İçeriğe atla

Sultan (film, 1978)

Sultan
YönetmenKartal Tibet
YapımcıNahit Ataman
SenaristYavuz Turgul
OyuncularTürkan Şoray
Bulut Aras
Şener Şen
Adile Naşit
İhsan Yüce
İlyas Salman
Erdal Özyağcılar
Tuncer Sevi
Hikmet Gül
Tuncer Sevi
MüzikCahit Berkay
Yavuz Turgul
Görüntü yönetmeniErdoğan Engin
KurguMevlüt Koçak, İsmail Kalkan
StüdyoArzu Film
CinsiSinema filmi
TürüDram, Romantik komedi
RenkRenkli
Yapım yılı1978
Çıkış tarih(ler)i1 Aralık 1978 (1978-12-01)
Süre88 dakika
ÜlkeTürkiye
DilTürkçe
Çekim yer(ler)iRumeli Mahallesi, Sarıyer

Sultan, Kartal Tibet'in yönettiği, yapımcılığını Nahit Ataman'ın üstlendiği, senaryosunu ise Yavuz Turgul'un yazdığı 1978 yapımı dram-komedi türündeki sinema filmi. Başrollerini Türkan Şoray, Bulut Aras, Şener Şen ve Adile Naşit paylaşmaktadır. Sultan'ın özgün müziğini Cahit Berkay Yavuz Turgul ile birlikte besteledi.

Sultan, mahalle kültürünün ne olduğu, gecekondulaşmanın kentlerde nasıl var olmaya çalıştığı ve arabesk kültürü üzerine önemli filmler arasında gösterilmektedir. Filmin çekimleri İstanbul'un Sarıyer ilçesinin Rumelihisarı Mahallesinde, Boğaziçi Üniversitesi'nin Kuzey Kampüsüne yakın bir noktada gerçekleştirildi.

Konu

İstanbul'un varoşlarında geçen filmde, mahallenin genç ve yakışıklı genci ve aynı zamanda mahalle muhtarının oğlu olan Kemal (Bulut Aras) minibüsçülük yapmaktadır. Mahallede pek çok genç kız ile çıkmakta olan Kemal, bir gün Sultan'ı (Türkan Şoray) elde etmeyi planlar. Ancak çetin ceviz çıkan kız yakışıklı genci bayağı bir hırpalar. Bu esnada genç kıza gerçekten aşık olur. Diğer taraftan mahalle muhtarına gelen bazı kişiler gecekonduların bulunduğu yeri satın almış ve herkesi evlerinden atmak istemektedirler. Mahalleli ve muhtar arasında kıyasıya bir kavga başlar. Mahallede en son kalan dul kadın ve birkaç aile daha başka bir yere ev yapmak üzere göç ederken, yakışıklı delikanlı dul kadının peşinden giderek ona evlenme teklif eder.

Sultan ve dört çocuğunun oturduğu ve çekimlerin bir kısmının gerçekleştirildiği gecekondunun 2021 yılından bir görünümü, Rumelihisarı, Sarıyer, İstanbul

Oyuncular

Filmdeki karakterlerin adı dönemin dizilerini ve tek kanal döneminin TRT kültürünü yansıtır. İlyas Salman'ın canlandırdığı mahalle bekçisi olan Kolombo için, dönemin dizilerinden Komiser Columbo'dan esinlenilmiştir. Erdal Özyağcılar'ın performans sergilediği Melek'in kocası Cevat'ın "Çarli" lakabı ise 1976-1981 yılları arasında yayınlanan Amerikan yapımı Charlie'nin Melekleri dizisinden ilham almıştır.[1]

Film hakkında notlar

Sultan filminde ülkenin geçirmekte olduğu kentsel dönüşümle beraber kadınların değişimi ile bağlantılı bir yaşanmışlık görülebiliyor. Sultan filminin çekildiği dönemin kentlerinin kenarını meydana getiren öğeler dekor olarak kullanılmıştır. Sultan filmi ülke içi yaşanan göçün ortaya çıkardığı ana problemlere sahip karakterlerin şehirle rekabetini sunan filmlerden bir tanesidir. Bu filmde kadınların sinemaya gitmeleri veya jenerik görüntüde beraber bulunmaları dışında hiçbir şekilde birbirleriyle sohbet ederken görünmezler. Genellikle su alırken, ev ihtiyaçlarını karşılarken veya çocuklarıyla ilgilenirlerken sohbet ederler. Kadın karakterlerin bu özelliklerine zıt olarak ise erkek karakterler çoğunlukla eğlence ve keyif ile boş zamanlarını geçirirler.[2]

