İçeriğe atla

Surat Kuşatması

Surat Kuşatması
Osmanlı-Portekiz Savaşları
4. Hint Seferi

Daha önceki Türk-Portekiz muharebelerine ait bir tasvir
TarihSonbahar, 1554
Bölge
Surat, Gucarat, Hindistan
Sebep Türk donanmasının Surat'a sığınması
Sonuç Osmanlı-Gucerat zaferi
Taraflar
Portekiz İmparatorluğuOsmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Gucerat Sultanlığı
Komutanlar ve liderler
de NoronhaOsmanlı İmparatorluğu Seydi Ali Reis
Hüseyin Ağa
Çatışan birlikler
Portekiz Hint DonanmasıOsmanlı İmparatorluğu Osmanlı Hint Donanması
Kale garnizonu
Güçler
87 parça gemi
4.000-15.000 asker ve denizci
5-6 kadırga
Çok az sayıda Türk denizci
Az sayıda kale garnizonu
Az sayıda yerel gönüllü
Kayıplar
Ağır Ağır
  • Portekiz'in asker ve denizci sayısı, sahip oldukları gemi sayısının taşıyabileceği insan kapasitesi göz önünde bukundurularak tahmin edilmiştir.

Surat Kuşatması, Surat'a sığınan Seydi Ali Reis komutasındaki Osmanlı donanmasını takip eden Portekiz donanmasının şehre saldırmasıyla meydana gelmiştir.

Öncesi

Seydi Ali Reis komutasındaki Türk donanması, Süveyş'e gitmek için 2 Temmuz 1554'te Basra'dan yelken açtı. 9 Ağustos'ta Hürmüz'de, 25 Ağustos'ta da Maskat'da Portekiz donanmasını bozdu. Umman Denizi açıklarında Fil Tufanı adlı kasırgaya kapılan donanma, 10 gün boyunca doğuya sürüklenerek Gucarat kıyılarına vardı. Donanma Daman limanındayken Melik Esed, Seydi Ali Reis'e 87 parçalık Portekiz donanmasının peşinde olduğu haberini verince Türk donanması daha güvenli olan kuzeydeki Surat'a sığındı.

Kuşatma

Surat'ta karaya çıkan Seydi Ali Reis, yerli halktan ve rejimden aldığı destekle tabyalar kurup kaleyi savunmaya başladı. Gemilerden yapılan top atışlarıyla bir sonuç alamayan Portekiz donanması, karaya asker çıkararak şehri ablukaya aldı. Yerli halktan yardım edenler olduğu kadar düşmanla iş yapanlar vardı ve kuşatma yaklaşık iki ay sürdü. Şehir çok kere düşme noktasına gelse de her defasında Seydi Ali Reis ve garnizon kumandanı Hüseyin Ağa komutasındaki müdafiler işgali püskürtmeyi başardı. Çok fazla kayıp veren Portekiz donanması, Gucerat Şahı'nın yaklaşması üzerine kuşatmayı kaldırıp deniz yoluyla geri çekildi.

Sonrası

Kuşatmanın kalkması üzerine Gucerat Şahı bölgeye gelmeyip, Ahmedabad'a gitti. Artık denize açılmanın mümkün olmadığı düşünen Seydi Ali Reis, kalan kadırgaları ve topları sattı. İstanbul'a döndüğünde suçlamalar karşısında yaşadıklarına delil olarak Gucerat hükûmetinden bir tür makbuz alan Seydi Ali Reis, az sayıdaki adamıyla beraber kara yoluyla İstanbul'a geçmek için Hindistan içlerine girdi.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Pîrî Reis</span> Türk denizci ve kartograf (1465–1553)

Pîrî Reis, Türk denizci ve kartograf. Asıl adı Muhyiddin Pîrî Bey'dir. Künyesi Ahmed ibn-i el-Hac Mehmed El Karamanî'dir. Amerika'yı gösteren Dünya haritaları ve Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik kitabıyla tanınmıştır. Ayrıca Hadikat'ül Bahriye, Bilad-ül Aminat ve Eşkalname gibi eserleride bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hadım Süleyman Paşa</span> 32. Osmanlı sadrazamı

Hadîm Süleyman Paşa, I. Süleyman saltanatı döneminde Nisan 1541-28 Kasım 1544 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı ve Serdarıdır. İki kez Mısır Valiliği yapmış ve Hindistan'a sefere çıkan ilk Osmanlı Donanması'na komuta etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Preveze Deniz Muharebesi</span> Osmanlı İmparatorluğu ve Kutsal İttifak arasında meydana gelen deniz savaşı

Preveze Deniz Muharebesi, 28 Eylül 1538 tarihinde Yunanistan'ın kuzeybatısındaki Preveze'de Osmanlı Donanması ve Papa III. Paulus'ün çabalarıyla bir araya gelen Haçlı donanması arasında gerçekleşen deniz muharebesi. Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması, Amiral Andrea Doria komutasındaki Haçlı Donanması'nı imha etti. Bu deniz muharebesi sonucunda Akdeniz'de Osmanlı Donanması'na karşı koyabilecek bir donanma kalmadı ve Türk hakimiyeti başlamış oldu.

