İçeriğe atla

Türkmenistan'da LGBT hakları

Türkmenistan'ın Dünya üzerindeki konumu

Türkmenistan'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir.

Türkmenistan, Özbekistan haricinde hemcins cinsel ilişkilerinin hâlen suç olarak sayıldığı tek eski Sovyet ülkesidir. Türkmenistan'da kadınlar arası hemcins cinsel ilişkilerini yasaklayan mevzuat olmasa da erkekler arası hemcins cinsel ilişkileri Türkmenistan Ceza Kanunu'nun 135. maddesi uyarınca açık şekilde yasaktır.[1] Bu yasaya göre suçlu bulunan kişiler iki yıla kadar hapis cezasıyla mahkûm edilebilir.[1][2]

Türkmenistan toplumunda LGBT bireylere yönelik homofobi yaygındır;[3] Türkmenistan Devleti'nce eşcinselliği suç olmaktan çıkarma isteği de henüz yok sayılır.[2][3] Buna rağmen, dış gözlemcilerden Türkmenistan Hükûmeti'ne yönelik eşcinselliği suç olmaktan çıkarma talepleri yer almıştır. Örneğin, Alman milletvekili Volker Beck, Alman Hükûmeti'ne bağlı İnsan Hakları Komitesi (Menschenrechtsausschuss) ile beraber yaptığı 2007 Türkmenistan ziyareti kapsamında buluştuğu Türkmenistanlı diyalog ortaklara eşcinselliğin suç olarak sayılmasının bir insan hakları ihlâli olduğunu ifade etti; buna yanıt olarak, Türkmenistan Dışişleri Bakanı Raşit Meredov, eşcinselliğin Türkmen kültürüne sözde aykırı olduğu gerekçesiyle eşcinselliği suç olmaktan çıkarmanın söz konusu olamadığını dile getirmiştir.[2] Türkmenistan Hükûmeti ayrıca BM İnsan Hakları Konseyi'nin yürüttüğü Evrensel Dönemsel Değerlendirme [en] kapsamında eşcinselliği suç olmaktan çıkarma önerisini reddetmiştir.[3]

Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta LGBT in Kyrgyzstan ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

Kaynakça

  1. ^ a b "State-sponsored homophobia – a world survey of sexual orientation laws: criminalisation, protection and recognition (11th edition)" (PDF). 2 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Haziran 2020. 
  2. ^ a b c Beck, Volker (5 Nisan 2007). "Düstere Zeiten für Homosexuelle in Turkmenistan" (Almanca). Lesben- und Schwulenverband in Deutschland [de]. 8 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2020. 
  3. ^ a b c "Corporate Report. Turkmenistan - Country of Concern. LGBT rights" (İngilizce). Dışişleri ve İngiliz Milletler Topluluğu Ofisi. 21 Ocak 2015. 5 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">LGBT</span> Lezbiyen, gey, biseksüel ve trans bireyler için kullanılan kısaltma

LGBT veya GLBT ya da LGBTQ+, 1990'larda LGB kısaltmasından sonra ortaya çıktı ve 1980'lerin ortaları ile sonlarından bu yana gey sözcüğü yerine kullanılarak LGBT topluluğunu temsil etmeye başladı. Birçok etkinci, gey topluluğu kullanımının eksik bir tanımlama olduğunu düşünerek LGBT topluluğu kullanımına geçti.

<span class="mw-page-title-main">LGBT'lere yönelik şiddet</span> LGBTlere yönelik bir şiddet

LGBT'lere yönelik şiddet, diğer adıyla eşcinsel, gey düşmanlığı, eşcinsel karşıt odaklı karşı cins tarafından uygulanan şiddettir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'da LGBT hakları</span>

Ermenistan'da LGBT hakları, 2003 yılından bu yana yasaldır ancak LGBT hakları ülkenin kuruluşundan bu yana değişmiş değildir. Eşcinsellik Ermenistan toplumunun bir kısmında tabu konusu olmaya devam etmekle birlikte LGBT bireyler için ayrımcılık karşıtı yasa yoktur. Erkek ve kadın hemcins cinsel aktivite cinsel rüşt yaşını gözetmek şartıyla yasaldır. Ancak ülkede eşcinsel ilişki ve birlikteliklere yönelik haklar ve anayasada ayrımcılık karşıtı bir yasa mevcut değildir. Yine ülkede eşcinsellik karşıtlığı yaygın olmasına karşın ülke genelinde ihbar olmaması da dikkat çekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde LGBT tarihi</span>

