İçeriğe atla

Tao Yuanming

Tao Yuanming
陶淵明
Tao Yuanming (Chen Hongshou)
DoğumMS 365
Chaisang, Doğu Jin Hanedanı
ÖlümMS 427
MeslekŞair ve siyasetçi

Tao Yuanming (Çince: 陶淵明; pinyin: Táo Yuānmíng; MS 365-427) veya Tao Qian, Altı Hanedan döneminde yaşamış bir Çinli şair ve devlet adamı. Tao Yuanming, hayatının çoğunu inzivada geçirerek, kırsalda yaşayarak, çiftçilik yaparak, okuyarak, şarap içerek, ara sıra misafir kabul ederek ve hayatın zevklerini ve zorluklarını ve memuriyetten geri çekilme kararını sık sık yansıttığı şiirler yazarak geçirdi. Tao'nun basit ve dolaysız üslubu, zamanının edebi yazı normlarıyla bir şekilde çelişiyordu.[1] Kuzey Song Hanedanı döneminde Tang Hanedanı'nda münzevi bir şair olarak nispeten iyi tanınan Su Shi gibi etkili edebiyatçılar, Tao Yuanming'in kalıcı edebi üne kavuşacağını şiirde özgünlük ve kendiliğindenliğin bir örneği olarak ilan ettiler.[2] Bununla birlikte, Tao Yuanming'in 6. yüzyıl edebi Wen Xuan antolojisine dahil edilmesi, en azından kendi çağında, en azından kendi doğduğu bölgede bir şöhret başlangıcını savunmaktadır. Tao Yuanming daha sonra, şimdi Tarlalar ve Bahçeler şiiri olarak bilinen şeyin en önde gelen temsilcisi olarak görülecekti. Tao Yuanming, yakınlardaki doğal dünyanın güzelliğinden ve dinginliğinden ilham almıştır.

Kaynakça

  1. ^ Tian, Xiaofei (2013). "From the Eastern Jin through the early Tang (317-649)" in The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press. ss. 221-2. ISBN 978-1107643246. 
  2. ^ Tian, Xiaofei. "From the Eastern Jin through the early Tang (317-649)". ss. 221-2. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tang Hanedanı</span> 618-907 yılları arasında Çinde hüküm sürmüş bir hanedanlık

Tang Hanedanı, Sui Hanedanı'nın ardından Çin'e hüküm sürmüş hanedandır. 618'de Li Shimin, Sui Hanedanı'nı devirerek Tang Hanedanı'nı kurdu. Li Shimin daha çok Tang Hanedanı'nın kurucusu İmparator Taizong olarak bilinir. Çin imparatorlarının en ünlülerinden biridir. Tang Hanedanı döneminde Çin'in komşularının üzerinde çok büyük etkisi vardı ve birçok komşu krallıkları vergiye bağlamıştı. Bununla birlikte Göktürk Kağanlığı 659 yılında, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı ise 744 yılında Tang Hanedanı'nın egemenliği altına girmiştir. Yaklaşık 300 yıl yönetimde kalan Tang Hanedanı zamanında Han Hanedanı'ndan bile daha parlak bir dönem yaşandı. Bu dönemde imparatorluk toprakları genişletildi; değişik ırk, kültür ve dinlerden halklarla ilişkiler kuruldu ve sonradan Batılı toplumları şaşkınlığa uğratacak bir yönetim sistemi kuruldu. Bazı kaynaklarda Tang Hanedanı'nın Çinleşmiş Türk-Tabgaç kökenli olduğu geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Shang Hanedanı</span> MÖ 1600 - MÖ 1027 yılları arasında Çinde Sarı Nehir deltasında hüküm sürmüş hanedanlık

Shang Hanedanı ya da Yīn Hanedanı (殷代) MÖ 1600 - MÖ 1027 yılları arasında Çin'de Sarı Irmak deltasında hüküm sürmüş hanedanlık.

<span class="mw-page-title-main">Song Hanedanı</span>

Song İmparatorluğu, Song Hanedanı ya da kısaca Song, 960'tan 1279'a kadar Çin'i yöneten hanedandır. Hanedan, Sonraki Zhou Hanedanı'nın verasetini gasp eden ve On Krallık'ın geri kalanını fetheden, Beş Hanedan On Krallık dönemini sona erdiren Taizu tarafından kuruldu. Song, kuzey Çin'deki çağdaş Liao, Batı Şia ve Kin hanedanlarıyla sık sık çatışırdı. Song, Kin Hanedanı'nın saldırılarının ardından Güney Çin'e çekildikten sonra sonunda Moğol İmparatorluğu'na bağlı Yuan Hanedanı tarafından fethedildi.

