İçeriğe atla

Suriye İç Savaşı'nda mülteciler

Suriye İç Savaşı'nda mülteciler, Suriye İç Savaşı'nın başladığı gün olan 15 Mart 2011 tarihinden bu yana, çatışmalar nedeniyle Suriye'ye komşu olan ülkelere sığınan binlerce insana verilen ortak isim.

Suriyeli mülteci krizinin zaman dizini

Mart 2011

Suriye krizi başladı ve o ay Lübnan'a 5 bin kişi kaçarak mülteci oldu.[1]

Mayıs 2011

İlk Suriyeli mülteci kampı Türkiye'de açıldı.[1]

Mart 2012

Lübnan'da bulunan Bekaa bölgesi, birçok Suriyeli mülteci için varış noktası oldu.[1]

Nisan 2012

Irak'ta domiz kampı açıldı.[1]

Mayıs 2012

Mısır'da kayıtlı Suriyeli mültecilerin sayısı genişledi.[1]

Temmuz 2012

Ürdün'de Zaatari kampı açıldı.[1]

Aralık 2012

Türkiye, Lübnan, Ürdün, Irak ve Mısır'da bulunan Suriyeli mülteciler için ilk Bölgesel Yardım Planı (Regional ResponsePlan) (RRP) hazırlandı.[1]

Ocak 2013

Kuveyt kentinde ilk Suriye için Uluslararası İnsani Sözleşme Konferansı (International Humanitarian Pledging Conference for Syria).[1]

Mart 2013

Suriyeli mültecilerin sayısı 1 milyon oldu.[1]

Eylül 2013

Sayı ikiye katlanarak, iki milyona çıktı.[1]

Ocak 2014

Uluslararası söz verme için ikinci konferans yine Kuveyt kentinde düzenlendi.[1]

Nisan 2014

Lübnan'daki Suriye'li mültecilerin sayısı 1 milyona erişti.[1]

Ekim 2014

Suriyeli mültecilerin durumunu görüşmek üzere Berlin'de bir konferans düzenlendi.[1]

Aralık 2014

İlk 3R Planı (Regional Refugee and Resilience Plan) kabul edildi.[1]

Mart 2015

Kuveyt kentinde üçüncü insani sözverme konferansı toplandı.[1]

Temmuz 2015

Suriyeli mültecilerin sayısı 4 milyon oldu.[1]

Kasım 2015

Dayanıklılık Geliştirme Forumu (Resilience Development Forum) yapıldı ve Ölü Deniz Dayanıklılık Ajandası kabul edildi.[1]

Aralık 2015

Yıl içinde 490.280 Suriye'li deniz yoluyla Avrupa'ya vardı.[1]

Aralık 2015

2016-2017 yılları için 3RP planı kabul edildi.[1]

Şubat 2016

Suriye ve Bölgeyi Destekleme Konferansı, Londra'da düzenlendi.[1]

Mart 2016

Küresel Yardımlaşabilme p üzerine konferans (Conference on Global Responsibility) Cenevre'de yapıldı.[1]

Mayıs 2016

Dünya İnsancıl Forumu, İstanbul'da düzenlendi.[1]

Eylül 2016

Göç ve Yerinden Olma üzerine toplantı (Summit on Migration and Displacement) New York'ta yapıldı.[1]

Aralık 2016

2017-2018 yıllarına ait 3R Planı kabul edildi.[1]

Ocak 2017

2017-2018 3RP uygulanmasına Cenevre'de başlandı.[1]

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Süleymaniye ilindeki Arbat Transit kampındaki Suriyeli mülteci çadırları. (3 Mart 2014)
Suriye'nin Halep kentinin 50 mil kuzeyinde Türkiye sınırının hemen içinde yer alan mülteci kampı. (3 Ağustos 2012)
Lübnan'daki geçici yerleşim kampında yaşayan Suriyeli mülteciler. (6 Ağustos 2012)
Ürdün'deki Suriyeli mültecilerin yerleştiği Zaatari kampı. (18 Temmuz 2013)

2011-2012 Suriye çatışmaları sırasında halk gıda, yakıt, işsizlik ve barınak sıkıntısı yaşamıştır. Çatışmaların şiddetinden kaçan Suriye halkı Türkiye, Ürdün, Lübnan ve Irak gibi komşu ülkelere sığınmıştır.[2]

Çatışmalar uzadıkça ve şiddetlendikçe, sivil insanlar 700-1000 kişilik büyük topluluklar halinde komşu ülkelere, günümüzde de devam eden bir göç dalgası başlatmıştır. Mülteci sayısı her gün artmaktadır.

