İçeriğe atla

Sâdeddin Nüzhet Ergun

Sâdeddin Nüzhet Ergun
Doğum1 Ocak 1901(1901-01-01)
Bursa, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm25 Nisan 1946 (45 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeriKaracaahmet Mezarlığı, İstanbul
Meslekedebiyat öğretmeni, edebiyat tarihçisi, kütüphaneci

Sâdeddin Nüzhet Ergun (1901, Bursa - 25 Nisan 1946, İstanbul),edebiyat öğretmeni, kütüphaneci, edebiyat tarihçisidir. Tam adı Hüseyin Sâdeddin Nüzhet Ergun'dur.[1]

Yaşamı

Kolağası Ali Efendi ve Sâdiye Hanım’ın dört erkek çocuğunun ikincisi olarak dünyaya gelmiştir. İlk öğrenimini Üsküdar İttihat ve Terakkî Numune Mektebi'nde tamamladı. Üsküdar Sultanîsi'nin ardından İstanbul Darülfünûnu Edebiyat Fakültesi'nden mezun oldu.[2]

1925 yılında Ankara Erkek Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak tayin edildi. Daha sonra sırasıyla Konya’da Erkek Muallim Mektebi, Kız Muallim Mektebi ve Erkek Lisesi ve Orta Muallim Mektebi’nde, İstanbul’da Erenköy Kız Lisesi, Kadıköy Erkek Lisesi ile Haydarpaşa Lisesi, Maltepe, Halıcıoğlu ve Kuleli Askerî liselerinde öğretmenlik yaptı. Bir müddet İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde de ders verdi. Arkeoloji Müzesi’nde kütüphane memurluğu yaparken hastalandı. II. Dünya Savaşı’nda esnasında ailesiyle birlikte 1941 yılında Çankırı’ya taşındı. İstanbul’a döndükten sonra hastalığı daha da arttı, yoksulluk ve sıkıntı içine düştü. Maarif Vekili Hasan Âli Yücel tarafından 1943 yılında Beyazıt Devlet Kütüphanesi müdürlüğüne atandı.

Divan, tekke ve halk edebiyatları üzerinde çalıştı. Müzikle ilgilendi. Harbiye Bakanlığı mümeyyizliğinden emekli Şeyh Said (Özok) Efendi'den pek çok ilahi meşk etmiştir. Az sayıda eser de bestelemiştir. Erken yaştaki vefatı Türk Şairleri ve Türk Musikisi Antolojisi gibi mühim yapıtları tamamlamasına engel olmuştur. Hasta olmasına rağmen ürün vermekte ısrar etmiş, maddi sıkıntılar nedeniyle çalışmalarını defter ve kâğıtlara dağınık biçimde telif etmiştir. Müsveddelerinin halen Kültür Bakanlı­ğı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü'nde bulunduğu düşünülmektedir.[3]

25 Nisan 1946’da Validebağı Prevantoryumu’nda verem hastalığı sonucunda öldü. Karacaahmet Mezarlığı’nda şair Nedîm’in kabrinin yakınlarına defnedildi.[4]

Eserleri

  • İlm-i Tasavvuf (1922)
  • Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyatı, Mehmed Ferid’le beraber (1926)
  • Halk Şairleri, 1. Kitap (1926)
  • Halk Şairleri, 1. Kitap, Karacaoğlan (1927)
  • Halk Şairleri, 1. Kitap, Gevherî (1928)
  • Pir Sultan Abdal (1929)
  • Bektaşî Şairleri (1930)
  • Tanzimata Kadar Muhtasar Türk Edebiyatı Tarihi Numuneleri (1931)
  • Mevlânâ (1932)
  • Şeyh Galib (1932)
  • İstanbul Meşahirine Ait Mezar Kitâbeleri (1932)
  • Âşık (1933)
  • Beşiktaşlı Gedâî (1933)
  • Hengâmî (1933)
  • Kâtibî (1933)
  • Kuloğlu (1933)
  • Nâmık Kemâl (1933)
  • Neşâtî (1933)
  • Râmî Paşa (1933)
  • Sabûhî (1933)
  • Şeyhislâm Bahâyî (1933)
  • Cenab Şahabeddin (1934)
  • Fehîm (1934)
  • Samih Rıfat (1934)
  • Silleli Sürurî (1935)
  • Bakî Dîvânı, Bakî’nin Hayatı ve Şiirleri (1. cilt) (1935)
  • Edebiyat ve Edebiyat Tarihi Özü (1935)
  • Şeyh Galib (1. fasikül) (1935)
  • Aşık Ömer (1936)
  • Aka Gündüz (1937)
  • Ali Cânib (1937)
  • Ali Nihad (1937)
  • Halk Edebiyatı Antolojisi (1938)
  • Türk Şairleri (1936-1946)
  • Türk Musikisi Antolojisi -Dinî Eserler (2 cilt) (1942, 1943)
  • Bektaşî Şiirleri ve Nefesleri (2 cilt) (1944-46)
  • Hatâyî Dîvânı (1946)

Kaynakça

  1. ^ Korkmaz, Harun (1 Ocak 2016). "TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ Ölümünün 50. Yılında Uluslararası M. FUAD KÖPRÜLÜ TÜRKOLOJİ ve BEŞERİ BİLİMLER SEMPOZYUMU (21-22 Kasım 2016) BİLDİRİLERİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ İstanbul 2017". Ölümünün 50. Yılında Uluslarararası M. Fuad Köprülü Türkoloji ve Beşeri Bilimler Sempozyumu (21-22 Kasım 2016) Bildirileri. 5 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2022. 
  2. ^ Sefîne-î Evliyâ, Osmanzâde Hüseyin Vassaf
  3. ^ TDVİ İslam Ansiklopedisi, http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=110301 28 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ "ERGUN, Sadettin Nüzhet - TDV İslâm Ansiklopedisi". TDV İslam Ansiklopedisi. 5 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ali Canip Yöntem</span> Türk yazar, şair ve siyasetçi

Ali Canip Yöntem, Türk şair, yazar, edebiyat tarihi araştırmacısı ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Arif Nihat Asya</span> Türk şair

Mehmet Arif Nihat Asya, Türk şair, öğretmen ve siyasetçidir.

