İçeriğe atla

Styracosaurus

Styracosaurus
Yaşadığı dönem aralığı: 75-75,5 myö
Kampaniyen-Maastrihtiyen 
PreЄ
J
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Klad:Dinosauria
Takım:Ornithischia
Familya:Ceratopsidae
Oymak:Centrosaurini
Cins:Styracosaurus
Lambe, 1913
Tip tür
Styracosaurus albertensis
Lambe, 1913

Styracosaurus (dikenli kertenkele veya benekli kertenkele) 76-73 milyon yıl önce, Campanian döneminde bugünkü Kuzey Amerika-Monata’da ve Kanada-Alberta’da ( tarih öncesi Laramidia adası) yaşayan büyük ceratopsidler grubuna dahil otçul dinozor. Zırh giymiş bir şövalyeyi andıran günümüz Alberta’sında (Kanada) yer alan ovalarda önemli bir konuma sahipti. Aynı kemik yataklarında, gergedan boyundaki bu otçullardan çok sayıda bireyin tanımlanmış olması, sürüler halinde dolaştıklarına işaret ediyor. Styracosaurusların fırfır ve boynuzları seksüel seçilim ve dolayısıyla evrimsel anlamda önemli bir özellikti.[1] Yetişkin bir styracosaurus 1,7 ton ağırlığa ve 5-6 metre uzunluğa sahipti. En büyük ceratopsidlerden olan triceratopstan daha küçük bir ceratopsid dinozordu. 1913 yılında Lambe tarafından Styracosaurus albertensis olarak adlandırıldı. temel besinleri eğrelti otu, çikas(cycad) ve palmiyelerdi. gagası ve kesici dişleriyle sert bitki kısımlarını yiyebiliyordu.[2]

Kaynakça

  1. ^ Editors of Western Australian Museum, Editors of Western Australian Museum. "Styracosaurus". Western Australian Museum. Western Australian Museum. 8 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2020. 
  2. ^ Strauss, Bob. "10 Facts About Styracosaurus". ThoughtCo. ThoughtCo. 30 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dinozor</span> Mezozoik Çağa (kuşlar dahil) hâkim olan sauropsid omurgalılar kladı

Dinozor (Dinosauria), ilk olarak Mezozoyik zamanda ortaya çıkan ve yaşayan tek üyeleri kuşlar olan arkozor sürüngen grubu. Dinozor adı, Richard Owen tarafından Grekçe "korkunç" anlamına gelen deinos ve "kertenkele" anlamına gelen sauros sözcüklerinin birleştirilmesinden oluşur. Dinozorlar, 243 ile 233 milyon yıl önce Geç Triyas döneminde ortaya çıkmış ve 66 milyon yıl önce kuşlar dışındaki tüm türlerinin soyu tükenmiştir. Dinozorlar, sıcakkanlı ve soğukkanlı arası özellikler gösteren mezoterm canlılardı. Mezozoyik'te oldukça başarılı biçimde tüm kıtalara yayılan dinozorlar çok farklı nişleri doldurdu. Yapılan araştırmalarda şimdiye kadar yaklaşık olarak 1.000 kadar kuş olmayan dinozor türünün yaşadığı belgelendi. Bugün dinozorların evrimsel olarak devamı olan kuşların 11.000 kadar türü vardır ki bu, yaşayan memelilerin tür sayısının (~6000) yaklaşık iki katıdır. Dinozorların nasıl yaşadığı, ne kadar çeşitlendiği ve ekosistemdeki yerleri kadar kuş olmayan dinozorların nasıl yok olduğu da bilim camiasını uzun zamandır meşgul etmektedir. Kuş olmayan dinozorları yeryüzünden silen yok oluşun aşamalı mı, yoksa yerbilimsel olarak katastrofik (ani) mi olduğu tartışmalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Jura (dönem)</span> Mezozoyik Zamanın ikinci dönemi

Jura veya Jura dönemi, Mezozoyik Zaman'ın Triyas'tan sonra gelen, yani ikinci dönemidir. 200 milyon yıl öncesi ve 145 milyon yıl öncesi arasındadır. Jura, adını o döneme ait kireçtaşı tabakalarının ilk belirlendiği Avrupa Alplerindeki Jura Dağları'ndan almıştır. Jura döneminin başlangıcında, süper kıta Pangea iki kara kütlesine bölünmeye başlamıştı: kuzeyde Lavrasya ve güneyde Gondvana. Bu, daha fazla kıyı şeridi yarattı ve karasal iklimi kurudan nemliye kaydırdı; Triyas'ın kurak çöllerinin çoğunun yerini yemyeşil yağmur ormanları aldı.