Eleştiriler

Sinema eleştirmeni Sinem Öztürk'e göre, dönem olarak Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün yapım zamanına denk gelen film, bu konuya da değinerek köprünün inşa sürecinde doğacak rant kavgasını ve zenginlerin daha zengin olurken fakirlerin ise "keşke ölseler" durumuna düşmelerini de işlemektedir.[3]

Kaynakça

  1. ^ Eda Aytekin (22 Aralık 2020). "Varoşların Yaşam Mücadelesini Sistem Eleştirisiyle Anlatan 'Sultan' Filminin Analizi Filmi Başka Gözle Seyretmenizi Sağlayacak". Onedio. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021. 
  2. ^ “Derdi Başından Aşkın Kadınlar: Sultan’dan Zerre’ye Türk Sinemasında Kenardaki Kadının Dönüşümü” Fe Dergi 8, no. 2 (2016), 149-169 https://cins.ankara.edu.tr/16_12.pdf 13 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. ^ Demet Öztürk (6 Nisan 2016). "Sultan (1978): "Bu da Benden Bebelele"". CineRitüel. 15 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yavuz Turgul</span> Türk senarist, yönetmen ve gazeteci

Yavuz Turgul, Türk sinema filmi yönetmeni, senarist ve gazetecidir.

<span class="mw-page-title-main">Şener Şen</span> Türk sinema sanatçısı

Şener Şen, Türk oyuncudur.

<i>Muhsin Bey</i>

Muhsin Bey, 1987 yapımı, Yavuz Turgul'un yazıp yönettiği filmdir. Oyuncular Şener Şen ve Uğur Yücel, sinema çevrelerine göre bu film ile oyunculuklarının zirvesine çıkmışlardır. Film yine birçok otoriteye göre Türk sinema tarihinin en başarılı filmlerindendir. Filmin yüksek çözünürlüğe sahip bir kopyasını yapmak üzere Mimar Sinan Üniversitesi çeşitli çalışmalar yapmıştır. Filmin görüntü ve sesi yenilenmiş ancak orijinalinden 20 dakika eksik olan bu kopya rağbet görmemiştir.

<i>Selvi Boylum Al Yazmalım</i> (film)

Selvi Boylum Al Yazmalım, yönetmenlik koltuğunda Atıf Yılmaz'ın oturduğu, başrollerinde Türkan Şoray, Kadir İnanır ve Ahmet Mekin'in yer aldığı, 1977 yapımı dram türündeki sinema filmi. Türk sinemasının başyapıtlarından birisi olarak kabul edilen filmin hikâyesi, Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un 1970 yılında yayımlanan Kırmızı Eşarp adlı romanından uyarlandı. Filmin özgün müziğini Cahit Berkay besteledi. Filmde köylü kızı Asya ile kamyon şoforü İlyas’ın dağlarda başlayıp, daha sonrasında kısa bir süre mutlu bir evliliğe dönüşen aşkı anlatılmaktadır.

<i>Kibar Feyzo</i> 1978 yapımı Türk komedi filmi

Kibar Feyzo, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı, Kemal Sunal, Müjde Ar, Adile Naşit, Şener Şen, İhsan Yüce, İlyas Salman ve Erdal Özyağcılar'ın rol aldığı 1978 yapımı bir Türk komedi filmidir. Türkiye'de ağalık düzenine kara mizah çerçevesinde yaklaşarak toplumcu gerçekçi bir nitelik taşıyan film, sınıfsal çatışmayı merkeze alması ve komünizm karşıtı önlemleri yermesiyle de politik bir yön taşıyan kült filmlerdendir.

<i>Korkusuz Korkak</i> Natuk Baytan filmi

Korkusuz Korkak, 1979 yapımı komedi türündeki Türk filmi. Başrolünde Kemal Sunal'ın oynadığı filmin yönetmenliğini Natuk Baytan yapmıştır

<span class="mw-page-title-main">Türkan Şoray</span> Türk sinema sanatçısı

Türkan Şoray, Türk oyuncu, devlet sanatçısı, senarist, yönetmen ve yazardır. Türk sinemasında "Sultan" lakabıyla anılan Şoray, oynadığı 222 film ile, dünyanın 'en çok film çeviren' kadın oyuncusu unvanına sahiptir. Fatma Girik, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile birlikte Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncası olarak tasvir edilir.

<i>Yüz Numaralı Adam</i> 1979 yapımı Türk filmi

Yüz Numaralı Adam, senaryo yazarlığı ve yönetmenliğini Osman F. Seden'in üstlendiği, 1978 yapımı Türk filmidir. Güldürü türündeki bu filmin başrollerini Kemal Sunal ve Oya Aydoğan paylaşmıştır.

