İçeriğe atla

Türkiye'deki askerî eğitim kurumları listesi

Türkiye'deki askerî eğitim kurumları, askerî eğitim ve pozitif bilim dersleri vererek Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki askeri ve harp okullarına astsubay ve subay öğrenci yetiştiren askerî eğitim kurumlarıdır. Cumhuriyet tarihinden önce ilk askeri lise 1789 yılında Padişah II. Mahmud zamanında "Harbiye-i Umumiye" adıyla temelleri atılmış 1839'da ilk lise olan Kuleli Askerî Lisesi (Kuleli Harp Okulu) açılmıştır. Selimiye Askerî Ortaokulu ve Erzincan Askerî Ortaokulu gibi Türkiye'nin farklı şehirlerinde askeri ortaokullar 27 Mayıs Darbesi'nden sonra çıkarılan kararname ile kapatıldı. 2016 yılında yaşanan 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası[1] çıkarılan kararname ile de askeri liseler kapatıldı, tüm askeri eğitim kurumların düzen ve eğitimleri Genelkurmay Başkanlığı'dan alınarak Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlandı. Askeri okullarla birlikte Kara, Deniz, Hava, Jandarma, Gülhane Askeri Tıp Akademisi'de (GATA) ve Sağlık Astsubay Meslek Yüksek okulları da kapatıldı. Kapatılmasına yönelik oluşan kamuoyu baskısı sonrası "Kapatılan askeri liselerin binaları ne olacak?" sorusu üzerine dönemin Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın yanıtı "Benim şahsi düşüncem Kuleli'nin de deniz ve hava lisesinin de yine eğitim yuvası olarak devam etmesi" oldu.[2] Ancak okul ve liseler açılmadı. Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan okullara gerek olmadığını savunmuştur.[3] Türk Silahlı Kuvvetleri'nin geleceği açısından okulların yeniden açılması görüşü emekli subaylar tarafından sık sık dillendirilmektedir.[4]

Askerî ortaokullar

Askerî liseler

Okul Bröve Adı Kurulma ve kapatılma tarihi Şehir Hakkında
Deniz Lisesi1773-2016 Heybeliada"Hendesehane-i Bahri" ismiyle Kaptan-ı Derya Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın gayretleriyle İstanbul Kasımpaşa'da Darağacı denilen mevkide 18 Kasım 1776 tarihinde kurulmuştur. 1828 günümüzdeki yerine taşınmıştır.[5] Laikliğe geçişten önce kabul şartları olarak 14–16 yaş arası olmak, Kur'an'ı hatmetmiş ve yazı yazmayı öğrenmiş olmak şartları aranmıştır.[5] 15 Temmuz darbe girişimi sonrası diğer askeri okul ve liseler birlikte kapatıldı.
Kuleli Askerî Lisesi1845-2016 Çengelköy, İstanbul15 Temmuz darbe girişimi sonrasında askeri müzeye dönüştürüldü.
Işıklar Askerî Hava Lisesi1845-2016 Yıldırım, Bursa2008 yılında Türk Kara Kuvvetleri'nden Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na devredildi. 2016 yılında diğer askeri liselerle beraber "Hava Lisesi Komutanlığı" da kapatıldı. Lise yerleşkesi 2017 yılında Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'ne bağlandı[6] ve Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulu'na dönüştürüldü.
Maltepe Askerî Lisesi1928-2016 Güzelbahçe, İzmir15 Temmuz darbe girişimi sonrası diğer askeri okul ve liseler birlikte kapatıldı.
Erzincan Askerî Lisesi1955-1965 Erzincan1965 yılında kapatıldı.
Hava Lisesi1957-1974 Güzelyalı, İzmirÖnce Kara Kuvvetleri Komutanlığına devredildi, sonra ise kapatıldı.

