İçeriğe atla

Subeshi kültürü

Subeshi kültürü (MÖ 1100-100, Bölüm: 苏贝希文化), aynı zamanda Subeishi veya Subeixi kültürü, Tarım Havzası'nın doğu ucundaki Turfan, Sincan bölgesinden bir Demir Çağı kültürüdür.[1] Subeshi kültürü daha sonraki dönem Tarım Mumyalarının bir kısmına katkıda bulunur. Çin tarihi kaynaklarından bilinen Cheshi devleti (車師, Chü-shih, Jushi Krallığı) ile ilişkili olabilir.[1][2] Kültür birbiriyle yakından ilişkili üç mezarlığı içerir:

  • Subeshi mezarlığı
  • Shengjindian mezarlığı,[1]
  • Yanghai mezarlığı.[3]

Eserler

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c Zhang, Kai (4 Şubat 2021). "The Spread and Integration of Painted pottery Art along the Silk Road" (PDF). Region - Educational Research and Reviews. 3 (1): 18. doi:10.32629/RERR.V3I1.242. 7 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. In the late Neolithic period and the early Bronze age, pottery, ornamentation and bronze culture with the characteristics of West Asia and Central Asia were introduced into Xinjiang, including Qijia culture (2500-1500 BC), Siba culture (about 2000-1600 BC), Chawuhugoukou culture (around 800-100 BC), Turpan Subeixi culture (1100 bc-100 BC) and other cultures. 
  2. ^ Beck, Ulrike; Wagner, Mayke; Li, Xiao; Durkin-Meisterernst, Desmond; Tarasov, Pavel E. (20 Ekim 2014). "The invention of trousers and its likely affiliation with horseback riding and mobility: A case study of late 2nd millennium BC finds from Turfan in eastern Central Asia". Quaternary International. 348: 225-226. doi:10.1016/j.quaint.2014.04.056. ISSN 1040-6182. The Yanghai graveyard is assigned to the Subeixi (Subeshi) culture (e.g. Jiang et al., 2006, 2009), conventionally dated to the first millennium BC (Chen, 2002; Han, 2007; Xinjiang, 2011). The culture is associated with the Cheshi (Chü-shih) state known from Chinese historical sources (Sinor, 1990). 
  3. ^ Jiang, Hongen; Li, Cheng-Sen; Cao, Hongyong; Shading, Palidanmu; Cheng, Ye-Ming (July 2021). "Wood Utilization During the Late Bronze to Early Iron Age in the Turpan Basin of Xinjiang, China, With Special Emphasis on Betula (Betulaceae)". SAGE Open (İngilizce). 11 (3): 215824402110469. doi:10.1177/21582440211046950. ISSN 2158-2440. 27 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. 
  4. ^ Xin, Xiaoyu (2015). "Research on Prehistoric Hats in Xinjiang (2000 BC-200 BC)" (PDF). Asian Social Science. 16 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. 
  5. ^ Beaujard, Philippe (2010). "From Three Possible Iron-Age World-Systems to a Single Afro-Eurasian World-System". Journal of World History. 21 (1): 9, note 20. ISSN 1045-6007. 1 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. 
  6. ^ Wertmann, Patrick; Yibulayinmu, Maria; Wagner, Mayke; Taylor, Chris; Müller, Samira; Xu, Dongliang; Elkina, Irina; Leipe, Christian; Deng, Yonghong; Tarasov, Pavel E. (1 Eylül 2023). "The earliest directly dated saddle for horse-riding from a mid-1st millennium BCE female burial in Northwest China". Archaeological Research in Asia. 35: 100451. doi:10.1016/j.ara.2023.100451. ISSN 2352-2267. 26 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. 
  7. ^ "Scale Armor Subeixi or Scythian". The Metropolitan Museum of Art (İngilizce). 6 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ Shao, Hui-qiu. "Research on the Subeixi Culture in Xinjiang" (PDF). 边疆考古研究. 1 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. 
  9. ^ Xin, Xiaoyu (2015). "Research on Prehistoric Hats in Xinjiang (2000 BC-200 BC)" (PDF). Asian Social Science. 16 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. 
  10. ^ Jiang, H. (2009). "Evidence for early viticulture in China: Proof of a grapevine (Vitis vinifera L., Vitaceae) in the Yanghai tombs, Xinjiang". Journal of Archaeological Science. 36: 1458–1465. doi:10.1016/j.jas.2009.02.010. 1 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. A stem was discovered in the Yanghai Tombs, Turpan District in Xinjiang, China. Anatomical features showed it to be of grape (Vitis vinifera L.). Radiocarbon dating indicates it to be nearly 2300 years old, which would suggest that there was grape cultivation at least from that time. To date, this is the earliest physical evidence of V. vinifera cultivation in China.(...) By the studying of the ancient grapevine, we have gained new insight into the viticulture in China. Based on the physical evidence, we have been able to confirm one of the conclusions drawn by Yang (2003), namely that the cultivated grape (V. vinifera) was introduced into Xinjiang around 300 BC. On the other hand, we would also argue that the earliest grape cultivation in China was not in the western and southern part of the Tarim Basin, but in the Turpan Basin, based on the evidence to date. 
  11. ^ Li, Xiao; Wagner, Mayke; Wu, Xiaohong; Tarasov, Pavel; Zhang, Yongbin; Schmidt, Arno; Goslar, Tomasz; Gresky, Julia (21 Mart 2013). "Archaeological and palaeopathological study on the third/second century BC grave from Turfan, China: Individual health history and regional implications". Quaternary International. 290-291: 335–343. doi:10.1016/j.quaint.2012.05.010. ISSN 1040-6182. 2 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. Ten radiocarbon dates on the prosthesis, human bones and wood pieces from the same grave suggest the most probable age of the burial is about 300–200 BC (68% confidence interval), thus introducing the oldest functional leg prosthesis known to date. 
  12. ^ a b He, Zhang (2019). "Knotted Carpets from the Taklamakan: A Medium of Ideological and Aesthetic Exchange on the Silk Road, 700 BCE-700 CE" (PDF). The Silk Road. 17. 6 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. Dated to as early as 700 BCE (Jia et al. 2009), the Yanghai carpet pieces are approximately three centuries older than the Pazyryk carpets (Rudenko 1970), making them the earliest knotted carpets found anywhere in the world. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Üzüm</span> meyve, cins için Q191019 kullanın, türler için Q30046 kullanın

