İçeriğe atla

Tahmineh Milani

Tahmineh Milāni
Doğum1960
Tebriz, Iran
MeslekFilm director, producer, screenwriter, architect
Etkin yıllar1980–present
EvlilikMohammad Nikbin[1]
Akraba(lar)Ahmad Milani (father)[2]

Tahmineh Milāni (Farsçaتهمینه میلانی) İranlı bir feminist aktivist, film yönetmeni ve yapımcıdır. İranlı aktör ve yapımcı Mohammad Nikbin ile evlidir .

Erken Kariyer

1960 yılında İran'ın Tebriz şehrinde doğdu.[3] 1986'da Tahran'daki Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden mimarlık[3] bölümünden mezun olduktan sonra, 1979'da bir sinema atölyesinin ardından senaryo kızı ve yönetmen yardımcısı olarak çıraklık yaptı.[3][4]

Yönetmenlik Kariyeri

Milani'nin yönetmenlik kariyeri, Two Women, The 5th Reaction ve The Unwanted Woman gibi ödüllü filmlere imza attı.[3] Filmleri genellikle kadın hakları ve 1979 İran Devrimi de dahil olmak üzere kültürel veya sosyal konulara odaklanır.[3] Milani, İran'daki en önemli sorunlardan birinin kişinin gerçek kişiliğini ifade edememesi olduğunu belirterek, İranlı kadın ve erkeklerin çifte hayat sürdüğünü iddia etmektedir.[3]

İlk filmleri fabllara benziyordu, örneğin 1990'da bir yazar olarak başarısız olduktan sonra umutsuzlukla iç çekmesiyle arkadaş olan bir karaktere sahip olan Efsanye-e Ah'ı (Bir İç Çekme Efsanesi) sunması gibi. İç çekiş ona dünyada çok daha büyük sorunları olan ama yine de mutlu kalan kadınları öğretmeye devam ediyor. İki yıl sonra Dige Che Khabar'da (Yine Ne Yaptın?) ile Milani sadece kendi kendine konuşarak ailesini değiştirme gücüne sahip genç bir kızın hikâyesini anlattı. İranlı sansürcüler filme karşı savaştı ve ona kadın başrolü genç bir erkek çocukla değiştirmesi talimatını verdi. Sert muhafazakarlar Milani'yi kadınları mevcut sisteme karşı isyana teşvik etmekle suçladı. Erkeklerin sadece kendi eşlerinin onun filmleri yüzünden isyan çıkardığını görmekten korktuklarından ısrar ederek eleştirileri saptırdı.

Milani sonraki filmlerinde daha melodramatik bir üslup benimseyerek daha çok toplumsal cinsiyet konularına odaklandı ve kadın karakterleri yoğun baskı ve ayrımcılığa maruz kaldı.

Hükûmet Milani'yi 2001 yılında çektiği ve Şah Muhammed Rıza Şah Pehlevi rejimine karşı solcu bir üniversite öğrencisi etrafında dönen devrim karşıtı filmi Nimeh-e Pinhan'ın [[3] hikâyesi nedeniyle devrim karşıtı olmakla suçladı. Filmin birincil aşk hikâyesi de ana karakterin yaşlı bir adamla olan ilişkisini tasvir ettiği için eleştiri aldı. Filmin yapımı için reformist Hatemi hükûmetinden izin almasına rağmen 2001 yılında hapse atıldı.[3] Francis Ford Coppola ve Martin Scorsese gibi dünyaca ünlü birçok yönetmenin tepkisi, hükûmetin onu iki hafta sonra serbest bırakmasına neden oldu, ancak resmi suçlamalar asla düşürülmedi.

Tahmineh Milani, 2008

Milani'nin 2005 yapımı İstenmeyen Kadın filmi, evli olmayan çiftlerin seyahat etmesini yasaklayan bir yasa yüzünden arkadaşıyla bir yolculuğunu örtbas etmek zorunda kalan bir kadının hikâyesini anlatıyor. Vakonesh Panjom (Beşinci Tepki), kocasının ölümünden sonra servetini, evini ve çocuklarını terk eden bir kadının hikâyesidir. 2003 yılında vizyona giren Beşinci Tepki, Tahmineh Milani'nin ataerkil bir toplumda kadınların toplumsal konumu ve haklarıyla ilgili yedinci filmidir. Örneğin Vakonesh Panjom'da (Beşinci Tepki) Milani, cinsiyetçilik, sosyal eşitsizlik ve adaletsizlik sorunlarına ve özellikle hukukun çocuk velayeti davasında kadın haklarını görmezden gelmesi, kadınları uyandırmak ve hakları için mücadele etmeleri için onlara ilham vermek sorunlarına değiniyor. Sinemaseverler için genellikle abartılı olsa da, filmlerin konuları teokratik bir İran'daki yaşamla açık paralellikler çiziyor.

