İçeriğe atla

Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayii İşçileri Sendikası

Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayii İşçileri Sendikası
KısaltmaLASTİK-İŞ
Kuruluş4 Nisan 1949
TürPetrol, kimya ve lastik işkolları işçi sendikası
MerkezBulgurlu Mah. Üçpınarlar Cad. Enver Sok. No:1 Rıza Kuas Merkez Binası 34696 Üsküdar/İstanbul
Üyeler9.964 [1]
LiderAbdullah Karacan Genel Başkan
Alaaddin Sarı Genel Sekreter
ÜyelikDİSK, EMCEF, ICEM
Resmî sitehttp://www.lastik-is.org.tr/

Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayii İşçileri Sendikası (ya da kısaca LASTİK-İŞ), 1949'da kurulmuş, Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak petrol, kimya ve lastik iş kollarında faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi İstanbul'dadır.[2]

Tarihçe

Kuruluş ve sendikal özgürlük mücadelesi

Sendikalar Kanunu'nun 1947'de yürürlüğe girmesinin ardından kurulan ilk sendikalardan biridir. 4 Nisan 1949'da İstanbul Lastik ve Kauçuk Sanayi İşçileri Sendikası adıyla kuruldu. 25 Eylül 1949’daki ilk genel kurulunda genel başkanlığa Şaban Akdoğan getirildi. 1954'teki 6. genel kurulunda genel başkanlık seçimini Rıza Kuas kazandı. Kuas'ın başkanlığıyla birlikte faaliyetlerini artıran sendika 7 Kasım 1959'da ismini Türkiye Lastik, Kauçuk ve Plastik Sanayi İşçileri Sendikası (LASTİK-İŞ) olarak değiştirdi.

16 Şubat 1961'deki genel kurulunda TÜRK-İŞ'e katılma kararı aldı. 1963'te önderlik ettiği Derby Lastik Fabrikası grevi ve Fargo Lastik Fabrikası "sakal bırakma" eylemleri o dönem sendikal özgürlüklerin genişletilmesi açısından önemli eylemlerdi. Yine 1963'te Trio Lastik Fabrikası grevi nedeniyle genel başkanı Rıza Kuas ve yöneticisi Celal Beyaz "greve teşvik" suçlamasıyla 21 gün tutuklu kaldı.

DİSK'in kuruluşu

1964'te Goodyear Fabrikası'nda başlattığı grev 93. gününde TÜRK-İŞ yönetimi tarafından Kıbrıs sorununu gerekçe göstererek durduruldu. Bu olay üzerine LASTİK-İŞ yönetimiyle TÜRK-İŞ arasında başlayan sorunlar DİSK'in kuruluşuna yol açan bir sürecin başlamasına nedenlerindendir. 1-2 Şubat 1967 tarihli genel kurulunda TÜRK-İŞ'ten ayrılma ve DİSK'in kuruluş çalışmalarına katılmaya oybirliği ile karar verildi. 13 Şubat 1967'de MADEN-İŞ ve BASIN-İŞ ile birlikte TÜRK-İŞ'ten ayrılma kararı alındı. Bağımsız GIDA-İŞ ve Zonguldak Maden İşçileri Sendikası'nın da katılımıyla bu beş sendika DİSK’in kuruluşunu ilan etti.

4 Temmuz 1968'de Derby Lastik Fabrikası’nda ilk fabrika işgaline önderlik etti. 15-16 Haziran İşçi Direnişinin de örgütleyici sendikalarından biri oldu.

7 Ekim 1974'te, 12 Mart Muhtırası sonrası ilk grevi Gıslaved Fabrikası’nda gerçekleştirdi. DİSK'in önderlik ettiği 1976 DGM Direnişi ve 16 Mart Katliamının ardından gerçekleştirilen 1978 Faşizmi İhtar gibi eylemlerde etkin bir şekilde rol aldı.

Rıza Kuas, 28-30 Mayıs 1980 tarihli genel kurulda sağlık sorunları nedeniyle 1954 yılından beri kesintisiz sürdürdüğü genel başkanlık görevine bir daha aday olmayacağını açıkladı. (Rıza Kuas 29 Ekim 1981 günü yaşama veda etti.)

