İçeriğe atla

Tarafiyah Muharebesi

Koordinatlar: 26°21′52″N 43°58′34″E / 26.3645784°K 43.9762473°D / 26.3645784; 43.9762473
Tarafiyah Muharebesi
Suudi Arabistan'ın birleşmesi, Suudi-Reşidi Savaşı
Suudi Arabistan üzerinde El Tarafiyah kasabası
El Tarafiyah kasabası
El Tarafiyah kasabası
El Tarafiyah kasabası (Suudi Arabistan)
Tarih24 Eylül 1907
Bölge
Sonuç İbn Suud 'un Riyad Emirliği'nin zaferi
Taraflar
Cebel Şammar Emirliği
 Osmanlı İmparatorluğu
El Kasım İsyancıları
Mutayr Aşireti
Riyad Emirliği
Komutanlar ve liderler
Sultan el Homud Ibn Reşid
Faysal el-Duwaiş (Mutayr aşireti)
Muhammed Abdullah Abalkhail (El-Kasım Bölgesi emiri).
İbn Suud
Güçler
12.000 10.000
Kayıplar
Bilinmiyor Bilinmiyor

Tarafiye Muharebesi veya Tarafiyah Muharebesi (Arapçaمعركة الطَّرَفِيَّة İngilizceBattle of Tarafiyah), Suudi Arabistan'ın birleşmesi sırasında Suudi-Reşidi Savaşı'nın önemli bir muharebesiydi, Osmanlı destekli Reşidiler ile Suudi isyancıları arasında El-Kasım Bölgesi'ndeki Tarafiyah kasabasında gerçekleşti. Muharebe 24 Eylül 1907'de gerçekleşti ve Suudilerin zaferiyle sonuçlandı.

Arka plan

Abalkhail'in kuzeni El-Kasım Bölgesi'nin Emir'inin idam edilmesinden sonra, Abalkhail kralı İbn Suud'dan intikam almayı planladı. Abalkhail, İbn Suud'un geleneksel düşmanları olan Raşidiler ile yeniden ittifak kurdu. Abalkhail ayrıca Mutayr aşireti ve İhvan kuvvetleri lideri olan ve daha önceki savaşlarında İbn Suud kuvvetlerine yardım eden Faysal el-Duwaiş ile de ittifak yaptı. İbn Suud müttefik kuvvetlerle Tarafiye muharebesinde karşılaştı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Riyad</span> Suudi Arabistanın başkenti

Riyad, Suudi Arabistan'ın başkenti ve en büyük şehridir. Şehir aynı zamanda Riyad Bölgesi'nin merkezi olup Arap Yarımadası'nın ortasında yer almaktadır ve 6 milyon nüfusa sahiptir. Şehir Merkez adı verilen 8 adet belediyeden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Diriye Emirliği</span>

Diriye Emirliği veya İlk Suûdi Devleti, 1744 yılında kuruldu. Şeyh Muhammed bin Abdülvahhab, Diriye'ye yerleştiğinde Diriye Prensi Muhammed bin Suud Vahhabî'nin dâvâsını desteklemeye ve benimsemeye hazırdı.

<span class="mw-page-title-main">Suud Hanedanı</span> Suudi Arabistanı yöneten aile

Suud Ailesi, Suudiler veya Suud Hanedanı, Suudi Arabistan'ın kraliyet ailesi. Hanedan ilk Suudi Devleti olarak bilinen Diriye Emirliği'nin (1744-1818) kurucusu Muhammed bin Suud'un torunları ve kardeşlerinden oluşur, ancak ailenin egemen grubunu öncelikle Suudi Arabistan'ın modern kurucusu İbn Suud'un torunları oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetleri</span>

Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetleri, Suudi Arabistan'ı karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. Suudi Arabistan Kara Kuvvetleri, Suudi Arabistan Hava Kuvvetleri, Suudi Arabistan Deniz Kuvvetleri, Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri, Suudi Arabistan Stratejik Füze Kuvvetleri ve Suudi Arabistan Ulusal Muhafızları'ndan askeri birliklerden oluşmaktadır.

Fehde bint Asi bin Şureym eş-Şemmeri, Suudi Arabistan kralı Abdullah'ın annesidir. Krallığın kurucusu Abdülaziz bin Abdurrahman el-Suud'un da mücadele ettiği, İbn-i Reşid kabilesinin yönetim merkezi olan Şureym'de doğmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Necid Emirliği</span>

Necid Emirliği veya İkinci Suudi Devleti 19. yüzyılın başları ile sonlarında, 1818 ve 1891 yılları arasında var olan ikinci Suudi devletidir.

<span class="mw-page-title-main">İbn Suud</span> Suudi Arabistanın kurucusu ve ilk kralı

Abdülaziz bin Abdurrahman bin Faysal Âl-i Suud veya bilinen adıyla İbn Suud, Suudi Arabistan'nın kurucusu ve ilk kralı. Abdurrahman bin Faysal ile Sare bint Ahmed es-Sudeyri'nin oğlu olarak Riyad'ın yüksek taraflarındaki Necid bölgesinde doğan Abdülaziz 1953'te Taif kentinde öldü.