<span class="mw-page-title-main">Alberta</span> Kanadada eyalet

Alberta, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki eyaleti. 1 Eylül 2005'te, Kanada Konfederasyonu'na katılmasının 100. yılını kutlamıştır.

<i>Allosaurus</i> teropod dinozor cinsi

Allosaurus, Geç Jura döneminde yaşamış Carnosauria kladından bir teropod dinozor cinsi. Yaşadığı dönemde Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bilinen en büyük etobur dinozorlarından biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Drumheller</span> Kanadanın Alberta eyaletinde kasaba

Drumheller, Alberta, Kanada'da bir kasaba ve eski şehirdir. Calgary'nin yaklaşık 110 km doğusunda, Red Deer River'in kıyısında bulunur ve 7932 kişi nüfusa sahiptir (2006). Çevresini kuşatan Red Deer River Valley'deki dinozor fosillerinin keşfiyle ünlüdür. İskeletleri keşfeden 1884 yılında Joseph Burr Tyrrell olup, Drumheller'de bulunan Royal Tyrrell Museum of Palaeontology adını ondan alır.

<i>Stegosaurus</i> Jura döneminde yaşamış kuş kalçalı dinozor

Stegosaurus, Stegosauridae familyasından Geç Jura döneminde Kuzey Amerika ve Avrupa'da yaşamış, bir kuş kalçalı dinozordur. Sırt levhaları ve kuyruk dikenleriyle ünlüdür.

<i>Protoceratops</i>

Protoceratops, 83 ila 70 milyon yıl önce bugünkü Moğolistan dolaylarında yaşamış bir Ceratopsian dinozor cinsi.

<i>Achelousaurus</i>

Achelousaurus, Achelousaurus'un Geç Kretase devrinde, Kuzey Amerika’da yaşadığı sanılmaktadır. Papağan benzeri gagası, burnu ile gözlerinin üzerinde kemikli çıkıntılar ve uzun yakasının sonunda iki boynuzu olan, dörtayaklı bir otoburdur. 6 metrelik uzunluğuyla, orta boyda bir ceratopsian dinozordur.

<span class="mw-page-title-main">Dinozorların evrimi</span>

Dinozorlar, 232-234 milyon yıl önce orta Triyas devrinin son zamanı olan Ladinyan döneminde arkozorlardan evrildiler. Dinozorlar iyi araştırılmış bir grup olup kafatası alnının üst kemiğinin mevcut olmaması, ön kol ile omuz eklemi arasındaki uzun kol kemiği olan humerus üzerinde deltopektoral aralık çıkıntısının eksikliği gibi birçok özellikler incelenerek tanımlanırlar.

<i>Deinosuchus</i> nesli tükenmiş dev timsah

Deinosuchus, bir alligator cinsidir. 73-80 milyon yıl önce, geç Kretase devrinde yaşamıştı. Öğünü dinozorlar, balıklar ve diğer sürüngenlerden oluşmaktaydı.7-10 metre uzunluğunda, yaklaşık 8 ton ağırlığındaki bir tarih öncesi timsahtı. 1954 yılında D. riograndenis türü Colbert&Bird tarafından belirlendi ve isimlendirildi. son yıllarda bilim insanları, deinosuchusların büyüme izlerini fosillerdeki pul yapılarından çıkarabildiler ve dinozorların aksine dev boyutlarına uzun sürede ulaştıklarını saptadılar, bu yavaş metabolizma hızı yok oluşlardaki yiyecek kıtlığına dayanmalarının da bir açıklaması olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Diabloceratop</span>

Diabloceratoplar, Ceratopsia grubundan otçul bir dinozor cinsidir. Kampaniyen devrinde Utah ve çevresinde yaşadıkları düşünülmektedir.

<i>Gorgosaurus</i>

Gorgosaurus Geç Kretase döneminde Kuzey Amerika'nın batısında yaşamış teropod dinozor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Ceratopsia</span> kuş kalçalı dinozor kladı

Ceratopsia veya Ceratopia, Kretase döneminde şimdiki Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da yaşamış, otçul bir kuş kalçalı dinozor grubudur. Bilinen en eski ceratopsian olan Yinlong downsi, 161,2 ile 155,7 milyon yıl önce yaşamıştır. Son ceratopsian türü olan Triceratops prorsus'un ise, 66 milyon yıl önce meydana gelen Kretase-Tersiyer yok oluşunda soyu tükendi.