Sovyetler Birliği'nde LGBT tarihi, Sovyetler Birliği'nde LGBT tarihini konu alır. Sovyetler Birliği'nde eşcinselliğin durumu üç ana dönemde incelenir. Ekim Devrimi sonrası dönemde 1917-1933 arasında homoseksüellik suç olmaktan çıkarılarak eşcinseller kanun önünde önceki ve sonraki döneme göre daha avantajlı bir konuma sahip olmuştur. Bu yılların akabinde Stalin döneminden itibaren kanunlarca "hastalık" olarak nitelendirilmiştir. 1934-1986 yılları arasında yeniden suç kapsamına alınarak kamuoyuna duyurulmaksızın kovuşturma ve hukuki süreçlere tabi tutulmuştur. 1987-1990 yılları arasında ise kamuya açık tartışmalara izin verilmiş; bilim, akademi ve edebiyatta çeşitli konularla ele alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çin'de LGBT hakları</span> İnsan hakları

Çin Halk Cumhuriyeti'nde LGBT bireyler, hukuki korumaya tabi değiller. Hemcins cinsel ilişkiler yasak olmasa da hemcins çiftlerin evlilik ya da medeni birliktelik seviyesinde tanınma hakları yoktur. LGBT bireylere yapılan ayrımcılığı yasaklayan kanunlar ya da politikalar mevcut değil, ancak trans bireyler cinsiyet değiştirme ameliyatı geçirdikten sonra yasal belgelerdeki resmi cinsiyetlerini değiştirebilirler.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'da LGBT hakları</span>

Rusya'da LGBT bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal ve sosyal zorluklarla yüz yüze gelmektedir. Özel olarak ve karşılıklı rıza göstermiş yetişkinler arası hemcins cinsel ilişkilerin 1993 yılında yasallaştırılmasına rağmen hemcins çiftler, karşıcins çiftlere mevcut olan yasal korumalara hak sahibi değiller ve cinsel yönelime dayalı ayrımcılığı yasaklayan yasalar mevcut değildir. Trans bireyler, cinsiyet değiştirme ameliyatı geçirdikten sonra legal cinsiyetlerini değiştirme hakkına sahipler, fakat cinsiyet kimliği ya da ifadesine dayalı ayrımcılığı yasaklayan yasalar da mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Gambiya'da LGBT hakları</span>

Gambiya'da LGBT bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal ve sosyal zorluklarla yüz yüze gelmektedir. Eşcinselliğin toplum tarafından hoş görülmemesine ek olarak hemcins cinsel ilişkileri kanunen yasaktır.

<span class="mw-page-title-main">Belarus'ta LGBT hakları</span>

Belarus'ta lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin uğramadığı yasal sorunlarla yüz yüzedir. Belarus'ta hemcins cinsel aktiviteler hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır. Hemcins çiftlerin başta olduğu hanehalkları, karşı cins çiftlere mevcut olan aynı yasal korunmalara sahip değildir.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek'te LGBT hakları</span>

Bosna-Hersek'te lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan insanların karşılaşmadığı yasal zorluklara uğrayabilir. Bosna-Hersek'te hemcins cinsel aktiviteler, hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır. Buna rağmen, karşı cins çiftlerin sahip olduğu yasal korunmalar, hemcins çiftlerin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Çekya'da LGBT hakları</span>

Çek Cumhuriyeti lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) hakları konusunda en liberal Orta Avrupa ülkelerinden biridir. 2006 yılında kayıtlı birliktelikler, hemcins çiftler için yasal oldu; 2019 yılı itibarıyla evliliği hemcins çiftler için yasallaştıracak bir yasa tasarısı Çek Parlamentosu'nda mütalaa edilme sürecindedir.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ'da LGBT hakları</span>