TİP ile ilişkiler

Genel Başkanı Rıza Kuas 13 Şubat 1961'de kurulan Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) kurucuları arasında yer aldı ve TİP listesinden girdiği 1965 seçimlerinde Ankara, 1969 seçimlerinde ise İstanbul milletvekili seçildi.

12 Eylül sonrası

12 Eylül Darbesi ile birlikte DİSK'e bağlı diğer sendikalar gibi faaliyetlerine ara verildi. 5 Eylül 1983'te Vahdettin Karabay, Naci Çelikoğlu, Ahmet Teker, Muzaffer Kurt, Akif Pehlivan, Remzi Tunç ve Şerafettin Yığın Laspetkim-İş Sendikası'nı kurdu ve LASTİK-İŞ'in eski üye ve yöneticileri bu bağımsız sendikada faaliyetlerini devam ettirdiler. Laspetkim-İş önderliğinde Nur Sun Deri Fabrikası’nda 9 Aralık 1985 tarihinde düzenlenen grev 12 Eylül sonrasının ilk grevi olarak tarihe geçti.

LASTİK-İŞ, DİSK Davasının 1991’de beraatle sonuçlanmasının ardından 24-25 Ocak 1992'de 12 Eylül sonrası ilk genel kurulunu gerçekleştirerek faaliyetlerine yeniden başladı. Laspetkim-İş ise 3 Mart 1993'te DİSK'e katılma, 2-3 Nisan 1994 tarihinde ise LASTİK-İŞ ile birleşme kararı aldı.

Son genel kurulunu 30 Mayıs 2015 tarihinde gerçekleşmiştir.[3]

Kurucular

İstanbul Lastik ve Kauçuk Sanayi İşçileri Sendikası'nın kurucuları:

  • Mehmet Tunalı
  • Hayri Kantoğlu
  • Hüseyin Buhara
  • Abdurrahman Yavuz
  • Ahmet Sayı
  • Hamdi Erkan
  • Osman Bilaç
  • Hasan Ulus
  • Hakkı Cesur
  • Nevzat Akdeniz

Laspetkim-İş Sendikası kurucuları:

  • Remzi Tunç
  • Naci Çelikoğlu
  • Ahmet Teker
  • Muzaffer Kurt
  • Akif Pehlivan
  • Vahdettin Karabay
  • Şerafettin Yığın[3]

Uluslararası üyelik

ICEM (Uluslararası Kimya, Enerji, Maden ve Genel İşçi Sendikaları Konfederasyonu) ve EMCEF (Avrupa Kimya, Maden ve Enerji İşçileri Federasyonu) üyesidir.

Üye sayısı

2005-2014 yılları arasındaki üye sayısındaki değişim şöyledir:

SeneÜye sayısı
200540.217[4]
200641.103[5]
200741.638[6]
200842.354[7]
200942.888[8]
20137.1686[9]
20147.852[10]

2015 yılı itibarıyla üye sayısı 9.964'tür.[1]

Yönetim

Merkez Yönetim Kurulu şu üyelerden oluşmaktadır:[11]

  • Abdullah Karacan (Genel Başkan)
  • Alaaddin Sarı (Genel Sekreter)
  • Nejdet Ulusoy (Genel Başkan Yardımcısı)
  • Muharrem Özen (TİS ve Örgütlenme Daire Başkanı)
  • İhsan Malkoç (Mali İşler Dairesi Başkanı)

Denetim Kurulu şu üyelerden oluşmaktadır:[11]

  • Ayhan Toksöz
  • Tezcan Ay
  • Nail Altınay

Disiplin Kurulu şu üyelerden oluşmaktadır:[11]

  • Bora Altay
  • Yusuf Cengiz Sevim
  • Hasan Kırgeç

Organları

Sendikanın yönetim organları tüzüğüne göre şöyledir:[2] Merkezi düzeyde:

