İçeriğe atla

Sulaymon Inoyatov

Sulaymon Inoyatov
Doğum12 Mart 1938 (86 yaşında)
Vatandaşlık Özbekistan SSC
 Özbekistan
EğitimBuhara Devlet Pedagoji Enstitüsü
Semerkant Devlet Üniversitesi
ÖdüllerDostluk Nişanı
Kariyeri
Çalıştığı kurumlarBuhara Devlet Üniversitesi
Navoi Pedagoji Enstitüsü

Sulaymon Inoyatov (d. 12 Mart 1938; Buhara, Özbekistan SSC), Buhara Devlet Üniversitesi profesörü, tarih fenleri doktoru, Özbekistan Cumhuriyeti Turan Bilimler Akademisi akademisyeni ve Dostluk Nişanı (2002) sahibidir.[1][2] Süleyman Inoyatov, Otaulla Hoca'nın torunu ve Feyzullah Hocayev'in yeğen torunudur.[3]

Hayatı ve bilimsel etkinlikleri

Inoyatov Sulaymon Inoyatoviç, 12 Mart 1938'de Shekhan köyünde Inoyathoca Atoullayev (1890-1987) ve Supiya Inoyatova (1900-1983) ailesinde doğdu. Ailenin kökeni Buhara'daki ünlü Hocayevler ailesine dayanır.

1956-1961'de Suleyman Inoyatov, Buhara Devlet Pedagoji Enstitüsü Tarih ve Filoloji Fakültesi'nden mezun olur.1966-1969'da Alisher Navoi adındaki Semerkant Devlet Üniversitesi'nde lisansüstü eğitimini görür ve 9 Ekim 1969'da Taşkent Devlet Üniversitesi'nin Tarih Fakülte Bilim Kurulunda tezini savunur. Inayatov tezinde Sovyet basınının 1929-1934'te Özbekistan tarımında kolektifleştirme sürecindeki rolünü analiz etmiştir. Süleyman İnoyatov aynı zamanda "İşçileri enternasyonalizm ruhuyla eğitmede basının rolü" (Orta Asya cumhuriyetleri örneğinde 1961-1985 başlıklı bilimsel çalışmasını da savunmuştur.

1969-1982'de Süleyman İnoyatov, Buhara Devlet Pedagoji Enstitüsü'nde öğretmenliğin yanı sıra dekan yardımcısı ve dekanlık görevlerini yapmıştır. 1982-1984 yıllarında kıdemli araştırmacı olarak çalışırken doktora tezi üzerinde de çalışır. 1984-1989'da bölüm başkanlığı, 1989-1992'de ilmi işlerden sorumlu rektör yardımcılığı, 1992-1995'te tarih fakültesi dekanlığı gibi görevlerde bulunur. 7 Aralık 1987'de Moskova Devlet Pedagoji Üniversitesi İhtisas Bilim Konseyi'nde 1961-1985 yıllarında Orta Asya cumhuriyetlerinde faaliyet gösteren basının durumu üzerine doktora tezini savunmuştur.[4] Sulaymon Inoyatov'un yayınlanmış bilimsel makale sayısı 360 olup, bilim adamı aynı zamanda 10 monografi, 15'ten fazla ders kitabı, 300'den fazla bilimsel makale ve tezin yazarıdır.[5] Bilim adamı uzun yıllar Buhara Devlet Üniversitesi'nde çalışmıştır.[6]