Üzüm, yaprak döken odunsu asmaların vitis cinsinden çiçekli bitki meyvesinin adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Flüt</span> üflemeli çalgı

Flüt nefesli grubundaki müzik aletlerindendir. Kamışlı nefesli çalgıların aksine flüt sesini bir açıklık boyunca hava akışından çıkaran bir aerofon veya kamışsız nefesli çalgıdır. Hornbostel – Sachs alet sınıflandırmasına göre oluklar kenardan üflemeli aerofonlar olarak sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Uygurlar</span> Doğu Türkistanda yaşayan Türk soylu halk ve bu halktan olan kimse

Uygurlar veya Uygur Türkleri, Orta ile Doğu Asya'dan kaynaklanan ve kültürel olarak bu bölgelerle bağlı bir Türk azınlık etnik grubudur. Uygurlar Çin'in resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlıktan biridir. Çin'in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi, Uygurların memleketi olarak tanınır. Bununla birlikte, Çin Hükûmeti, Uygurları yalnızca çok kültürlü bir ulusa ait olan bölgesel bir azınlık olarak tanır ve Uygurların yerli bir halk olduğu yönündeki kavramı reddetmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Pantolon</span> belden başlayan ve paçaları ayak bileklerine inen giysi

Pantolon, belden başlayan ve paçaları ayak bileklerine inen giysi.

<span class="mw-page-title-main">Piçan İlçesi</span> Çinin Sincan Uygur Özerk Bölgesinin batısında, Turfan İline bağlı bir İlçe

Piçan İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin batısında, Turfan İli'ne bağlı bir İlçedir.

