İçeriğe atla

Türkiye'de havacılık

Türkiye; Orta Doğu, Kafkaslar ve Kuzey Afrika'ın gelişen pazarlarıyla Avrupa'nın kesişim noktasında bulunan ve gelişen bir havacılık merkezidir.[1]

Havayolları

1983 yılında Türkiye havayolu pazarı serbestleştirildi. Daha önce sadece kamu şirketlerinin ülkedeki havalimanlarında işletilmesine izin verilirken 1983'te Sivil Havacılık Kanununun yürürlüğe girmesiyle özel şirketler de kabul edildi. Bu düzenleme, rekabetçi bir ortam oluşturmada başarısız olduğu için, Türkiye'nin ulusal bayrak taşıyıcısı Türk Hava Yolları'nın yarı tekeli daha da güçlendi. Türk Hava Yolları devlet desteğinden faydalanmaya devam etmesine rağmen, pazardaki yeni özel şirketler için büyük engeller kaldırıldı ve daha rekabetçi bir pazar oluştu.[2]

2015 yılında 61,8 milyon yolcu taşıyan Türk Hava Yolları, özellikle uluslararası yolcu sayısı ile dünyanın en büyük havayollarından birisidir. Şubat 2015 itibarıyla Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtalarında 280 destinasyona tarifeli yolcu hizmeti veren Türk Hava Yolları, destinasyon sayısına göre dünyanın en büyük dördüncü,[3] en fazla ülkeye hizmet veren birinci havayolu şirketidir.[4]

Havalimanları

2000'li yıllardan beri Türkiye, sivil havacılıkta dünya ortalamasının on kat daha hızlı büyümesiyle büyük bir gelişme kaydetmiştir. Türkiye'deki havalimanları 2003 yılında sadece 34 milyon yolcuya hizmet etmişken, 2010 yılında %52'si uluslararası uçuşlarda olmak üzere 105 milyon yolcuya yükselmiştir.[5] 2012 yılında, Türkiye'deki havalimanları 130 milyon yolcu ağırlayarak Türkiye'yi Avrupa'nın altıncı büyük havacılık pazarı haline getirmiştir.[6]

2015 yılında İstanbul Atatürk Havalimanı 61,8 milyon yolcu ile dünyanın en işlek 11. havalimanı olmuştur.[7]

Kaynakça

  1. ^ "Civilian Aerospace". Turkey Investment and Business Guide Volume 1 Strategic and Practical Information. Washington, DC: International Business Publications. 2015. s. 99 f. ISBN 978-1-329-18235-6. 
  2. ^ Erik den Hartigh; Hatice Küçükönal (2012). "The Turkish aviation system and the strategy of Turkish Airlines". R. Curran (Ed.). Air Transport and Operations: Proceedings of the Third International Air Transport and Operations Symposium 2012. Amsterdam: IOS Press. ss. 231-245. ISBN 978-1-61499-118-2. 
  3. ^ "Turkish Airlines again expands its network" (Basın açıklaması). Turkish Airlines. 5 Mart 2014. 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2014. 
  4. ^ Gunnar Garfors (5 Mart 2013). "These Airlines Fly to Most Countries". 25 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2016. 
  5. ^ "Civilian Aerospace". Turkey Transportation Policy and Regulations Handbook - Strategic. Washington, DC: International Business Publications. 2015. s. 60 f. ISBN 978-1-329-16459-8. 
  6. ^ The Report: Turkey 2013. Oxford Business Group. 2013. s. 153. ISBN 978-1-907-06580-4. 
  7. ^ "2015 Airport Traffic Statistics" (PDF). Port Authority of New York and New Jersey. 1 Nisan 2016. 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Nisan 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Corendon Airlines</span>

Corendon Turizm Grubu bünyesinde kurulan Corendon Airlines, Türk tescilli bir hava yolu operatörüdür. Corendon Turizm Grubu çatısı altında ayrıca Hollanda ve Belçika merkezli tur operatörleri; Avrupa, Türkiye ve Karayipler'de otelleri bulunan bir otel zinciri ile incoming şirketi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Freebird Hava Yolları</span> Türkiye merkezli havacılık şirketi

Gözen Holding iştiraklerinden Freebird Airlines Türkiye ve Malta tescillerine sahip uluslararası bir havayolu şirketidir. Başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden tatil destinasyonlarına tarifeli ve charter seferler düzenler.