10 Haziran 2023 tarihinde Buhara Devlet Üniversitesi'nde Sulaymon Inoyatov'un 85. yıldönümü etkinliği düzenlendi.[7]

Eserleri

Sulayman Inoyatov Buhara'nın eski çağlardan günümüze kadar olan tarihini anlatan "Buxoro tarixi" (Buhara Tarihi), "Karmana tarix ko‘zgusida", "Kasım Şeyh Azizon" (Tarihin aynasında Karmana), "Qosim Shayx Azizon" (Şeyh Khudoydodi Vali-Karmana'nın çocuğu), "Temur va temuriylar nazari tushgan diyor" (Timur ve Timurlular diyarı), "Amir Temur Raboti Malikda" (Amir Temur Raboti Malik'te), "Temuriy sulton-Mirzo Ulug‘bek Buxoroda" (Timuri sultanı-Mirza Ulug'bek Buhara'da) gibi kitapların yazarıdır.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Тарихчи олим Сулаймон Иноятов таваллуди кенг нишонланди". 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  2. ^ "Сулаймон Иноятов – 85 ёшда". 17 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  3. ^ Sulaymon Inoyatov. BUXOROI ShARIF XOʻJALARI: USMON XOʻJA, OTAULLA XOʻJAYeV, FAYZULLA XOʻJAYeV AJDODLARI VA AVLODLARI ShAJARASI 146-bet
  4. ^ "БУХОРО ВА БУХОРИЙЛАРНИНГ ЖАҲОНИЙ ШУҲРАТИ" (PDF). 31 Mart 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  5. ^ "Иноятов Сулаймон Иноятович". 17 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2023. 
  6. ^ "Ўтмишга назар журнали". 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  7. ^ Sulaymon Inoyatov yubileyi 19 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. // Buxoro shahar hokimligi. 2023-yil
  8. ^ "Сулаймон Иноятов – 85 ёшда". 17 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Özbekler</span> Orta Asyada yaşayan bir Türk halkı

Özbekler, Batı Türkistan'da Harezm'den Fergana'ya kadar uzanan bölgede yaşayan ve Orta Asya'daki en kalabalık Türk halkıdır. Özbeklerle ilgili tarihî kaynaklarda "Türk" ve "Sart" şeklinde adlandırıldıkları da görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan</span> Orta Asyada bir ülke

Özbekistan, resmî adıyla Özbekistan Cumhuriyeti, Orta Asya'da bir ülkedir. Yedi bağımsız Türk devletinden biridir. Kuzeyde Kazakistan, kuzeydoğuda Kırgızistan, güneydoğuda Tacikistan, güneyde Afganistan ve güneybatıda Türkmenistan ile komşudur. Lihtenştayn ile birlikte sadece denize kıyısı olmayan ülkelere sınırı bulunan iki ülkeden biridir. Seküler ve üniter bir cumhuriyet olan Özbekistan 12 il ve bir özerk cumhuriyete (Karakalpakistan) ayrılmıştır. Başkenti Taşkent'tir. Ülke tarihî önemi ve stratejik konumu nedeniyle zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Halkın %85'i Özbekçe konuşur. Rusça, yönetimde ve ülkenin farklı etnik grupları arasında ortak dil olarak kullanılmaktadır. Ayrıca Tacik ve Kazak azınlıklar bulunur. Ülkede İslam en yaygın dindir, bunu %5 ile Rus Ortodoksluğu takip eder. Müslümanların çoğu Hanefilik mezhebindendir.

<span class="mw-page-title-main">Buhara</span> Özbekistanda bir şehir

Buhara, Orta Asya'nın en eski yerleşim bölgelerinden olan ve günümüzde Özbekistan sınırları içinde bulunan tarihî şehir. Arkeolojik bulgular şehrin tarihinin en az 2500 yıl civarında olduğunu göstermiştir. Şehirde yapılan Arkeolojik kesit çalışmalarında yaklaşık 20 m kadar derinlikteki alt katmanda; kamusal binalar, askeri tahkim yapıları, çanak-çömlek ve madeni paralar gibi çeşitli arkeolojik buluntulara rastlanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkoloji</span> Türk dili, tarihi, edebiyatı ve halk bilimi araştırmalarını konu edinen bilim dalı

Türkoloji (Osmanlı Türkçesi: Türkiyat [تركيات], İngilizce: Turcology, Fransızca: Turcologie) veya Türklük bilimi; Türk halklarının filolojisi, antropolojisi, edebiyatı ve tarihi başta olmak üzere genel bir somut ve somut olmayan kültürel miraslarını sistematik bir şekilde derleyen, araştıran ve inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ekmeleddin İhsanoğlu</span> Türk akademisyen, politikacı ve diplomat

Ekmeleddin Mehmet İhsanoğlu, Türk bilim insanı, kimya ve bilim tarihi profesörü, akademisyen, diplomat, devlet adamı, yazar. 2004 ve 2014 yılları arasında Birleşmiş Milletler'den sonra ikinci büyük uluslararası örgüt olan İslam İşbirliği Teşkilatı’nın genel sekreterliğini sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Semerkant</span> Özbekistan şehri