<span class="mw-page-title-main">Kağılık İlçesi</span>

Kağılık İlçesi,, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında, Kaşgar İli'inde bir İlçedir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Türkistan</span> Orta Asyada tarihî bir bölge

Doğu Türkistan veya Uyguristan, bağlam ve kullanıma bağlı olarak birden çok anlamı olan bir terimdir. Doğu Türkistan, Orta Asya'nın orta bölümünde yer alan Büyük Türkistan'ın doğu kesimidir. "Doğu Türkistan" kavramının coğrafî kapsamı, farklı zamanlarda ve farklı belgelerde hep farklılık göstermiştir; kimi kaynaklara göre Tarım Havzası bölgesini – yani günümüz Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin güney ve batı kesimlerini – kimi kaynaklara göre Xinjiang'ın tümünü kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Turfan Havzası</span>

Turfan Havzası, Çin'in Doğu Sincan Bölgesi'nde bir çökelti havzadır.

<span class="mw-page-title-main">Kurgan hipotezi</span>

Kurgan hipotezi (teorisi) erken Hint-Avrupa kökenlerinin, Karadeniz-Hazar stepleri'nde bulunan arkeolojik "Kurgan kültürüne" dayandığını öne süren teorilerden biridir. Kurgan Türkçe "korugan" sözcüğünden türetilmiş höyük mezar anlamına gelen bir terimdir.

Wiman Joseon eski Kore tarihinin Gojoseon döneminin bir parçasıydı. Wiman'ın Gojoseon Kralı Jun'dan tahtı ele geçirmesiyle başladı ve Wiman'ın torunu olan Kral Ugeo'nun ölümüyle sona erdi. Arkeolojik veriler dışında, Kore tarihinin bu dönemindeki ana kaynak Sima Qian'ın Shiji'sinin 115. bölümünden geliyor. Wiman aslen Han Hanedanlığı altında Yan Krallığından bir Çin askeri lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Tarım Mumyaları</span>

Tarım mumyaları, günümüzde Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yer alan Tarım Havzası'nda keşfedilmiş ve yaşları 3800 ile 2000 yıl arasında değişen bir dizi mumyadır. Mumyalar, özellikle en yaşlı olanları, Tarım Havzası'nda Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Tohar dillerinin varlığı ile yakından ilişkilendirilmekle birlikte, Tohar dilerinin tarihteki ilk yazılı kaynağı ile mumyalar arasında yüzyılların yer alması, bu kanıtların tamamiylen kesin olarak değerlendirilememesine yol açmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Turfan Karızı</span>

Çin'in Sincan Özer Bölgesi'ndeki Turfan Depresyonu'nda bulunan Turfan'daki Turpan su sistemi ya da Turfan su sistemi Turfan halkı tarafından uyarlanan dikey bir tünel sistemidir. Yerel Uygur dilinde karız kelimesi "kuyu" anlamına gelmektedir. Turfan, karız su sistemini ve diğer tarihî eserleri sergilemeye adanmış Turfan Su Müzesi'ne de ev sahipliği yapmaktadır.

<i>Vitis vinifera</i>

Yaygın üzüm asması olan Vitis vinifera Akdeniz bölgesi, Orta Avrupa ve güneybatı Asya'da Fas ve Portekiz'den kuzey Almanya'ya ve doğudan kuzey İran'a kadar uzanan bir Vitis türüdür. Şu anda 5.000 ile 10.000 arasında Vitis vinifera üzüm çeşidi vardır ancak sadece birkaçının şarap ve sofralık üzüm üretimi için ticari önemi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Jan Myrdal</span> İsveçli sanatçı

Jan Myrdal İsveçli yazar, film yapımcısı, kültür elçisi ve aktivist.

