İçeriğe atla

Sömürgecilik tarihi

1492'den beri Avrupa, Amerika ve Japonya tarafından sömürgeleştirilen bölgeler

Tarihî sömürgeleştirme olgusu, tüm dünyaya ve zamana yayılan bir olgudur. Antik Çağ ve Orta Çağ dönemlerinde sömürgecilik, Fenikeliler, Yunanlılar, Türkler ve Araplar tarafından uygulandı.

Modern anlamda sömürgecilik, 1415'te Ceuta'nın fethinden sonra giderek daha maceraperest hale gelen, Cebelitarık Boğazı'ndan geçişi kontrol etmeyi, Hristiyanlığı yaymayı, yağmalamayı ve eskiden beri süregelen Afrika köle ticaretinin (bu zamanlarda ufak bir ticaretti, Portekizliler bu durumu tersine çevirip öne geçecekti) bir parçası olarak bölgedeki Portekiz nüfusuna karşı Berberi korsanlar yapılan saldırıları bastırmayı amaçlayan Portekiz liderliğindeki "Keşif Çağı" ile başladı. 1450 civarında, tasarımı Kuzey Afrika balıkçı teknelerine dayanan daha uzağa ve daha hızlı yelken açabilen, hafif bir gemi olan karavel geliştirildi.[1] Karavel yüksek manevra kabiliyetine sahipti ve "rüzgâra karşı" yelken açabiliyordu.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Bibliyografya

  • Benjamin, Thomas, ed. Encyclopedia of Western Colonialism Since 1450 (3 vol 2006)
  • Boxer, C.R. The Dutch Seaborne Empire: 1600–1800 (1966)
  • Boxer, Charles R. The Portuguese Seaborne Empire, 1415–1825 (1969)
  • Brendon, Piers. "A Moral Audit of the British Empire", History Today (October 2007), Vol. 57, Issue 10, pp. 44–47, online at EBSCO
  • Brendon, Piers. The Decline and Fall of the British Empire, 1781–1997 (2008), wide-ranging survey
  • Ferro, Marc, Colonization: A Global History (1997)
  • Gibbons, H.A. The New Map of Africa (1900–1916): A History of European Colonial Expansion and Colonial Diplomacy (1916) online free
  • Hopkins, Anthony G., and Peter J. Cain. British Imperialism: 1688–2015 (Routledge, 2016).
  • Mackenzie, John, ed. The Encyclopedia of Empire (4 vol 2016)
  • Maltby, William. The Rise and Fall of the Spanish Empire (2008).
  • Merriman, Roger Bigelow. The rise of the Spanish Empire in the Old World and in the New (3 vol 1918) online free
  • Ness, Immanuel and Zak Cope, eds. The Palgrave Encyclopedia of Imperialism and Anti-Imperialism (2 vol, 2015), 1456pp
  • Osterhammel, Jürgen: Colonialism: A Theoretical Overview, (M. Wiener, 1997).
  • Page, Melvin E. et al. eds. Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia (3 vol 2003)
  • Panikkar, K. M. Asia and Western dominance, 1498–1945 (1953)
  • Porter, Andrew N. European Imperialism, 1860–1914 (Macmillan International Higher Education, 2016).
  • Priestley, Herbert Ingram. France overseas: a study of modern imperialism (Routledge, 2018).
  • Stern, Jacques. The French Colonies (1944) online, comprehensive history
  • Thomas, Hugh. Rivers of Gold: The Rise of the Spanish Empire (2010)
  • Townsend, Mary Evelyn. European colonial expansion since 1871 (1941).

Birincil kaynaklar

  • Melvin E. Page, ed. Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia (2003) vol 3 pp 833–1209 contains major documents.
  • Bonnie G. Smith, ed. Imperialism: A History in Documents (2000) for middle and high schools

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Emperyalizm</span> nüfuz yoluyla devletler arasında eşitsiz bir ilişki yaratılması

Emperyalizm, yayılmacılık veya ekspansiyonizm, bir devletin veya ulusun başka devlet veya uluslar üzerinde kendi çıkarları doğrultusunda etkide bulunmaya çalışmasıdır. Etkileyen devlet, etkilenen devletin kaynaklarından "yararlanma" hakkına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Cezayir Bağımsızlık Savaşı</span>

Cezayir Bağımsızlık Savaşı, Cezayirli Müslüman Araplar ile Avrupalı Cezayirlilerin arasındaki sürtüşmenin, 130 yıllık koloni yönetimine karşı bir isyana dönüşmesiyle başladı. Demokratik Özgürlüklerin Zaferi Hareketi (MTLD) adını alan Cezayir Halk Partisi 1950'de Fransız yönetimine karşı eylemlere başladı. 1952'de önemsiz bir suçtan yargılanan Ferhat Abbas'ın davası yönetimi hedef alan bir propaganda aracına dönüştü. MTLD ve Cezayir Ulema Cemiyeti yöneticileri de Arap devletlerinden destek sağlama çabalarını yoğunlaştırdı.

<span class="mw-page-title-main">Pavlusçuluk</span>

Pavlusçuluk, 7. yüzyılda ortaya çıkan dualist Hristiyan mezhebidir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı</span>

Filistin için Birleşmiş Milletler Paylaşım Planı veya Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 181'nolu Kararı: Filistin'in Gelecek Hükümeti Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 29 Kasım 1947'de alınan kararına göre uyarlanmış bir plandır.

