İçeriğe atla

Taraklı

Kontrol Edilmiş
Taraklı
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Harita
İlçe sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
İlSakarya
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
İdare
 • KaymakamAbdullah Kurt[1]
 • Belediye başkanıİbrahim Pilavcı (MHP)
Rakım400 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam6.895
 • Kır
-
 • Şehir
6.970
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu54750
İl alan kodu0264
İl plaka kodu54

Taraklı, Sakarya ilinin bir ilçesidir.

İlin güneydoğusunda bulunur. Geyve ilçesine bağlı kasaba iken 27 Haziran 1987 tarihinde ilçe olmuştur. Bolu'nun Göynük ilçesine 28 kilometre, batısında Geyve ilçesine 34 kilometre, güneyinde Bilecik'in Gölpazarı ilçesine 30 kilometre mesafede konumlanmış bir ilçedir. 1289 senesinde Selçuklu Hanedanı gelmiştir.

Tarihi

Taraklı ilçesi 2011'de Sakin Kent unvanına sahip oldu. 2022'de aidat borcu nedeniyle sakin şehirler listesinden çıkarıldı.[2] Taraklı, Hellenestik dönemde "Bytinia" olarak bilinen bir bölgedir. M.Ö. 1000 ile M.Ö. 2000 arasına tarihlenen iki sarnıç, Hisartepe'de bulunmaktadır. Osmanlı topraklarına katılışı, Ertuğrul Gazi döneminde Samsa Çavuş'un liderliğinde gerçekleşmiştir. 1289 ile 1293 yılları arasında katılış tarihi konusunda ihtilaf olsa da, Beyliğin Anadolu Selçuklu Devletine bağlı olduğu yıllara denk gelmektedir. Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sırasında konakladığı Yunuspaşa Camii 1517'de tamamlanmıştır. Taraklı adının Roma döneminde anıldığı ad olan Dablai'den Taraklı "Yenice Taraklı"'ya çevrildiği veya Kazakistan'da orta cüzde geçen Taraklı-Terek boyunun Kafkasya'da Terekli Mekteb ve Terek adlı yerlere verdikleri boy adlarından bir boyla ilişkisi olabileceği düşünülmektedir. Batı Anadolu'da İznik İmparatorluğunca iskan edilen Kumanlara bağlı bir boy veya boyun Horasan'dan-Kafkasya'dan Oğuzlarla Batı'ya gelmiş bölgeye yerleşip böylece yöreye adını vermiş olabileceği sanılmaktadır.[3][4] Taraklı yerli halkı Manavlarca Daraklı olarak anılmaktadır.[5] Evliya Çelebi'nin naklettiği halkın şimşir tahta kaşık, tarak yapmasından bölgeye "Yenice Tarakçı" adının verilmesi bir masaldır. Evliya Çelebi, Taraklı'yı şehir adamının bulunmadığı, yoğun ormanlık bir bölge olarak tanımlamıştır. 1926-1928'de bucak, 1987'de ise ilçe statüsü kazanmıştır. Taraklı, Osmanlı mimarisini yansıtan tarihi evleri, dar sokakları ve doğal güzellikleriyle tanınmaktadır. Ayrıca, Bizans döneminden kalan kil, hamam ve kaplıcalar sağlık turizmi için önemli birer merkezdir.[6]

Coğrafya

Civarla olan tek irtibatı karayolu ile olup İstanbul, Adapazarı, Beypazarı, Ankara transit yolu üzerindedir. En yakın demiryolu 37 km doğusunda Ali Fuat Paşa'dan geçmektedir.

Nüfus

Yıl Toplam ŞehirKır
1990[7]11.0995.1935.906
2000[8]9.2124.1465.066
2007[9]7.5032.9474.556
2008[10]7.6933.1604.533
2009[11]7.5493.0554.494
2010[12]7.3372.9834.354
2011[13]7.2722.9974.275
2012[14]6.8533.0173.836
2013[15]7.1357.135veri yok
2014[16]6.9936.993veri yok
2015[17]6.9916.991veri yok
2016[17]6.8816.881veri yok
2017[17]6.8496.849veri yok
2018[17]6.8956.895veri yok
2019[17]6.9336.933veri yok
2020[17]6.9706.970veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Tarihi eserler

