İçeriğe atla

Türkiye'deki tabiat anıtları listesi

Türkiye'deki korumalı bölgeler
TürBölgeAlan (ha)
Millî parklar49923.850
Tabiat parkları266108.036
Tabiat koruma alanları3146.453
Yaban hayatı geliştirme sahaları851.165.448
Tabiat anıtları1108.356
Sulak alanlar1201.161.205
Toplam6613.413.348
Samandere Şelalesi Tabiat Anıtı
Ana Ardıç Tabiat Anıtı
Meke Krater Gölü

Türkiye'deki tabiat anıtları listesinde 23 Kasım 2019 itibarıyla 114 anıt alanı bulunmaktadır.[1]

Tabiat AnıtıİliAlanı (ha)İlanı tarihi
Samandere ŞelalesiDüzce 11,0 19.12.1988
Mızıkçam Kütahya 0,50 12.07.1993
Bığbığ Orman SarmaşığıAdana 0,01 06.06.1994
Asarlık tepeler Ankara 52,37 22.08.194
Titrek kavak Konya 0,25 26.09.1994
Anadolu kestanesi İzmir 5,23 27.09.1994
Araç türbe çamı Kastamonu 0,25 27.09.1993
Eskipazar türbe çamı Karabük 0,05 27.09.1994
Fosil ardıç Konya 0,05 27.09.1994
Kocakatran Mersin 0,25 27.09.1994
Ana ArdıçMersin 0,00 29.09.1994
Barla Sedir ağacı Isparta 0,25 29.09.1994
Çatal ssedir Burdur 0,25 29.09.1994
Dokuzkardeşler çamı Çankırı 0,15 29.09.1994
Kızılca Elmalı meşesi Sinop 0,25 29.09.1994
Kunduracı çınarı İzmir 0,15 29.09.1994
Söğüt Yaylası ulu ardıç Isparta 0,25 29.09.1994
Taşdede pırnal meşesi İzmir 0,25 29.09.1994
Görkemli meşe Sinop 0,25 09.11.1994
Teos menengici İzmir 0,15 09.11.1994
Ulukavak Yozgat 0,15 09.11.1994
Subaşı havuzlar İstanbul 0,25 07.02.1995
Bayır Çınarı Muğla 0,15 21.02.1995
Bayır Selvi Ağacı Muğla 0,15 21.02.1995
Kocakatran Lübnan SediriAntalya 0,25 21.02.1995
Koca Sedir Antalya 0,25 21.02.1995
Ovacık Köyü Anadolu Kestanesi İzmir 0,25 21.02.1995
Söğüt Köyü Çınarı Muğla 0,25 21.02.1995
Şah Ardıç Antalya 0,25 21.02.1995
Ulumeşe Muğla 0,15 21.02.1995
Aslan ardıcı Antalya 0,25 21.04.1995
Beldeğirmeni Köyü Çınarı Kastamonu 0,15 21.04.1995
Çatalçam Isparta 0,25 21.04.1995
Erenler Çamı Kastamonu 0,15 21.04.1995
Karamık Köyü Sediri Antalya 0,25 21.04.1995
Oniki Kardeşler Kastamonu 0,15 21.04.1995
Aliağanın Kavağı Gümüşhane 0,10 26.06.1995
Kirani Evliya Ardıcı Gümüşhane 0,25 26.06.1995
Yarendere Fıstık Çamı İzmir 0,25 25.07.1995
Yemişçi Çınarı İzmir 0,46 25.07.1995
Yemişçi Fıstıkçamı İzmir 0,66 25.07.1995
Bitez Yalısı Zeytin Ağacı Muğla 0,25 29.09.1995
Örümcek Ormanı Göknarı I Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Göknarı II Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Göknarı III Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Göknarı IV Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Ladini I Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Ladini I Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Ladini II Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Ladini III Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Örümcek Ormanı Ladini IV Gümüşhane 0,25 11.10.1995
Kadınlar Kuyusu Koca Menengici İzmir 0,25 31.10.1995
Meke GölüKonya 256,95 03.08.1998
Kabaardıç Ankara 0,05 20.10.2000
Geyikalanı Eskişehir 11,00 03.11.2000
Yerköprü ÇağlayanıMersin 111,57 03.05.2001
