İçeriğe atla

Suriye Ekspresi

Suriye Ekspresi, Rus medyasında Rus çıkarma gemilerinin Suriye'ye düzenlediği düzenli seferleri tanımlamak için kullanılan analojidir. Bu seferlerin amacı, Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne silah ve mühimmat tedarikiydi. Resmi verilere göre, gemiler bir tür "özel kargo" taşıyordu.[1] Çıkarma gemilerinin seçimi, üçüncü ülkelerin onları alıkoymasının ve denetime tabi tutmasının imkansız olmasına dayanmaktadır. 2015 yılından itibaren Rusya Deniz Kuvvetleri, Türkiye ve Ukrayna'dan satın aldığı dökme yük gemilerini de mal teslimi için kullanmaya başlamıştır.[2] Rosoboronexport temsilcilerinin resmi pozisyonuna göre, Suriye'ye yapılan tedarikler, Suriye'ye uygulanan hiçbir uluslararası yaptırımı ihlal etmemektedir.

Adın kökeni

Suriye Ekspresi terimi Tuğamiral Tanaka'nın Guadalcanal Muharebesi sırasında adaya düzenlediği sevkiyatı tanımlamak için kullanılan Tokyo Ekspresi analojisine dayanır. Tanka, adaya gerçekleştirilen sevkiyatı orijinal olarak askeri kargo gemileri olmayan ve muhripleri taşımak için uyarlanmamış gemiler ile gerçekleştirdi. Adadaki Japonlar, Takyo Ekspresi ile gelen yardımla Guadalcanal Muharebesinde Müttefik kuvvetlerle güç dengesini sağlamayı başarmıştı.

"Suriye Ekspresi" adının ilk kez 2012 yılında geçtiği kaydedilmiştir. Yavaş yavaş, bu isim medyada ve bloglarda yayıldı ve genel olarak silah tedarikini ifade etti. İfadedeki "ekspres", yüksek uçuş sıklığı ve kısa yolculuklarla ilişkilendirilen "yüksek hızlı tren" anlamına gelir.[3]

Runet'in (İnternetin Rusça dilindeki kısmı için kullanılan terimdir) dışında, terim pek kullanılmamıştır.

Arka planı

Suriye İç Savaşı

2011'in başında, Suriye'de yavaş yavaş bir ayaklanmaya dönüşen kitlesel ayaklanmalar patlak verdi ve bu sırada heterojen güçler merkezi hükûmete karşı birleşti. Barışçıl bir çözüme yönelik girişimler sonuç getirmedi ve 2012 yılına kadar ülkede bulunan cephanelikler ve tüm askeri üsler muhaliflerin eline geçti.

"Chariot" gemisinin alıkonulması

11 Ocak 2012, Westberg Ltd.'ye ait Saint Vincent ve Grenadinler bayrağı altındaki Chariot gemisi, Sankt-Peterburg'dan Suriye'nin Lazkiye limanına giderken Kıbrıs'ın Limasol limanında incelendi. Arabada silahların olduğu belirlendi. Avrupa Birliği'nin Suriye'ye uyguladığı silah ambargosuna rağmen, Kıbrıs makamları geminin rotasını değiştirmesi şartıyla geminin devam etmesine izin verdi. Chariot'un Türkiye'ye gitmesini bekliyorlardı. Ancak daha sonra Türk makamları, geminin Suriye'nin Tartus limanına vardığını duyurdu. Rus deniz üssünün bulunduğu ve aynı zamanda geminin konumu hakkında sinyaller yayan cihazlar ondan çıkarıldı. Bu vesileyle, ABD makamları taşınan yükün niteliğini netleştirmek için Rus makamlarına başvurdu.