Taraklı Evleri

En az Safranbolu evleri kadar ayakta kalabilmiştir. Üstelik Taraklı konakları Safranbolu’dan farklı olarak yemyeşil bir doğanın içinde yer almaktadır. Hıdırlık Tepesi ve Taraklı Hisarının yamaçları ile bu iki tepe arasındaki vadide kurulu Taraklı’ya, Göynük cihetinden gelen dere de ayrı bir güzellik katmaktadır. Tarihi evlerin bazılarının yaşı 3 asrın üzerindedir. Bu evlerin genel karakteristiği Osmanlı şehir dokusunu oluşturan üç katlı ev biçimidir.

Yunus Paşa Camii

Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi sırasında Vezir-i Azamı Yunus Paşa tarafından 1517 yılında yaptırılan Yunus Paşa Camii, kubbesi kurşun kaplı olduğundan halk arasında “Kurşunlu Camii” diye anılır. Yunus Paşa Camii, kare planlı, tek minareli klasik üslupta inşa edilmiş, güzel bir Mimar Sinan eseridir. Cephe duvarları, ince yontu küfeki taşından inşa edilmiş olup, yine küfeki taşından işlenmiş saçak kornişleri ile sonuçlanmaktadır.

Tarihi Han

Taraklı, İpek Yolu üzerinde olduğundan kervanların Taraklı’da konakladığı ve yılların hiçbir zaman eskitemediği tarihi han yerli ve yabancı turistlere "ben buradayım gelin misafirim olun" dercesine ihtişamıyla Taraklı’nın tarihini anlatır.

Taraklı Sokakları

Tarihi mekanlar arasında kalan ve buram buram tarih kokan daracık sokaklar Arnavut Kaldırımı mimarisinde yapılmıştır. Sokaklarda yük taşıyanların dinlenmeleri için dinlenme taşları bulunmaktadır.

Tarihi Hamam

Hamam, ilçe merkezinde, Yunus Paşa Cami’ne yakın bir yerdedir. Hamamın ilk yapıldığı yıllarda, hamamdan çıkan buhar, yakınındaki Yunus Paşa Camii’ni merkezi sistemle alttan ısıtılmasında kullanılmıştır. Osmanlı döneminden kalma tarihi bir hamamdır. Ayrı bölümlerde eski ve yeni iki havuzu vardır. Huzur dolu ortamında, doğanın içinde şifalı sularla yapılan kürlerden sonra kendini iyi hissetmemek imkânsızdır.

Çınar Ağacı

İlçenin Yusuf Bey Mahallesi’nde 7 asırlık çınar ağacı Osmanlı Kültürünü gelecek nesillere aktarmaktadır. Osmanlı devleti topraklarına kattığı her yerleşim yerine çınar ağacı dikme geleneğinin Taraklı’da da sürdürmüştür. Asırlık çınar ağacı büyük bir yangın tehlikesi geçirmiş, ancak çok büyük bir zarar görmeden kurtarılmıştır.

Hisar

İlçenin savunulmasında stratejik öneme sahip olan “Hisar Tepesi“ tarihi kalıntılar olan su sarnıçları ile ilçenin kalesi görünümündedir. Hisar Tepesi'ndeki iki su sarnıcı MÖ 2000-1000 yılları arasını tarihlemektedir.

Su değirmeni

Akarsuların başında kurulmuş, su enerjisini dönel hareket enerjisine çeviren çark sisteminden güç alarak dönerek öğütmeye yarayan; halk dilinde “kara değirmen” olarak anılan, beş taşlı veya iki taşlı su değirmeni köylüler tarafından günümüzde de kullanılmaktadır.

