İçeriğe atla

Sıcak haçlı çörek

Sıcak haçlı çörek
Batı Hristiyanların bayram için hazırladıkları geleneksel bir tatlı çörek
Alternatif isimHot Cross Buns
Ülke(ler)İngiltere
TürüTatlı çörek

Sıcak haçlı çörek (İngilizcehot cross buns) üstü haç şekliyle suslenmiş kuş üzümü veya kuru üzüm ile yapılan bir tatlı çörekdir. Batı Hristiyanlık geleneğınde Kutsal Cuma bayramı için hazırlanır ve Lent'in sona erdığnı ifade eder.[1] Sıcak haçlı cörekler Noel'den sonra İngiltere, İskoçya, İrlanda, Avustralya ve Yeni Zelanda'da satılıyor ama bazı yerlerde yıl boyunca bulunabilir.[2]

Tarih

Sıcak haçlı çöreğin kökeni St Albans olduğuna dair bir teoriye göre 14. yüzyılda St Albans Manastırı'nda rahip olan Brother Thomas Rodcliffe'in 'Alban Bun' adlı benzer bir tarif geliştirmiş ve çörekleri 1361'den itibaren Kutsal Cuma gününde yoksullara dağıtırmış.[3]

İngiltere kralicesi Elizabeth I (1592) döneminde Londra Çarşıların Kâtibî Kutsal Cuma, Noel ve cenaze törenleri hariç sıcak haçlı çöreklerin ve diğer baharatlı ekmeklerin satışını yasaklayan bir kararname çıkardı. Satışın cezası yasaklanan ürünlerin tamamının fakirlere verilmesi idi. Bu kararnameden dolayı bu dönemde sıcak haçlı çörekler genelde ev mutfaklarında yapılıyordu. Bu baskın İngiltere kralı James I (1603-1625) döneminde devam etmiştir.[4]

Sıcak haçlı çöreklerin ilk kesin kaydı bir Londra sokak çığırtkanından geliyor: “İyi Cuma bu ay geliyor, yaşlı kadın koşuyor. Bir ya da iki kuruşa sıcak haçlı çörek ile", bu da 1733 için Zavallı Robin'in Almanakı'nda basıldı.[5] Yemek tarihçisi İvan Day, “Çörekler, 18. yüzyıl boyunca Londra'da yapıldı. Ancak bundan önce kayıtlar veya tarifler aramaya başladığınızda hiçbir şey bulunmıyor.”[2]

1884 Hawaii gazetesinden sıcak haçlı çörek için bir ilan

İngiliz folklorunda sıcak haçlı çörek ile ilgili birçok batıl inanç vardır. Bu batıl inançlardan biri Kutsal Cuma gününde pişirilmiş ve servis edilen çöreklerin bir yıl küflenmeyeceği. Deniz yolculuğunda gemi enkazına karşı koruduğu söylenirdi. Mutfağa asılırsa, yangına karşı korudukları ve tüm ekmeklerin mükemmel şekilde çıkmasını sağladığını söylenir. Bu asılı cörek her yıl değiştirilir.

İngiltere'de büyük süpermarketler tofi, portakal - kızılcık ve tarçınlı elma gibi çeşitler üretmektedir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Turner, Ina; Taylor, Ina (1999). Christianity. Nelson Thornes. s. 50. ISBN 9780748740871. To mark the end of the Lent fast Christians eat hot cross buns. These have a special meaning. The cross in the middle shows how Jesus died. Spices inside remind Christians of the spices put on the body of Jesus. Sweet fruits in the bun show that Christians no longer have to eat plain foods. 
  2. ^ a b c Rohrer, Finlo (1 Nisan 2010). "BBC - How did hot cross buns become two a penny?". BBC News. 13 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2014. 
  3. ^ "The City of St Albans Claims the Original Hot Cross Bun". St Albans Cathedral. 16 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2019. 
  4. ^ David, Elizabeth (1980). "Yeast Buns and Small Tea Cakes". English Bread and Yeast Cookery. New York: The Viking Press. ss. 473-474. ISBN 0670296538. 
  5. ^ Charles Hindley (2011). "Londra'nın Ağları Tarihi: Antik ve Modern". s. 218. Cambridge Üniversitesi Yayınları,

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Londra</span> Birleşik Krallıkın başkenti

Londra, İngiltere'nin ve Birleşik Krallık'ın başkenti ve en kalabalık şehridir. Büyük Britanya adasının güneydoğusundaki Thames Nehri üzerinde duran Londra, iki bin yıldır büyük bir yerleşim yeri olmuştur. Londra, Londra Belediye Başkanı ve Londra Meclisi tarafından yönetilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Paskalya</span> İsanın dirilişini anmak için Hristiyanlarca kutlanan bayram