Suriye Ekspresi'nin ortaya çıkışı

Chariot gemisinde yaşanan sorun Rusya'yı önlem almaya itti. Rusya, denetimin mümkün olmaması ve sevkiyatta sorun yaşanmaması için orduya bağlı olan büyük çıkarma gemilerini sevkiyat için kullanmaya başladı. Ekspres'in güzergahı Kuzey, Karadeniz ve Baltık filolarına bağlı büyük çıkarma gemilerin Novorossiysk deniz üssüne gelmesiyle başlar. Ardından burada kargoyu alarak Karadeniz'e açılırlar. Boğazları ve Ege'yi geçerek Akdeniz'e çıkan çıkarma gemileri, yüklerini, Suriye'deki Rus lojistik merkezi olan Tartus'ta boşaltırlar.[4]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2022. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2022. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2022. 
  4. ^ http://lenta.ru/news/2015/10/15/cargo/%7Ctitle=ВМФ []

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çanakkale Savaşı</span> I. Dünya Savaşında, 1915–1916 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan savaş

Çanakkale Savaşı veya Çanakkale Muharebeleri, I. Dünya Savaşı sırasında 1915-1916 yılları arasında Gelibolu Yarımadası'nda Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara muharebeleridir. İtilaf Devletleri; Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u alarak İstanbul ve Çanakkale boğazlarının kontrolünü ele geçirmek, Rusya ile güvenli bir erzak tedarik ve askeri ikmal yolu açmak, başkent İstanbul'u zapt etmek suretiyle Almanya'nın müttefiklerinden birini savaş dışı bırakarak İttifak Devletleri'ni zayıflatma amaçları ile ilk hedef olarak Çanakkale Boğazı'nı seçmişlerdir. Ancak saldırıları başarısız olmuş ve geri çekilmek zorunda kalmışlardır. Kara ve deniz savaşı sonucunda iki taraf da çok ağır kayıplar vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gemi</span> Ulaşım aracı

Gemi dünya denizlerini, okyanuslarını, nehir, göl ve diğer yeterince derin su yollarını dolaşan, mal ve yolcu taşıyan veya savunma, araştırma ve balıkçılık gibi özel görevleri yapan büyük bir deniz taşıtı’dır. Gemiler genellikle boyut, şekil, yük kapasitesi ve amaca göre teknelerden ayrılır. Yelken çağı'nda "gemi", en az üç Kabasorta arma‘lı direkleri ve tam cıvadra yelken planıyla yelkenli gemi olarak tanımlanır.

<i>Yavuz</i> (muharebe kruvazörü) Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşına girmesinde önemli rol oynayan savaş gemisi

Yavuz, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde önemli rol oynayan savaş gemisidir.

<i>Midilli</i> (kruvazör) Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşına girmesine yol açan Alman yapımı savaş gemisi

SMS Breslau veya sonraki adıyla Midilli, Alman İmparatorluğu donanması için inşa edilen Magdeburg sınıfı hafif kruvazördür. Yapımına 1910'da başlandı ve 16 Mayıs 1911'de denize indirildi. Göreve alınmasından sonra savaş kruvazörü Goeben ile birlikte, Balkan Savaşları'nın patlak vermesi nedeniyle Akdeniz Tümeni'nde görevlendirildi. Breslau ve Goeben, İstanbul'a ulaşmak için Akdeniz'deki İngiliz savaş gemilerinden kaçtıktan sonra Ağustos 1914'te Osmanlı İmparatorluğu tarafından satın alındı ve gemilerin adları Midilli ve Yavuz Sultan Selim olarak değiştirildi. İki gemi, ağırlıklı olarak Karadeniz'de, Rusların Karadeniz Filosu'na karşı hizmet etti ve diğer Osmanlı gemileri ile birlikte Ekim 1914'te Rus limanlarına baskınlar düzenledi. Bu baskınlar, Rusya'nın Osmanlı'ya savaş ilan etmesine ve Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletlerinin yanında katılmasına yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Tartus</span>

Tartus, Suriye'nin batısında yer alan şehir.

