İçeriğe atla

Sylvia Beach

Sylvia Beach
DoğumNancy Woodbridge Beach
14 Mart 1887(1887-03-14)
Baltimore, Maryland,  ABD
Ölüm5 Ekim 1962 (75 yaşında)
Paris,  Fransa
MeslekKitapçı
Yazar
Yayımcı

Sylvia Beach (doğum adıyla Nancy Woodbridge Beach; 14 Mart 1887; Baltimore–5 Ekim 1962; Paris), hayatının çoğunu Birinci ve İkinci Dünya Savaşı arasında önde gelen gurbetçi figürlerden biri olduğu Paris'te geçirmiş, Amerika doğumlu bir yazar, kitapçı ve yayıncıydı.[1]

James Joyce'un Ulysses (1922) kitabını yayınladığı Paris'teki kitabevi Shakespeare and Company ile tanındı. Hemingway'in ilk kitabı Üç Hikaye ve On Şiir (1923)'in basılmasını ve kopyalarının satılmasını teşvik etti.

İlk yılları

Beach, 14 Mart 1887'de Amerika Birleşik Devletleri'nin Maryland eyaletindeki Baltimore'da babasının papaz evinde Sylvester Beach ve Eleanor Thomazine Orbison'un üç kızından ikincisi olarak dünyaya geldi. Holly adında bir ablası ve Cyprian adında küçük bir kız kardeşi vardı.[2] Her ne kadar Nancy adını büyükannesi Orbison'dan alsa da, daha sonra adını Sylvia olarak değiştirmeye karar verdi. Anne tarafından büyükanne ve büyükbabası Hindistan'da misyonerdi ve Presbiteryen bir papaz olan babası, birkaç kuşak din adamının soyundan geliyordu. Kızlar küçükken aile Baltimore'da ve Bridgeton, New Jersey'de yaşıyordu. 1901'de babasının Paris'teki Amerikan Kilisesi'ne papaz yardımcısı ve Amerikan Öğrenci Merkezi'ne müdür olarak atanması üzerine aile Fransa'ya taşındı.[1]

Beach, 1902-1905 yıllarını Paris'te geçirdi ve 1906'da babasının Princeton'daki Birinci Presbiteryen Kilisesi'nin bakanı olmasıyla New Jersey'e döndü. Avrupa'ya birkaç kez dönüş yolculuğu yaptı, iki yıl İspanya'da yaşadı ve Balkan Kızılhaç Komisyonu'nda çalıştı. Büyük Savaş'ın son yıllarında çağdaş Fransız edebiyatı okumak üzere Paris'e geri döndü.[1]

Shakespeare and Company

Beach, Fransız edebiyat dergisi Bibliothèque Nationale de France’de araştırma yaparken, kitap ödünç verilen bir kütüphane ve kitapçı olan La Maison des Amis des Livres'in sahibi tombul sarı saçlı genç bir kadın olan Adrienne Monnier ile tanıştı. Monnier, köylü elbisesi ile rahibe kıyafetinin karışımına benzeyen bir giysi giyiyordu; "uzun, tam bir etek... ve beyaz bir ipek bluz üzerine bir çeşit dar kadife yelek. Gri renkteydi ve kitapçısı gibi beyaz."[3] Sylvia onu böyle tanımlamıştı. Beach bir İspanyol pelerini ve şapkası giymiş olmasına rağmen Monnier daha sonra Beach'in Amerikalı olduğunu hemen anladığını söyledi. İlk toplantıda Monnier, "Amerika'yı çok seviyorum," dedi.[3] Beach, Fransa'yı çok sevdiğini söyledi. Daha sonra sevgili oldular ve Monnier'in 1955'teki intiharına kadar[3] birlikte yaşadılar.