Alanın Ardıcı Erzincan 0,10 06.09.2002
Ballık Köyü Sediri Burdur 0,10 06.09.2002
Evciler Köyü Sedir Ağacı Burdur 0,10 06.09.2002
Kamilet Doğu Kayını Artvin 0,10 06.09.2002
Kapıderesi Toros Sediri II Isparta 0,10 06.09.2002
Kapıderesi Toros Sediri III Isparta 0,10 06.09.2002
Kayadibi Posuk Ağacı Düzce 0,10 06.09.2002
Kırıntı Köyü Çınar Ağacı Isparta 0,10 06.09.2002
Kırıntı Köyü Doğu Çınarı Isparta 0,10 06.09.2002
Kocapınar Toros Sediri Burdur 0,10 06.09.2002
Koruluk Kermes Meşesi I Afyonkarahisar 0,10 06.09.2002
Koruluk Kermes Meşesi II Afyonkarahisar 0,10 06.09.2002
Koruluk Kermes Meşesi III Afyonkarahisar 0,10 06.09.2002
Küçükkapı Sedir Ağacı Isparta 0,10 06.09.2002
Melodere Doğu Ladini Artvin 0,10 06.09.2002
Paşabükü Dişbudak Ağacı Düzce 0,10 06.09.2002
Sırıkyayla Göknarı Düzce 0,10 06.09.2002
Tota Dağı Anadolu Kestanesi Isparta 0,10 06.09.2002
Tota Dağı Ardıç Ağacı Isparta 0,10 06.09.2002
Yalnız Ardıç Isparta 0,10 06.09.2002
Yaz Ihlamur Ağacı Isparta 0,10 06.09.2002
Acıkise Ardıç Ağacı Adana 0,10 13.09.2002
Acıkise Doğu Çınarı Adana 0,10 13.09.2002
Dibek Sedir Ağacı Antalya 0,10 13.09.2002
Koca Sedir Ağacı Antalya 0,10 13.09.2002
Ağılı Ardıç Konya 0,05 16.09.2002
Altıkardeşler Karaman 0,10 16.09.2002
Dedeardıç Karaman 0,10 16.09.2002
Kandildere Ardıç Ağacı Adana 0,10 16.09.2002
Dede Menengici İzmir 0,10 06.05.2003
Gedelma Çınarı Antalya 0,01 06.05.2003
Karageyikli Türk Fındığı Eskişehir 0,10 06.05.2003
Kayı Ardıcı Eskişehir 0,10 06.05.2003
Kepez Saçlı Meşesi Eskişehir 0,10 06.05.2003
Keramet Dutu Eskişehir 0,10 06.05.2003
Kokulu Ardıç I Eskişehir 0,10 06.05.2003
Kokulu Ardıç II Eskişehir 0,10 06.05.2003
Kokulu Ardıç III Eskişehir 0,10 06.05.2003
Onat Çınarı Hatay 0,10 06.05.2003
Piribaba Meşesi Eskişehir 0,10 06.05.2003
Yüzen Adalar Bingöl 38,40 05.08.2003
Nemrut KalderasıBitlis 4.804,69 31.10.2003
Türbeçamı Çankırı 0,10 16.07.2006
Doğanlı Çınarı Adıyaman 0,10 27.11.2006
Gümeli Zonguldak 398,62 11.03.2008
Bazalt KayalıklarıSinop 10,25 03.01.2011
Kula Peribacaları Manisa 151,71 21.12.2012
Doğançay ŞelalesiSakarya 4,23 13.05.2013
Zeytintaşı MağarasıAntalya 45,89 27.06.2013
Gilindire MağarasıMersin 106,59 06.08.2013
Kocain MağarasıAntalya 60,81 16.08.2013
Tar Deresi Bulut ŞelalesiRize 310,0 02.11.2015
Karagöl Yaylası SarıçamıSakarya 0,13 16.12.2015
Sorkun Şelaleleri Sinop 49,90 07.08.2017
Güzelcehisar Bazalt SütunlarıBartın 14,29 14.08.2017
Narman PeribacalarıErzurum 281 24.05.2018
Harmankaya Şelaleleri Zonguldak 158 12.03.2019
Yenice Şelaleleri Giresun 13 21.04.2019
Yelimera Kanyonu Manisa 42,00 07.05.2021
Gindeş ŞelalesiRize 32,00 28.10.2021

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Tabiat Anıtları". milliparklar.gov.tr. 31 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Düzce (il)</span> Türkiyenin Doğu Marmara Bölgesinde bir il

Düzce, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan ildir. Düzce ili nüfusu: 405.131 (2022) Bu nüfusun %68,8i şehirlerde yaşamaktadır. İlin yüzölçümü 2.492 km2'dir.