<span class="mw-page-title-main">Havacılık</span>

Havacılık, insanlar tarafından üretilmiş hava taşıtlarıyla uçmak ya da uçmak için gerekli olan makinelerin tasarımıyla veya bakımlarıyla uğraşmak demektir. Daha genel bir anlamda, havacılık terimi, hava taşıtı ile ilgili olan tüm eylemleri, endüstrileri, kurumları kapsamaktadır. Ticari havacılık, sivil havacılık, genel havacılık, askerî havacılık, deniz havacılığı, kara havacılığı, ultralight havacılık, sanal havacılık gibi türleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lufthansa</span> Havayolu şirketi

Deutsche Lufthansa AG, Avrupa'nın 2. en büyük dünyanın ise 9. en büyük havayolu şirketidir. Lufthansa yarı özel yarı kamusal şirket olup Almanya'nın en önemli markalarından biridir. Almanya'nın ulusal havayolu şirketidir. Kendi bünyesinde yaklaşık 100 ülkede 200 çeşit uçuş noktasına ve diğer ortak havayolları ile dünyada yaklaşık 410 uçuş noktasına hizmet sağlamaktadır. 2008 yılında dünyanın en iyi hava yolu şirketi seçilmiştir. Lufthansa'nın filosu Avrupa'nın en büyük havalimanlarından olan Frankfurt Havalimanında bulunmaktadır. Lufthansa AG ayrıca Swiss International Air Lines ve Austrian Airlines'ın sahibidir. Lufthansa 1997 yılından beri her yıl dünyadaki en iyi transatlantik seçilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Havayolları Birliği</span>

Avrupa Havayolları Birliği, 22 büyük havayolunu bir araya getiren ve 60 yıldan uzun süredir Avrupa havayolu endüstrisinin sesi olan bir ticaret kuruluşuydu. 2016'nın sonunda kapandı. AEA, Avrupa Birliği kurumları ve değer zincirindeki diğer paydaşlarla ortaklık kurarak, Avrupa havayolu endüstrisinin küresel bağlamda sürdürülebilir büyümesini sağladı. 2016'daki kapanışında, AEA Üye Havayolları 300 milyondan fazla yolcu ve 4,5 milyon ton kargo taşıdı ve 270.000 kişiye doğrudan istihdam sağladı. Günde 8.000'den fazla uçuş gerçekleştirerek 140 ülkede 530 varış noktasına hizmet verdiler ve 100 milyar avroluk küresel ciroya ulaştılar.

<span class="mw-page-title-main">Japan Airlines</span>

Japon Hava Yolları. Merkezi Tokyo'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Dubai Uluslararası Havalimanı</span>

Dubai Uluslararası Havalimanı (Arapça:مطار دبي الدولي), Birleşik Arap Emirlikleri'nin en kalabalık şehri Dubai'de yer alan uluslararası havalimanı. Dünyanın yolcu sayısı bakımından en işlek 6. havalimanı olan Dubai Uluslararası Havalimanı, sadece uluslararası yolcular baz alındığında bu listenin ilk sırasında yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı</span> Tahran, İrandaki önemli uluslararası havalimanı

İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı Tahran’ın 40 km güneyinde ve Tahran-Kum ve Tahran-Saveh otobanlarının üzerinde yer alan havalimanı. Bu havalimanı İran’ın en büyük havalimanıdır. Havalimanının adı, 1979 yılındaki İran İslam Devriminin lideri Ruhullah Humeyni'den gelmektedir. Bu havaalanının yıllık kapasitesi 5,4 milyon yolcu ve 120 bin ton yüktür ve yolcu kapasitesinin 5,6 milyon kişiye kadar yükseltme imkânı vardır. Bu havaalanının resmi açılışından sonra bütün uluslararası uçuşlar Mehrabad Havalimanından bu havalimanına geçirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Hava Yolları</span> Türkiyenin bayrak taşıyıcı hava yolu

