İçeriğe atla

Szarvas yazıtı

Szarvas yazıtı, Macaristan’ın güneydoğusundaki Szarvas yakınında bulunan ve 8. yüzyılın ikinci yarısına yani "Geç Avar" dönemine (700-791) tarihlenen bir yazıttır. Kemikten yapılma bir iğne kılıfının üzerine yazılmıştır.[1]

Szarvas yazıtının yazıldığı kemik iğne kılıfı
Arkeolog ve tarihçi István Erdélyi tarafından 1984 yılında yapılan yazıtın çizimi. Kemik iğnesi kutusunun kenarları aşınmış ve karakterlerin bir kısmının üst ve alt kenarları açıkça görülemiyor.[2][3]
Satır sayısı Transkripsiyon ( Macarca fonetik gösterimi kullanarak) Eski Macarcadan tercüme (modern anlam)
1 inci / üng ü r : ⁱsznek ben ⁱly : βᵃsᵘ / İşte şeytan Üngür'e karşı demir [iğne];
2. / [t]ⁱɣ t ë βᵉdγ ë n : ⁱsz ë n : tⁱɣ tⁱɣ szᵘr b ë k βᵒrɣ / [İblisin içine iğne batırılmalıdır; iğne, iğne, bıçaklama, dürtme, dikme!
3 üncü / fᵉsᵉsz : ᵉl ë i sz ɜ l [...] / [Kim] dikişlerini çözer [...];
4. / ü ng ü rn ë : adɣᵒn : [ ɜ zdɣ] ben ë szd ë ɣt en : istᵉnᵉ[m] / Üngür [lanet] etmesin; [...], patlat onu, Tanrım! ''

Notlar

Kaynakça

  1. ^ Róna-Tas, András (1996): A honfoglaló magyar nép. Bevezetés a korai Magyar történelem ismeretébe [The landtaking Hungarian nation. Introduction to the knowledge of the early Hungarian history]. Budapest: Balassi Kiadó, 963-506-106-4
  2. ^ Vékony, Gábor (1987): Spätvölkerwanderungszeitliche Kerbinschriften im Karpatenbecken. Acta Acheologica Hungarica Vol. 39, pp. 211-256.
  3. ^ Vékony Gábor (2004): A székely írás emlékei, kapcsolatai, története. Budapest: Nap Kiadó

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Belgrad Kuşatması (1456)</span> Osmanlı tarafından Belgradı 2. kez ele geçirme girişimi

Belgrad Kuşatması, 1456 yılında Osmanlı İmparatorluğu padişahı Fatih Sultan Mehmed'in bizzat komuta ettiği başarısız seferdir. Macaristan Krallığı'nın elinde olan Belgrad'ın Osmanlılar tarafından ikinci kez ele geçirme girişimidir. İlk kuşatma Osmanlı sultanı II. Murad tarafından gerçekleştirilmiştir.

Gyula Benczúr, Macar ressam ve pedagog.

İşad, eski Türklerdeki yüksek rütbeli komutanları tanımlamak için kullanılan terimdir. Bu kavram ayrıca Araplar tarafından Hazar Türklerinin komutanlarını tanımlamak için Kağan Beg biçiminde kullanılmıştır. Bu unvana en çok, eski Türk yazıtlarında ve Bugut Yazıtı'nda rastlanmaktadır. Unvanın Türklerdeki bilinen ilk kullanıcısı Göktürklerin kurucusu Bumin Kağan'ın babası Bilge Şad'dır.

İlteber, Türk Kağanlığı ve Hazar Kağanlığı'nın siyasi hiyerarşisinde kendisine vergi toplama ve bunun belirli bir miktarını Türk kağanına ödeme görevi bulunan boy başkanlarına verilen addır. Bu terime ilk kez, 680'de Kuzey Kafkasya Hunları'nda rastlanmaktadır. Hristiyan kaynaklarında, Albanya'da hüküm süren Hun derebeyinin adı Alp Ilteber olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ferenc Keresztes-Fischer</span> Macar siyasetçi

Ferenc Keresztes-Fischer, Macar avukat ve siyasetçi. Macar Pécsi Takarékpénztár Rt. bankasının danışmanlığını yapmıştır. 1921-1931 arasında Baranya valiliği, 1925-1931 arasında Somogy valiliği yapmıştır. 1931-1935 ile 1938-1944 arasında olmak üzere iki kere Macaristan içişleri bakanı olarak atanmıştır. Hem solcu hem de sağcı siyasi hareketlere uygulanan polis terörünü yönetti. 12 Eylül 1938'de OMIKE'nin eylemlerini artırmasına izin verdi. II. Dünya Savaşı sırasında Kral Naibi Amiral Miklós Horthy'nin etkin bir destekçisiydi. Pál Teleki'nin ölümünden sonra 3 Nisan 1941'de vekâleten başbakan oldu. Bir yıl sonra 7 Mart 1942'de başbakan Bárdossy, Naip Horthy tarafından zorla istifa ettirilince içişleri bakanı olan Ferenc-Keresztes bir kere daha vekâleten başbakan oldu ve 9 Mart'ta Miklós Kállay başbakanlığa atanana kadar görevde kaldı.