Semerkant, Özbekistan'ın 12 ilinden biri olan Semerkant ilinin yönetim merkezi olan şehir. Zerefşan Nehri vadisinde, başkent Taşkent'in 275 km güneybatısında yer alır. Nüfus açısından Özbekistan'ın en büyük ikinci şehri, tarihi ve sosyo-kültürel açıdan en önemli şehridir. 2500 sene öncesine dayanan tarihiyle dünyanın en eski şehirleri arasında yer alan Semerkant, İpek Yolu'nun önemli bir kavşağında yer almasından dolayı tarih boyunca siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan önemli bir yerleşim yeri oldu.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi</span>

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Üniversitesine bağlı tıp fakültesi ve araştırma hastanesi. 7 Temmuz 1945'te kurulan fakülte, Ankara'daki ilk, İstanbul Tıp Fakültesinden sonra Türkiye'de kurulmuş ikinci tıp fakültesidir.

<span class="mw-page-title-main">Buhara Emirliği</span>

Buhara Emirliği, Aştarhan hanedanı'nın son hanı olan Ebül Gazi zamanında, Muhammed Rahim Han yönetimindeki Moğol kökenli Mangıtlar tarafından kurulan Özbek devleti. Moğol kökenli ancak Cengiz Han soyundan olmayan Mangitler 1747'de Buhara'yı işgal ederek 1753'te Emirliğini ilan etmişti. Dönemin Orta Asya'nın töresine göre Cengiz Han soyundan gelmeyen Han olamadığı için 1756'de "Amīr al-Mu'minīn" unvanını kullanmıştı. Ve 1785 yılında Aştarhan hanedanının Buhara Hanlığını yok etmişti.

Kuular Arakçaa Tıva Arat Cumhuriyetinin Uluğhem kojuun idaresine bağlı Çaa-Höl beldesinin Kaşpal köyünde doğmuştur. Tıva Türklerinden bilim insanı, ilk Tıva Türk'ü profesörü, filolog, yazar. Tuva Devlet Üniversitesi'nin Tıva dili ve edebiyatı bölümünün kurucusu ve ilk bölüm başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Millî Güvenlik Servisi (Özbekistan)</span>

Millî Güvenlik Servisi Özbekistan devletinin ulusal istihbarat kuruluşudur. Sovyetler Birliği'nin çökmesinin ardından KGB'nin halefi olarak oluşturulmuş ve paramiliter polis ve özel kuvvetler de dahil olmak üzere, aynı sorumlulukta ve işlevsel birimlerin benzer bir dizisini oluşturmuştur. Onun kontrolü altına olduğu zaman SNB, 2005 yılına kadar İçişleri Bakanlığı'nın bir rakibi olmuştur.

Alaettin Aksoy, Türk ressam.

<span class="mw-page-title-main">Celil Kiyekbayev</span>

Celil Giniyatoviç Kiyekbayev, Sovyet Başkurt bilim insanı, Türkolog, filolog, Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki bilim ve yükseköğrenim organizatörü, profesör, yazar. Sovyet Yazarlar Birliği üyesi olan Kiyekbayev, Başkurt dilbiliminin ve Ural-Altay dilleri konusunda eğitim veren Başkurt Okulu'nun kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">İspanya-Özbekistan ilişkileri</span>

İspanya-Özbekistan ilişkileri, İspanya ve Özbekistan Cumhuriyeti arasındaki uluslararası ilişkilerdir. Özbekistan'ın Madrid'de bir büyükelçiliği, Barselona'da da bir fahri konsolosluğu vardır. İspanya'nın Moskova büyükelçiliği, Özbekistan için de akredite edilmiştir. Özbek Büyükelçisi Rakhmatulla Nurimbetov, iki ülke arasındaki ilişkilerin özellikle tarım, turizm ve bilimsel konularda "kullanılmayan büyük bir potansiyele" sahip olduğunu açıkladı. Bu yüzden İspanyol iş adamlarını ülkeye "yatırım yapmaya ve katkıda bulunmaya" davet etti.