Türkiye, Ürdün, Lübnan, Irak, Kürdistan Bölgesel Yönetimi ve Ermenistan dahil toplamda 4 milyonun üzerinde sivil komşu ülkelere sığınmıştır, ayrıca Suriye içinde 3 milyonun üzerinde sivil de mülteci durumuna düşmüştür.

Slovenya'da bulunan Dobova mülteci kampında çekilmiş bir video

Recep Tayyip Erdoğan, Ağustos 2013'te yaptığı açıklamada, Türkiye'nin mültecileri barındırmak için iki milyar dolardan fazla harcama yaptığını açıklamıştır. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) verilerine göre, Türkiye'de yaşayan Suriyeli mültecilerin sayısı 600.000'i geçmiş bulunmakta ve bunların 400.000'den fazlası mülteci kampları dışında yaşamaktadır.[3]

Suriye İç Savaşı'ndan kaçan mülteciler, çeşitli yollarla Avrupa ülkelerine gitmek istemektedir. Almanya'nın mültecileri kabul etmeye başlamasının ardından, bir yıl içerisinde yüz binlerce mülteci, bu yasa dışı yollardan bu ülkeye gitmiştir. Sadece 2015 ekim ayında Almanya'ya gelen mültecilerin sayısı 180 bin olarak açıklanmıştır.[4] Mültecilerin kaçak Avrupa yolculuğu, güvenlik şartlarının sağlanamaması ve korsanların daha fazla para kazanma hırsı nedeniyle zaman zaman facialarla sonuçlanmaktadır. Her hafta onlarca mülteci, bu yolculuk esnasında hayatını kaybetmektedir.[5] Diğer yandan, Avrupa kamuoyunda Suriyeli mültecilere karşı negatif tutumlar olduğu dile getirilmektedir.[6] Bu bağlamda dijital sosyal ağlar, yapılan yorumlar aracılığı ile, Suriyeli mültecilere karşı geliştirilen nefret söyleminin bir enstrümanı ve yayılma alanı haline gelmektedir.[7]

Avrupa Birliği, Avrupa'ya gelen mülteci akınlarının azaltılması karşılığında Türkiye'ye mülteciler için harcanmak üzere 3 milyar euroluk maddi yardım sağlamak konusunda anlaştı. Fakat yardım akışı sınırlı kaldı.

2016, 2017, 2018 ve 2019'da Yardımlardan Yararlanmış Olan ve Yararlanacağı Beklenen Mülteci Sayıları[8]

ÜlkeKayıtlı Suriyeli MülteciToplam Tahim Edilen Suriyeli SayısıAralık 2017'de Tahmin Edilen Kayıtlı Suriyeli SayısıDoğrudan Yararlanacak Topluluk Üyeleri SayısıAralık 2018'de Kayıtlı Suriyeli2008'de Doğrudan Yararlanacakların Sayısı
Mısır115.204400.000113.0001.200.600110.0001.502.000
Irak227.971235.000235.00078.000240.00063.000
Ürdün655.8331.266.000640.000520.000637.000520.000
Lübnan1.017.4331.500.000965.0001.000.000913.0001.000.000
Türkiye3.754.591[9]5.000.0002.750.0001.636.0002.750.0001.800.000
Toplam5.623.1797.401.0004.703.0004.434.6004.650.0004.885.000