Paskalya, Hristiyanlıktaki en eski ve en önemli yortu. İsa'nın çarmıha gerildikten sonra 3. günde dirilişi kutlanır. Doğu ve Batı kiliseleri arasında farklılıklar olmakla beraber, Paskalya dönemi yaklaşık olarak mart sonundan nisan sonuna kadar olan dönemdir. Her sene sabit bir tarihte gerçekleşmeyen ve dünya kiliselerinin çoğunda pazar günü kutlanan Paskalya Günü ise, Diriliş Bayramı, Diriliş Pazarı ya da Kıyam Yortusu olarak da adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Çarmıh</span> Eski bir darağacı türü

Çarmıh, birbiri üzerine çapraz konmuş iki tahtadan oluşan darağacı. Geçmişte suçluların üzerine bağlanmak veya çivilenmek suretiyle cezalandırılmasında yaygın olarak kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Noel</span> çoğunlukla 25 Aralıkta İsanın doğumunun kutlandığı bayram

Noel, her yıl çoğunlukla 25 Aralık tarihinde İsa'nın doğumunun kutlandığı bir Hristiyan bayramıdır. Doğuş Bayramı, Kutsal Doğuş, Milat Yortusu olarak da bilinmektedir. 20. yüzyılın başlarından itibaren Noel; Hristiyan olmayanlar tarafından da kutlanan, dinî motiflerden arınmış, hediye alışverişi etrafında yoğunlaşan bir bayram olarak da kutlanmaya başlanmıştır. Bu seküler Noel versiyonunda mitolojik bir figür olan Noel Baba temel bir rol oynamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Haçlı Seferi</span> 1096–1099 yılları arasında yapılan ilk Haçlı seferi

Birinci Haçlı seferi, 1096-1099 tarihleri arasında gerçekleşen tarihteki ilk haçlı seferidir. Katılan orduların miktarı ve sonuçları bakımından en önemli Haçlı seferidir.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Haçlı Seferi</span> 1147–1149 yılları arasında gerçekleşen Haçlı seferi

İkinci Haçlı seferi, 1147-1149 yılları arasında gerçekleşen Haçlı Seferleridir.

<span class="mw-page-title-main">Üçüncü Haçlı Seferi</span> 1189–1192 yılları arasındaki Haçlı seferi

Üçüncü Haçlı Seferi, 1189-1192 yılları arasında gerçekleşmiş Haçlı seferi.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ'da Avrupa mutfağı</span> 5. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar Avrupa kültürlerinin besinleri, yeme alışkanlıkları ve yemek pişirme yöntemleri

Orta Çağ Avrupa mutfağı, 5. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar Avrupa kültürlerinin besinlerine, yeme alışkanlıklarına ve yemek pişirme yöntemlerine verilen genel addır. Bu dönem boyunca beslenme düzeni ve pişirme yöntemleri Avrupa genelinde değişimlere uğramış ve tüm bu değişiklikler Avrupa'nın modern mutfak kültürünün temelini oluşturmuştur.

<i>VI. Henry, Bölüm 2</i>

VI. Henry Bölüm 2, İngiliz oyun yazarı William Shakespeare tarafından yaklaşık olarak 1588-1592 yılları arasında yazıldığı kabul edilen bir tarihsel oyundur. Bu oyun üç bölüm olan VI. Henry oyunları ile birlikte III. Richard oyunlarından oluşan Shakespeare'in bir tarih oyunlar dörtlemesinin ikincisidir.

<span class="mw-page-title-main">Hertfordshire</span> İngilterenin Doğu bölgesindeki kontluk

Hertfordshire, İngiltere'nin Doğu bölgesinde olan ve metropol olmayan bir "shire" tipi kontluktur. Kontluk merkezi Hertford'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Dokuzuncu Haçlı Seferi</span>

Dokuzuncu Haçlı seferi 1271-1272 yıllarında yapılan ve bazen Sekizinci Haçlı seferi ile birlikte olduğu kabul edilen Kudüs'ün bulunduğu Hristiyanlar için Kutsal Topraklar'a Orta Çağlar Haçlı seferlerinden sonuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Çocuk Haçlı Seferleri</span>

Çocuk Haçlı Seferleri, 1212'de genellikle dinsel tabakalar tarafından Müslümanlara karşı kışkırtılan alt sınıftan halkın, özellikle genç çocukların, Haçlı Seferlerine giden şövalyeleri taklit ederek, Filistin'deki Kutsal Ülkelere giderek Kudüs'ün tekrar Hristiyanların eline geçmesini sağlamaya çalışma uğraşlarından biridir. Bu seferler hemen hemen 1212'de aynı dönemde, yani Dördüncü Haçlı Seferi ile Beşinci Haçlı Seferi arasındaki dönemde, Almanya ve Fransa'da başlayan iki büyük kalabalık çocuk ve halk grubunun Kudüs'e gitmek üzere karadan uzun yürüyüşlerle Avrupa'nın sahillerine gitmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Eleanor (Akitanya düşesi)</span>

