İçeriğe atla

Sultanmecid Efendiyev

Sultanmecid Efendiyev
Azerice: Sultanməcid Əfəndiyev
Rusça: Султан Меджид Эфендиев
Azerbaycan SSC Toprak Halk Komiseri
Görev süresi
21 Mayıs 1921 - 1924
Azerbaycan SSC İşçi Köylü Teftiş Halk Komiseri
Görev süresi
1922-1924
Transkafkasya SFSC Merkez Yürütme Konseyi Başkanı
Görev süresi
28 Ocak 1932 - 12 Mayıs 1936
Azerbaycan SSC Merkez Yürütme Konseyi Başkanı
Görev süresi
15 Aralık 1931 - Haziran 1937
Yerine geldiğiGazanfer Müsabekov
Yerine gelenMir Beşir Kasımov
Kişisel bilgiler
Doğum 26 Mayıs 1887(1887-05-26)
Şamahı, Bakü Valiliği, Rus İmparatorluğu
Ölüm 21 Nisan 1938 (50 yaşında)
Bakü, Azerbaycan SSC, SSCB
Partisi Tüm-Birlik Komünist Partisi/Bolşevik
Azerbaycan Komünist Partisi
Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi
Himmet
Bitirdiği okul Kazan Devlet Üniversitesi Tıp Fakültesi
Mesleği Siyasetçi, Doktor
Dini Yok (ateist)

Sultanmecid Efendiyev ya da Sultan Mecid Efendiyev Azerice: Sultanməcid Əfəndiyev, Rusça: Султан Меджид Эфендиев d. 26 Mayıs 1887-21 Nisan 1938 ö.) Azeri devrimci, devlet adamı, Azerbaycan Komünist Partisi'nin kurucularından.

Yaşamı

Bir tüccar çocuğu olarak Şamahı'da doğan Efendiyev 1902 yılında devrimci hareketlere katıldı. 1904 yılında Himmet partisini organize edenlerden oldu. Partisi bu sayede 1905 Devrimi sırasında aktif rol aldı.

Kazan Devlet Üniversitesi'nde Tıp Fakültesi'ni bitiren Efendiyev 1915 yılında doktor oldu. Şubat Devrimi'nden sonra Bakü Konseyi'ne, RSDİP/B Komitesi'ne ve de Himmet Komitesi'ne girdi. İç savaş sırasında Astrahan'ın savunulmasında görev aldı. 1918-1931 arasında birçok mevkide görev aldı. Bunlardan bazıları Milletler Halk Komiserliği Transkafkasya Müslümanları işleri Komiseri, Rusya Komünist Partisi (Bolşevik) Merkez Komitesi Doğu Halkları Komünist Örgütleri merkez bürosu vekilleri başkanı, 1920-1921 arası Bakü Konseyi Yönetim Komitesi üyesi, Azerbaycan Komünist Partisi Olağanüstü Merkez Komitesi Komiseri, Gence Bölgesi Komiseri (Gence'deki anti-Bolşevik bir ayaklanmayı bastırmak için liderlik etti), Merkez Yönetim Komitesi Üyesi, Toprak Halk Komiseri, Azerbaycan SSC Devrimci Komitesi Halk Komiseri, Tüm Birlik Komünist Partisi/Bolşevik Merkez Komitesi üyesi, TBKP/B Transkafkasya Bölgesel Komitesi üyesi, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Bürosu üyesi, SSCB Merkez Yönetim Komitesi üyesi, Azerbaycan SSC Merkez Yönetim Komitesi Vekilleri Başkanı ve 1931'den sonra başkanı, Transkafkasya SFSC Merkez Yönetim Komitesi Başkanlığı'dır.

Ayrıca Jizn Natsiyonal'nostey'de yazılar yazmıştır.

Çöküşü ve ölümü

Büyük Temizlik sırasında birçok Bolşevik önder gibi Efendiyev'de hedef olmuştur. Bu dönemlerde tutuklandı ve Sovyet devletini yıkma amaçlı suç işlediği iddiasıyla 21 Nisan 1938 yılında Bakü'de idam edilmiştir. 1956 yılında onuru iade edilmiştir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ayna Sultanova</span>

Ayna Sultanova, Azeri devrimci. Azerbaycan'ın ilk kadın komünist devrimcilerinden biridir. 'Şark kadını' dergisinin ilk editörüdür. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde(ASSC) Yüksek Mahkeme başkanı ve Eğitim, Adalet Komisarlığı gibi yüksek görevlerde bulunmuştur.