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y 3RP - Regional Strategic Overview 2017-2018 (PDF) (İngilizce). Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği. 2016. s. 2. 15 Aralık 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2017. 
  2. ^ "944 Suriyeli Daha Türkiye'ye Geldi". TRT Haber. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2012. 
  3. ^ "AFAD: Türkiye'de mülteci sayısı 600 bini geçti". 8 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2013. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2015. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2015. 
  6. ^ Sevdalina Voynova, Snezhina Gabova, Denitza Lozanova, Svetlana Lomeva (2017). LEGAL FRAMEWORK, SOCIETAL RESPONSES AND GOOD PRACTICES TO COUNTER ONLINE HATE SPEECH AGAINST MIGRANTS AND REFUGEES (İngilizce). ss. 22, 52. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2020. 
  7. ^ Oğuz Kuş (27 Aralık 2016). Dijital Nefret Söylemini Anlamak: Suriyeli Mülteci Krizi Örnek Olayı Bağlamında BBC World Service Facebook Sayfasına Gelen Yorumların Metin Madenciliği Tekniği ile Analizi. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2016/II 97-121. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2020. 
  8. ^ 3RP - Regional Strategic Overview 2017-2018 (PDF) (İngilizce). Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği. 2016. s. 28. 15 Aralık 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2017. 
  9. ^ "turkiyedeki-suriyeli-sayisi". 21 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Lübnan İç Savaşı</span> 1975 yılında Lübnanda meydana gelen iç savaş

Lübnan İç Savaşı, 1975'ten 1990 yılına kadar Lübnan'da yaklaşık olarak 150.000 - 230.000 insanın ölümüne neden olmuştur. Yaklaşık 350.000 kişi yaralanmış bir milyondan fazla insan da ülkesini terk etmiştir. Soğuk Savaş dönemi Lübnan'ı ciddi şekilde etkiledi ve 1958'deki siyasi kriz ancak ABD'nin Beyrut'a çıkarma yapmasıyla sona ermişti. İsrail'in kurulması ve yüzbinlerce Filistinli mültecinin Lübnan'a yerleşmesi dini çatışmaları arttırdı. Silahlı FKÖ gerillalarının ülkeye girişi ciddi siyasi sorunlara sebep oldu. FKÖ'nün gelişi, Filistinli mültecilerin silahlanması farklı gruplar arasındaki sürtüşmeyi hızlandırdı. 1976'da çoğunluğu Müslüman Lübnan Cephesi ve Ulusal Komite arasında çatışmalar başladıktan kısa süre sonra Arap Ligi ve Suriye arabuluculuğa girişti, Filistinli-Lübnanlı çatışması daha çok Güney Lübnan'da yoğunlaştı. FKÖ burayı 1969 yılından beri kontrol ediyordu. Kahire Antlaşması imzalanarak bu bölgeden çekildi. İsrail, Güney Lübnan'ı işgal etti ve Suriye önce Hristiyanlar lehine iç savaşa dahil oldu ve sorun uluslararası bir boyut kazandı. Suriye ve İsrail anlaşmazlığı Lübnan üzerinden devam etti. 1980'lerde taraflar harabeye dönen Beyrut'un onarılması için çaba gösterdi.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Cumhuriyeti</span> Orta Doğuda bir ülke (1958-1971)

Birleşik Arap Cumhuriyeti 1958'den 1971'e kadar Orta Doğu'da bulunan egemen bir devletti. Başlangıçta 1958'den 1961 Suriye Darbesi'nden sonra Suriye birlikten ayrılana kadar Mısır ve Suriye arasında siyasi bir birlikti. Mısır 1971 yılına kadar resmi olarak Birleşik Arap Cumhuriyeti olarak bilinmeye devam etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mizrahi Yahudileri</span> Kuzey Afrika ve Orta Doğudaki yerli Yahudi soyundan gelen kişiler

Mizrahi Yahudileri veya İbranice -im eki kökenli Mizrahim, doğulu anlamına gelip Orta Doğu, Kuzey Afrika, Orta Asya ve Kafkasya'daki Yahudilere verilen genel addır. İsrail'de ise "Mizrahi" terimi daha çok Arap dünyasındaki ve Arap dünyasına komşu ülkelerdeki Yahudilere denir. Irak, Suriye, Lübnan, Yemen, İran, Afganistan, Buhara, Mağrib Yahudileri, Berberi, Kürt, Azerbaycan, Dağıstan, Hindistan, Pakistan Yahudileri ve Çerkes Yahudileri başlıca Mizrahi Yahudileridir.