Hisar Tepeden panoramik Taraklı

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2015. 
  2. ^ "Taraklı 'Sakin Şehir' listesinden çıkartıldı". halk54.com. 16 Mayıs 2022. 24 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2023. 
  3. ^ "ANADOLU'DA SON TÜRK İSKÂNI: İZNİK İMPARATORLUĞU'NDA KUMAN-KIPÇAKLAR VE YALOVA KAZIMİYE (YORTAN) İLE ELMALIK (SARUHANLI) KÖYLERİNDEKİ VARLIKLARI". 19 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2022. 
  4. ^ "BATI ANADOLU'DAKİ TÜRK YAYILIŞINA KARŞI BİZANS İMPARATORLUĞU'NUN KUMAN-ALAN TOPLULUKLARINI BALKANLARDAN ANADOLU'YA NAKLETMESİ". 11 Ekim 2022. 11 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2022. 
  5. ^ "Manav Dili Hakkında Bilmeniz Gerekenler". 18 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2024. 
  6. ^ "TARİHÇE | TARAKLI BELEDİYESİ". www.tarakli.bel.tr. 28 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2024. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  15. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  16. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  17. ^ a b c d e f
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Taraklı Nüfusu - Sakarya". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
    • "Sakarya Taraklı Nüfusu". nufusune.com. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karaman</span> Karaman ilinin merkezi olan şehir

Karaman, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Karaman ilinin merkezi olan şehirdir. Önemli bir ticaret, kültür ve sanat merkezidir. MÖ 8000'lerden itibaren yerleşilen Karaman ve yöresi; yer altı şehirleri, mağaralar ve inanç merkezlerine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Sarıkaya, Yozgat</span> Yozgatın ilçesi

Sarıkaya, Yozgat ilinin bir ilçesidir. İl merkezine 79 km uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fatih</span> İstanbul ilçesi (Avrupa Yakası)

Fatih, tarihî yarımada (Suriçi) olarak da bilinen, İstanbul şehrinin kurulup geliştiği bölgenin tamamını kaplayan ve şu anda İstanbul ilinin merkez ilçesidir. Valilik, büyükşehir belediye başkanlığı, emniyet müdürlüğü ve şehrin vergi dairesi gibi kurumların yer alıyor olması sebebiyle İstanbul'un merkezi sayılır. Güneybatıdan Zeytinburnu, kuzeybatıdan Eyüpsultan ilçeleri; kuzeyden Haliç, doğudan İstanbul Boğazı ve güneyden Marmara Denizi ile çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Havsa</span> Edirnenin bir ilçesi

Havsa, Edirne'nin bir ilçesi.

<span class="mw-page-title-main">Beykoz</span> İstanbul ilçesi (Anadolu Yakası)

Beykoz, İstanbul ilinin bir ilçesidir. Çatalca-Kocaeli bölümünün Kocaeli Yarımadası batısında yer almakta olup; batıdan İstanbul Boğazı, doğudan Şile ilçesi, kuzeyden Karadeniz ve güneyden de Çekmeköy, Üsküdar ve Ümraniye ilçeleri ile çevrelenmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren yapılan sanayi ağırlıklı çalışmaların etkisiyle fabrikaların çoğalması sonucu genelde işçi kesimin tercih ettiği yerleşim yeri olan Beykoz, son yıllarda üst gelir seviyesi kesimden de talep görmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kiraz, İzmir</span> İzmirin ilçesi

Kiraz, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında Ödemiş, güneybatısında Beydağ ilçeleri, güneydoğusunda Aydın, doğusunda ve kuzeyinde Manisa illeri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Osmangazi</span> Bursanın ilçesi

Osmangazi, Bursa'nın metropol ilçelerinden en büyüğüdür. Bursa'nın tüm merkez ilçelerinin kesiştiği noktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldırım, Bursa</span> Bursa ilinin bir ilçesi

Yıldırım, Bursa'nın merkezinde Osmangazi'den sonra en büyük ve metropol ilçesidir. Bursa'nın merkezinde 18 Haziran 1987 ve 3391 sayılı kanunla kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Gürsu</span> Bursa ilçesi

Gürsu; Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım ve Kestel ile birlikte Bursa merkezi oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Ermenek</span> Karaman ilçesi