Yaşar Nabi Nayır, Türk şair, yazar ve yayıncıydı.

Kenan Akyüz,, Türk, akademisyen, edebiyat tarihçisi ve yazarı.

Tahir Alangu, Türk yazar ve edebiyat tarihçisi.

<span class="mw-page-title-main">Muallim Naci</span> Türk tanzimat dönemi yazarı ve şairi

Muallim Naci, Türk yazar, şair, öğretmen ve eleştirmen.

<span class="mw-page-title-main">Faruk Nafiz Çamlıbel</span> Türk şair, siyasetçi, öğretmen (1898 - 1973)

Ahmet Faruk Çamlıbel, Türk şair, siyasetçi, öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Haşim</span> Türk şair

Ahmed Haşim, Fecr-i Ati topluluğu üyesi Türk şair ve yazar.

Muharrem Ergin, Türk Türkologdur.

<span class="mw-page-title-main">Fuat Köprülü</span> Türk tarihçi, edebiyatçı ve siyasetçi (1890–1966)

Mehmet Fuat Köprülü, Türk edebiyatçı, Türkolog, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve eski dışişleri bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Kutsi Tecer</span> Türk şair ve oyun yazarı

Ahmet Kutsi Tecer, Türk öğretmen, şair, oyun yazarı ve siyasetçi. Halk kültürü alanında çalışmaları ile tanınır. Çalışmaları, Karacaoğlan ve Yunus Emre’nin hayatına ışık tutmuştur. Halk şairi Âşık Veysel’i Türkiye'ye tanıtan, halk müziği derlemecisi Muzaffer Sarısözen'i keşfeden kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Mahir Kocatürk</span>

Vasfi Mahir Kocatürk. Türk şair, oyun yazarı, öğretmen, edebiyat araştırmacısı, politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Şeref Akdik</span> Türk ressam, hattat

Şeref Akdik, Türk ressam ve hattat.

Necmettin Halil Onan, Türk şair, öğretmen, akademisyen ve edebiyat tarihçisidir. Türk edebiyatının artık klasikleşmiş eseri olan ve Türk ordusunun Çanakkale Savaşı'ndaki savunmasını anan "Bir Yolcuya" şiirini kaleme alan şairdir.

Atrabül Âsâr, Şeyhülislam Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi tarafından yazılmış olan mûsikişinaslar tezkiresi. Bu eser, Klasik Türk Musikisi tarihindeki yegâne mûsikişinaslar tezkiresidir. Kısaca "Atrabül Âsâr" olarak anılan eserin tam adı "Atrabül Âsâr Fi Tezkiret-i Urefa-yı Edvâr"dır. Tezkire-i Hanendegân diye de adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Sadri Ertem</span> Türk siyasetçi

Sadri Etem Ertem, Türk siyasetçi ve yazar. Öykü ve romanlarıyla tanınır. Sol Kemalizm ideolojisinin kurucusu.

Ali Enver Ercan, Türk şair, eski Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı. Varlık dergisinin genel yayın yönetmeni, Yasak Meyve Yayınları ve Eşik Cini dergisinin imtiyaz sahibiydi.

Türk şair, oyun yazarı, romancı ve anı yazarı Nâzım Hikmet'in eserlerinin türlerine göre ayrılmış listesidir.

Faik Reşit Unat, Türk öğretmen, tarihçi, coğrafyacı, yazar ve bürokrattır.

Fevziye Abdullah Tansel, Türk edebiyat tenkitçisi. Babası muhtelif doğu vilayetlerinde kadılık yapmış Abdullah Hulûsi Efendi annesi ise Dobriç müftüsü Yörükoğlu Mustafa Efendi sülalesinden Sârâ Hanım'dı. Fevziye Abdullah 1921'de kız kardeşleriyle beraber Fatih'e taşındı. 1931 yılında İstanbul Kız Lisesi’nden mezun oldu. 1934'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ve Yüksek Muallim Mektebi’nden mezun olduktan sonra Konya Kız Öğretmen Okulu, Ankara Erkek Lisesi (1935-1936) ve Ankara Atatürk Lisesi’nde (1936-1963) edebiyat muallimliği yaptı. Akademi yaşantısında ilk görev yerleri Gazi Eğitim Enstitüsü ve (1963) Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi'ydi (1964). Kasım 1936 - Haziran 1941 tarihleri arasında Ülkü'nün yazı işleri müdürlüğü görevini yürüttü. Columbia Üniversitesi ve Near and Middle East Institute'de misafir öğretim üyeliğinde bulundu ve burada modern Türk edebiyatı üzerine derler verdi. Tansel 1978 yılında ise emekliye ayrıldı.