<span class="mw-page-title-main">Deutschland sınıfı ağır kruvazör</span>

Deutschland sınıfı kruvazörler Versay Antlaşması sınırlamalarına uyum içinde alman Reichsmarine tarafından yapılan ağır zırhlara sahip kruvazör formuyla üç panzerschiff ‘in serisidir. Sınıfın ismi ilk tamamlanan gemi ’’Deutschland’’ın ardından belirlenmiştir. Seriye mensup üç gemi 1931 ile 1934 yılları arasında yapılmıştır ve II. Dünya Savaşı sırasında Kriegsmarine’e hizmet etmiştir.

MV <i>Çankaya</i>

MV Çankaya; 264 groston kapasiteli, yelkenli ve motorlu, Türk bandıralı yük gemisi. 23 Şubat 1942'de, Sovyet denizaltısı Ş-213 tarafından, İstanbul Boğazı'nın 3 mil açığında top ateşiyle batırılmıştır.

Trabzon olayları, II. Meşrutiyet sonrası Ermeni Komitecilerin Trabzon ve Samsun illerinde neden oldukları olaylardır. Periyodik olarak tekrarlanmış ve ağırlıklı olarak 1917 Bolşevik İhtilali’ne kadar devam etmiştir.

Samsun Bombardımanı, Amerikan Deniz Kuvvetleri ve Yunanistan Deniz Kuvvetleri'nin 7 Haziran 1922 tarihinde Samsun'a düzenlediği saldırı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Suriye ilişkileri</span>

Rusya-Suriye ilişkileri Rusya ve Suriye arasındaki ikili ilişkiyi ifade eder. Suriye Moskova'da büyükelçiliğe, Rusya ise Şam'da bir büyükelçiliğe sahiptir. Arap ülkelerinin çoğu ile Arap Baharı kadar olduğu gibi Rusya, Suriye ile tarihsel açıdan güçlü, istikrarlı ve dostane ilişkilere sahiptir. Karadeniz Filosu için Rusya'nın tek Akdeniz deniz üssü Suriye'nin Tartus limanında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tartus Deniz Üssü</span>

Tartus Deniz Üssü, Suriye'nin Tartus kenti limanında bulunan Rusya Deniz Kuvvetleri'ne ait bir deniz üssüdür. Üs, 1971 yılında Sovyetler Birliği ile Suriye arasında imzalanan anlaşma ile kuruldu. Üs, Rusya'nın Akdeniz'deki tek üssü olup resmi olarak bir deniz tedarik ve bakım tesisi olarak sınıflandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Askerî gemi</span>

Askerî gemi, Deniz kuvvetleri ve donanma tarafından kullanılan gemi veya botlara verilen genel isimdir. Deniz savaşı için yaratılmıştır. Yapıları ve amaçlarıyla sivil gemilerden farklıdırlar. Askerî gemiler genellikle hasar kontrol sistemi ve silahlarla donatılmış şekilde seyir ederler. Bazı personel taşıma gemilerinde bu donanımlar hafiftir veya bulunmayabilir. Askerî gemiler, inşaat veya amaca göre sivil gemilerden farklıdır. Günümüzde dünya donanmalarında birçok farklı gemi var. Bu gemilerde uçak, helikopter, askerî araç ve askerî teknoloji'ler taşınabilir. Hepsinin farklı uygulamaları vardır ve bazı sınıflandırmalar belirli ülkelere özeldir. Farklı ülkeler çabalarını farklı gemi türlerine harcadılar ve bazıları neredeyse hepsine yatırım yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Kerç Boğazı Olayı</span>

Kerç Boğazı olayı, 25 Kasım 2018 tarihinde Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) sahil güvenlik gemisinin Kerç Boğazı yoluyla Karadeniz'den Azak Denizi'ne geçmeye çalışan üç Ukrayna Deniz Kuvvetleri gemisini ele geçirmesi olayıdır.