<span class="mw-page-title-main">Millî park</span>

Millî Park veya Ulusal Park, doğa koruma amaçlı kullanılan park. Genellikle, egemen bir devletin sahibi olduğu doğal, yarı-doğal veya gelişmiş bir arazi üzerine kurulur. Her devlet kendi millî parklarını farklı şekilde belirlese de, ortak fikir "vahşi doğanın" gelecek nesil için korunması ve ulusal gururu sembolü olarak betimlenmesidir. Millî Park kavramı ve uygulaması dünyada ilk kez, 1872 yılında ABD'nde 899100 hektar büyüklüğündeki Yellowstone Millî Parkı ilanını sağlayan özel bir kanunla başlatılmıştır.

Anıt ağaç, fiziksel özellikleri veya tarihi ve kültürel açıdan taşıdıkları önem sebebiyle kendi türündeki diğer ağaçlardan ayrılan ağaç.

Doğa koruma alanı ya da tabiatı koruma alanı, doğal çevrenin koruma ve inceleme amaçlarıyla korunduğu alan. Bu alanlar, bilim ve eğitim bakımından önem taşıyan, nadir bulunan, tehlikeye maruz kalan ve kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve doğal olayların meydana getirdiği seçkin örnekleri içeren ve kesinlikle korunması gerekli olup, sadece bilimsel ve eğitsel amaçlarla kullanılmak üzere ayrılmış doğa parçalarıdır.

Türkiye'deki tabiat parkları listesi, Türkiye'de bulunan tabiat parklarının derlendiği listedir. Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına göre Türkiye'de 266 adet tabiat parkı bulunmaktadır. 1 Aralık 1983'te tabiat parkı ilan edilen Ölüdeniz Kıdrak Tabiat Parkı, Türkiye'nin ilk tabiat parkıdır. Sınırları içerisinde yirmi altı farklı tabiat parkı bulunduran İstanbul, bu bakımdan en zengin il olup yüz ölçümü 19.624,27 hektar (196,2427 km2) olan Ayvalık Adaları Tabiat Parkı, Türkiye'nin en geniş tabiat parkıdır. En son 23 Kasım 2023'te tabiat parkı olarak ilan edilen yer, Kâğıthane Hasdal Tabiat Parkı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Gölcük Gölü (Bolu)</span> Boluda göl

Gölcük Gölü, Bolu il merkezinin 13 km güneyinde bulunan yapay göl. Alanı 4,5 hektar, çevresi 1.300, yükseltisi 1.217 metredir. Göl ve çevresi tabiat parkı ilan edilerek koruma altına alınmıştır. Göl kıyısındaki yapı, Orman Bakanlığına ait devlet konukevidir.

<span class="mw-page-title-main">Tabiat anıtı</span>

Tabiat anıtı, tabiat olaylarının meydana getirdiği bilimsel değere sahip özellikleri nedeniyle millî park esasları dahilinde korunan tabiat parçalarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk, Annesi ve Kadın Hakları Anıtı</span> İzmir, Türkiyede bir anıt

Atatürk, Annesi ve Kadın Hakları Anıtı, Türkiye'nin İzmir ilinin Karşıyaka ilçesinde, Anayasa Meydanı içerisinde yer alan bir anıttır.

<span class="mw-page-title-main">Anayasa Meydanı (İzmir)</span> İzmir, Türkiyede bir meydan

Anayasa Meydanı, Türkiye'nin İzmir ilinin Karşıyaka ilçesinde yer alan bir meydandır. Atatürk, Annesi ve Kadın Hakları Anıtı meydanda bulunmaktadır. Meydan, ilçede gerçekleştirilen birçok etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Maskı (Antalya)</span> Antalya, Türkiyede bir heykel