Beach hemen Monnier'in kitap ödünç veren kütüphanesinin bir üyesi oldu ve burada André Gide, Paul Valéry ve Jules Romains gibi yazarların okumalarına düzenli olarak katıldı. Left Bank'ın edebi hayatından ve Monnier'in yenilikçi yazımı teşvik etme çabalarından esinlenerek, Monnier'in kitapçısının Amerikalı okuyuculara çağdaş Fransız eserleri sunacak bir şubesini açmayı hayal ediyordu. Tek sermayesi, annesinin ona birikimlerinden verdiği 3.000 ABD doları olduğundan, New York'ta böyle bir girişimi göze alamadı. Ancak Paris kiraları çok daha ucuzdu ve döviz kurları da uygundu. böylece Monnier'in yardımıyla, 1919 yılında Shakespeare and Company adını verdiği İngilizce kitapçı ve ödünç veren bir kütüphane açtı. Dört yıl önce Monnier, Fransa'da kendi kitapçısını kuran ilk kadınlar arasındaydı. Beach'in kitapçısı 8 rue Dupuytren, Paris VI adresindeydi.[1]

Shakespeare and Company, kitapların yanı sıra konukseverlik ve cesaret sunduğu hevesli yazarlar da dahil olmak üzere hem Fransız hem de Amerikalı okuyucuların ilgisini hızla çekti. Fransız parasının değeri düştükçe ve elverişli döviz kuru büyük bir Amerikalı akınını çektikçe, dükkanı gelişti ve kısa sürede daha fazla alana ihtiyaç duydu. Mayıs 1921'de Shakespeare and Company, Monnier'in Maison des Amis des Livres'inin hemen karşısındaki 12 rue de l'Odéon adresine taşındı.

Plaque at 12 Rue de l'Odéon, 6th arrondissement of Paris, adresindeki Shakespeare and Company. "Ulysses 1922 yılında, Sylvia Beach tarafından burada basılmıştır." James Joyce

Temmuz 1920'de Beach, Fransız şair André Spire'nin ev sahipliği yaptığı bir akşam yemeğinde İrlandalı yazar James Joyce ile tanıştı. Kısa bir süre sonra Joyce, kütüphaneye üye oldu.[4] Joyce başyapıtı Ulysses için yazdığı taslağı yayınlamaya çalışıyor ama başarısızlıkla sonuçlanıyordu ve Beach onun hayal kırıklığını görerek bunu yayınlamayı teklif etti.[5] Shakespeare and Company, Joyce'un İngilizce konuşulan ülkelerde bir baskı çıkaramamasının bir sonucu olarak, 1922'de Ulyssesi yayımladıktan sonra hatırı sayılır bir üne kavuştu. Daha sonra Joyce başka bir yayıncıyla anlaştığında mali açıdan zor durumda kaldı. Joyce para biriktirdikten sonra Beach'i borç içinde bıraktı.[1]

Shakespeare and Company, 1930'lardaki Büyük Buhran boyunca mali zorluklar yaşadı ancak romancı Bryher dahil olmak üzere zengin arkadaşları tarafından desteklenmeye devam etti. 1936'da Beach, dükkânını kapatmak zorunda kalacağını düşündüğünde, André Gide bir grup yazarı, Friends of Shakespeare and Company adlı bir kulüpte örgütledi. Aboneler kitapçıdaki okumalara katılmak için yılda 200 frank ödüyordu. Abonelikler 200 kişilik seçilmiş bir grupla (mağazanın alabileceği maksimum sayı) sınırlı olmasına rağmen, bu iki yıl boyunca okumalara katılan Fransız ve Amerikalı ünlü yazarlar mağazanın büyük ilgisini çekti. Beach, "tüm bu ünlü yazarlarla ve aldığımız tüm basınla o kadar muhteşemdik ki iş hayatında çok başarılı olmaya başladık" diye yazdı. Violette Leduc otobiyografisi La Bâtarde'de kendisiyle tanışmasını ve mağazanın havasını anlatmıştır. Shakespeare and Company o tarihten sonra da açık kaldı ancak Paris'in Düşüşü nedeniyle 1941'in sonunda kitapçıyı kapatmak zorunda kaldı.

Beach, İkinci Dünya Savaşı sırasında Vittel'de, Tudor Wilkinson, şubat 1942'de serbest bırakılmasını sağlayana kadar altı ay boyunca gözaltında tutuldu.[6] Beach, kitaplarını 12 rue de l'Odeon adresindeki üst kattaki boş bir dairede saklıyordu. Ernest Hemingway dükkânı sembolik olarak 1944'te bizzat "özgürleştirdi", ama mağaza hiçbir zaman iş için yeniden açılmadı.