<span class="mw-page-title-main">Suriye pasaportu</span>

Suriye pasaportu Suriye vatandaşlarına verilen bir seyahat belgesidir. Türkiye ile Suriye'nin karşılıklı anlaşması gereğince iki ülke arasındaki vize uygulaması 21 Eylül 2009 tarihi itibarıyla kaldırılmıştı fakat Suriye'de başlayan iç savaş nedeniyle vize muafiyeti 8 Ocak 2016 tarihinde Türkiye tarafından fesih edilerek tekrar vize uygulaması başlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Suriye İç Savaşı</span> Suriyede 2011den beri süren iç savaş

Suriye İç Savaşı, Suriye ordusu, Suriye hükûmeti ve Suriye'deki iç isyancılar arasında başlayan, sonrasında Irak ve Şam İslam Devleti, El Nusra ve bazı Kürt, Türkmen, Dürzi ve Süryani grupların da katıldığı, son dönemde ise Rusya, İran, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye ve İsrail gibi dış güçlerin de sınırlı ve düzenli olarak dâhil olduğu çatışmalardır. Gösteriler 15 Mart 2011'de başlamış ve Nisan 2011 tarihinde ülke çapında yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Suriye İç Savaşı'nın Lübnan'a sıçraması</span>

Suriye İç Savaşı'nın Lübnan'a sıçraması, Lübnan'da Hizbullah ile IŞİD ve El Nusra'nın başını çektiği Sünni radikal gruplar arasındaki çatışmalardır.

<span class="mw-page-title-main">UTC+03.00</span> UTCden +03.00a kadar olan bir süre için tanımlayıcı

UTC+03:00, UTC'den 3 saat ileri zaman dilimi.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Muhammed el-Cevlani</span> Örgüt lideri

Ahmed Hüseyin el-Şara veya tanınan adıyla Ebu Muhammed el-Cevlani, silahlı İslamcı grup Şam Fethi Cephesi'nin kurucusu ve lideri olan, daha sonra Şam Fethi Cephesi'ni bir araya getirdiği muhalif gruplarla genişleterek kurduğu Tahrir el-Şam örgütünün kurucusu ve lideri olan Suriyeli, İslamcı. Grubun öncülü olan el-Nusra Cephesi'nin de kurucusu ve lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Mecid İzzet el-Çorbacı</span>

Mecid İzzet el-Çorbacı, Suriyeli barış aktivistidir. 2015 yılında, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı tarafından Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü ile Suriye'deki kadın hakları savunuculuğu için ödüllendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Şatila Mülteci Kampı</span>

Şatila mülteci kampı veya Chatila mülteci kampı, en başta 1949 yılında Filistinli mülteciler için kurulmuş bir mülteci kampıdır. Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyinde bulunan kampta 9,842 kayıtlı Filistinli mülteci bulunmaktadır. Suriye İç Savaşı başladığından beri kampa Suriyeli mülteciler akın etmiştir. Günümüzde kampta yaklaşık 15.000 kişi yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kilis Öncüpınar Mülteci Kampı</span>

Kilis Öncüpınar Geçici Barınma Merkezi, Türkiye'ye sığınan Suriyeli mülteciler için kurulmuş bir mülteci kampıdır. Kilis, Öncüpınar'da Türkiye-Suriye sınırına yakın konumlandırılmıştır. 2012 yılında açılan kamp 315 bin metrekare büyüklüğünde olup Şubat 2014 yılı itibarıyla 14.000 kişiye ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Suriyeliler</span> Sığınmacı topluluğu

Türkiye'deki Suriyeliler, Türkiye'de yaşayan Suriye kökenli kişileri ifade eder. Eylül 2024 itibarıyla Türkiye'de "geçici koruma" statüsündeki Suriyeli sayısı resmi rakamlara göre yaklaşık 3 milyon 100 bin kişi olup bu durum Türkiye'yi dünyada en çok mülteciye ev sahipliği yapan ikinci ülke yapmaktadır. Uzun yıllar birinci sırada olan Türkiye, Taliban'ın Afganistan'da iktidara gelişi sonrası İran'a olan göçler sonucu ikinci sıraya gerilemiştir. Geçici koruma altındaki Suriyelilere ek olarak, oturma izni ile Türkiye'de yaşayan Suriye uyruklu sayısı yaklaşık 76 bin olup, Türk vatandaşlığı almış Suriyeli sayısı ise Ağustos 2024 itibarıyla 104 bin 144'ü çocuk olmak üzere 238 bin 768 kişidir.