Türk Hava Yolları, Türkiye'nin ulusal, bayrak taşıyıcı hava yolu şirketidir. Merkezi İstanbul'da bulunan şirketin uçuş ağı Avrupa, Orta Doğu, Uzak Doğu, Kuzey Afrika, Orta Afrika, Güney Afrika, Okyanusya, Kuzey ve Güney Amerika'ya kadar uzanmaktadır. 2015 yılında 61,2 milyon, 2018 yılında 75,2 milyon, 2019 yılında 74,3 milyon, 2020 yılında 28 milyon, 2021 yılında 44,8 milyon yolcu taşımıştır.

<span class="mw-page-title-main">Belgrad Nikola Tesla Havalimanı</span> Sırbistan ana uluslararası havalimanı

Belgrad Nikola Tesla Havalimanı Sırbistan’ın en büyük ve en işlek havalimanı olup, başkenti Belgrad şehir merkezinin 18 km batısında yer almaktadır. Surčin banliyösünün yakınında yer almaktadır. Önceden Belgrad Havalimanı ya da Surčin Havalimanı olarak adlandırılan havalimanına “Nikola Tesla” adı, 2006 yılında verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Syrian Air</span> Suriyenin bayrak taşıyıcı havayolu şirketi

Syrian Airlines, SyrianAir, Suriye'nin bayrak taşıyıcı havayolu şirketidir. Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika'da çeşitli hedeflere uluslararası tarifeli çalışmaktadır. Arap Baharı ile başlayan ve Suriye'de devam eden iç savaş nedeniyle 2011 yılından bu yana işletilen uçuş sayısı azalmıştır. Syrian Air önceden dünya çapında 50 hedefe uçuş yapmaktaydı. Şam Havalimanı ve Halep Havalimanını kullanmaktaydı. SyrianAir, sekiz yolcu uçağı filosuna sahiptir. Altı Airbus ve iki ATR'den oluşmaktadır. SyrianAir, Arap Hava Taşıyıcıları Teşkilatı ve Arabesk Havayolu İttifakı üyesidir. SyrianAir'in Suriye'de devam eden iç savaş nedeniyle gecikmeli olmasına rağmen yeni Tupolev, İlyushin ve Antonov uçakları için siparişleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aegean Airlines</span>

Aegean Airlines Yunanistan'ın yolcu sayısı, uçak sayısı ve uçuş noktası sayısı bakımından en büyük havayolu şirketi. 2010 yılından bu yana Star Alliance üyesi olan şirket; Atina ile Selanik'ten yurt içi ve yurt dışı noktalara tarifeli ve tarifesiz (charter) uçuşlar düzenlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Metrojet Airlines'ın 9268 sefer sayılı uçuşu</span>

Metrojet Airlines'ın 9268 sefer sayılı uçuşu Rus havayolu şirketi Metrojet Airlines tarafından Mısır'ın Şarm el Şeyh şehrinde bulunan aynı adlı havalimanından Rusya'nın Sankt-Peterburg şehrindeki Pulkovo Havalimanı'na giden uçuştur. 31 Ekim 2015 tarihinde gerçekleştirilen uçuşta, uçak Sina yarımadası üzerindeyken uçakla sinyal kesildi. Mısır Havacılık Dairesi'nin açıklamasında uçağın düştüğü belirlendi. Uçak Moskova Saati ile saat 7:13'te düştü. Uçak Airbus marka A321-231 idi. Uçakta 217 yolcu ve yedi mürettebat bulunmaktaydı. Mürettebatın da olduğu gibi, 214 yolcu Rus'tu ve üç kişi de Ukraynalı turistlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Niş Büyük Konstantin Havalimanı</span>