Himmet Partisi, Himmet Sosyal-Demokrat Müslüman Teşkilatı veya kısaca Himmet, Azerbaycan'ın ve tüm İslam Dünyasının ilk sosyal demokrat nitelikteki siyasi partisi. Sol kanadı 1920 yılında Bakü'deki komünist Adalet Fırkasıyla birleşerek, Azerbaycan Komünist Partisi'ni kurdu. Himmet Gazetesi adında yayın organları vardı.

<span class="mw-page-title-main">Alihaydar Karayev</span>

Alihaydar Ağakerim oğlu Karayev eski Menşevik sonradan Bolşevik devrimci, Azerbaycan'ın sosyalist döneminde Adalet Halk Komiseri ve de Askerî ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Meyer Basin</span>

Meyer Velkoviç Basin, Yahudi kökenli devrimci, 26 Bakü Komiseri'nden biri, Kafkasya Ordusu Devrimci Askeri Komitesi Üyesi.

Gregoriy Nikolayeviç Korganov, Gürcü-Ermeni komünist, Bolşevik Parti üyesi 26 Bakü Komiseri'nden biri.

<span class="mw-page-title-main">Memmedhasan Hacınski</span> Azerbaycanlı devlet adamı

Memmedhasan Caferkulu oğlu Hacınski Azerice: Məmmədhəsən Cəfərqulu oğlu Hacınski; 1875-1931, Azerbaycanlı mimar, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde (ADC) içişleri, dışişleri ve maliye bakanlığı görevlerinde bulunmuş politikacı. Ayrıca ADC'nin son başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Teymur Guliyev</span>

Teymur Guliyev, Azeri devlet adamı. Azerbaycan SSC Halk Komiserleri Sovyeti Başkanı (1937-1946) ve Azerbaycan SSC Bakanlar Konseyi Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Samed Ağa Ağamalıoğlu</span> Azeri siyasetçi

Samed Ağa Ağamalıoğlu Sovyet devlet adamı ve sosyalist devrimci, Kafkasya'da 1905 Rus Devrimi'ne katılmıştır. Samed Hasan oğlu Aliyev gerçek ismiyle Ağamalıoğlu, Elizavetpol Guberniyası Kazah bölgesinde Kyrah Kesemen köyünde köylü bir ebeveynin çocuğu olarak dünyaya geldi. Vladikavkaz askeri okulundan mezun oldu, topoğrafya eğitimi aldı. 1887 yılında, Gence'de askeri hizmete girdi ve kısa süre sonra Marksizm okumaya başladı ve sosyalist bir devrimci olup aktif Himmet üyesi oldu. 1917 Şubat Devrimi sonrası, Gence'de Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi icra komitesi üyesi oldu. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Azerbaycan Millî Şurası'nda Müslüman Sosyalist Blok'tan milletvekili seçildi. Müsavat'ın iktidardan indirilmesinden kısa bir süre sonra, Azerbaycan SSC'nin Halk Komiseri oldu ve 1922 ile 1929 yılları arasında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin CEC Başkanı ve Başkanlarından biri olarak görev yaptı. 1922 yılında SSCB'nin Sovyetler 1. Kongresinde, SSCB CEC üyesi sonra SSCB CEC Prezidyumu üyesi seçildi. Latin alfabesinin Doğu Sovyetlere girmesine öncülük etti. Ağamalıoğlu ayrıca devrimci hareket ve Sovyetler Birliği'nin doğu bölgelerinde kültür devrimi üzerine birçok çalışmanın yazarıdır. Tanınmış Azeri oyun yazarı Mirza Fetali Ahundov'un Kemalüddövle Mektubları'nın ilk hazırlayıcısı ve yayıncısıdır. Dönemin kültürel ikonu Maksim Gorki, onu "olağanüstü adam" olarak tanımlamıştır ve yeniden düzenlenmiş alfabe üzerine çalışmalarını çok takdir etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Sultanov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Hamid Hasan oğlu Sultanov, Azeri Sovyet siyasetçi, Azerbaycan SSC İç İşleri Halk Komiseri ve sonra Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mir Beşir Kasımov</span>