Daha sonraki yaşamı

1956'da Beach, iki savaş arası yılları anlatan ve o dönemde Paris'in kültürel yaşamını ayrıntılarıyla anlatan Shakespeare and Company'yi yazdı. Kitap, James Joyce, D. H. Lawrence, Ernest Hemingway, Ezra Pound, T. S. Eliot, Valery Larbaud, Thornton Wilder, André Gide, Leon-Paul Fargue, George Antheil, Robert McAlmon, Gertrude Stein, Stephen Vincent Benét, Aleister Crowley, Harry Crosby, Caresse Crosby, John Quinn, Berenice Abbott, Man Ray gibi yazarların kitapları kadar çok ilgi topladı.

Belirtildiği gibi "Sylvia Beach", yarısı kitapçı, yarısı ödünç verilen bir kütüphane olan 1. Shakespeare & Co.'nun (1919-1941) kurucusudur. Şimdi Sylvia Whitman tarafından işletilen kitapçının Beach'i anma köşesi

İlk sevgilisi Monnier'in 1955'teki intiharından sonra Beach'in Camilla Steinbrugge ile ilişkisi oldu.[7] Geliri hayatının son yıllarında mütevazı olmasına rağmen, Ulyssesi yayımlaması ve 1920'lerde gelecek vadeden yazarlara verdiği destek nedeniyle geniş çapta onurlandırıldı. 16 Haziran 1962'de Dublin'deki Sandycove'daki (Ulysses'in açılış sahnesinin geçtiği yer) Martello Kulesi'ni müze olarak açtı. 1962'deki ölümüne kadar Paris'te kaldı ve Princeton Mezarlığı'na gömüldü. Makaleleri Princeton Üniversitesi'nde arşivlenmektedir.[7] Amerikalı George Whitman 1951'de Paris'te farklı bir yerde (rue de la Bûcherie'de) orijinal adı Le Mistral olan, ancak 1964'te Shakespeare and Company ve merhum Sylvia Beach onuruna yeniden adlandırılan yeni bir kitapçı açtı.[8] George'nin 2011'deki ölümünden bu yana, kızı Sylvia Whitman tarafından yönetiliyor.[9]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Dwight (18 Nisan 2010). "Ex-Pat Paris as It Sizzled for One Literary Lioness". The New York Times. New York: Garner. 11 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2011. 
  2. ^ 1900 Amerika Birleşik Devletleri Federal Nüfus Sayımı
  3. ^ a b c Sylvia Beach (1991). Beach. ss. 12-13. 
  4. ^ McAuliffe. When Paris Sizzled. s. 85. 
  5. ^ McAuliffe. When Paris Sizzled. s. 103. 
  6. ^ Helen Kirkpatrick (22 Ekim 1944). "Daring Amerikalı Aktris Müttefik Uçanları Gestapo'dan 2 Kapı Uzakta Korudu". The Pittsburgh Press. Pennsylvania, Pittsburgh: Newspapers.com. s. 14. 24 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2019. 
  7. ^ a b "Sylvia Beach". andrejkoymasky.com. 4 Mayıs 2003. 20 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2023. 
  8. ^ Alix Sharkey (3 Mart 2002). "The Beats devam ediyor". Londra: The Observer dergisi. 13 Şubat 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2023. 
  9. ^ Jo Lennan (2014). Paris: Yapılacak 10 Şey #4 Shakespeare and Company Kitabevi. TIME. 14 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

1924 (MCMXXIV) salı günü başlayan bir artık yıldır.

<span class="mw-page-title-main">Auguste Comte</span> Fransız sosyolog, matematikçi ve filozof (1798-1857)

Isidore Marie Auguste François Xavier Comte, pozitivizm doktrinini formüle eden Fransız filozof, matematikçi ve yazardır. Genellikle modern anlamda ilk bilim filozofu olarak kabul edilir. Comte'un fikirleri aynı zamanda sosyolojinin gelişimi için de temel teşkil etti; nitekim bu terimi icat etti ve bu disiplini bilimlerin taçlandırılmış başarısı olarak ele aldı.

<span class="mw-page-title-main">Samuel Beckett</span> İrlandalı yazar, eleştirmen ve şair (1906–1989)

Samuel Barclay Beckett, İrlandalı yazar, oyun yazarı, eleştirmen ve şair. 20. yüzyıl deneysel edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. James Joyce'un takipçisi olduğu için "son modernistlerden", daha sonraki pek çok yazarı etkilemiş olduğu için de "ilk postmodernistlerden" biri olarak değerlendirilir. Beckett ayrıca, Martin Esslin'in "Absürt Tiyatro" olarak adlandırdığı akımın en önemli yazarı sayılmaktadır. Eserlerinin çoğunu Fransızca ya da İngilizce yazıp, diğer dile kendisi çevirmiştir. En bilinen eseri Godot'yu Beklerken'dir.