Suudi Arabistan'ın birleşmesi 1902 ve 1932 yılları arasında İbni Suud'un liderliğinde günümüzdeki Suudi Arabistan Krallığının Arap Yarımadasında bulunan çeşitli kabile, emirlik ve krallıklarla birlikte Arap Yarımadasının büyük bir kısmını ele geçirdiği askeri ve politik süreç.

<span class="mw-page-title-main">Cebel-i Şemmer Emirliği</span> 1836-1921 Kuzey Arabistan devleti

Cebel-i Şemmer Emirliği, diğer adlarıyla Ha'il Emirliği yahut Âl-i Reşid Emirliği, Arabistan yarımadasının Necid bölgesinde kurulmuş ve 19. yüzyılın ortalarından 1921'e kadar yaşamış devlettir. Cebel-i Şemmer Türkçeye "Şemmer Dağı" olarak çevrilir. Şemmer'in başkenti Ha'il'dir. Reşidi ailesi ülkeyi monarşi ile yönetmiştir. Günümüzde toprakları Suudi Arabistan, Irak ve Ürdün'ün içindedir.

<span class="mw-page-title-main">Suud bin Abdülaziz er-Reşid</span>

Suud bin Abdülaziz er-Reşid Cebil Şammar'ın 10. Emiriydi. Ebeveynleri Abdulaziz bin Mutib ve Fatma Al Zamil idi.

<span class="mw-page-title-main">Dilam Muharebesi</span>

"Dilam Muharebesi" Reşidi ile Suudi isyancılar arasında Birleşme Savaşı sırasında yaşanan önemli bir muharebedir. Günümüz Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ın güneyindeki Dilam kasabasında 27 Ocak 1903 tarihinde meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ravzatu'l-Muhanna Muharebesi</span>

Ravzatu’l-Muhanna Muharebesi Suudi-Reşidi Savaşı'nın önemli bir muharebesidir, Suudi Arabistan'ın birleşmesi sırasında, Reşidi ve Suudi isyancılar arasında savaştı. 12 Nisan 1906'da El-Kasım Bölgesi'ndeki İngilizce: Muhanna's Gardens'da meydana geldi. İbn Suud'un Şinanah Muharebesi zaferinden sonra, Abdülaziz bin Mitab el-Reşid, Kasımi liderlerle yeni bir ittifak kurmayı planladı, İbn Suud bu ittifakı büyümeden yok etmek için İbrahim İbn Akil komutasındaki birliklerini gönderdi. İbn Akil'in birlikleri, düzenledikleri gece baskınıyla yüzlerce Kasımi ve Osmanlı müttefikiyle birlikte İbn Reşid'i savaşta başarıyla öldürdü. İbn Suud'un bu savaştaki zaferi, Ekim 1906'nın sonunda Necid ve Kasım'daki Osmanlı varlığını sona erdirdi, öte yandan İbn Suud en önemli rakibi ve Reşidilerin en güçlü ve deneyimli kişilerinden birinden de kurtulmuş oldu. Osmanlı hakimiyetini arada tanırmış kisvesi altından dolanıp, bu yönde onlarla anlaşmalar dahi yapmış gibi görünen esas amacı Osmanlı'nın kendisine doğrudan müdahalesini geciktirme politikası olan İbn Suud'un, Reşidilerin güçlü ve deneyimli lideri İbn Reşid'in de öldürülmesiyle Osmanlı'nın himayesine artık ihtiyacı kalmamıştır. İbn Suud, bölgedeki Osmanlı garnizonlarını kapattırmak için çalışmalara başlamış, garnizonlara giden kervanları yağmalatmıştır. Neticede kendi birliklerine malzeme gitmeyen Sıtkı Paşa komutasındaki Kasîm mutasarrıflığı kapatılarak, Osmanlı birlikleri Necd'den Basra'ya nakledilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Riyad Muharebesi</span>

Riyad Muharebesi Reşidi ile Suudi güçleri arasında Birleşme Savaşı sırasında yaşanan küçük çaplı ama önemli bir muharebedir. Bu muharebe 13 Ocak 1902'de bugünkü Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Masmak Kalesi'nde meydana geldi.

<span class="mw-page-title-main">Mulayda Muharebesi</span>

Mulayda Muharebesi İkinci Suudi Devleti dönemindeki son büyük savaş olup 21 Ocak 1891 tarihinde meydana gelmiştir. Zekât konusundaki sorunların ve Reşidi lideri İbn Sabhan'ın tutuklanmasının ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun da desteklediği onların vasalı olan Reşidiler Suudi Devletine son vermeyi ve hem El-Kasım Bölgesi hem de Riyad'ı fethetmeyi planladı. Reşidiler ve Arap aşiretlerinden oluşan müttefikleri İkinci Suudi Devleti'ni başarıyla sona erdirdi ve Abdurrahman bin Faysal liderliğindeki Suud Hanedanı ile müttefiklerini kaçmaya zorladı.