<span class="mw-page-title-main">Qin (devlet)</span>

Qin, Zhou Hanedanı döneminde bir antik Çin devletiydi. MÖ 3. yüzyılda kapsamlı reformlar sonrasında Savaşan Devletler Çağı'nda egemen güçlerinden biri olarak ortaya çıktı ve MÖ 221 yılında Shi Huangdi'nin önderliğinde tüm Çin'i birleştirerek Qin Hanedanı'na dönüştü.

Yirmi Dört Tarih, MÖ 3000'den 17. yüzyılda Ming Hanedanı'na kadar uzanan bir dönemi kapsayan Çin resmi tarih kitaplarıdır. İlk olarak Han Hanedanı yetkilisi Sima Qian tarafından oluşturulmuş olup daha sonra Tang Hanedanı'ndan başlayarak her hanedan resmi kayıtları kullanarak selefinin tarihini yazmak için resmi bir büro kurmuştur. Tüm seri Qing Hanedanı döneminde sabitlenmiş ve düzenlenmiş olarak 3213 cilt ve yaklaşık 40 milyon kelime içerir ve Çin tarihinin ve kültürünün en önemli kaynaklarından biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Çin tarihi</span> ulusal tarih

Çin tarihi, yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmakta olup yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır. Çin binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyetlerinden biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin uzun tarihi boyunca değişimli olarak birleşik bir devlet olarak veya birçok devlet halinde parçalanmış olarak varlığını sürdürmüştür.

Shangdi veya Di, Çincede klasik metinlerin teolojisinde "Yücelik" veya "Yüce Tanrı" anlamında kullanılan bir terimdir. Terim özellikle Shang teolojisinden türetilmiş olup daha sonra Zhou teolojisinde kullanılan Tian terimi ile eşdeğerdir.

<span class="mw-page-title-main">Qi (devlet)</span>

Qi, Çin'in Zhou Hanedanı döneminde MÖ 1046-221 yılları arasında var olan bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Anxi'nin Dört Garnizonu</span>

Anxi'nin Dört Garnizonu, Tang Hanedanı tarafından 648 ile 658 yılları arasında kurulan Çin askeri garnizonlarıydı. Hint-Avrupa şehir-devletleri Qiuci (Kuçar), Yutian (Hotan), Shule (Kaşgar) ve Yanqi'de (Karaşehir) konuşluydu. Batıyı Pasifize Etme Genel Himayesi'nin merkezi Qiuci'deydi.

<span class="mw-page-title-main">Liu Xiang (bilgin)</span>

Liu Xiang veya onursal adıyla Zizheng, Batı Han Hanedanı döneminde yaşamış bir Çinli matematikçi, tarihçi, astronom ve devlet adamı. Polimatik bilimsel uzmanlık alanları arasında tarih, edebi bibliyografya ve astronomi vardı. Özellikle geniş imparatorluk kütüphanesinin kataloglanması ve düzenlenmesi konusundaki bibliyografik çalışmalarıyla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Liu Zongyuan</span> Çinli filozof, şair ve devlet adamı

Liu Zhongyuan veya onursal adıyla Zihou, Tang Hanedanı döneminde yaşamış bir Çinli şair, yazar ve devlet adamı. Han Yu ile birlikte Klasik Nesir Hareketi'nin kurucusuydu. Geleneksel olarak "Tang ve Song'un Sekiz Büyük Düzyazı Ustası"ndan biri olarak sınıflandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Han Yu</span>

Han Yu veya onursal adıyla Tuizhi, Tang Hanedanı döneminde yaşamış bir Çinli şair, bilgin ve devlet adamı. Neokonfüçyüsçülüğün gelişimini önemli ölçüde etkilemiş olup Çin edebi geleneği üzerindeki etkisi nedeniyle Dante, Shakespeare veya Goethe ile karşılaştırılan Han Yu, siyasette güçlü bir merkezi otorite ve kültürel konularda sağlamlıkla durdu.