<span class="mw-page-title-main">James Joyce</span> İrlandalı yazar ve şair (1882-1941)

James Augustine Aloysius Joyce İrlandalı yazar, şair, öğretmen ve edebiyat eleştirmeni. Modernist avangart akıma katkıda bulunduğu için 20. yüzyılın en etkili ve önemli yazarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Joyce'un Ulysses (1922) adlı romanı, Homeros'un Odisseia'indeki bölümlerinin, özellikle bilinç akışı olmak üzere çeşitli edebi tarzlarda paralelleştirildiği bir dönüm noktasıdır. Diğer bilinen eserleri kısa öykü derlemesi Dublinliler (1914) ile Sanatçının Gençlik Portresi (1916) ve Finneganın Vahı (1939) romanlarıdır. Diğer yazıları arasında üç şiir kitabı, bir oyun, mektuplar ve zaman zaman gazetecilik bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ernest Hemingway</span> Amerikalı gazeteci ve yazar (1899 – 1961)

Ernest Miller Hemingway, Amerikalı romancı, kısa öykü yazarı ve gazeteciydi. Daha sonraki 20. yüzyıl yazarlarını önemli ölçüde etkileyen ekonomik ve abartısız üslubuyla tanınan yazar, maceracı yaşam tarzı, açık sözlü ve dobra imajıyla sıklıkla romantize edilir. Hemingway'in eserlerinin çoğu, yedi roman, altı kısa öykü koleksiyonu ve iki kurgu dışı eser de dahil olmak üzere 1920'lerin ortaları ile 1950'lerin ortaları arasında yayınlandı. Yazıları, Amerikan edebiyatının klasikleri haline geldi; 1954 Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü, üç romanı, dört kısa öykü koleksiyonu ve üç kurgusal olmayan eseri ölümünden sonra yayımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Comte de Lautréamont</span>

Comte de Lautréamont gerçek adı Isidore Lucien Ducasse'dır. Fransız şair.

<i>Ulysses</i> (roman)

Ulysses, İrlandalı yazar James Joyce tarafından yazılmış ve The Little Review tarafından 1918'den 1920'e kadar, daha sonra da Sylvia Beach tarafından 2 Şubat 1922'de, Joyce'un kırkıncı yaş gününde, bir roman olarak basılmış modernist romandır. Bu roman, modernist edebiyatın en önemli eserlerinden kabul edilmektedir ve "bütün modernist akımın kısa bir gösterimi" olarak anılmıştır.

Léo Malet, Fransız polisiye yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Shakespeare and Company</span>

Shakespeare and Company, Paris'te bulunan bağımsız bir kitabevidir. Kitaplar satın alınabildiği gibi ödünç de alınabilmektedir. Kitabevi daha çok İngiliz edebiyatı üzerine yoğunlaşmıştır. Kitabevi üst katında gezginler için geçici kalacak yer de sağlamaktadır. Gezginlerin bunun için kitabevinde birkaç saat çalışmaları yeterli olmaktadır. Kitabevi zamanında Ernest Hemingway, Ezra Pound, F. Scott Fitzgerald, Gertrude Stein ve James Joyce gibi birçok yazar tarafından sıklıkla ziyaret edilen bir yerdi. James Joyce'un ilk zamanlar ABD ve Birleşik Krallık'ta yasaklı olan Ulysses romanı ilk olarak bu kitabevinde basılmıştır. Before Sunset filminin açılış sahnesinde bu kitabevi görülmektedir. Ayrıca Midnight in Paris filminden bir bölümde burada çekilmiştir.

<i>Aşkın Çabası Boşuna</i>

Aşkın Çabası Boşuna İngiliz yazar William Shakespeare tarafından yazılmış bir komedi oyunudur. Bu eser yazarın ilk komedileri arasında olup 1590'lı yılların ortalarında yazılmış olduğu sanılmaktadır. İlk defa basılıp yayınlanması 1598'dedir. Bu eser ilk defa 1598'de Kraliçe I. Elizabeth huzurunda sahneye konulmuş; ikinci defa yıllarca sonra 1605'te bir büyük malikanede oynamıştır. Sonra 1839'da Covent Garden Tiyatrosunda oynanıncaya kadar tiyatro repertuvarlarına hiç girmememiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gertrude Stein</span> Amerikalı yazar (1874 – 1946)

Gertrude Stein modern edebiyatın öncülerinden Amerikalı yazar.