Milani, 2007 yılında The Positive Pals Club adıyla İran İslam Cumhuriyeti Yayınları için AIDS odaklı bir TV dizisi çekeceğini duyurdu.[5]

Yeki Az Mā Do Nafar (İkimizden Biri) filmi 2011'de İran salonlarında gösterildi. Gösterişli ve vaaz edici olmakla eleştirilen İlkeler filmini yazıp yönetti.[6]

Milani, 2016 yılında Tahran'daki Ariana Galerisi'nde bir fotoğraf sergisi sundu.[7]

İntihal Suçlamaları

Eylül 2018'de, Milani'nin Tahran'daki bir sanat galerisindeki resimlerinin sergilenmesinin ardından, sosyal medyada Milani'yi Rus illüstratör Jenny Meilihove'u intihal etmekle suçlayan suçlamalar ortaya çıktı.[8][9][10] Buna cevaben Milani bir özür diledi:[9] "Çok üzgünüm ve tabloyu vitrinden kaldıracağım ve kaybı telafi edeceğim. Geçmişte aldığım bir kartpostalın görüntüsü bilinçaltıma kaydedildi ve sonuç bu tablo oldu” dedi ve sergiden toplanan tüm paranın hayır kurumlarına gideceğini de sözlerine ekledi.[10] Ayrıca Milani, sergisinin erken kapanması nedeniyle sanat galerisine ve "sergiye kaos getiren kişilere karşı" dava açtı.[10]

Miliani, 2019 yılında Tahran'ın önemli bir sanat merkezi olan Ariana Gallery'de resimlerinden oluşan bir sergi düzenlerken yine Matteo Arfanotti, Sara Riches, Richard Burlet ve Masumeh Mehdizadeh'in de aralarında bulunduğu dört farklı sanatçıyı intihal etmekle suçlandı.[11] Galeri Faaliyetleri Denetleme Kurulu, galeriye resmi bir uyarıda bulundu ve "Ariana Gallery, sanat eserlerinin gerçekliğini ve kalitesini tespit etme konusunda profesyonel düzenlemelere uygun şekilde uymadı" dedi.[11] Konsey, Milani'ye dava açılması halinde intihal suçlamalarıyla ilgili soruşturmanın devam edeceğini belirtti.[11] Buna cevaben Milani, Instagram'da "Bu şekilde her şeyden ve herkesten ilham alıyorum" yazan bir gönderi yayınladı.[11]

Haziran 2019'da İranlı bir yüksek lisans öğrencisi ve ressam olan Mahyar Bahram Asl, Milani'yi intihal ile suçlayarak hakaret etmek suçundan 35 kırbaç cezasına çarptırıldı.[9][12]

Filmografi (Yönetmen Olarak)

  • Bach'che'hā-ye Talāgh (Boşanma Çocukları), 1989
  • Afsāneh-ye Āh (İç Çekme Efsanesi), 1991
  • Digeh che khabar? (Başka Ne Yeni?), 1992
  • Kakadu, 1996
  • Do Zan (İki Kadın), 1999
  • Nimeh-ye Penhan (Gizli Yarım), 2001
  • Vakonesh Panjom (Beşinci Reaksiyon), 2003
  • İstenmeyen Kadın (Zan-e Ziadi), 2005
  • Ateşkes (Atash Bas), 2006
  • Tasvie Hesab (Skorların Belirlenmesi), 2007[13]
  • Süperstar, 2008
  • Yeki Az Ma Do Nafar (İkimizden Biri), 2011
  • Mali Va Rah Haye Narafte Kül (Alınmamış Yollar), 2018