Askerî okullar

Astsubay meslek yüksekokulları

Okul Bröve Adı Kurulma ve kapatılma tarihi Şehir Açıklamalar
Deniz Astsubay Meslek Yüksekokulu1890-günümüz Altınova, YalovaTürk Deniz Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda astsubay yetiştiren okuldur.
Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu1909-günümüz Altıeylül, BalıkesirTürk Kara Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda astsubay yetiştiren okuldur. Müttefik ve askeri işbirliğine gidilen ülkelerden yetiştirilmek üzere yabancı askeri öğrenci kabul etmektedir.
Hava Astsubay Meslek Yüksekokulu1916-günümüz Gaziemir, İzmirTürk Hava Kuvvetleri'ne teknik sınıflarda astsubay yetiştiren okuldur.
Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu2017-günümüz Işıklar, BursaJandarma Genel Komutanlığı'na jandarma astsubay yetiştiren okuldur. 2016 yılında yayınlanan 668 sayılı KHK ile Jandarma, Genelkurmay Başkanlığı'ndan ayrılarak İçişleri Bakanlığı'na bağlandı. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'ne doğrudan bağlandı.
Bando Astsubay Meslek Yüksekokulu2016-günümüz Gaziemir, İzmirTürk Kara Kuvvetleri bünyesinde kurulu yüksekokul sadece müzisyen ve bando sınıflarında bando sınıfı subay ve astsubay yetiştiren okuldur.

Harp okulları

Okul Bröve Adı Kurulma ve kapatılma tarihi Şehir Açıklamalar
Deniz Harp Okulu1773-günümüz Tuzla, İstanbulTürk Deniz Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda subay yetiştiren okuldur.
Kara Harp Okulu1834-günümüz Çankaya, AnkaraTürk Kara Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda subay yetiştiren okuldur.
Hava Harp Okulu1951-günümüz Yeşilköy, İstanbulTürk Hava Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda pilot subay yetiştiren okuldur.

Enstitüler

Dipnotlar

Kaynakça

  1. ^ "15 Temmuz'dan sonra askeri kurumlarda neler değişti?". Aydınlık. 14 Temmuz 2018. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Pervin Kaplan. "Kapatılan askeri liselerin binaları ne olacak?". 2 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Erdoğan: İhtiyaç kalmadığı için askeri liseler kapatıldı". BBC Türkçe. 30 Ağustos 2018. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Sena Yaşar (16 Temmuz 2020). "Emekli subaylardan çağrı: 'Askeri liseler yeniden açılsın'". Cumhuriyet. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ a b Mustafa Şanal, Timur Demir (Nisan 2021). Heybeliada Bahriye Mektebi ve Türk Eğitim Tarihindeki Yeri. Belleten. s. 206. 19 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021. 
  6. ^ "'Komutanlar Ocağı' Işıklar Jandarma'yla geri dönüyor". Bursa.com. 23 Aralık 2017. 23 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu (JAMYO), Bursa'da, Jandarma Genel Komutanlığına astsubay yetiştirmek için ön lisans düzeyinde eğitim ve öğretim yapan iki yıl süreli bir askerî okuldur. 18 Aralık 2017 tarihinde alınan karar ile daha önce Türk Silahlı Kuvvetleri Kara ve Hava harp okullarına öğrenci yetiştiren okul, İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Komutanlığına devredilerek Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulu adını almıştır. Okul eğitime 5 Ocak 2018 tarihinde diğer okuldan yapılan nakille bin 700 öğrencisi ile başlamıştır. Eylül 2018'den itibaren Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu, her yıl bin 500 yeni öğrenci alarak eğitimine devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kuleli Askerî Lisesi</span> İstanbulda eski bir askerî lise

Kuleli Askerî Lisesi ya da günümüzdeki resmî adıyla Millî Savunma Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Kuleli Yerleşkesi, İstanbul Boğazı kıyısında, Anadolu yakasında yer alan askerî okul. Bugünkü yerleşkede harp okullarını kazanan subay adayları, 1 yıl yabancı dil eğitimi almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kara Harp Okulu</span> Türk Kara Kuvvetlerine muvazzaf subay yetiştiren lisans seviyesinde eğitim veren askerî okul, harbiye

Kara Harp Okulu (KHO) ya da geleneksel adıyla Harbiye; Ankara'da bulunan ve Türk Kara Kuvvetlerinin muvazzaf subay kaynağı olan, lisans seviyesinde eğitim veren askerî okuldur.