Akitanya Düşesi Eleanor (d. 1122, Poitiers; ö. 1204, Poitiers), nüfuzlu bir Orta Çağ asilzadesidir. 1137'de hem Akitanya Düşesi, hem de Fransa Kraliçesi olmuştur. Bu evlilik Fransa tahtına bir varis üretememiş; iki taraf anlaşmalı bir şekilde boşanmıştır. Düşes, boşandıktan hemen sonra Normandiya Dükü Henry ile nişanlanmıştır. Çift çok geçmeden de evlenmiştir. Dük, 1154 yılında II. Henry olarak İngiltere tahtına çıkınca, Eleanor bu sefer de İngiltere Kraliçesi olmuştur. Bu evlilik Plantagenet Hanedanı'nın da başlangıcını sağlamıştır. Hanedanın, Fransa, İngiltere ve İrlanda'ya yayılan geniş topraklarına günümüzde tarihçiler Angevin İmparatorluğu (1154-1242) adını vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">IX. Louis</span> 1226-1270 arasında Fransa kralı olarak görev alan Fransız soylu (1214-1270)

IX. Louis, Capet Hanedanı üyesi olan 9. Fransa Kralıdır. Fransa Kralı VIII. Louis ile Kastilyalı Blanche'in oğludur. Kasım 1226 – 1237 döneminde babasının Fransa Kralı olmasından sonra Artois Kontluğu'na geçmiş ve kendisi 1226'da Fransa Kralı oluncaya bu unvanı taşımıştır. 1226'da babası VIII. Louis'nin ölümü üzerine henüz 12 yaşındayken Fransa Kralı olmuş ve 1270'te Tunus'ta Sekizinci Haçlı seferini yapmakta iken ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">IV. Edward</span> İngiltere kralı

IV. Edward 1461–1470 döneminde birinci kez ve 1471–1483 döneminde ikinci kez olmak üzere İngiltere kralı.

<span class="mw-page-title-main">Meksika ekmekleri</span>

Meksika ekmekleri ve diğer unlu mamuller, yüzyıllarca süren deneylerin ve çeşitli Avrupa fırıncılık geleneklerinin etkisinin harmanlanmasının sonucudur. Buğday ve buğday kullanılaraka pişirilen ekmek, Meksika'ya İspanyolların fethi zamanında geldi. Meksika ekmekleri üstünde en çok etkisi olan kültür ise Fransız kültürüdür. Fransız bagettinden türetişmiş bolillodan, bir Fransız brioche'undan türetilmiş concha'ya kadar, Meksika'da ekmek ile ilgili terminoloji bile Fransızcadan gelir. Bir muhallebi türü olan budín veya ekmek pudingi için su banyosu anlamına gelen baño maría, Fransızca bain-marie kelimesinden gelir. Ülkede buğday tüketimi hiçbir zaman mısır tüketimini geçememiş olsa da, buğday hala temel bir gıdadır ve günlük yaşamla özel ritüellerin önemli bir parçasıdır. Meksika, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nden çeşitli ekmek türlerini benimserken, ülkede yapılan yüzlerce ekmek çeşidinin çoğu yerli geliştirildi. Ancak, Meksika evlerinde ya çok az hamur işi pişirilir yapılır ya da hiç yapılmaz. Bunun yerine Meksikalılar, kolonyal dönemden beri unlu mamullerini fırınlardan satın alırlar.

<span class="mw-page-title-main">William Cowherd</span>

William Cowherd, İngiltere'nin Salford Şehrinde hizmet veren bir Hristiyan papaz. 1847'de kurulan Vejetaryen Cemiyeti'nin felsefi öncülerinden biridir. İncil Hristiyan Kilisesi'nin kurucusudur; Cowherd, "Cowherdites" olarak bilinen o zamanki küçük takipçilerinin üyelerini, bir ölçülülük biçimi olarak et yemekten kaçınmaya teşvik etmiştir.

Lüksemburglu Anne olarak da bilinen Bohemyalı Anne, Kral II. Richard'ın ilk karısı olarak İngiltere Kraliçesi idi. Lüksemburg Hanedanı'nın bir üyesi, Kutsal Roma İmparatoru ve Bohemya Kralı IV. Karl ile Pomeranyalı Elizabeth'in en büyük kızıydı. 28 yaşında ölümünün vebadan kaynaklandığına inanılıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Yorgi Haçı</span> beyaz zemin üzerinde kırmızı bir haç

Arma bilimi içinde Aziz Yorgi Haçı, beyaz zemin üzerinde kırmızı bir haçtır ve Geç Orta Çağ'dan itibaren, genellikle bir haçlı askeri olarak tasvir edilen olan Aziz Yorgi ile ilişkilendirilmiştir.