Ödüller ve Onurlar

Kaynakça

  1. ^ "عکس/ تهمینه میلانی و همسرش محمد نیک‌بین". 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2022. 
  2. ^ "میلانی در سوگ پدر به میزبانی هنرمندان نشست/ از فرهادی تا حاتمی‌کیا و کیمیایی". 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2022. 
  3. ^ a b c d e f g h "Tahmineh Milani - A renowned feminist filmmaker". Iran Chamber Society. 23 Ocak 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2010. 
  4. ^ "Iranian director Tahmineh Milani speaks with WSWS". World Socialist Web Site. International Committee of the Fourth International. 29 Eylül 2006. 1 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2010.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  5. ^ "Tahmineh Milani to try her hand at TV". Payvand's Iran News. 25 Ekim 2007. 15 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2010. 
  6. ^ "Principles: Film Review" 20 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. The Hollywood Reporter, 22 October 2011 by Sura Wood
  7. ^ "Filmmaker Tahmineh Milani tries her hand at photography" 15 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Tehran Times Sharareh Samei
  8. ^ "Tahmineh Milani accused of plagiarism". Tehran Times. 9 Eylül 2018. 10 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2019. 
  9. ^ a b c "Young painter sentenced to 35 lashes for 'insulting' filmmaker". The Baghdad Post. 18 Haziran 2019. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2019. 
  10. ^ a b c "Milani sues E1 Gallery over early closure of her exhibition". Tehran Times. 18 Eylül 2018. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2019. 
  11. ^ a b c d "Tehran Ariana Gallery gets warning over Tahmineh Milani exhibition". Tehran Times. 6 Mayıs 2019. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2019. 
  12. ^ "Young Painter Sentenced To 35 Lashes For 'Insulting' Filmmaker". Radio Farda. 18 Haziran 2019. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2019. 
  13. ^ "Iranian Artists as Troublemakers" 9 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Pop Matters, Michael Barrett 6 May 2011
  14. ^ a b "Unwanted Woman". Tahmineh Milāni official website. 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010. 
  15. ^ a b "The Fifth Reaction". Tahmineh Milāni official website. 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010. 
  16. ^ "The Hidden Half". Tahmineh Milāni official website. 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010. 
  17. ^ "Two Women". Tahmineh Milāni official website. 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şirin Ebadi</span>

Şirin Ebâdî, İranlı avukat, yazar, insan hakları savunucusu.

<span class="mw-page-title-main">Cafer Penahi</span> İranlı film yönetmeni

Cafer Penahi, uluslararası çapta tanınan, İran Yeni Dalgası'nın en etkili isimlerinden olan İranlı yönetmen, senarist ve yapımcı. Venedik Film Festivali Altın Aslan ve Berlin Film Festivali Gümüş Ayı, kazandığı ödüller arasındadır.

<i>Çember</i> (film) film

Çember İranlı bağımsız film yapımcısı Jafar Panahi'nin İran'da kadınlara karşı davranışları eleştirdiği 2000 yapımı filmdir. Film Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan ödülü almıştır. Film, İran'da yasaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Muhsin Nâmcû</span> İranlı Kürt müzisyen, söz yazarı, yazar

Muhsin Nâmcû İranlı şarkıcı, besteci, yazar ve müzisyen.

<i>Bir Ayrılık</i>

Bir Ayrılık, Asgar Ferhadi tarafından yönetilen ve Leyla Hatemi, Peyman Muadi, Şahab Hüseyni, Sareh Bayat ile Sarina Farhadi'nin oynadığı 2011 İran drama filmi. Boşanmış bir orta sınıf İranlı çifti ile yaşlı babası için alt sınıf bir bakıcı tutmasını izleyen entrikaları konu edinmektedir. 61. Berlin Film Festivali'nde En İyi Film dalında Altın Ayı ve En İyi Erkek Oyuncu ile En İyi Kadın Oyuncu dallarında Gümüş Ayı kazanarak Altın Ayı kazanan ilk İran filmi oldu. 84. Akademi Ödülleri'nde En İyi Yabancı Film seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Mecid Mecidi</span> İranlı yönetmen, senarist ve yapımcı

Mecid Mecidi, İranlı film yönetmeni, yapımcı ve senaristtir. Mecidi, yaptığı filmlerle birçok tema ve türler üzerinde durarak birçok uluslararası ödül kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gülşifte Ferahani</span> İranlı sinema oyuncusu, aktivist ve şarkıcı

Rehaverd Ferahani, profesyonel olarak bilinen adıyla Gülşifte Ferahani, İranlı ve Fransız bir oyuncudur. "Anne Gibi" (2006), "Yalanlar Üstüne" (2008), "Elly Hakkında" (2009), "Sabır Taşı" (2012), "Paterson" (2016), "Les filles du soleil" (2018), "Extraction" (2020) ve devam filmi "Extraction 2" (2023), ayrıca "Invasion" (2021-günümüz) yapımlarındaki performanslarıyla tanınır. 2014 César Ödülleri'nde "Sabır Taşı" filmi ile En Çok Gelecek Vadeden Kadın Oyuncu César Ödülü'ne aday gösterilmiştir.

<i>Operasyon: Argo</i> Amerikan yapımı film

Argo, 2012 yılı ABD yapımı, yönetmenliğini Ben Affleck'in yaptığı dramatik gerilim filmidir. Filmde, 1979 yılında İran İslam Devrimi esnasında Tahran'da meydana gelen rehine krizi olayında, ABD büyükelçiliğinde bulunan ve Kanada Büyükelçiliğine kaçan altı Amerikalı diplomatın İran'dan kaçırılması olayı dramatize edilmektedir. Kaçırılma operasyonunun adı Canadian Caper olarak adlandırılmıştır. Hikâye 2007 yılında CIA operasyon sorumlusu olan Tony Mendez'in yazdığı "The Master of Disguise" isimli kitap ve Joshuah Berman'ın konu hakkında Wired isimli dergide yazdığı "The Great Escape" isimli makale ile açığa çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Leyla Hatemi</span> İranlı oyuncu

Leyla Hatemi İranlı oyuncu. Yönetmen Ali Hatemi ve oyuncu Zeri Hoşkam'ın kızlarıdır. Oyuncu Ali Mosaffa ile evlidir.