<span class="mw-page-title-main">Hava Harp Okulu</span> Türk Hava Kuvvetlerine muvazzaf subay yetiştiren lisans düzeyindeki eğitim kurumu

Hava Harp Okulu (HHO), Türk Hava Kuvvetlerine muvazzaf subay yetiştiren, lisans derecesinde akademik eğitim ve öğretim veren askeri okul. 2016 yılında çıkarılan kanun hükmünde kararname ile Milli Savunma Üniversitesine bağlanmıştır.

Maltepe Askerî Lisesi, Kara Harp Okulu Maltepe Yerleşkesi Komutanlığı İzmir ili Güzelbahçe ilçesinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına subay yetiştiren Kara Harp Okuluna ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları doğrultusunda üniversitelerin belirlenen bölümlerine daha sonra silahlı kuvvetlerde çalışmak üzere öğrenci temini için lise düzeyinde eğitim ve öğretim yapan, dört yıl süreli fen bilimleri alan programı uygulayan Türkiye'deki askerî liselerden biriydi. 4 kilometrekarelik alana kurulmuş olan Maltepe Askerî Lisesi Türkiye'nin en büyük lisesi, dünyanın da en büyük ikinci lisesiydi. Büyük yüzölçümü ve içinde barındırdığı spor tesisleriyle Türkiye'deki 27 üniversitenin kampüsünden büyüktü.

<span class="mw-page-title-main">Deniz Lisesi</span> Heybeliadada eğitim vermiş askerî lise

Deniz Lisesi veya eski adıyla Bahriye Mektebi, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı bünyesindeki yabancı dil ağırlıklı liselerin fen bilimleri alanı programı uygulayan, Deniz Harp Okulu'na öğrenci yetiştiren bir askeri lisedir. 31 Temmuz 2016 tarihinde Olağanüstü Hal kapsamında çıkartılan kanun hükmündeki kararname ile kapatılmıştır. 2017 itibarıyla Deniz Harp Okulunun hazırlık bölümü olarak hizmet vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Harp Akademileri</span> Yüksek lisans seviyesinde eğitim vermiş askerî okul

Harp Akademileri Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yüksek lisans düzeyinde eğitim ve öğretim veren, nitelikli kurmay subay yetiştiren bir askerî akademiydi. Eğitim ve öğretim faaliyetlerin Yenilevent'teki yerleşkesinde sürdürüyordu. 31 Temmuz 2016 tarihinde 15 Temmuz darbe girişiminden sonra ilan edilen OHAL kapsamındaki Kanun Hükmündeki Kararname ile birlikte kapatıldı. Aynı KHK'da yapılan düzenlemeyle Enstitüler adı altında Milli Savunma Üniversitesine bağlı olan yeni bir yapı oluşturuldu.

<span class="mw-page-title-main">Askerî lise</span>

Askerî lise, askerî eğitim, öğretim ve pozitif bilim dersleri vererek harp okuluna, subay adayı, asteğmen, askerî öğrenci yetiştirmek üzere kurulan askerî eğitim vermiş kurum. Harp akademisi ve askerî kolej'in bir biçimidir.

Avni Atila Işık Türk asker. Eski Jandarma Genel Komutanı.

TSK nın Kara, Deniz ve Hava Harp Okullarında yetiştirmediği sınıf ve branşlardaki açığı kapatmak için askerî lise ve lise çıkışlı olmak şartı ile sınavla seçilen öğrenciler yurt içi ve yurt dışındaki fakülte ve yüksek okullarda askeri öğrenci olarak öğrenim görürler. Bu görevi yürütmek maksadı ile Ankara Cebeci'de Fakülte ve Yüksek Okullar Komutanlığı kurulmuş olup daha sonra bu uygulamadan vazgeçilmiş ve sadece Bando Sınıfına yönelik subay ihtiyacının karşılanmasında kullanılmıştır.