Ermenek, Karaman iline bağlı bir ilçedir. Kentin tarihteki adı Yunanca: Γερμανικόπολις Germenikopolis`tir. Kimi zamanlarda Ermenak olarak da anılan ilçe, Karamanoğulları Beyliği'ne başkentlik de yapmış olan ve nüfusunu Avşar Türkmenlerinin oluşturduğu önemli bir yerleşim iken, bu beyliğin yıkılması ve ardından gelen Osmanlı dönemiyle birlikte, Adana Eyaleti'ne bağlı İçel Sancağı'nın "Paşa Hassı" olarak yönetilmiştir. 1845 Yılında Konya Vilayeti'ne bağlı sancak merkezi olmuş, 1910 yılında ilçe yapılmış, önce Konya'ya sonra Mersin'e bağlanmıştır. Cumhuriyetin ilanı ile beraber yeniden Konya'ya bağlanmış, 1989'da Karaman'ın il olmasıyla Karaman'a bağlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sungurlu</span> ilçe

Sungurlu, Çorum ilinin yönetim sınırları içinde yer alan bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Yenişehir, Bursa</span> Bursanın ilçesi

Yenişehir, Bursa ilinin bir ilçesidir. Bursa'nın doğusunda ve Bursa şehir merkezine uzaklığı 52 km'dir. Bursa'nın uluslararası havaalanı Yenişehir sınırları içindedir. Bu yüzden havaalanı "Yenişehir Havaalanı" olarak anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mudurnu</span> Bolunun ilçesi

Mudurnu, Bolu'nun bir ilçesidir. İl merkezine 52 km uzaklıktaki Mudurnu İlçesi eski Türk evleri bakımından önemli bir özelliğe sahiptir. Yeşilin hakim olduğu ilçede 207 konut, 20 dini kültürel yapı, 2 askeri yapı, 2 doğal anıt, çeşme ve hamam olmak üzere toplam 231 adet mimari değeri yüksek yapı bulunmaktadır. Bu nedenle ilçe "Kentsel Sit Alanı" ilan edilmiştir. Türk sivil mimarisinin en güzel örneklerinden biri ise Armutçular Konağı ve Keyvanlar Konağıdır. Yöresel ev yemeklerinin tanıtıldığı konaklardan oda kiralamak da mümkün. İlçe sınırlarındaki Abant Gölü, Sülük Gölü, Karamurat Gölü, Şeyh-ül Ümran Tepesi görülmeye değer yerlerinden olup tüm Mudurnu'yu kuş bakışı izleme imkânı sunar. Ana gelir kaynağı hayvancılık olan Mudurnu'da bayanların hünerle işlediği iğne oyası da önemli bir gelir kaynağıdır. Ayrıca pişmaniye adıyla bildiğimiz Mudurnu Saray Helvalarının üretim merkezi olan Mudurnu birçok isimle kendini Türkiye ve dünya çapında duyurmuştur. Demirciler çarşısında eskilerin el işlerini bu güne taşıyan birkaç esnaf bulmak da mümkündür.

<span class="mw-page-title-main">Ezine</span> Çanakkale ilçesi

Ezine, Çanakkale ilinin bir ilçesidir. Ezine, Çanakkale ilinin merkez dahil olmak üzere beşinci en büyük ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Andırın</span> Kahramanmaraş ilçesi

Andırın, Kahramanmaraş ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Pınarhisar</span> Kırklareli ilinin bir ilçesi

Pınarhisar, Kırklareli ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kızıltepe</span> Mardinin ilçesi

Kızıltepe, Mardin ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Esenyurt</span> İstanbul ilçesi (Avrupa Yakası)

Esenyurt, İstanbul ilinin bir ilçesidir. 2023 yılı nüfus verilerine göre İstanbul ilinin ve Türkiye'nin en fazla nüfusa sahip ilçesi konumundadır. Büyükçekmece ilçesinin semtlerinden biriyken, 2008 yılında Kıraç beldesi ile birleştirilerek ilçe olmuştur. İlçede bir şehir parkı bulunmaktadır. İlçede güvenlik 1 Haziran 2009 itibarıyla polis teşkilatına geçmiştir. Emniyet müdürlüğü binası kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sur, Diyarbakır</span> Diyarbakırın ilçesi

Sur, Diyarbakır'ın dört merkez ilçesinden biridir. 2008 yılında, 5747 sayılı kanunla, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde, Diyarbakır'ın en eski yerleşim merkezinde kurulmuştur. Sur adını, ilçe merkezi ile çevirili bulunan tarihi Diyarbakır surlarından almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çınar, Diyarbakır</span> Diyarbakırda bir ilçe

Çınar, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir.