İçeriğe atla

Tanrı öldürme

Deicide, bir tanrının öldürülmesidir. Kavram, öldürülen ve sonra dirilen bir yaşam-ölüm-yeniden doğuş tanrısı da dahil olmak üzere herhangi bir tanrıyı öldürme eylemi için kullanılabilir.

Etimoloji

Deicide terimi 17. yüzyılda Orta Çağ Latince * deicidium'dan, deus "tanrı" dan ve -cidium "kesme, öldürme" den türetilmiştir.

Yeni Ahit hesapları

Yeni Ahit kayıtlarına göre, Kudüs'teki Yahudi yetkililer İsa'yı İncil yasasına göre büyük bir suç olan küfürle suçladı ve infazını istedi.

İsa'yı, tereddütlü olan ve insanların İsa'nın idam edilip edilmeyeceğine karar vermesine izin veren, Yahudiye'nin Roma Valisi Pontius Pilatus'a getirdiler. İncil'e göre, Pontius Pilatus sadece İsa'nın kırbaçlanmasını emretti. Ellerini yıkayan Pilatus, İsa'nın ölümü için suçu üstlenmeyeceğini söyledi ve kalabalığın " Kanı bizim ve çocuklarımızın üzerinde " diye yanıt verdi.[1]

Pilatus, İncil kayıtlarında İsa'nın ölümünün isteksiz bir suç ortağı olarak tasvir edilmiştir. Modern bilim adamları, Pilatus gibi bir Romalı valinin, Roma yönetimine potansiyel bir tehdit oluşturan herhangi bir lideri idam etmede büyük olasılıkla sorun yaşamayacağını söylüyorlar.[2] Ayrıca İncil kayıtlarının, Hristiyanlığın Roma dünyasında kabul görmeye çabaladığı bir dönemde, İsa'nın ölümünde Romalıların rolünü küçümsemiş olabileceği öne sürülmüştür.[3]

Hristiyan analizi

Katolik Kilisesi ve diğer Hristiyan mezhepleri, İsa'nın ölümünün insan ırkının toplu günahını ortadan kaldırmak için gerekli olduğunu öne sürüyor. Çarmıha gerilmenin, Mesih'in insanlığa olan sonsuz sevgisinin bir örneği ve Tanrı'nın insanlık adına bir fedakarlığı olarak görülüyor.[4]

Aşağıda, Yahudileri Hristiyana dönüştürmesi için Tanrı'yı çağırı yapmak üzere İngiltere Kilisesi'nde kullanılan 1892'de yazılmış bir ilahiden bir ayet yer almaktadır:

Kan ihanete uğramış ve dökülmüş olsa da,
Yarışta bir kıyamet gerektirdi,
Onun erdemi suçu temizlesin,
Sertliği eritin, kasvetin peşinden gidin;
Kalplerinden peçeyi kaldır,
Onları gerçekten İsrailliler yapın.
Partide bir kez daha tanışın
Evinizin gerçek tohumu ile.[5]

Bazıları İbranice Kutsal Yazıların kullanımını reddeden bazı Hristiyan hareketlere karşı (İng: Augustine) Tanrı'nın Yahudileri özel bir halk olarak seçtiğine karşı çıktı[6] ve Yahudi halkının Roma İmparatorluğu tarafından dağıtılmasını bir kehanetin gerçekleşmesi olarak değerlendirdi.[7] Yahudi halkının "zamanın sonunda" Hristiyanlığa dönüşeceğine inanan Augustine, Tanrı'nın, Hristiyanlara bir uyarı olarak onların dağılmalarından kurtulmalarına izin verdiğini savundu; bu nedenle, Hristiyan topraklarında yaşamalarına izin verilmesi gerektiğini savundu.

Diğer mitolojiler

Babil mitolojisinde Kingu, ejderha annesi Tiamat ile birlikte Enuma Elish'in ilk savaşında savaş tanrısı Marduk tarafından öldürüldü. Daha sonra tanrılar Kingu'nun kanını kille karıştırdı ve insanları yarattı. Bu efsanenin Atra-Hasis destanından bir varyasyonu, küçük tanrı Geshtu-E'nin kanıyla insan yapmak için kurban edildiğini söyler.

  • Yunan mitolojisi
    • Ophiotaurus, bağırsaklarının, tanrıları yakanlara yenme gücü verdiği söylenen bir yaratıktı. Titanlar, onları Olimposlulara karşı kullanmaya çalıştı.
    • Çocuklarının onu gasp etmeye mahkûm olduğunu öğrendikten sonra, Cronus çocuklarını yedi. Ancak çocukları daha sonra Zeus tarafından serbest bırakıldı.
  • İskandinav mitolojisi
  • Japon mitolojisi
    • Izanami, ateş tanrısı Kagutsuchi'yi doğururken öldü.
    • Kagutsuchi'nin babası Izanagi kederden Kagutsuchi'nin kafasını kesti.
  • Budizm
  • Hawai mitolojisi
    • Lanikaula, bir peygamber, üzerinde düzenbaz tanrı Pahulu ve takipçilerini öldürür.
  • Aztek mitolojisi
    • Tezcatlipoca, rakibi Quetzalcoatl'ı aşırı içki ve ahlaksızlıkla kandırdı. Quetzalcoatl utanç içinde kendini yakarak öldürür.

Video oyunları

Tanrılar bazen video oyunlarında son derece güçlü düşmanlar olarak, genellikle de son patron olarak kullanılırlar. Bu oyunların çoğu, ölümü oyunun ana hedefi haline getiriyor, düşmanları destekleyen ya da kahramana eziyet eden kötü bir tanrının yok edilmesini ya da unutulmuş bir tanrıyı, dünyayı kasıp kavurmak için yeniden uyandırılan Lovecraft'ın korkusu olarak kullanıyor.

  • God of War serisinde Kratos defalarca cinayet işlemektedir. Başlangıçta, savaş tanrısı Ares'i öldürmekle görevlendirildi ve bunu ilk oyunun zirvesinde yapar, bu da Kratos'un yeni savaş tanrısı olarak tanrılığa yükselmesine neden olur. Sonraki oyunlarda Kratos, Yunan panteonunun geri kalanı ve Titanlar ile savaşacak ve sonunda Kratos'un ayrılmadan önce diğer tüm tanrıları öldürmesiyle sonuçlanacak. Serinin ikinci destanı, Kratos'u İskandinav tanrılarıyla birlikte içeriyor ve ilk oyun Kratos'un Baldur'u öldürmesiyle sonuçlanıyor.
  • Final Fantasy VI'da oyunun ana düşmanı Kefka, sihirli tanrıların büyüsünü boşa çıkararak, doruk noktasındaki son hesaplaşmadan önce tanrılığa yükselir.
  • Smite, bir tanrı olarak diğer tanrılarla oynamaya odaklanan bir MOBA'dır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Tekvin Matthew
  2. ^ F. MEIJER, "Jezus & de vijfde evangelist", Athenaeum - Polak & van Gennep, Amsterdam, 2015, 351 p.
  3. ^ Anchor Bible Dictionary vol. 5. (1992) pg. 399-400. Bantam Doubleday Dell Publishing Group, Inc.
  4. ^ Book of Concord, "The Three Ecumenical or Universal Creeds," 8 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Book of Concord Website, n.d.
  5. ^ "Thou, the Christ Forever One" 7 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., words by William Bright, from Supplemental Hymns to Hymns Ancient and Modern, 1889)
  6. ^ Diarmaid MacCulloch. The Reformation: A History (Penguin Group, 2005) p 8.
  7. ^ Augustine of Hippo, City of God, book 18, chapter 46.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İncil</span> Nasıralı İsanın yaşamını, öğretilerini, ölümünü ve dirilişini anlatan biyografi metinleri

İncil, İsa'nın yaşamını, öğretilerini, ölümünü ve dirilişini anlatan her bir biyografidir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından kaleme alınmış olan ve yazarlarının adlarıyla anılan dört incil, Yeni Ahit'in ilk dört bölümünü teşkil eder. İncil sözcüğü Türkçe konuşan kimseler arasında sıklıkla Yeni Ahit anlamında kullanılır. Bu kullanıma –hatalı olsa dahi– Türkçe Hristiyan kaynaklarda da rastlanabilir. Bu kaynaklarda Müjde sözcüğü de Yeni Ahit anlamında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Ahit</span> Kitâb-ı Mukaddesin ikinci kısmı

Yeni Ahit veya Yeni Antlaşma, Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit'in ardından gelen ve Grekçe kaleme alınmış olan ikinci kısmına Hristiyanların verdiği isimdir. İnançlı Yahudilerce "Yeni Ahit" kabul edilmez. Hristiyanlarca kutsal kabul edilen 27 kitapçıktan oluşan bir kitap bütünüdür.

<span class="mw-page-title-main">İsa</span> Yahudi vaiz ve dinî lider, Hristiyanlığın merkezî figürü

İsa, 1. yüzyılda yaşamış olan bir Yahudi vaiz ve dinî lider. Günümüzde en çok mensuba sahip din olan Hristiyanlığın merkezî figürüdür. Hristiyanlar, Yeşua'nın Eski Ahit'te kehanet edilen ve beklenen Mesih, Tanrı'nın Oğlu ve Tanrı'nın enkarnasyonu olduğuna inanırlar. Yeşua'nın, Yeni Ahit'e göre Yosef (Yusuf) adında dünyevi bir babası olduğu için Yeşua, mensubu olduğu Yahudi toplumunda "Yosef'in oğlu Yeşua" olarak anılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Teslis</span> Baba, Oğul ve Kutsal Ruh üçlüsün­den oluşan Tanrı inancını ifâde eden kavram

Teslis, Kutsal Üçleme ya da Üçlü Birlik, tek olan Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendisini bildirdiği her biri eşit yücelikte, özünde tek, ezeli ve ebedi olan üç benliğini konu edinen ve Hristiyan kiliselerinin çoğunluğu tarafından inanılan ana akım Hristiyan dininin merkezindeki inanç esasıdır. Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Kutsal Ruh üç farklı benlik (hipostaz) olarak aynı özü paylaşmaktadırlar (Homoousia). Tek öz Tanrı'nın birliğini üç benlik ise Tanrı'nın kimliğini anlatmaktadır ve benliklerin hem birbirinden farklılıklarını hem de özde çözülmez birliklerini ifade eder. Böylece tüm yaratım ve lütuf süreci Tanrı'nın üç ilahi benliğinin ortak eylemi olarak görülür. Her benlik, Üçlü Birlik'te kendilerine özgü nitelikleri tezahür ettirir ve böylece her şeyin "Baba'dan çıkıp gelmiş" "Oğul aracılığıyla" ve "Kutsal Ruh'un gücüyle" gerçekleştiğini kanıtlar.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlıkta İsa</span> Hristiyanlık inancında Mesih ve Tanrının Oğlu

Hristiyanlıkta İsa, birçok ana akım Hristiyan mezhebinde Üçlü Birlik'teki ikinci figür olan Oğul Tanrı'dır. Bununla birlikte, İsa'nın Tanrı'dan farklı bir kişilik olduğuna ve Tanrı'ya bağımlı olduğuna inanan mezhepler de vardır. Hristiyanlığın her biçiminde, İsa'nın "Eski Ahit" olarak adlandırılan Tanah'ta kehanet edilen Yahudi mesih olduğuna inanılmaktadır. Çarmıha gerilişi ve ardından dirilişi sayesinde Tanrı'nın insanlara kurtuluş ve sonsuz yaşam sunduğuna, ve İsa'nın, insanlığı Tanrı ile barışın günahını telafi etmek için öldüğüne inanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Pontius Pilatus</span> MS 26-36 arasında Yahudiye genel valisi olarak görev alan ve İsanın yargılanmasındaki rolüyle tanınan Romalı siyasetçi

Pontius Pilatus, MS 26-36 yılları arasında Roma İmparatorluğu'nun Yahudiye eyaletinin valisi. Bazı kaynaklarda savcı olduğu belirtilir.

<span class="mw-page-title-main">Matta İncili</span> Yeni Ahitin ilk bölümü

Matta İncili, Kutsal Kitap'ın dizisine ait olan kanonik bir kitaptır. Yunanca Kutsal Yazıların ya da Yeni Ahdin ilk kitabıdır. Bu incilin Matta adlı bir adam tarafından yazıldığı genellikle kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Markos İncili</span> Yeni Ahitin ikinci bölümü

Markos İncili, Kutsal Kitap dizisine ait olan kanonik bir kitaptır. Yunanca Kutsal Yazıların ya da Yeni Ahdin ikinci kitabıdır. Bu incilin Markos adlı bir adam tarafından yazıldığı genellikle kabul edilir. Markos'un bölümleri ve konuları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Yuhanna İncili</span> Yeni Ahitin dördüncü bölümü

Yuhanna İncili, Kutsal Kitap dizisine ait olan bir kitaptır. Yunanca Kutsal Yazıların ya da Yeni Ahdin dört kanonik incillerden sonuncusudur. Bu incilin Yuhanna adlı bir adam tarafından yazıldığı genellikle kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Pär Lagerkvist</span>

Pär Fabian Lagerkvist İsveçli yazar ve şairdir. 20'li yaşlardan 70'ine kadar edebiyatın her türünde yazdı. Eserlerinde iyi ile kötünün mücadelesini sergiledi; Hristiyan değer ve motiflerine yer verdi. 1951'de edebiyat dalında Nobel Ödülüne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Yahudiye (eyalet)</span>

Yahudiye Eyaleti, Yahudiye, Samarya ve Edom bölgelerinin tümüne yayılmış ve Yahudilerin yaşadığı bir Roma eyaletiydi. Adını Herod Archelaus'un Yahudiye Tetrarşisinden almıştır, ancak bu Roma eyaleti çok daha geniş bir bölgeyi kapsıyordu. "Yahudiye" ismi, MÖ 6'ncı yüzyıldaki Yehuda Krallığı'ndan gelmiştir. Yahudilerin, bağımsızlık uğruna Romalılara karşı gerçekleştirdikleri Bar Kohba İsyanı'nından sonra ismi "Suriye Filistini" olarak değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Hirodes Antipa</span> Galilee ve Pereayı yönetmiş antik lider

Hirodes Antipa Galilee ve Perea'yı yönetmiş antik lider. Günümüzde daha çok Vaftizci Yahya ve Nasıralı İsa'nın öldürülmesine neden olan olaylardaki rolü hakkında Yeni Ahit'te anlatılan hikâyelerden ve bu hikâyeler hakkında günümüz medyasında gösterilen filmlerden tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Aramatyalı Yusuf</span> İsanın cesedini kendisi için hazırlanan kabre koyan havari

Aramatyalı Yusuf, Kanonik İnciller'e göre İsa'nın gizli bir öğrencisi ve takipçisi. Kendisi için hazırlattığı kaya mezara İsa'yı koymuştur. Aramatyalı Yusuf'un, yaklaşık olarak MS 30 yılında çarmıha gerilen İsa'nın damlayan kanını Kutsal Kâse'ye koyduğuna inanılır. Hristiyanlığa göre azizdir. Batı Kiliselerinde 17 Mart, Doğu Kiliselerinde 31 Temmuz "Aziz Aramatyalı Yusuf Günü" olarak kutlanır.

Karşılaştırmalı din alanında Hristiyanlık ve İslam arasındaki tarihsel etkileşim, Hristiyanlık ile İslam'ın benzer yönlerini ve temel fikirleri bağlar. İslam ve Hristiyanlık, Yahudilik gibi, semavi gelenekten aldıkları kökenlerini paylaşırlar. Bu kökene rağmen söz konusu iki din arasında derin farklar vardır. Örneğin, İsa’nın kim olduğu konusu bunlardan biridir.

<i>God of War</i> (2005 video oyunu) 2005 video oyunu

God of War Sony Computer Entertainment'e bağlı Santa Monica tarafından geliştirilen ve PlayStation 2 konsolu için 22 Mart 2005'te satışa sunulan video oyunu. Yunan Mitolojisi'ne dayanan ve aksiyon-macera türünde olan oyun, God of War serisinin piyasaya sürülen ilk oyunu olmasına karşın, seride kronolojik olarak ikinci sırada yer almaktadır.

God of War II Sony Computer Entertainment'e bağlı Santa Monica tarafından geliştirilen ve PlayStation 2 konsolu için Şubat 2007'de satışa sunulan bir video oyunu. Oyun yunan mitolojisinde geçen bir hikâye esas alınarak, God of War'ın ardından serinin 2. oyunu olarak geliştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Barabbas</span> Kutsal Kitapta adı geçen kişi

Barabbas veya İsa Barabbas, Hristiyan anlatıda İsa'nın Tutkusu'nda adı geçen bir figürdür. Kudüs'te Fısıh Bayramı'nda Pontius Pilatus tarafından serbest bırakılan bir isyancıdır.

God of War, Santa Monica Studio tarafından geliştirilen 2018 yapımı aksiyon-macera oyunudur. Kronolojik olarak God of War serisinin yedinci video oyunudur. Oyun, geri kalan altı oyundan her bakımdan farklı olarak adlandırılabilir. İskandinav mitolojisinde geçen oyun, Kratos ve oğlu Atreus'un ölen annesinin vasiyeti olan diyarların en yüksek yerinden küllerini dökme amacıyla çıktıkları maceraları anlatır. Oyunun ana karakteri Kratos'u Christopher Judge, oğlu Atreus'u Sunny Suljic seslendirmiştir. Yönetmeni Cory Barlog'tur. 6 Aralık 2018'de The Game Awards 2018 etkinliği kapsamında jürilerin oyu ile Yılın Oyunu seçilmiştir. Aynı zamanda En İyi Oyun dalında İngiliz Akademi Oyunları Ödülü sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Tarihî İsa</span> Tarihsel bir kişilik olarak İsa

Tarihî İsa, Kristolojik tanımların ve İsa'nın diğer Hristiyan anlatımlarının aksine, İsa'nın yaşamının ve öğretilerinin eleştirel tarihsel yöntemlerle yeniden inşasıdır. Ayrıca İsa'nın yaşadığı tarihsel ve kültürel bağlamları da göz önünde bulundurur. Tarihî İsa veya Nasıralı İsa, MÖ 4-7 arasında, muhtemelen Nasıra'da doğmuş; MS 30-31'de Kudüs'te yaşamış bir Yahudi gezgin vaizdi. 28 yılından itibaren Celile ve Yahudiye'de halka vaaz vermeye başladı. Aradan geçen iki ila üç yıl sonra, Roma valisi Pontius Pilatus'un emriyle Roma askerleri tarafından çarmıha gerildi. Yeni Ahit, Hristiyanlık inancının ilk belgesi olarak, İsa hakkında yapılan tarihi araştırmaların en önemli kaynağıdır. İsa, havarilerini topladı ve Yahudilere Tanrı’nın Krallığı’nda krallığını ilan etti, bu nedenle halkını tövbe etmeye çağırdı. Havarileri, ölümünden sonra onu İsa Mesih, Mesih ve Tanrı'nın Oğlu olarak ilan ettiler. Bu olayın sonrasında, yeni bir dünya dini olan Hristiyanlık doğdu. İsa, Hristiyanlığın dışında da önemli hale geldi.