<i>Züğürt Ağa</i> 1985 yapımı Türk filmi

Züğürt Ağa, yönetmenliğini Nesli Çölgeçen'in yaptığı 1985 yapımı Türk Dram filmi.

<i>Çöpçüler Kralı</i> 1977 yapımı Türk komedi filmi

Çöpçüler Kralı, yönetmenliğini Zeki Ökten'in üstlendiği, 1977 yapımı uzun metrajlı bir Türk komedi filmidir. Bu sinema filminin başrollerini Kemal Sunal, Şener Şen ve Ayşen Gruda paylaşmıştır.

<i>Bekçiler Kralı</i>

Bekçiler Kralı, 1979 yapımı Türk filmi. Osman F. Seden'in yönetmenliğini yaptığı filmde Kemal Sunal, Semra Türel, Reha Yurdakul rol almıştır

<i>Hayallerim, Aşkım ve Sen</i>

Hayallerim, Aşkım ve Sen, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı 1987 yapımı sinema filmidir. Bir yetimhanede büyüyen Coşkun çocukluk yıllarından beri ünlü sinema yıldızı Derya Altınay'a tutku dolu bir hayranlık duymaktadır. Küçücük yaşlarda başlayan bu düşsel hayranlık uğruna, yetimhanedeki çocukluk aşkı Rukiye'yi bile dışlayacak kadar gözü karadır. Ve Derya Altınay, bir gün okula ziyarete geldiğinde, beyaz perdeden tanıdığı ünlü yıldızı büyük bir hayranlıkla izler. Bir an unuttuğu ilk aşkı Rukiye'yi Derya Altınay evlatlık olarak alıp götürecektir. Ünlü yıldızın hayalleriyle büyüyen Coşkun'un artık tek amacı, Derya Altınay için bir senaryo yazmaktır

<i>Güllü Geliyor Güllü</i> 1973 yapımı Türk filmi

Güllü Geliyor Güllü, 1973 yılında Atıf Yılmaz'ın yönetmenliğini yaptığı Türk sinema filmidir. Filmde başrolleri Türkân Şoray ile Ediz Hun paylaşmıştır. Filmde Kemal Sunal kiralık katil rolünü canlandırmıştır. Kemal Sunal, ilk kez dışarıdan seslendirme ile rol yapmıştır.

<i>Üç Kağıtçı</i> (film) film

Üçkağıtçı; Kemal Sunal, Ülkü Özen, Turgut Özatay, Nizam Ergüden, Ali Şen ve Reha Yurdakul'un oynadığı, 1981 yapımı Türk filmidir.

<i>Erkek Güzeli Sefil Bilo</i>

Erkek Güzeli Sefil Bilo, Ertem Eğilmez'in yönettiği 1979 yapımı Türk filmidir. Senaryosunu Yavuz Turgul'un yazdığı filmin başrollerinde İlyas Salman ve Şener Şen oynamaktadır. Filmin yapımcılığını Nahit Ataman üstlenmiştir.

<i>Hazal</i> (film) film

Hazal, 1979 yapımı bir Türk filmi. Ali Özgentürk'ün ilk uzun metraj filmidir.

<i>Sisli Hatıralar</i> (film)

Sisli Hatıralar, 1972 yapımı Türk dram-duygusal filmidir. Türkan Şoray ve Tarık Akan'ın başrollerini paylaştığı filmin yönetmeni Nejat Saydam'dır. Film Kerime Nadir'in aynı adı taşıyan eserinden sinemaya uyarlanmıştır.

<i>Bizim Aile</i> (film) 1975 yapımı Türk filmi

Bizim Aile, yönetmenlik koltuğunda Ergin Orbey'in oturduğu, yapımcılığını Nahit Ataman'ın üstlendiği, senaryosunu ise Sadık Şendil'in yazdığı 1975 yapımı dram-komedi türündeki sinema filmi. Filmin oyuncu kadrosunda Münir Özkul, Adile Naşit, Tarık Akan, Şener Şen, Ayşen Gruda, Itır Esen ve Halit Akçatepe gibi isimler yer aldı.

<i>Sürtük</i> (film, 1965)

Sürtük, 1965 Türk yapımı romantik dram filmidir. Başrollerinde Türkan Şoray, Cüneyt Arkın ve Ekrem Bora yer almıştır. Filmin yönetmenliğini Ertem Eğilmez üstlenmiştir.

<i>On Kadın</i>

On Kadın, toplumun farklı kesimlerinden ve sınıflarından kadınları Türkan Şoray'ın canlandırdığı dokuz kısa filmi içeren ve yönetmenliğini Şerif Gören'ın yaptığı 1987 yılı çıkışlı sinema filmi.