  • Genel Kurul
  • Genel Yönetim Kurulu
  • Genel Denetim Kurulu
  • Genel Disiplin Kurulu

Şube düzeyinde:

  • Şube Genel Kurulu
  • Şube Yönetim Kurulu
  • Şube Denetçisi
  • Şube Disiplin Kurulu

Danışma organları:

  • Başkanlar Kurulu
  • Yönetimler Kurulu
  • Genel Temsilciler Kurulu
  • Şube Temsilciler Kurulu

Sendikanın 5 şubesi bulunmaktadır: Kocaeli, Sakarya, İstanbul, Gebze, İzmir.[12]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ a b "TC Çalışma Bakanlığı 2015 Raporu". 12 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  2. ^ a b "LASTİK-İŞ Tüzüğü". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  3. ^ a b "Hakkımızda". 17 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  4. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2005 Raporu". 14 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  5. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2006 Raporu". 14 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  6. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2007 Raporu". 14 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  7. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2008 Raporu". 14 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  8. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2009 Raporu". 15 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  9. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2013 Raporu". 25 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  10. ^ "TC Çalışma Bakanlığı 2014 Raporu". 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  11. ^ a b c "LASTİK-İŞ". 25 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  12. ^ "Şubeler". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kemal Türkler</span> Türk aktivist ve sendikacı

Kemal Türkler, Türk sosyalist sendikacı ve siyasetçi. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonunun kurucusu ve ilk genel başkanıdır, Türkiye İşçi Partisinin kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu</span> Türkiyede bir işçi sendikaları konfederasyonu

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu, 13 Şubat 1967 tarihinde Türk-İş'ten ayrılan Maden-İş, Lastik-İş, Basın-İş ve bağımsız Gıda-İş, Türk Maden-İş (Zonguldak) sendikaları ve onların genel başkanları olan Kemal Türkler, Rıza Kuas, İbrahim Güzelce, Mehmet Alpdündar ve Kemal Nebioğlu tarafından kurulan işçi sendikaları konfederasyonudur. 12 Eylül Askeri Darbesi ile kapatılmasının ardından 19 Ocak 1992 tarihinde yeniden kurulmuştur. DİSK, bağımsız bir sınıf ve kitle örgütüdür.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İşçi Partisi (1961)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1961–1971, 1975-1981)

Türkiye İşçi Partisi (TİP), 1961 yılında Türkiye'de kurulan siyasi parti. 1946 sonrası çok partili dönemde TBMM'ye milletvekili seçtirebilen ilk sosyalist parti olmuştur. 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında kapatılmış, 1988 yılında TKP ile birleşerek TBKP kurulmuştur.

15-16 Haziran Olayları, 15-16 Haziran 1970 tarihlerinde Türkiye'de İstanbul merkezli olarak başlayan ve yayılan, Türkiye tarihindeki en büyük işçi eylemlerinden biri.

Lokavt, greve çıkan işçileri işverenin topluca işten uzaklaştırması. Lokavt işçilerin işten çıkarılması değil, işveren tarafından çalıştırılmamasıdır. Lokavt süresince işçilerin iş sözleşmeleri askıda kalır. 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasasına göre, işyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren vekilinin kendi teşebbüsü ile veya bir işveren kuruluşunun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmalarına denir. Toplu iş sözleşmesi sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikası tarafından grev kararı alınması durumunda bu yasa hükümlerine uygun olarak yapılan lokavta, "yasal lokavt", yasal koşullar gerçekleşmeden yapılan lokavta, "yasadışı lokavt" denir.

Rıza Kuas, Abhaz asıllı Türk sendikacı, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) kurucusu ve Türkiye İşçi Partisi (TİP) Ankara ve İstanbul milletvekili.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Baştürk</span>

Abdullah Baştürk, Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (GENEL-İŞ) genel başkanlıklarını yapmış sendikacı ve işçi.