<i>Paris Bir Şenliktir</i> Kitap

Paris Bir Şenliktir, Amerikalı yazar Ernest Hemingway'in 1921-26 yıllarında Paris'te geçirdiği günleri anlattığı anı kitabıdır. İlk defa 1964 yılında, yazarın ölümünden dört yıl sonra, dördüncü karısı Mary Hemingway tarafından yayımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">François-René de Chateaubriand</span> Fransız yazar, politikacı ve diplomat (1768–1848)

François-René de Chateaubriand, Fransız yazar, politikacı ve diplomat. Fransız edebiyatı'nda Romantizm'in kurucusu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">André-Jacques Garnerin</span> Fransız yayıncı (1769-1823)

André-Jacques Garnerin, Fransız havacı ve çerçevesiz paraşütün mucidi olup Jacques Charles'ın öğrencisidir.

<span class="mw-page-title-main">Joseph Johnson</span>

Joseph Johnson 18. yüzyıl Londra'sında ünlü yayıncı ve kitapçı. Aralarında başta Joseph Priestley, Anna Laetitia Barbauld ve Gilbert Wakefield olmak üzere Anglikan doktrinine karşı çıkanların da bulunduğu Mary Wollstonecraft, William Godwin ve Joel Barlow gibi radikal yazarların eserlerini yayınlamasıyla tanınır. Onun yayımları önemli konularda belirtilen görüşlerin genel bir görüntüsünü ve farklı türden üsluplar içerirdi.

<span class="mw-page-title-main">André Gedalge</span> Fransız besteci (1856 – 1926)

André Gedalge, etkin ve etkili bir Fransız besteci ve öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">François Fénelon</span> Fransız piskopos (1651 – 1715)

François de Salignac de la Mothe-Fénelon, daha çok bilinen adıyla François Fénelon, Fransız Roma Katolik başpiskoposu, ilahiyatçı, klasik şair ve yazar. Bugün çoğunlukla, 1699'da yayınlanan Les Aventures de Télémaque adlı kitabının yazarı olarak anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Marcel Pagnol</span> Fransız film yönetmeni (1895-1974)

Marcel Pagnol, Fransız yazar, oyun yazarı ve yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Kayıp Nesil</span> I. Dünya Savaşı sırasında büyüyen, doğum tarihleri yaklaşık 1883 ile 1900 arasında olan nesil

Kayıp Nesil ya da Kayıp Kuşak, I. Dünya Savaşı sırasında erken yetişkinlik dönemindeki sosyal nesil topluluğudur (kohort). Bu bağlamda "kayıp", savaş sonrası erken dönemde savaştan sağ kurtulanların çoğunun "kafası karışmış, başıboş dolaşan, amaçsız" ruhuna atıfta bulunur. Terim ayrıca özellikle 1920'lerde Paris'te yaşayan bir grup Amerikalı gurbetçi yazara atıfta bulunmak için de kullanılır. Terimi ortaya çıkaran kişi Gertrude Stein iken daha sonra Ernest Hemingway tarafından 1926 tarihli The Sun Also Rises adlı romanının epigrafında "Hepiniz kayıp bir nesilsiniz." şeklinde kullanılmıştır.

Sanatçının Gençlik Portresi, İrlandalı yazar James Joyce'un 1916'da yayınlanan ilk romanıdır. Modernist tarzda yazılmış bir Künstlerroman olan kitap Joyce'un kurgusal ikinci kişiliği olan ve soyadı Yunan mitolojisinin mükemmel zanaatkarı Daedalus'u ima eden genç Stephen Dedalus'un dini ve entelektüel uyanışını anlatmaktadır. Stephen, içinde büyüdüğü Katolik ve İrlanda geleneklerini sorgular ve isyan eder. İrlanda'dan Avrupa'ya kendi kendini sürgün etmesiyle kitap sonuçlanır. Çalışma, Joyce'un Ulysses (1922) ve Finnegan Uyanması (1939) daha da eksiksiz bir şekilde geliştirdiği teknikleri kullanır.