<span class="mw-page-title-main">Teropod</span> genel olarak etçil dinozorları içeren bir alt takım veya klad

Teropod veya Theropoda, kertenkele kalçalı dinozorlar (Saurischia) takımına bağlı, boş kemikleri ve üç parmaklı uzuvları ile karakterize edilen bir dinozor kladı. Karga boyutundaki Microraptor cinsi ile devasa Tyrannosaurus rex gibi boyutsal açıdan çeşitliliğe sahiptirler. Modern kuşlar da Theropoda kladına bağlıdır.

<i>Megalosaurus</i> teropod dinozor cinsi

Megalosaurus Güney İngiltere'de, Orta Jura döneminde yaşamış dev etçil teropod dinozorların soyu tükenmiş bir cinsidir. İlk bulunan ve betimlenen dinozordur. William Buckland isimli İngiliz doğa bilimci tarafından 1824'te adlandırıldı. Ayrıca 1676 yılında Robert Plot isimli bir kimya profesörü bir kemik numunesi bulmuştu ve bu kemikleri dinozor kavramı bilinmediğinden Roma döneminden kalma bir savaş filinin bir kemiği yahut Yeni Ahit'te de yer bulan dev canlılara ait bir testis olarak düşündü. Bu ifade Richard Brookes'un 1763 basımı doğa tarihi kitabından yer aldı.

<i>Saurischia</i> iki ana dinozor grubundan biri

Saurischia, kuşları (Aves) ve kuşlarla kuş kalçalı dinozorlara göre daha yakın akraba olan tüm dinozorları barındıran iki ana dinozor grubundan biridir.

<i>Pachyrhinosaurus</i>

Pachyrhinosaurus, Kuzey Amerika'nın kuzeybatı kesiminde Geç Kretase döneminde yaşamış, boynuzlu ceratopsia grubundan bir kuş kalçalı dinozor cinsi.

<i>Centrosaurus</i> sürüngen cinsi

Centrosaurus, Geç Kretase döneminde Batı Kuzey Amerika'da yaşamış Ceratopsidae ailesine mensup dinozor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Ceratopsidae</span> kuş kalçalı dinozor familyası

Ceratopsidae, Triceratops, Centrosaurus ve Styracosaurus gibi kuş kalçalı dinozorları içeren bir ceratopsian dinozor familyasıdır. Bilinen tüm türler, Geç Kretase'de yaşamış dört ayaklı otoburlardı. Çin'de yaşamış Sinoceratops dışındaki tüm türler, Geç Kretase'de Laramidia ada kıtasını oluşturan batı Kuzey Amerika'da yaşamıştır. Ceratopsidler, gagalar, çenenin arkasında sıralanan kesme dişleri, gösterişli burun boynuzları ile boyunda geriye ve yukarı uzanan kalkansı yapılar ile ayırt edilir. Familya, Chasmosaurinae ve Centrosaurinae olmak üzere iki alt familyaya ayrılmıştır. Chasmosaurineler genellikle uzun, üçgen kalkanlar ve iyi gelişmiş alın boynuzları ile nitelenir. Centrosaurinelerin iyi gelişmiş burun boynuzları veya burun çıkıntıları, daha kısa ve daha dikdörtgen biçimli kalkanları ve onun üstünde yer alan ayrıntılı dikenleri vardı.

<i>Chasmosaurus</i> kuş kalçalı dinozor cinsi

Chasmosaurus, Kuzey Amerika'nın Üst Kretase Dönemi'ne ait bir seratopsid dinozor cinsidir. Adı, fırfırındaki büyük açıklıklara (fenestra) atıfta bulunarak 'açılan kertenkele' anlamına gelir. 4,3–4,8 metre (14.1–15,7 ft) uzunluğa ve 1,5–2 ton ağırlığa sahip Chasmosaurus, ortalama büyüklükte bir seratopsiddi. Tüm seratopsiyenler gibi, tamamen otçuldu. Başlangıçta Protorosaurus olarak adlandırılacaktı, ancak bu isim daha önce başka bir hayvan için kullanılmıştı. Chasmosaurus'un tüm örnekleri, Kanada, Alberta'daki Dinozor Eyalet Parkı'nın Dinozor Parkı Oluşumu'ndan toplanmıştır. Atıfta bulunulan, C. russelli örnekleri formasyonun alt yataklarından, C. belli ise orta ve üst yataklardan gelmektedir.