2012 rakamlarına göre 112 familyada ve 3879 cinste toplanan 43.244 türü bilinmektedir.

<i>Yaban domuzu</i> Memeli Bir Hayvan

Bayağı yaban domuzu, domuzgiller (Suidae) familyasından evcil domuzun vahşi atası olarak sayılan çift toynaklı.

<span class="mw-page-title-main">Yassı solucanlar</span> çoğunlukla yassı solucan topluluğu

Yassısolucanlar ya da Platyhelminthes, üç embriyonik tabakadan oluşmuş, bilateral simetrili, çoğunlukla yassı yapılı hayvanlar şubesidir.

<i>Bos mutus</i>

Bos mutus, Tibet öküzü, Tibet sığırı, Yak veya Hotoz olarak da bilinir. Boynuzlugiller (Bovidae) familyasından Tibet, Himalaya bölgeleri ve Moğolistan'da bulunan uzun tüylü kamburlu bir sığır türüdür. Büyük evcil bir nüfusa ek olarak küçük korunmasız vahşi bir yak nüfusu vardır. Evcilleri de, yabanileri de sürü hayvanlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kurt</span> Avrasya ve Kuzey Amerikaya özgü memeli

Kurt veya bozkurt, Avrasya ve Kuzey Amerika'ya özgü ve Canis cinsinden iri bir memelidir. Otuzdan fazla Canis lupus alt türü tanınmakta ve bozkurt denildiğinde günlük konuşma dilinde evcilleştirilmemiş ve yabani alt türler anlaşılmaktadır. Ortalama ağırlığı erkeklerde 40 kg, dişilerde de 37 kg olan kurtlar, köpekgiller (Canidae) familyasının yaşayan en iri üyeleridir. Boyları 105 ila 160 cm arasında değişirken omuz yükseklikleri de 80 ila 85 cm arasındadır. Kurtlar diğer Canis türlerinden daha az sivri kulakları ve ağız ile burunlarıyla olduğu kadar daha uzun kuyrukları ve daha kısa gövdeleri ile de ayırt edilir. Yine de kır kurdu ile altın çakal gibi daha küçük Canis türleri ile yakın akraba oldukları için birlikte üreyerek doğurgan melezler ortaya çıkarabilir. Kurdun çizgili kürkleri genellikle beyaz, kahverengi, gri ve siyah alacalıdır ancak Arktik bölgelerde yaşayan alt türleri hemen hemen tamamen beyaz kürklü olabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kuyruksürengiller</span> kedimsi memeli familyası

Kuyruksürengiller (Herpestidae), etçiller takımından bir kedimsi familyası.

<span class="mw-page-title-main">Sığır</span> geviş getirenlerden, boynuzlu büyükbaş evcil hayvanların genel adı

Sığır, memeliler (Mammalia) sınıfının, çift toynaklılar (Artiodactyla) takımının, boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından evcil büyükbaş hayvan. Çoğunlukla evcil olan, kaba ve hantal yapılı, kuyrukları püsküllü, boynuzlu büyükbaş hayvanlardır. Mideleri dört gözlüdür ve geviş getirirler. Üst çenelerinde kesici dişleri bulunmaz. Otları alt çenelerinin dişleriyle keserler. Boynuzları daimidir. Kırıldığında bir daha yeniden çıkmaz.

<span class="mw-page-title-main">Evcil hayvanlar</span> İnsanlarla birlikte yaşayan ve insanlar tarafından evcilleştirilen hayvanlardır

Evcil hayvanlar.

<span class="mw-page-title-main">Kedi</span> küçük, evcil ve memeli bir hayvan

Evcil kedi, küçük, genelde kıllı, evcilleştirilmiş, etobur memeli. Genelde ev hayvanı olarak beslenenlere ev kedisi, ya da diğer kedigillerden ve küçük kedilerden ayırmak gerekmiyorsa kısaca kedi denir. İnsanlar kedilerin arkadaşlığına ve böcek gibi ev zararlılarını avlayabilme yeteneğine önem vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Örü memesi</span>

Örü memesi ya da ağ memesi, örümceklerin ipek üreten organlarıdır. Vücutlarının son bölümü olan abdomenin (karnın) alt ve üst kısımlarında genelde 6 adet olurken, bazı türlerinde 2, 4 ya da 7 adettir. Topu topu 87 türden oluşan Mesothelae alt takımında 4 çift olan örü memeleri karnın alt ortasında yer alırken, 2600 türden oluşan Mygalomorphae ile 37000 türden oluşan Araneomorphae alt takımlarında ise 1, 2 ya da 3 çift olup karnın arkasında yer alır. İpek böceği gibi bazı böcek larvalarının ipek üreten organları da aynı adla anılır.

<span class="mw-page-title-main">Keliser</span>

Keliser, eklem bacaklılar filumunun yalnızca keliserliler denilen ve Arachnida, Merostomata, Pantopoda sınıflarından oluşan alt filumunda başa denk gelen prosoma ya da gnathosoma (kenelerde) denilen bölümde yer alan ve ağız parçalarının ana kısmını oluşturan ucu sivri diken/kıskaç/çengel biçimli bir çift yapıdır. Besini kavramak için kullanılan sivri uzantılardır ve diğer eklembacaklı alt filumlarındaki çiğneyici çenelerin yerinde bulunur. Ayrıca örümceklerde zehir enjekte etme iğnesi olarak da işlev görür.

Chaetopelma altugkadirorum, Theraphosidae familyasından Doğu Akdeniz'de Türkiye ile Suriye sınır bölgesinde yaşayan ufak bir tarantula örümcek türü.

<span class="mw-page-title-main">Hayvan zehri</span> bir canlı tarafından salgılanan toksin

Hayvan zehri ya da venom, bir hayvanın bir diğerine zarar vermek için ürettiği bir veya daha fazla toksin içeren bir salgıdır. Venom, hem avcılarda hem de avlarda, hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda olmak üzere çeşitli hayvanlar arasında ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kümes hayvanları</span>

Kümes hayvanları, insanlar tarafından yumurtaları, etleri veya tüyleri için büyütülen evcil kuşlardır. Bu kuşlar en tipik haliyle, Galloanserae'nin, özellikle Galliformes veya Tavuksular sırasının üyeleridir. Daha büyükleri tavukçuluk ve broiler endüstrisidir.

<i>Theraphosa blondi</i> Theraphosidae familyasına ait dünyanın en büyük örümceği

Goliath kuşyiyeni, Theraphosidae familyasına ait bir örümcektir. Güney Amerika'da yaşar, kütle ve vücut uzunluğu bakımından dünyanın en büyük örümceğidir ve bacak açıklığına göre Dev avcı örümceğinden sonra ikinci sıradadır. Bacakları ile toplam uzunluğu 30 cm'e kadar çıkabilmektedir. Aynı zamanda Goliath tarantula veya Goliath kuş yiyen örümcek olarak da adlandırılır; theraphosidleri "kuş yiyen" olarak adlandırma uygulaması, Maria Sibylla Merian'ın sinek kuşu yiyen birini gösteren 18. yüzyılın başlarından kalma bir bakır gravüründen kaynaklanmaktadır. Örümceğin ismine rağmen, nadiren kuşları avlar.