<span class="mw-page-title-main">I. Manuil</span> Bizans İmparatoru

I. Manuil Komninos, 1143-1180 yılları arasında tahtta kalan Bizans imparatorudur.

Piers Brendon, Britanyalı yazardır. Shrewsbury Okulu ve Magdalene Koleji'nde eğitim gördü. Tarihsel ve biyografik eserleri ile tanınır.

Anthony Robin Dermer Pagden, yazar ve Kaliforniya Üniversitesi'nde siyaset bilimi ve tarih profesörü.

<span class="mw-page-title-main">Darien projesi</span>

Darien projesi, İskoçya Krallığı tarafından 1690'ların sonunda gerçekleştirilen ancak başarısızlıkla sonuçlanan, Panama Kıstağı'nın Darién Körfezi'ne bakan tarafında, ticaret amacıyla Caledonia adlı bir koloni kurma girişimiydi. Koloninin kurulmasındaki amaç, Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus arasında karadan geçen bir ticaret yolu oluşturmaktı. Girişimin başından beri görülen planlama ve hazırlık safhasındaki eksiklikler, bölünmüş liderlik, çoğunlukla İngilizlerin ticari ablukasından ötürü ticari ürün talebinin düşük olması, salgın hastalıkların başgöstermesi, Doğu Hindistan Şirketi ile İngiliz hükûmeti arasındaki gizli işbirliği, ve İspanyol İmparatorluğu'nun askerî tepkisine karşı yeterli karşılık verilememesi sebeplerinden ötürü girişim başarısızlıkla sonuçlanmıştı. İspanyol İmparatorluğu tarafından yapılan kuşatma sonrasında,, Mart 1700'de bölge terk edildi.

Gayriresmî imparatorluk, bir imparatorluğun ticari, askerî veya stratejik hedefleri doğrultusunda kolonisi olmayan bölgeler üzerinde etki sahibi olarak oluşturduğu etki alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hollanda İmparatorluğu</span>

Hollanda İmparatorluğu, Hollanda'nın denizaşırı koloniler, enklavlar ve karakollarını kapsamaktaydı.

Bu liste, alfabetik bir imparatorluk listesi dir. Tarayıcınız bu işlevi destekliyorsa tablo diğer sütunlarda yeniden listeleme yapabilirsiniz.

<span class="mw-page-title-main">Neokolonyalizm</span>

Neokolonyalizm veya yeni sömürgecilik, gelişmekte olan bir ülkeyi etkilemek için önceki sömürgecilik ile doğrudan askeri kontrol veya dolaylı siyasi kontrol yöntemleri yerine kapitalizmi, küreselleşmeyi ve kültür emperyalizmini kullanma pratiğidir.

<span class="mw-page-title-main">Robert Gascoyne-Cecil, 3. Salisbury Markisi</span>

Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, 3. Salisbury Markizi, Britanyalı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">São Tomé ve Príncipe-Türkiye ilişkileri</span>

São Tomé ve Príncipe-Türkiye ilişkileri, São Tomé ile Príncipe ve Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. Gabon'un başkenti Libreville'daki Türk büyükelçisi aynı zamanda São Tomé ve Príncipe'a da akreditedir. São Tomé ve Príncipe'ın Portekiz'in Lizbon kentindeki büyükelçiliği de Türkiye'ye akreditedir.

Bu liste maddesi, Orta Çağ'da hüküm süren büyük güçlerin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Clifford Edmund Bosworth</span> İngiliz tarihçi (1928–2015)

Clifford Edmund Bosworth FBA, İngiliz tarihçi ve oryantalistti.

<span class="mw-page-title-main">Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı işgali</span>

Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı işgali, 18. ve 19. yüzyıllarda Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya topraklarını bünyesine katmasıdır.

Hugh Nigel Kennedy, bir İngiliz ortaçağ tarihçisi ve akademisyenidir. Erken İslami Orta Doğu, Müslüman İberya ve Haçlı Seferleri tarihinde uzmanlaşmıştır. 1997'den 2007'ye kadar St Andrews Üniversitesi'nde Ortadoğu Tarihi Profesörüydü. 2007'den beri Londra Üniversitesi SOAS'ta Arapça Profesörü olarak görev yapmaktadır.

İç sömürgecilik, bir ülke içinde ekonomik kalkınmanın bölgesel bazda eşitsiz etkileri olarak bilinen "eşitsiz kalkınma" sonucu, daha geniş bir toplum içinde azınlık grupların sömürülmesiyle ortaya çıkan siyasi ve ekonomik eşitsizliklere neden olan bir olgudur. Bu, sömürgecilikle ilgili olarak bir metropol ve bir koloni arasındaki ilişkiye benzetilir. Bu olgu, bir imparatorluğun içinde hakim çekirdek bölgenin çevredeki bölgelerden ayrı bir şekilde ayrılmasına yol açar.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası ilişkiler (1814-1919)</span>

Bu başlık, 1814-1919 yılları arasında dünya diplomasisini ve daha genel olarak büyük güçlerin uluslararası ilişkilerini kapsamaktadır. Bu dönem, Napolyon Savaşları’nın ve Viyana Kongresi’nin (1814-1815) sona ermesinden Birinci Dünya Savaşı’nın ve Paris Barış Konferansı’nın (1919-1920) sonra ermesine kadar olan dönemi kapsamaktadır.