1848 Macar Devriminden günümüze kadar görev almış Macaristan başbakanları listelenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Budin Kalesi</span>

Budin Kalesi (Macarca: Budavári Palota;, Budapeşte'deki Macar krallarının tarihi kalesi ve saray kompleksidir.

Macaristan'da din, Macaristan 1000 yılında topluca Hristiyan olmuştur günümüzde laik bir devlettir ancak anayasada Hristiyanlık Macar kültürünün önemli bir parçası olduğu yazar.

<span class="mw-page-title-main">2016 Yaz Olimpiyatları'nda Macaristan</span>

Macaristan, 5-21 Ağustos tarihleri arasında Rio'da düzenlenen 2016 Yaz Olimpiyatları'nda 21 farklı branşta 160 sporcu ile temsil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Macar-Türk Dostluk Parkı</span>

Macar-Türk Dostluk Parkı güneybatı Macaristan'daki Csertő'de bulunan ve 1566'da Osmanlı İmparatorluğu'yla Zigetvar Kalesi'ni savunan Macar ve Hırvatların çarpıştığı Zigetvar Kuşatması'nın anısına adanmış halka açık parktır. Park, 1994'te kurulmuş ve Türk ve Macar yetkililerin ortaklığında açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Károly Rezső Soó von Bere</span> Macar Botanikci

Károly Rezső Soó von Bere Macar botanist olup bitki bilim mahlası Soó'dur.

<span class="mw-page-title-main">Pál Tomori</span> Macar Katolik Din Adamı ve asker

Pál Tomori Katolik keşiş ve Macaristan'ın Kalocsa başpiskoposuydu. 1523 yılında Sremska Mitrovica yakınlarında bir Osmanlı ordusunu yendi.

<span class="mw-page-title-main">Jesza Poszony</span> Imre Pozsonyi, eski bir Macar futbolcu ve teknik direktördür

Imre Pozsonyi, eski bir Macar futbolcu ve teknik direktördür.

The Door István Szabó tarafından yönetilen, Martina Gedeck ve Helen Mirren'in oynadığı 2012 Macar drama filmidir. Bir romancı (Gedeck) ile eksantrik hizmetçisinin (Mirren) 1970'lerin başlarında Macaristan'daki ilişkisine ilişkin aynı adlı Macar romanına dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Bölgesel Yönetimi-Macaristan ilişkileri</span>

Kürdistan Bölgesel Yönetimi-Macaristan ilişkileri, Macaristan ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki ikili ilişkilerdir. Macaristan, Kasım 2014'ten bu yana Kürdistan Bölgesi'nde başkonsolosluk aracılığıyla temsil edilirken, Kürdistan Bölgesi'nin Macaristan'da temsilciliği bulunmamaktadır. İlişkiler, birkaç üst düzey görüşme ve yakın bağlarla şekilleniyor. Kürt Cumhurbaşkanı Mesud Barzani, 2012 ve 2015 yıllarında resmi ziyaretlerle Macaristan'ı ziyaret etti. Ayrıca, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın, 2015 yılında Kürdistan Bölgesi'nin Irak'tan bağımsızlığına verdiği desteği Irak İslam Devrim Konseyi'nde endişeye yol açtı.

Yula, Müslüman ve Bizans kaynaklarına göre 9. ve 10. yüzyıllarda Macar kabile federasyonunun liderlerinden birinin ve sıralamada ikinci olanın ünvanıydı. En eski Macar kaynaklarında ünvan adı yalnızca kişisel ad olarak kaydedilir.

<span class="mw-page-title-main">Sári Fedák</span> Macar oyuncu (1879-1955)

Sári Fedák ; Macar aktris ve şarkıcı. Zamanının en tanınmış prima donnalarından biri. Amerikalı gazeteci ve kurgu dışı yazar Richard Traubner'a göre Fedák ve Sári Petráss, "tüm zamanların en çok hatırlanan iki Macar kadın operet yıldızı" olmaya devam ediyor.

<span class="mw-page-title-main">Macar folklorunda Şamanistik kalıntılar</span>

Macar şamanizmi, Macar halk masallarının, şarkılarının, dilinin, karşılaştırmalı kültürlerinin ve tarihi kaynaklarının etnografik verilerini analiz etmek ve araştırmak için tasarlanmış etnolojideki karşılaştırmalı yöntemlerle keşfedilir.

Bu Erdel prenslerinin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Anne de Foix</span> Macaristan ve Bohemya kraliçesi (1484-1506)

Anne de Foix-Candale Kral II. Vladislausun üçüncü eşi olarak Macaristan ve Bohemya kraliçesi.