Türkiye'deki Suriyeli karşıtlığı, 2011'de başlayan Suriye İç Savaşı ile Türkiye'ye gelen Suriyelilerin, mülteci kamplarında kalırken sonrasında gelen düzensiz göçlerle şehirlere yayılmasına karşı oluşan yaygın toplumsal tepkidir.

<span class="mw-page-title-main">Ayn İsa</span>

Ayn İsa, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin başkenti. Suriye’de Rakka İli’nin Tel Abyad İlçesi'nde bulunan bir kasaba ve nayihe. Sınır kasabası Tel Abyad ile bölgesel başkent Rakka arasındadır. Ayn İsa, Türkiye sınırına 36 kilometre mesafededir.

<span class="mw-page-title-main">Baalbek-Hirmil (il)</span>

Baalbek-Hirmil Lübnan'ın bir ilidir. Baalbek İlçesi ve Hirmil İlçesinden oluşan il, toplam 74 belediyeye bölünmüştür. İlin başkenti Baalbek'tir.

<span class="mw-page-title-main">Suriye demografisi</span> Suriyenin demografik özellikleri

Suriye'nin 2011 Suriye İç Savaşı öncesi tahmini nüfusu, 21.124.000 Suriyeli 1,3 milyon Iraklı mülteci ve 500.000'den fazla vatansız Filistinli dahil olmak üzere 22 ±.5 milyon daimi nüfustu. Savaş sırasında Suriyeli mültecilerin sayısı, ülke içinde yerinden edilmiş Suriyelilerin sayısı ve yaralı sayıları değişim içinde olduğundan, Suriye nüfusunun doğru bir şekilde sayılması zorlaşmaktadır. CIA World Factbook, Temmuz 2018 itibarıyla tahmini 19.454.263 kişiyi gösterdi. Savaş öncesi nüfusun, altı milyonu ülke dışında mülteci, yedi milyonu ülke içinde yerinden edilmiş, üç milyonu isyancıların elindeki topraklarda ve iki milyonu Kürt yönetimindeki Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nde yaşamaktadır.

Suriye'de İzcilik hareketi şu kurumlar tarafından yapılmaktadır

<span class="mw-page-title-main">Suriye'nin modern tarihi</span> 1918 sonrası Suriye tarihi

Suriye'nin modern tarihi, Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlıların Suriye üzerindeki kontrolünün Fransız kuvvetleri tarafından sona erdirilmesi İşgal Edilmiş Düşman Toprakları Yönetimi'nin kurulmasıyla başlar. Kısa ömürlü Suriye Arap Krallığı 1920'de ortaya çıktı, ancak kısa bir süre sonra Fransız Mandası halini aldı. Manda, kısa ömürlü özerk Halep Devleti, Şam Devleti, Nusayri Devleti ve Cebel el-Dürzi Devleti'ni kurdu. Özerklikler 1930'da Mandatör Suriye Cumhuriyeti'ne dönüştürüldü. Suriye Cumhuriyeti, Nisan 1946'da bağımsızlığını kazandı. Cumhuriyet, Arap-İsrail Savaşı'na katıldı ve 1950'ler ve 1960'lar boyunca siyasi istikrarsızlık durumunda kaldı.

Türkiye göçmen krizi

Bazen Türkiye mülteci krizi olarak da anılan Türkiye göçmen krizi, 2010'larda Türkiye'ye çok sayıda insanın geldiği bir dönemdi. Türkiye, 2014'ten 2019'a kadar her yıl herhangi bir ülke veya bölgede en fazla sayıda kayıtlı mülteci alan ülke ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne (BMMYK) göre dünyanın en büyük mülteci nüfusuna sahip ülkesidir. Çoğunluk, Haziran 2020 itibarıyla 3.591.892 olan Suriye İç Savaşı nedeniyle gelen mültecileridir. 2018'de BMMYK, Türkiye'nin tüm "kayıtlı Suriyeli mültecilerin" %63,4'üne ev sahipliği yaptığını bildirdi.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Suriye iç savaşı nedeniyle gelen mülteciler</span>

Türkiye'deki Suriye iç savaşı nedeniyle gelen mülteciler, Suriye İç Savaşı'ndan kaçan Suriyeli mültecilerdir. Türkiye Cumhuriyeti, 3,7 milyondan fazla kayıtlı mülteciye ev sahipliği yapmaktadır.