<span class="mw-page-title-main">Sincan Uygur Özerk Bölgesi tarihi</span>

Sincan tarihsel olarak farklı tarihsel isimlere sahip iki ana coğrafi, tarihsel ve etnik olarak farklı bölgeden oluşuyordu: Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki Çungarya; ve günümüzde çoğunlukla Uygurların yaşadığı Tanrı Dağları'nın güneyindeki Tarım Havzası. Her iki bölge de Dungan Ayaklanması'ndan (1862-1877) sonra Çin Çing hanedanı tarafından yeniden ele geçirildiğinde, 1884'te "yeni sınır" anlamına gelen Sincan olarak yeniden adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Jiahu</span>

Jiahu, Çin'in Henan eyaletinde bulunan bir Neolitik yerleşim yeriydi. Antik Çin'in merkezi ovasında, Sarı Nehir yakınında, kuzeyde Ni Nehri'nin taşkın yatakları ile güneyde Sha Nehri arasında, Wuyang kentinin 22 km kuzeyinde yer almaktadır. Çoğu arkeolog, yerin Peiligang kültürünün en eski örneklerinden biri olarak görümektedir. MÖ 7000 civarında yerleşen yer, daha sonra sular altında kaldı ve MÖ 5700 civarında terk edildi. Yerleşim bir hendekle çevriliydi ve 55.000 m²'lik nispeten geniş bir alanı kaplıyordu. Bir zamanlar, en az 250 kişiye ve belki de 800 kadar kişiye ev sahipliği yapan "karmaşık, oldukça organize bir Çin Neolitik toplumu" olarak adlandırılmaktadır. Jiahu arkeolojik alanının önemli keşifleri arasında kaplumbağa kabuklarına ve kemiklerine oyulmuş, muhtemelen ön yazının erken bir örneği olan Jiahu yazıları, dünyanın en eski çalınabilir müzik aletleri arasında olduğuna inanılan turnaların kanat kemiklerinden oyulmuş otuz üç Jiahu flütü ile pirinç, bal ve alıç yapraklarından mayalanan şarabın kanıtları bulunmaktadır.

Jiahu yazıları, Çin'in Henan eyaletinde Peiligang kültürü alanı olan Jiahu'da bulunan bir ön yazıdır. Yazılar MÖ 6000 yılına dayanmakta olup orijinal buluntuları yapan arkeologlar, yazıların çok daha sonraki fal yazıtlarında kullanılan bazı karakterlere benzer olduğuna inanıyorlardı, ancak çoğu, işaretlerin sistematik yazıları temsil ettiğinden şüphe duymaktadır. Antiquity dergisindeki 2003 tarihli bir rapor, yazıları "yazının kendisi olarak değil, sonunda tam teşekküllü bir yazı sistemine yol açan uzun bir işaret kullanımı döneminin özellikleri olarak" yorumladı. Fal yazıtları senaryosunda bilinen en eski yazı, MÖ 1250 veya MÖ 1200'lerde geç Shang Hanedanı kralı Wu Ding'in saltanatına kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yangshao kültürü</span>

Yangshao kültürü, Çin'in Sarı Nehir boyunca MÖ 5000'den 3000'e kadar var olan bir Neolitik kültürdü. Kültür esas olarak Henan, Şansi ve Şensi eyaletlerinde gelişmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Xiao (flüt)</span>

Xiao, Çin dikey uç üflemeli flütüdür. Genellikle bambudan yapılır. Bazen "delik" anlamına gelen dòngxiāo olarak da adlandırılır. Xiāo'nun eski bir adı shùzhúdí olup eski zamanlardaki xiāo adı, yandan üflemeli bambu flütü olan diziyi de içermekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Ordos kültürü</span>

Ordos kültürü Ordos Havzası merkezli bir bölgeyi işgal eden maddi bir kültürdü. Bronz ve Erken Demir Çağı'nda, MÖ 6. yüzyıldan 2. yüzyıla kadar. Ordos kültürü, İskit sanatının önemli buluntularıyla bilinir ve Saka gibi Hint - Avrupa Avrasya göçebelerinin en doğudaki uzantısını temsil edebilir veya Paleo-Sibiryalılar veya Yenisiyalılarla ilişkilendirilebilir. Çin ve Han hanedanları döneminde bölge, çağdaş Çin devletlerinin kontrolü altına girdi.