Erdal Ceylanoğlu Türk asker. Eski Türk Kara Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Saldıray Berk</span> Türk asker ve siyasetçi (1948–2024)

Saldıray Berk, Türk asker ve siyasetçi. Orgeneral rütbesi ile 2007-2010 yılları arasında 3. Ordu Komutanı, 2010-11 arasında ise Eğitim ve Doktrin Komutanı olarak görev aldı.

<span class="mw-page-title-main">Selimiye Askerî Ortaokulu</span>

Selimiye Askeri Ortaokulu, Selimiye Kışlası'nda 1959-63 yılları arasında eğitim veren askeri ortaokuldur. Kuruluşuna Menderes Hükûmeti tarafından 1957 yılında başlanmış ancak ilk öğrenci alımını 1959 senesinde gerçekleştirerek, o dönemde tütün deposu olarak kullanılan Selimiye Kışlası'nda eğitim faaliyetine başlamıştır. Kısa süre eğitim veren okul 27 Mayıs Darbesi akabinde, Askeri Ortaokulların lağvedilmesi kararı ile kapatılmıştır. Ancak kısa süren bu eğitim döneminde 3 binden fazla öğrenci mezun etmiştir. Mezun olan öğrenciler çoğunlukla Kuleli Askeri Lisesi, Bursa Işıklar Lisesi, Erzincan Askeri Lisesi gibi askeri liselere geçmiştir. Mezunları arasında, Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Atila Işık, 1. Ordu Komutanı Hasan Iğsız, Eğitim ve Doktrin Komutanı Orgeneral Erdal Ceylanoğlu, 3. Ordu Komutanı Saldıray Berk, Sivas Madımak'ta yaşamını yitiren şair Behçet Aysan, ODTÜ Felsefe Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ahmet İnam, Yazar Hulki Aktunç, emekli Tümgeneral Osman Pamukoğlu gibi bugün pek çok tanıdık isim yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Erzincan Askerî Lisesi</span> Erzincanda eğitim vermiş eski askerî lise

Erzincan Askerî Lisesi Erzincan'da eğitim vermiş eski askerî lise.

<span class="mw-page-title-main">Milli Savunma Üniversitesi</span> İstanbulda kurulu devlet üniversitesi

Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ), 31 Temmuz 2016 tarihinde Millî Savunma Bakanlığı'na bağlı olarak kurulan askerî yükseköğretim kurumudur. Üniversitede eğitim ve öğretime 12 Şubat 2017 tarihinde Hava Harp Okulu'nda yapılan törenle başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi</span> Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay, astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılayan askeri yükseköğretim kurumu

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA), Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay, astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın yapmak üzere, bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ile kurslar bulunan İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir askeri yükseköğretim kurumudur. Akademi, 31 Temmuz 2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 25 Temmuz 2016 tarih ve 669 sayılı KHK ile 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'na eklenen 13/A maddesine göre kurulmuştur. Jandarma Eğitim Komutanlığı ve Jandarma Okullar Komutanlığı'nın lağvedilmesiyle, söz konusu teşkillerin konuşlu bulunduğu Ankara Beytepe Yerleşkesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'nin kullanımına tahsis edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Buyruk</span> Türk asker

Hacı Mehmet Buyruk Türk asker. Eski Jandarma Genel Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Bando Astsubay Meslek Yüksekokulu</span>

Bando Astsubay Meslek Yüksekokulu (BAMYO) ön lisans düzeyinde akademik eğitim ve askeri eğitimle Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına ve Jandarma Genel Komutanlığına bando sınıfı astsubay yetiştiren yatılı askeri eğitim-öğretim kurumu. Okul müttefik ve anlaşmalı ülkelerden yetiştirilmek üzere yabancı askeri öğrenci kabul etmektedir.

Askeri öğrenci, herhangi bir askeri kuvvet veya orduya subay veya astsubay personel olarak girmenin ön koşulu olan askeri üniversite veya okullarda eğitim gören asker öğrencileri ifade eder. Günümüzde gelişmiş ülkelerin askeri organizasyonunun tamamı tarafından personel asker olmanın ön koşulu olarak kabul edilmiştir.

Süleyman Önder Türk asker.