Karadağ'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal zorluklara uğrayabilir. Hemcins cinsel ilişkiler Karadağ'da hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır ve Temmuz 2020'den beri sivil birliktelik hakkı hemcins çiftleri için mevcut kılınmıştır, ancak karşı cins evli çiftlere mevcut olan bazı yasal haklar, hemcins çiftlerin başta olduğu hanehalklarına henüz mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Letonya'da LGBT hakları</span>

Letonya'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Letonya'da hemcins cinsel ilişkiler hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır, ancak karşı cins çiftlerin sahip olduğu yasal korunmalar, hemcins çiftlerinin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir. Hemcins çiftler evlenemez ve evlat edinemez. Letonya, hemcins evlilikleri ya da kayıtlı birliktelikler gibi diğer birliktelikleri tanımaz.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya'da LGBT hakları</span>

Litvanya'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan vatandaşların karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Litvanya'da hemcins cinsel ilişkileri hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır, ancak hemcins çiftlere hemcins evliliği ya da sivil birliktelik gibi kurumlar mevcut değildir; bu açıdan hemcins çiftlerinde karşı cins çiftlerinin sahip olduğu bazı haklar yoktur. Eşcinselliğin 1993 yılında suç olmaktan çıkarılmasına rağmen, bu zamandan beri LGBT hakları ancak sınırlı olarak genişletilmiştir. Ayrımcılıktan korunma, Avrupa Birliği üyeliğinin bir koşulu olarak kanunlaştırıldı ve 2010'da ülkenin ilk onur yürüyüşü başkent Vilnius'ta yer aldı.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan'da LGBT hakları</span>

Kırgızistan'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Kırgızistan'da hemcins cinsel ilişkileri hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır fakat karşı cins çiftlerinin sahip olduğu yasal korunmalar hemcins çiftlerinin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Sudan'da LGBT hakları</span>

Sudan'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan sakinlerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Temmuz 2020'de idam cezası ve bedensel ceza, anal seks yapmış erkek veya kadınlara uygulanabilen ceza yöntemleri olarak ortadan kaldırıldı. Buna rağmen, hapis cezası hâlen erkeklere uygulanabilecek olası bir ceza yöntemi olarak ortada durmaktadır.

Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal zorluklarla yüzleşmektedir. Heteroseksüel ilişkilerin haricindeki tüm cinsel ilişkiler yasaktır. BAE'nde hem medenî hem de Şeriat kanunları, karşılıklı rızanın gösterildiği hemcins cinsel ilişkilerinde bulunan kişilere ölüm cezasını vermektedir. Bu cinsel ilişkilerde bulunan bireylerin zorunlu psikolojik tedaviye tabi tutulduğu da rapor edilmiştir. Karşı cinsin kılığına girmek cezayı müstelzim fiildir ve bu eylemde bulunmuş yabancı uyruklu sakinler bu nedenle sınırdışı edilmiştir. Cinsiyet değiştirme ameliyatı yahut bir bireyin kendi resmî cinsiyet statüsünü değiştirmesi hâlen yasaktır.

<span class="mw-page-title-main">Cibuti'de LGBT hakları</span>

Cibuti'de lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal zorluklarla karşılaşmaktadır. LGBT bireyler, Cibuti toplumundan dışlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fas'ta LGBT hakları</span>

Fas'ta lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin uğramadığı yasal zorluklarla karşılaşmaktadır. Fas'ta hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkileri yasadışıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gine'de LGBT hakları</span>

Gine'de lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal zorluklara uğramaktadır. Gine'de hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel ilişkileri yasaktır.

<span class="mw-page-title-main">Irak'ta LGBT hakları</span>

Irak'ta lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler yoğun oranda ayrımcılığa uğramaktadır. Açık eşcinsel erkeklerin Irak Silahlı Kuvvetleri'nde askerlik hizmetinde bulunmalarına izin verilmemektedir ve hem hemcins evlilikleri hem de medenî birliktelikler kanunen yasaktır. Cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temelinde yapılan ayrımcılığı yasaklayan hiçbir yasa yoktur ve LGBT bireyleri sürekli olarak vigilantist şiddete veya namus cinayetlerine maruz kalmaktadır.