Mir Beşir Kasımov, Sovyet Azeri siyasetçi, devrimci. Neriman Nerimanov'un ürettiği siyasetin takipçilerinden biri olan Kasımov Azerbaycan'da ulusal komünizm politikasının uygulayıcısı olarak da bilinir. İki kez Lenin Nişanı ödülünü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Davud Hüseynov</span> Azerbaycanlı politikacı (1894-1938)

Mirzə Davud Hüseyinov — Azerbaycan Devrim Komitesi Başkan Yardımcısı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1921 Mayıs-Aralık tarihleri arasında Dış İşleri Bakanı, 1925 yılı içinde Maliye Bakanı. Ayrıca Yüksek İktisat Şûrası Başkanlığı, Transkafkasya SFSC XKS Başkan Yardımcılığı, Transkafkasya SFSC Halk Maliye Komiserliği, Tacikistan Komünist Partisi Merkez Komite Birinci Kâtipliği (1930-1933) görevlerinde de bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Şalva Eliava</span>

Şalva Zuraboviç Eliava Megrel kökenli Gürcü Eski Bolşevik, Orta Asya ve Kafkasya'nın Sovyetleştirilmesinde önemli katkılarda bulunmuş Sovyet devlet adamı. Josef Stalin’in 1936-1938 yılları arasındaki Büyük Temizlik operasyonlarının kurbanlarından biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Polikarpe Mdivani</span> Rus Bolşevik devrimci, Sovyet siyasetçi

Polikarpe Gurgenoviç "Budu" Mdivani 1917 Rus Devrimleri ve İç Savaşa aktif olarak katılan deneyimli bir Gürcü Bolşevik siyasetçi, Sovyet hükûmet yetkilisi ve diplomattır. 1920'lerde, özellikle Kafkasya'nın Sovyetleştirilmesinde önemli bir rol oynadı ancak daha sonra 1922 Gürcistan Olayı sırasında Josef Stalin'in merkezileştirme politikası sırasında Komünist Gürcistan muhalefetine öncülük etti. 1930'larda Troçkist muhalefete desteği gerekçe gösterilerek işkence gördü ve Büyük Temizlik kapsamında idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Vlas Çubar</span>

Vılas Yakovleviç Çubar, Bolşevik devrimci, Ukrayna 1932-33 kıtlık yılları politikalarının etkili isimlerinden Sovyet politikacı.

Himmet, Azerice dilinde yayın yapan ilk gayriresmî gazete. Dönemin sosyal demokrat kuruluşu olan Himmet'in yayın organıydı.

<span class="mw-page-title-main">İshak Razzakov</span>

İshak Razzakov, Kırgız bürokrat ve politikacı.

Muhsin Necmettin oğlu İsrafilbeyov ve Muhsin Kadirli, Azeri devrimci ve hekimdi. Azerbaycan Komünist Partisi'nde faal biri olarak biliniyordu.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Oppokov</span>

Georgi İppolitoviç Oppokov - Sovyet devlet adamı ve politikacı. Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk hükûmetinde Adalet Komiseri (bakanı).

Azerbaycan'da Stalin'in baskıları - 1920'lerin sonundan 1950'lerin başına kadar Stalin'in Azerbaycan SSC'deki baskılarına verilen genel isim. Bu baskı, Azerbaycan'ın önde gelen liderleri, din adamları, aydınları ve zengin köylüleri de dahil olmak üzere tüm Azerbaycan nüfusunu etkilemiştir. Baskı, karşı-devrimci faaliyetlerden, casusluktan ve Sovyet karşıtı propagandadan şüphelenilen kişilere yönelik zulmün yanı sıra, kurşuna dizme, tutuklama, çalışma kamplarına gönderilme ve SSCB'nin diğer bölgelerine sürgünleri içeriyordu.

<span class="mw-page-title-main">Maksud Memmedov (siyasetçi)</span>

Maksud Memmed oğlu Memmedov Sovyet dönemi bir Azerbaycanlı devrimci, devlet adamı ve siyasetçiydi.