<span class="mw-page-title-main">Bekeriyah Muharebesi</span>

Bekeriyah Muharebesi veya Bekeriye Muharebesi' Suudi Arabistan'ın birleşmesi sürecinde Reşidi ve Suudi isyancıları arasındaki Suudi- Reşidi Savaşı'nın önemli bir muharebesidir. Temmuz 1904'te El-Kasım Bölgesi'ndeki Bekeriyah kasabasında meydana geldi. İbn Suud'un Dilam Muharebesi'ndeki zaferinden sonra İbn Suud, Reşidi Cebel Şammar Emirliği ve onları himaye eden Osmanlı müttefiklerini zayıflatarak El Kasım bölgesini ele geçirmek için bir harekâta girişerek gücünü genişletmeye çalıştı. Muharebe her iki tarafın da ağır kayıplar vermesiyle ancak Suudi Riyad Emirliği'nin zaferiyle sonuçlandı. Bu muharebe ve sonrası İbn Suud'a karşı ardı ardına alınan yenilgiler neticesinde Cebel Şammar Emirliği ile Osmanlı İmparatorluğu, El-Kasım bölgesi ve Necid'de kontrolü kaybedecektir.

<span class="mw-page-title-main">Şinanah Muharebesi</span>

Şinane Muharebesi veya Şinanah Muharebesi Suudi Arabistan'ın birleşmesi sürecinde Reşidi ve Suudi isyancıları arasında gerçekleşen Suudi-Reşidi Savaşı'nın önemli muharebelerindendir. 29 Eylül 1904 tarihinde El-Kasım Bölgesi'ndeki Şinanah (Şinane) kasabasında meydana geldi. İbn Suud'un Bekeriye (Bekeriyah) Muharebesi'ndeki zaferinden sonra, İbn Suud tüm Kasım bölgesini ele geçirmeyi planladı. İbn Reşid de bölgenin kontrolünü yeniden sağlamayı planlıyordu ancak bu muharebe de Suudilerin zaferiyle sonuçlandı, İbn Suud şehirde kalan binlerce Osmanlı lojistik malzemesini de ele geçirdi, İbn Reşid ve Osmanlı müttefikleri "Ravzatu'l- Muhanna "ya geri dönmek zorunda kaldı. 2 yıl sonra burada yapılan muharebe ile İbn Reşid öldürülecek ve bütün bölgede hakimiyet El-Suud'un eline geçecektir.

<span class="mw-page-title-main">Suudi-Reşidi Savaşı</span>

Birinci Suudi-Reşidi Savaşı veya Kasım Muharebeleri olarak da anılan 1903-1907 yılları arasındaki Suudi-Reşidi Savaşı, yeni doğan Riyad Emirliği'ne bağlı Suudi güçleri ile Reşidiler tarafından desteklenen Hail Emirliği arasındaki bir çatışmaydı. İbn Suud'un Riyad Muharebesi ile Riyad'ı alıp Riyad Emirliği'ni kurması akabinde Cebel Şammar Emirliği'nin Riyad'ı geri almaya dönük Dilam Muharebesi'de İbn Suud'un zaferiyle bitti. Bu zaferinden sonra İbn Suud, Reşidi Cebel Şammar Emirliği ve onları himaye eden Osmanlı müttefiklerini zayıflatarak El Kasım bölgesini ele geçirmek için kuzeye doğru harekâta girişerek gücünü genişletmeye çalıştı. Osmanlı yanlısı Reşidiler 8 tabur Osmanlı piyadesi tarafından destekleniyordu. Savaşın büyük kısmı bir dizi münferit muharebeyle geçti ve 13 Nisan 1906'da Kasım'da kazandıkları kesin zafer sonrasında Suudilerin El-Kasım Bölgesini ele geçirmesiyle sona erdi, ancak 1907'de Tarafiyah Muharebesi gibi başka çatışmalar da yaşandı, bu çatışmalarda Riyad Emirliği'nin üstünlüğü ile bitti.

<span class="mw-page-title-main">Sarif Muharebesi</span>

El-Sarif Muharebesi, 17 Mart 1901'de Kuveyt Emirliği ile Cebel Şammar Emirliği arasında Bureyde'nin kuzeydoğusundaki El-Sarif'te gerçekleşen muharebedir. Muharebe, Abdulaziz El-Mitab El-Reşid komutasındaki Cebel Şammar'ın zaferiyle sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Abdülaziz bin Mitab el-Reşid</span>

Abdülaziz bin Mitab el-Reşid, bilinen adıyla İbn Reşid, 1897'den 1906'ya kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun Arabistan'daki vasalı konumundaki Cebel Şammar Emiri.

Cerrab Savaşı, 24 Ocak 1915'te İngiliz destekli Suud Hanedanı ile Osmanlı destekli Reşidîler arasında gerçekleşen bir vekalet savaşıydı.