<span class="mw-page-title-main">Peyman Muadi</span> İranlı-Amerikalı sinema oyuncusu

Peyman Muadi İranlı oyuncu, senarist ve yönetmen. Daha çok Asgar Ferhadi'nin yönettiği Darbareye Elly ve Jodaeiye Nader az Simin filmlerindeki oyunculuğuyla bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Gülab Adine</span> İranlı oyuncu

Gülab Adine, İranlı aktris.

<span class="mw-page-title-main">Manya Ekberi</span>

Manya Ekberi, İranlı yönetmen, senarist, oyuncu ve yazar. Ekberi, eserlerinde çoğunlukla cinsel kimlik, kadınlar, evlilik, kürtaj, sadakatsizlik ve lezbiyenlik konularıyla ilgilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">2017 Tahran saldırıları</span>

Tahran saldırıları, 7 Haziran 2017'de İran Meclisi ile Humeyni Türbesi'nde düzenlenen iki saldırı. Meclise ve türbeye giren silahlı saldırganların çevreye ateş açtığı iki ayrı saldırıda ilk verilere göre en az 12 kişi öldü, 38 kişi yaralandı. İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Başkan yardımcısı Rıza Seyfullahi, İran Meclisi ve Humeyni'nin türbesine düzenlenen saldırıların faillerinin İran asıllı olduğunu söyledi. Saldırganların, İran'ın farklı kesimlerinden Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) örgütüne katılan kişiler olduğunu kaydeden Seyfullahi, İran'ın, IŞİD ile mücadelede verdiği destekten dolayı hedef alındığını ifade etti. İran İstihbarat Bakanlığı üçüncü bir saldırının önlendiğini açıkladı.

<span class="mw-page-title-main">Shirin Neshat</span> New Yorkta yaşayan; film, video ve fotoğraf çalışmalarıyla tanınan İranlı görsel sanatçı

Shirin Neshat New York'ta yaşayan, film, video ve fotoğraf çalışmalarıyla tanınan İranlı çağdaş sanatçıdır. Sanat eserleri, İslam ve Batı, feminenlik ve maskülenlik, kamusal yaşam ve özel yaşam, gelenek ve modernite arasındaki tezatları işler. Neshat, 1999 yılında 48. Venedik Bienali Uluslararası Ödülü'nü kazanmış, 2009 yılında 66. Venedik Film Festivali'nde En İyi Yönetmen dalında Gümüş Aslan ödülü sahibi olmuş, Huffington Post eleştirmeni G. Roger Denson tarafından On Yılın Sanatçısı seçilmiştir. Yale Üniversitesi Sanat Okulu fotoğraf bölümünde ders vermektedir.

<i>Mor Ufuklar</i>

Mor Ufuklar, Senaryo yazarlığını ve yönetmenliğini Olgun Özdemir'in üstlendiği 2017 yapımı sinema filmi. Film, Suriyeli mültecilerin dramını konu edinmekte olup, film festival amaçlı yapılmıştır. Çekimleri Aydın-Bozdoğan, Muğla-Gökova ve İstanbul'un çeşitli semtlerinde gerçekleştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Şehla Riyahi</span> İranlı oyuncu ve film yönetmeni

Kudretü'z-Zaman Vefadost, daha bilinen adıyla Şehla Riyahi, İranlı kadın oyuncu ve film yönetmeni.

<span class="mw-page-title-main">Ali Tahrani</span>

Ali Tahrani, İranlı bir Şii İslam teologu ve yazar. Anayasa Uzmanları Meclisi'nde Horasan Eyaleti temsilcisi olarak görev yaptı. Gençliği sırasında Pehlevi Hanedanlığı ile savaştı ve tutuklandı, hapse atıldı ve rejim tarafından sürgüne gönderildi. 19 Ekim 2022'de doğum yeri Tahran, İran'da 96 yaşında öldü.

Extramücadele ya da gerçek adıyla Memed Erdener, Türk çağdaş sanatçıdır. 1997 yılından itibaren disiplinler arası bir anlayışla ürettiği güncel sanat işlerinde bu mahlası kullanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rafi Pitts</span>

Rafi Pitts, İranlı film yönetmeni, senarist ve aktör.

Tanaz Eshaghian İran doğumlu Amerikalı belgesel yapımcısı. New York'ta yaşamaktadır.