<i>Zhuangzi</i> (kitap)

Zhuangzi, ideal Taocu bilgenin kaygısız doğasını örnekleyen hikâyeler ve anekdotlar içeren geç Savaşan Devletler Çağı dönemi eski bir Çin metnidir. Geleneksel yazarı "Usta Zhuang" (Zhuangzi) olarak adlandırılan Zhuangzi, Tao Te Ching ile birlikte Taoizm'in iki temel metninden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Ruan Ji</span>

Ruan Ji veya onursal adıyla Sizong, Doğu Han Hanedanı ve Üç İmparatorluk döneminde yaşamış bir Çinli şair ve müzisyen. Bambu Korusunun Yedi Bilgesi'nden biri olup guqin melodisi Jiukuang'ın (酒狂) onun tarafından bestelendiğine inanılmaktadır. Bir zamanlar bir piyade komutanı, aynı zamanda Ruan Bubing olarak da bilinmekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Bambu Korusunun Yedi Bilgesi</span>

Bambu Korusunun Yedi Bilgesi, MS 3. yüzyılda yaşamış Çinli bilginler, yazarlar ve müzisyenlerden oluşan bir gruptu. Bu yedi bilge Ji Kang (223-262), Liu Ling (221-300), Ruan Ji (210-263), Ruan Xian (234-305), Xiang Xiu (227-277), Wang Rong (234-305) ve Shan Tao (205-283) idi. Çeşitli bireylerin hepsi var olmasına rağmen, aralarındaki bağlantı tamamen kesin değildir. Yedi tanesinin birçoğu, Wei devletinde var olduğu için Qingtan Taoizm okulu ile bağlantılıydı.

<span class="mw-page-title-main">Fu (şiir)</span>

Fu, Han Hanedanı döneminde baskın edebi biçim olan bir Çin kafiyeli düzyazı biçimidir. Fu, şiir ve düzyazı arasında bir yerin, nesnenin, duygunun veya başka bir konunun mümkün olduğu kadar çok açıdan ayrıntılı bir şekilde tanımlandığı ve heyecan edildiği ara parçalardır. Fu'nun karakteristik özellikleri arasında değişen kafiye ve düzyazı, değişen satır uzunluğu, yakın aliterasyon, onomatopoeia, gevşek paralellik ve konularının kapsamlı kataloglanması yer alır. Genellikle mümkün olduğunca geniş bir kelime dağarcığı kullanılarak oluşturuldular ve bu nedenle klasik fu genellikle birçok nadir ve arkaik Çince kelimeyi içerir. Şarkı gibi söylenmeseler de okunurlar veya söylenirler.

<span class="mw-page-title-main">Altı Hanedan</span>

Altı Hanedan, MS 3. yüzyılın başlarından MS 6. yüzyılın sonlarına kadar var olan, Han yönetimindeki altı Çin hanedanı için ortak bir terimdir. Altı Hanedan dönemi, Batı Jin Hanedanı çöküşünden sonra kuzey Çin'de kaotik bir savaş dönemi olan 16 Krallık dönemiyle örtüşmekteydi. "Wei, Jin, Güney-Kuzey Hanedanları" (魏晉南北朝) terimi, Çinli tarihçiler tarafından Altı Hanedanın tarihsel dönemine atıfta bulunulurken de kullanılır, ancak her iki terim de aynı hanedanlara atıfta bulunmaz.

Sui Kitabı, Çin'in Sui Hanedanı'nın resmî tarih kitabıdır. Wei Zheng önderliğinde Yan Shigu, Kong Yingda ve Zhangsun Wuji tarafından yazılmış olup İmparatorluk Çin'in resmi Yirmi Dört Tarih'inin arasında yer almaktadır.

<i>Tang Yeni Kitabı</i>

Tang Yeni Kitabı, Çin'in Tang Hanedanı'nın resmî tarih kitabıdır. Ouyang Xiu ve Song Qi tarafından yönetilen Song hanedanından bir bilginler ekibi tarafından derlenmiş olup İmparatorluk Çin'in resmi Yirmi Dört Tarih'inin arasında yer almaktadır. 10 cilt ve 225 bölümden oluşmaktadır.

Kaifūsō, Japon şairler tarafından yazılmış edebi kanshinin en eski şiir antolojisidir.