Ercan Sağlam, Türk heykeltıraş ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Buhara Devlet Üniversitesi Pedagoji Enstitüsü</span>

Buhara Devlet Üniversitesi Pedagoji Enstitüsü, Özbekistan Cumhurbaşkanı'nın 27 Şubat 2020 tarihindeki 4623 sayılı "Pedagojik eğitim alanını daha da geliştirmeye yönelik tedbirler hakkında" kararının ardından Üniversiteler temelinde beş yeni enstitüler kurulmuş oldu. Bunlar arasında Buhara Devlet Üniversitesi bünyesinde Buhara Devlet Pedagoji Enstitüsü kurulmuş ve 29 Haziran 2021 tarihinde Özbekistan Cumhuriyeti Yüksek Eğitim Bakanı'nın talimatıyla Mirzohid Daminov Pedagoji Enstitüsü'nün Direktörü olarak atanmıştır. Enstitüde eğitim süreci 2021/2022 akademik yılından itibaren başlamıştır.

Buhara Devlet Üniversitesi, adını Fayzulla Khodjaev'den alan Buhara Devlet Üniversitesi, Özbekistan'ın Buhara kentinde bilimsel ve pedagojik personel yetiştiren bir yüksek öğretim kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Timur Kocaoğlu</span> dilbilimci, tarihçi ve siyaset bilimcisi

Timur Kocaoğlu, Özbek asıllı Türk tarihçisi, dilbilim ve siyaset bilimi uzmanı. Columbia Üniversitesi'nde doktora tezini savunan ilk Özbek bilim adamı. 1947 yılında İstanbul'da Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti liderlerinden biri olan Osman Kocaoğlu ailesinde doğdu. 1971 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. 1977'de Columbia Üniversitesi'nde Sanat, Orta Doğu Dilleri ve Kültürleri (MELAC) Bölümü'nde okudu, ardından 1979'da Columbia Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Bölümü'nde siyaset bilimi alanında iki yüksek lisans tezi savundu. 1982'de Columbia Üniversitesi'nde görev yapan ünlü profesör Edward Allworth'un bilimsel rehberliğinde National Identity in Soviet Central Asian Prose Fiction of the Post-Stalin Period: 1953— 1982 adlı tezini savundu. Timur Kocaoğlu bu tezi savunduktan sonra uzun yıllar Özgür Avrupa Radyosu'nda çalıştı.

<span class="mw-page-title-main">Emrullah İnayetov</span>

Emrullah İnayetov, Özbek akademisyen, siyasetçi. Mevcut Özbekistan sağlık bakanıdır. 2020-2022 yıllarında sağlık bakanı birinci yardımcısı Temmuz-Kasım 2020 döneminde Özbekistan Cumhurbaşkanlığı Gençlik, Bilim, Eğitim, Sağlık, Kültür ve Spor Danışman Yardımcısı ve Türk Üniversitesi fahri profesörü olmuştu.

Buhara'nın Bombalanması, ressam Vyacheslav Okhunov tarafından 1987 yılında yapılmış bir triptiktir. Tablo ilk kez 2 Eylül 1988'de Londra'daki Ağa Han Vakfı'na ait "Zamon" galerisinde sergilenir. Bu eser Buhara'nın 1 Eylül 1920'de Türkistan Cephesi komutanı Frunze tarafından 1 Eylül 1920 tarihinde bombardıman edilerek Sovyetler ordusu tarafından işgal edilmesine ithaf edilmiştir. Eleştirmenler, resmin duygusal olarak Arkady Plastov'un "Uçan Nazi" ve Pablo Picasso'nun "Guernica" tablosundan daha iyi olduğunu söylemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ubaydullahoca Kasimhoca oğlu</span>

Ubaydullahoca Kasimhoca oğlu ünlü tüccar, eski Buhara şehrinda yaşamış bir milyoner, Kasım Şeyh soyundan gelen ve Özbekistan SSC'nin ilk liderlerinden biri olan Feyzullah Hocayev'in babası, SSCB'nin ilk lideri olan Osman Kocaoğlu'nun amcası. Ubaydullahoca Kasımhoca oğlu, esas olarak Karakul deri ticareti yoluyla büyük bir servet sahibi olmuştur. Milyoner ayrıca pamuk ve mücevher ticareti yapmış ve Moskova'da ayrı bir özel ticaret mahkemesi kurmuştur.