Atatürk Maskı, Türkiye'nin Antalya şehrinde bulunan ve Mustafa Kemal Atatürk'ün yüzünün beton kabartması olan heykeldir. Açılışı iki kez ertelenen anıt, Atatürk'ün 70. ölüm yıldönümü olan 10 Kasım 2008'de açıldı. Altın renginde boyanan anıtın yapımında çimento, demir ve kum kullanıldı. 35 metre yüksekliği ile Türkiye'nin en yüksek üçüncü heykeli olan anıtın genişliği ise 25 metredir. Kepez Kent Ormanı'nın girişinde konumlanan anıtın yanında yapay bir şelale bulunmaktadır. Atatürk'ün "Hiç şüphesiz ki Antalya, dünyanın en güzel yeridir." sözü de heykelin yanında kabartma olarak yer almaktadır. Ocak 2019'da yaşanan fırtınalarda boyası akan heykelde kırıklar da oluştu. Temmuz 2019'da heykelde başlayan onarım çalışmaları dört ayda tamamlandı.

<span class="mw-page-title-main">Karagöl Yaylası Sarıçamı</span>

Karagöl Yaylası Sarıçamı, Sakarya ili, Taraklı ilçesi, Karagöl Yaylasında bulunan sarıçamdır. Olağan dışı bir büyüme gösteren bu ağaç 200 yaşında, 17 m boyunda, 1,5 m çapında ve 4,5 m çevreye sahiptir. Bu sarıçam, Orman ve tarım Bakanlığı tarafından 16 Aralık 2015 tarihinde tabiat anıtı ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bazalt Kayalıkları</span>

Bazalt Kayalıkları, Sinop'ta bulunan bazalt sütunları formundaki volkanik kaya alanıdır. Türkiye'deki tabiat anıtları listesinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Yerköprü Çağlayanı (Mersin)</span> Mersinde tabiat parkı olarak tescil edilmiş şelale

Yerköprü Çağlayanı, Mersin ili Mut ilçesinde yer alan bir çağlayandır. 2001 yılında tabiat anıtı olarak tescil edilen şelale, 2021'de tabiat parkı ilan edildi. Çağlayan ve çevresindeki alanın genişliği 1.115 dönümdür. Popüler bir gezi parkurudur.

<span class="mw-page-title-main">Kuzuyayla Tabiat Parkı</span> Tabiat Parki (05.01.0132)

Kuzuyayla Tabiat Parkı, Kocaeli ili, Kartepe ilçesi sınırlarında bulunan tabiat parkıdır. 2011 yılında park ilan edilen saha zengin bir bitki örtüsüne ve Sapanca Gölü manzarasına sahiptir.

Gürcistan'ın Güney Kafkasya bölgesi, çevresel, kültürel veya benzer değerleri nedeniyle çeşitli korunan alanlara ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan en eskisi - günümüzdeLagodekhi Koruma Alanları olarak bilinir - Gürcistan'ın Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu 1912 yılına tarihlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ayazmapınarı Tabiat Parkı</span> tabiat parkı (05.01.0048)

Ayazmapınarı Tabiat Parkı, Çanakkale İli, Bayramiç İlçesi, Evciler Köyü sınırları içerisinde yer almakta olan bir tabiat parkıdır. Florası güneyinde bulunan Kaz Dağları'ndan etkilenmiştir.

Yakupabdal Tabiat Parkı, Türkiye'nin Bayburt ilinin Demirözü ilçesinde bulunan bir tabiat parkıdır. 2 Aralık 2014 tarihinde tabiat parkı ilan edilen park, 24 saat boyunca açıktır.

Şaban Kalesi Tabiat Parkı, Giresun ilinin Güce ilçesinde bulunan bir tabiat parkıdır. 2 Nisan 2019 tarihinde tabiat parkı olarak ilan edilen park, 24 saat boyunca açıktır. Şaban Kalesi Tabiat Parkı'nın önemli bir bölümü Güce ilçe sınırları içerisindedir, ancak parkın bazı yerleri Tirebolu ilçesi sınırları içerisinde kalmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bentler Tabiat Parkı</span> Tabiat Parki (05.01.0053)

Bentler Tabiat Parkı, İstanbul ilinin Sarıyer ilçesinde bulunan bir tabiat parkıdır. Bentler, "barajlar" anlamına gelir.

Derebucak Çamlık Mağaraları Millî Parkı, Türkiye'nin Konya ilinin Derebucak ilçesinde yer alan bir millî parktır.