İçeriğe atla

Süyinbay Aronulı

Süyinbay Aronulı
Kazakistan akçasında Süyinbay. 3 tenge,1993
Doğum1815
Karakıstak köyü, Jambıl ilçesi, Almatı ili, Hokand Hanlığı
Ölüm1898
Meslekhalk ozanı, şair, besteci

Süyinbay Aronulu (Kazakça: Сүйінбай Аронұлы, 1815-1898), Kazak akın, ozan. XIX.yüzyıl Kazak akınlık geleneğinin en büyük temsilcilerinden biri. En önemli özelliği ise aytıs[1] (atışma) türünde adı öne çıkar.

Hayatı

Şapır aştı (Ulu Jüz) taifesinin Ekey uruğundan çıkmıştır.[2] Süyinbay'ın yaratıcılığı, şiir yetenekleri, performans becerileri dedesi Küsep[3] ve babası Aron (Harun) onun üzerine tesiri büyüktür. Dini kullanan liderleri ve sultanları, padişahları eleştirdi.[4] Eserleri ilk olarak 1935 yılında basıldı, sadece «Ak Kiyik» şiir koleksiyonu 1976 yılında yayınlandı. Jambıl Jabayev,[5] Kenen Azerbayev, Maykot, Umbetali, Barmak ve diğer akınlar kendilerini Süyünbay (Süyinbay) öğrencileri olarak kabul etmişler ve onun geleneklerini devam ettirmişlerdir. Ötüken Bahadır destanında düşmana karşı mücadelesini edebi yönden iyi işlemiştir.

Şiirlerinden

Бөрілі менің байрағым (Kazakça)

"Böri bası" - uranım,[6]
Börili- menim bayrağım!
Börili bayrak köterse,
Kozıp keter kaydağım.
Börili bayrak astında
Bögelip körgen jan emen.
Böridey jortıp jürgende
Bölinip kalgan jan emen, -

Börülü benim bayrağım (Türkçe)

"Börü[7] başı" - sembolüm,
Börülü- benim bayrağım!
Börili bayrak yükselse,
Çarpar yürek coşar kanı.
Börülü bayrak altında
Endişelenme hiç korkma.
Börü gibi atladığında
Can derdiyle geri kalma, -

Eserleri

  • ARONULI, Süyinbay, (2013), Böri Bası-Uranım, Almatı: Halıkaralık Abay Klubı.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021. 
  2. ^ Жолдасбекұлы М., Салғараұлы Қ., Сейдімбек А. Аронұлы Сүйінбай // Елтұтқа. Ел тарихының әйгілі тұлғалары. — Астана: KÜL TEGIN, 2001. — С. 208—210. — 358 с. — ISBN 9965-441-26-X.
  3. ^ http://aitysker.org/?p=174 []
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021. 
  6. ^ https://www.youtube.com/watch?v=q4MBGQ2bqmg []
  7. ^ bozkurt

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kazakça</span> Kazakistanın resmî dili olan Türk dili

Kazakça veya Kazak Türkçesi, Kıpçak öbeğine ait, Kazakistan'da konuşulan çağdaş Türk dillerinden biridir. Nogayca ve Kırgızcaya yakındır.

<span class="mw-page-title-main">Atışma</span>

Halk edebiyatında âşıkların karşılıklı şiir söylemesidir. Kelimenin kökeninde iki anlam vardır: 1. Atmak: Birbirine laf atmak manası. 2. Aytışmak: Karşılıklı konuşmak, deyişmek. Sözcüğün eski biçimi Aytışma şeklindedir. Deyişme de denir.

<span class="mw-page-title-main">Gülten Akın</span> Türk şair

Gülten Akın Cankoçak , Türk şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Rıza Zobu</span> Türk oyuncu (1902-1992)

Vasfi Rıza Zobu, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Karakalpakistan</span> Özerk Türk Cumhuriyeti

Karakalpakya veya Karakalpakistan, resmî adıyla Karakalpakistan Cumhuriyeti, Özbekistan’a bağlı özerk bir cumhuriyettir. Özbekistan’ın batı kesiminde yer alır. Başkenti Nukus'tur. Karakalpakya, tarihsel Harezm topraklarını kapsar. Yüzölçümü 165.000 km²dir. Karakalpakistan'ın nüfusu yaklaşık 1.800.000'dir. Bu nüfusun 500.000'i Karakalpak, 400.000'i Özbek, 300.000'i Kazak 100.000'i de değişik unsurlardır.

<span class="mw-page-title-main">Âşık Paşa</span> Osmanlı dönemi Türk şairi

Âşık Paşa, Türk şâir ve mutasavvıf.

<span class="mw-page-title-main">Kazak alfabesi</span>

Kazak alfabesi, Kazakistan'ın resmî dili olan ve Türk dilleri ailesinde yer alan Kazakçayı yazarken kullanılan yazı sistemidir. Kazak alfabesinde tarih boyunca; Kiril alfabesi, Latin alfabesi ve Arap alfabesi olmak üzere üç farklı alfabe türü kullanılmıştır. 2017 yılında, dönemin Kazakistan cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev tarafından 2025 yılına kadar Kiril alfabesinden Latin alfabesine kademeli olarak geçileceği belirtilmiştir. Arap alfabesi ile yazılan Kazakça, günümüzde Çin, İran ve Afganistan'da yerel olarak kullanılmaya devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kazaklar</span> Orta Asyada yaşayan bir halkı

Kazaklar, Kazakistan'da yaşayan Türk halkı. Kazaklar, 15. yüzyılda Türk ve Moğol kökenli Orta Çağ kabilelerinin birleşmesinden ortaya çıktı. Dilleri Kazakçadır.