Niş Büyük Konstantin Havalimanı, Niş şehir merkezinin 4 km (2.5 mi) kuzeybatısında, Medoševac ve Popovac banliyölerinde yer alan uluslararası havalimanı. Belgrad Nikola Tesla Havalimanı'ndan sonra Sırbistan'daki en büyük ve en işlek ikinci havalimanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Budapeşte Ferenc Liszt Uluslararası Havalimanı</span> Macaristandaki en büyük uluslararası havalimanı

Budapeşte Ferenc Liszt Uluslararası Havalimanı eski adıyla Budapeşte Ferihegy Uluslararası Havalimanı veya yaygın adlandırmasıyla Ferihegy, Budapeşte'ye hizmet veren Macaristan'daki en büyük uluslararası havalimanıdır. Havalimanı, Budapeşte merkezinin 16 kilometre güneydoğusunda yer alır ve 2011'de, doğumunun 200. yıl dönümü vesilesiyle ünlü Macar besteci Franz Liszt onuruna yeniden adlandırılmıştır.

Özbekistan Hava Yolları, merkezi Taşkent'te bulunan Özbekistan'ın bayrak taşıyıcı havayolu şirketidir. Şirket Taşkent Uluslararası Havalimanı'ndaki havayolu bağlantı merkezinden, ülke içinde ve Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerine sefer düzenlemektedir.

Ariana Afghan Airlines Co. Ltd., aynı zamanda Ariana olarak da bilinir, Afganistan'ın en büyük havayolu şirketi ve ülkenin bayrak taşıyıcı havayoludur. 1955 yılında kurulan Ariana, Afganistan'ın en eski havayolu şirketidir. Şirketin ana üssü Kabil Uluslararası Havaalanı'dır; bu havaalanından ülke uçuşlar ve aynı zamanda Afganistan'ın Hindistan, Rusya, Suudi Arabistan, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerle bağlantısını sağlayan uluslararası uçuşları düzenler. Hava yolunun merkezi Shāre Naw, Kabil olup tamamen Afgan hükûmetine aittir. Ariana Afghan Hava Yolları Ekim 2006 Avrupa Birliği'nde uçması yasaklanan hava taşıyıcıları listesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Volga-Dnepr Airlines</span>

Volga-Dnepr Airlines, LLC merkezi Rusya'nın Ulyanovsk şehrinde bulunan bir havayolu şirketidir. Küresel operasyonlar için sertifikalı tüm kargo uçaklarından on iki Antonov An-124, beş Boeing 747-8F ve beş IL-76TD-90VD rampasından oluşan benzersiz bir filoyu işleterek hava kiralama hizmetleri sağlamada uzmanlaşmıştır. Büyük boyutlu, benzersiz ve ağır hava kargolarının hareketi için küresel pazarda bir dünya lideridir. Volga-Dnepr Havayolları, petrol ve gaz, enerji, havacılık, tarım ve telekomünikasyon sektörlerinin yanı sıra insani yardım ve acil durum hizmetleri sektörlerindeki işletmeler dahil olmak üzere hükûmet ve ticari kuruluşlara hizmet vermektedir. Ana üssü Ulyanovsk Vostochny Havalimanı (ULY), Ulyanovsk'tur ve Krasnoyarsk, Krasnoyarsk Yemelyanovo Havalimanı (KJA)'da bir merkeze sahiptir. Havayolu aynı zamanda George Bush Kıtalararası Havaalanında Houston, Teksas, (ABD)'de bir operasyon üssü işletmektedir.

Yasal anlamda Condor Flugdienst GmbH olarak kurulmuş olan Condor, Frankfurt merkezli bir Alman havayoludur. Afrika, Karayipler, Avrupa, Güney Asya ve Kuzey Amerika'daki eğlence noktalarına tarifeli uçuşlar düzenlemektedir. Ana üssü, diğer Alman havaalanlarında daha küçük üsleri olan Frankfurt Havaalanı'dır.

Bu, Azerbaycan'ın Sivil Havacılık Otoritesi tarafından verilen Hava Operatörü Sertifikasına sahip faal havayolu şirketlerinin bir listesidir.