<i>Hıfzur-Rahman</i>

Hıfzu'r-Rahman, Osmanlı Donanması için 1860'ların sonlarında inşa edilen Lütf-i Celil sınıfı zırhlı korvetlerin ikincisi olan demir zırhlı savaş gemisidir. Başlangıçta Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı özerk vasal devlet olan Mısır Hidivliği tarafından sipariş edilen gemi, Osmanlı hükûmetinin Mısır'ı zorlaması ile henüz Fransa'daki Forges et Chantiers de la Gironde tersanesinde yapım aşamasındayken Osmanlı donanmasına devredildi. Taretli gemi türündeydi ve ön taretinde iki 229 mm Armstrong top, arka taretinde ise iki 178 mm Armstrong top taşıyordu.

Belleisle sınıfı, HMS Belleisle ve HMS Orion'dan oluşan, aslen Birleşik Krallık'ta Osmanlı Donanması için inşa edilen ancak 1878 yılında Kraliyet Donanması tarafından devralınan bir zırhlı gemi sınıfıdır.

<span class="mw-page-title-main">Veliki knyaz Konstantin</span>

Veliky Knyaz Konstantin, adını İmparator I. Nikolay'ın ikinci oğlu Konstantin Nikolaevich Romanov'dan alan, 93 Harbi'nde görev alan, Rus İmparatorluk Donanması'na ait torpido teknesidir. Geminin kaptanı ünlü bir Rus Donanması komutanı olan Stepan Makarov'dur.

<span class="mw-page-title-main">Rus Denizcilik ve Ticaret Şirketi</span>

Rus Denizcilik ve Ticaret Derneği (ROPiT), 1856 yılında Karadeniz bölgesinde denizcilik ticaretini geliştirmek amacıyla kurulmuş bir Rus denizcilik şirketidir. Ticari bir proje olmasına rağmen başarısı önemli devlet sübvansiyonlarına dayanıyordu: 19. ve 20. yüzyılın başında ROPiT, Karadeniz havzasındaki en büyük nakliye şirketi haline geldi. Şirketin gemileri ayrıca savaş zamanında yardımcı gemiler olarak kullanılmak üzere tasarlanmıştı. Denizcilik şirketi, Bolşevikler iktidara geldikten sonra kamulaştırıldı ve varlığı sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">2022 Yılan Adası seferi</span> 2022 Rusyanın Ukraynayı istilasında sefer

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ilk günü olan 24 Şubat 2022'de Rus Donanması, Karadeniz'de bir Ukrayna adası olan Yılan Adası'na saldırdı ve tüm garnizonu ile birlikte adayı ele geçirerek adayı askeri işgale başladı. Rus kruvazörü Moskva'nın telsizden adanın garnizonuna teslim olmalarını talep ettiği ve yanıt olarak "Rus savaş gemisi, siktir git" dendiği bir ses klibi, garnizonun ölümleriyle ilgili ilk yanlış raporlarla birlikte viral hale geldiğinde, saldırı geniş çapta duyuruldu. Daha sonra garnizonla birlikte askerleri tahliye etmeye çalışan sivil bir arama kurtarma gemisinin de ele geçirildiği ortaya çıktı. Gemi, mürettebatı ve en az bir asker daha sonra esir takasıyla serbest bırakıldı.

<span class="mw-page-title-main">Uçak gemisi uçağı</span>

Taşıyıcı tabanlı uçaklar, uçak gemilerinden operasyonlar için tasarlanmış deniz uçaklarıdır. Kısa bir mesafeden fırlatılabilmeli ve güverteden fırlatma ve toparlanmanın ani kuvvetlerine dayanacak kadar sağlam olmalıdırlar. Buna ek olarak, bu türdeki uçakların kanatları genellikle katlanabilirdir. Bu da dar alanlarda operasyonları kolaylaştırır.

<span class="mw-page-title-main">Ticaret gemisi</span> yolcu veya malzeme taşıyan kiralık sivil tekne ya da gemi

Ticaret gemisi veya ticari gemi, kargo taşıyan veya yolcu taşıyan bir deniz aracıdır. Kişisel eğlence için kullanılan gezi tekneleri ve askeri amaçlar için kullanılan donanma gemilerinden farklıdır.