<i>Hemşo</i> film

Hemşo, yönetmenliğini Eve Dönüş filmiyle tanınan Ömer Uğur'un yaptığı, 2000 yılında çekilen ve 19 Ocak 2001 tarihinde gösterime giren güldürü filmidir. Müzikleri Arto Tunçboyacıyan'a aittir. Film hakkında Kültür Bakanlığı Denetleme Üst Kurulu tarafından verilen “16 yaşından küçükler izleyemez” kararını çeşitli film yapımcıları protesto etmiş, Türk sinemasına sansür uygulandığını savunmuşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Abay Kunanbayoğlu</span>

Abay İbrahim Kunanbayoğlu, Kazak Türkü şair, besteci ve filozof. Liberal İslam'ı da temel alarak Kazak-Türk Medeniyetini Avrupa ve Rus medeniyetlerine yakınlaştırmayı hedefleyen bir reformcuydu. Şiirlerinde genel olarak, Kazak halkının sosyal ve ahlaki sorunlarına değinmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakça Vikipedi</span> Vikipedinin Kazakça sürümü

Kazakça Vikipedi Vikipedi'nin Kazakça versiyonudur. Haziran 2002'de yazılmaya başlanmıştır. Kazakça Vikipedi'nin oldukça düşük bir büyüme çizgisi varken 2011 yılında Kazak ulusal ansiklopedisinde yer alan maddelerin Vikipedi'ye eklenmesi ile büyük bir büyüme göstermiştir. Ayrıca üç değişik alfabede yazılmaktadır. Bu alfabeler Arap, Latin ve Kiril alfabeleridir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan pasaportu</span>

Kazak pasaportu Kazakistan vatandaşlarının yurt dışına seyahat edebilmeleri amacıyla verilmektedir. Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları ülke içi ve Rusya'ya yaptıkları seyahatlerde yalnızca kimlik kartlarını yanlarında bulundurmaları yeterlidir. Kazak Adalet Bakanlığı 5 Ocak 2009'dan bu yana biyometrik pasaportlar vermeye başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mukağali Makatayev</span>

Mukağali Makataev, Kazak Sovyet şair, yazar ve çevirmendir.

<span class="mw-page-title-main">Ibıray Altınsarin</span>

Ibıray (İbrahim) Altınsarin, Kazak eğitimci, dilbilimci, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Alihan Bökeyhan</span>

Alihan Nurmuhammedoğlu Bökeyhan, Kazak siyasetçi ve yayıncıdır. 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında Kazak aydınlarının milliyetçi önderi.

<span class="mw-page-title-main">Kazak edebiyatı</span>

Kazak edebiyatı, Kazakistan'ın mevcut topraklarından, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminden, Rus İmparatorluğu altındaki Kazak ülkesinden ve Kazak Hanlığı döneminden doğar. Etnik Kazaklar tarafından yazılmış tarih ve edebiyat, tarih boyunca Kazakistan'ın yaşadığı Türk boylarının literatürüne dâhil birçok tamamlayıcı temalarda bazı örtüşmelerle belirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Cüzleri</span>

Cüz üç ana Kazak topluluklarının, Kıpçak Obası'nda kontrol ettikleri alanlara denir. Bu alanların büyük kısmı bugünkü Kazakistan sınırlarını kapsar.

Yedi ata Kazak, Kırgız ve Başkurt şecere sistemidir. Normalde, bir kişi en az yedi doğrudan atadan Yedi baba sisteminde, örtüşen soy, ensest olarak kabul edilir ve bu tür vakalar toplumda kötü görülür. Bu sistem aynı zamanda hem yazılı hem de sözlü olarak kuşakların tarihini koruyarak insanların kimliklerinin veya hayali toplulukların oluşumunda rol oynar. Bu alışkanlığın korunmasına yardımcı olanlar soybilimcilerdir (Kazakça:шежіреші).19. yüzyılda araştırmalarını Kazak gazetelerinde yayınlamaya başladılar. 20. yüzyılda Khalel Arginbayev ve Marat Mukanov gibi tarihçiler ve etnograflar Kazak Cüzleri üzerinde araştırmalar yaptılar. Bugün, Kazaklar arasında yedi ata geleneğini sürdürenler, esas olarak Kazakistan dışında yaşayan göçebe Kazaklardır. Örneğin, Çin'de yaşayan Kazakların% 70'inden fazlası yedi atalarını bilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan kültürü</span> Kazakistan ve halkıyla ilişkilendirilen insan faaliyeti ve sembolizm modeli.

Kazakistan, göçebe pastoral ekonomisine dayanan ve iyi ifade edilmiş bir kültüre sahiptir. Kazakistan'da İslam, 7-12. yüzyıllarda tanındı. Koyun dışında birçok geleneksel yemek Kazak kültüründe sembolik değerini günümüzde de korumaktadır. Kazak kültürü büyük ölçüde Türklerin göçebe yaşam tarzından etkilenmiştir. Ayrıca göçebe bir halk olan İskitlerden de güçlü bir şekilde etkilenmiş gözükmektedir.

Nesipbek Ayt (Kazakça: Nesipbek Aytulı Kazak şair, gazeteci, çevirmen. Kazakistan'ın Onurlu İşçisi, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Ödülü sahibi.