Şaban Yıldız,, Türk sosyalist ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Ernest Bevin</span> İngiliz siyasetçi

Ernest Bevin, 20. yüzyılın ilk yarısında İngiltere'nin en güçlü sendika önderlerinden biri ve devlet adamı. II. Dünya Savaşı sırasında çalışma ve sosyal işler bakanlığı yapmış, savaştan hemen sonra dışişleri bakanı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Türk Harb-İş Sendikası</span> İşçi sendikası

Türkiye Harb Sanayi ve Yardımcı İşkolları İşçileri Sendikası kısaca Türk Harb-İş Sendikası savunma sanayi ve TSK'nın bazı sınıflarında görev yapan işçileri temsil eden bir işçi sendikasıdır. Genel Merkezi Ankara'da olan sendikanın Genel Başkanı Alaattin Soydan'dır. Yaklaşık 26.000 üyesi bulunmaktadır. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş), Uluslararası Kamu Çalışanları Federasyonu (PSI) ve Avrupa Kamu Çalışanları Federasyonu (EPSU) üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">TEKEL işçi eylemi</span>

TEKEL işçi eylemi, 15 Aralık 2009 tarihinde Türk-İş'e bağlı Tekgıda-İş Sendikası'na kayıtlı TEKEL işçileri tarafından Ankara'da başlatılan ve 4 Şubat 2010 tarihinde 1980 sonrasının en büyük toplu iş bırakma eylemiyle tüm Türkiye'ye yayılan işçi eylemidir. Eylem, ülke çapında gündemin ön sıralarında bulunmasının ve geniş bir kesim tarafından da desteklenmesinin yanı sıra uluslararası çapta destek de kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Sülker</span>

Kemal Okur Sülker, Türk sendikacı, gazeteci, araştırmacı ve yazardır. Türkiye'de sendikacılık alanındaki araştırmalarıyla bilinmektedir.

Yol, Yapı, Altyapı, Tapu ve Kadastro Emekçileri Sendikası (ya da kısaca YAPI YOL SEN), 9 Haziran 1992'de kurulmuş, şu anda Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu'na (KESK) bağlı olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na ve çeşitli genel müdürlüklere bağlı işyerlerinde bayındırlık, inşaat ve köy hizmetleri hizmet kolunda faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi Ankara'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Gıda Sanayii İşçileri Sendikası</span>

Türkiye Gıda Sanayii İşçileri Sendikası (ya da kısaca GIDA-İŞ), 1947'de kurulmuş, şu anda Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak gıda sanayi iş kolunda faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi İstanbul'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Devrimci Maden Arama ve İşletme İşçileri Sendikası</span>

Türkiye Devrimci Maden Arama ve İşletme İşçileri Sendikası (ya da kısaca DEV. MADEN-SEN), 1959'da kurulmuş, şu anda Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak madencilik ve taş ocakları iş kolunda faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi Ankara'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Metal İşçileri Sendikası</span> işçi sendikası

Birleşik Metal İşçileri Sendikası (ya da kısaca BİRLEŞİK METAL-İŞ), 1949'da kurulmuş, şu anda Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak metal iş kolunda faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi Ankara'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası</span>

Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (ya da kısaca GENEL-İŞ), 1962'de kurulmuş, şu anda Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak genel işler iş kolunda faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi Ankara'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Tekstil İşçileri Sendikası</span>

Tekstil İşçileri Sendikası (ya da kısaca TEKSTİL), 1965'te kurulmuş, şu anda Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak dokuma, hazır giyim ve deri iş kollarında faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi İstanbul'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Sosyal Sigortalar, Eğitim, Büro, Ticaret, Kooperatif ve Güzel Sanatlar İşçileri Sendikası</span>

Türkiye Sosyal Sigortalar, Eğitim, Büro, Ticaret, Kooperatif ve Güzel Sanatlar İşçileri Sendikası (ya da kısaca SOSYAL-İŞ), 1966'da kurulmuş, şu anda Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar iş kollarında faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi Ankara'dadır.

<span class="mw-page-title-main">TES-İŞ</span>

Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası (ya da kısaca TES-İŞ) 12 Aralık 1963 tarihinde Ankara'da kurulan faaliyetlerini enerji iş kolunda yürüten sendika.