Seydi Ali Reis; 1498-1562 tarihlerinde yaşayıp Mısır Kapudanlığı da yapmış olan Türk amirali. Coğrafya, matematik, astronomi bilgini.

Osmanlı donanması, Osmanlı Devleti'nin askerî deniz gücü. XIV. yüzyılda kuruldu. Osmanlı Devleti, 1323 yılında Karamürsel'i fethederek denize ulaştı, Kara Mürsel komutasında ilk donanma oluşturuldu ve Kocaeli'nde yapılan savaşlarda denizden destek sağlandı. 1327 yılında Karamürsel'de ilk Osmanlı tersanesi kuruldu ve böylece deniz gücünün kurumsallaşma çalışmaları başladı. Osmanlı donanmasında hiyerarşik sisteme geçildi, ilk Derya Beyi, Kara Mürsel Bey oldu. 1337 yılında Kocaeli ele geçirildi; böylece 1353 yılında gerçekleşecek olan Rumeli'ye geçişin önü açıldı. Bundan sonra donanmanın merkezi sırasıyla İzmit, Gelibolu ve son olarak da İstanbul oldu.

<span class="mw-page-title-main">Cerbe Deniz Muharebesi</span> 1560 yılında gerçekleşen deniz savaşı

Cerbe Deniz Muharebesi 1560 yılının Mayıs ayında Tunus'un Cerbe Adası açıklarında Kaptan-ı Derya Piyale Paşa kumandası altındaki Osmanlı Donanmasıyla İspanyol kuvvetlerinin başını çektiği bir Haçlı Donanması arasında yapılmış bir deniz savaşıdır. Osmanlıların büyük bir zafer kazandığı bu savaşta Haçlı gemilerinin yarısı batırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hint deniz seferleri</span>

Hint seferleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun Hint Okyanusu'nda yaptığı bir dizi seferlere verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Malta Kuşatması</span> Osmanlı İmparatorluğunun 1565te Maltayı Kuşatması

Malta Kuşatması ya da Malta Seferi, 1565 yılında Malta adasının Osmanlı İmparatorluğu kuvvetleri tarafından kuşatılması ve Hospitalier Şövalyeleri tarafından adanın savunulması sürecidir.

<span class="mw-page-title-main">Aden'in Fethi</span>

Aden'in Fethi, 1547 yılında yerel Arap şeyhlerinin eline düşen Aden'in Portekiz İmparatorluğu'nun eline geçme tehlikesine karşı, 26 Şubat 1548'de Osmanlı İmparatorluğu tarafından tekrar ele geçirilişi.

Maskat'ın Fethi, Portekiz İmparatorluğu yönetimindeki Maskat'ın, 1552'nin ağustos ayında Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirilişi.

(İkinci) Çanakkale Deniz Muharebesi, Kaptan-ı Derya Zurnazen Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması'nın 21 Haziran 1655'te Venedik Cumhuriyeti Donanması ile Çanakkale Boğazı önlerinde yaptığı deniz muharebesi, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın bir evresi.

<span class="mw-page-title-main">Hürmüz Deniz Muharebesi</span>

Hürmüz Deniz Muharebesi 9 Ağustos 1554 tarihinde Hürmüz Boğazı'nda Seydi Ali Reis komutasındaki Türk Donanması ve Fernando de Noronha komutasındaki Portekiz Donanması arasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Maskat Deniz Muharebesi</span>

Maskat Deniz Muharebesi 25 Ağustos 1554 tarihinde Umman Denizi'nde Seydi Ali Reis komutasındaki Türk Donanması ve Fernando de Noronha komutasındaki Portekiz Donanması arasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mağusa Kuşatması</span>

Mağusa Kuşatması, 1570-1573 Osmanlı-Venedik Savaşı sırasındaki en büyük iki askerî harekâttan biri olan Kıbrıs Seferi'nde bir evre. Fiilen 12 Mayıs 1571'de başlayan kuşatmanın 82. gününde kale Osmanlı ordusunca fethedildi.

<span class="mw-page-title-main">İnebahtı Kuşatması (1499)</span>

İnebahtı Kuşatması, 1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda bir evre. II. Bayezid komutasındaki Türk ordusu, Venedik-Fransa donanmalarını mağlup eden Türk donanmasının yardımıyla İnebahtı'yı fethetti.

<span class="mw-page-title-main">Modon Kuşatması (1500)</span>

Modon Kuşatması, 1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda bir evre. 20 Haziran-9 Ağustos 1500 arasında Mora'nın ucundaki bu stratejik Venedik kalesini karadan ve denizden kuşatan Osmanlı ordusu ve donanması 51 günlük kuşatmadan sonra kaleyi fethetti.

<span class="mw-page-title-main">Resmo Kuşatması</span>

Resmo Kuşatması, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Benefşe Kuşatması (1655)</span>

Benefşe Kuşatması, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Basra'nın Zaptı (1546)</span> I. Süleyman döneminde Osmanlı Devleti tarafından gerçekleştirilen askerî harekât

Basra'nın Fethi, 1546 yılında Basra'nın Portekiz İmparatorluğu'nun eline geçme tehlikesine karşı Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirilerek doğrudan Türk idaresine alınışı.

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Seferi (1552)</span>

Akdeniz Seferi, 1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı ve İtalya Savaşı'nda (1551-1559) evre.