İçeriğe atla

Struthiomimus

Struthiomimus
Yaşadığı dönem aralığı: 77-66 myö
Kampaniyen-Senozoyik 
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Klad:Dinosauria
Klad:Saurischia
Klad:Theropoda
Klad:Ornithomimosauria
Familya:Ornithomimidae
Cins:Struthiomimus
Osborn, 1916
Tür: S. altus
İkili adlandırma
Struthiomimus altus
Osborn, 1916

Struthiomimus (anlamı: "Devekuşu taklitçisi", Antik Yunanca kökenli olan ve "devekuşu" anlamına gelen στρούθειος / stroutheios ve "mimik" veya "taklitçi" anlamına gelen μῖμος / mimos sözcüklerinden oluşur), Geç Kretase döneminde Kuzey Amerika'da yaşamış ornithomimid ailesinden bir dinozor cinsi. Ornithomimidler, dişsiz bir gagaya sahip, uzun bacaklı ve iki ayaklı canlılardı, özetle devekuşu benzeri dinozorlardı. Tip türü, Struthiomimus altus , Dinozor Eyalet Parkı'nda bulunan yaygın küçük dinozorlardan biridir; ilgili fosil alanında sayılarının fazlalığı bu hayvanların saf etoburlardan ziyade otobur veya hepçil olduklarını düşündürür.[1]

Keşif

1914'te bulunan S. altus iskeletinin dökümü (örnek AMNH 5339)

,

1901'de Lawrence Lambe daha sonra holotip CMN 930 olarak tanımlanacak bazı tam olmayan kalıntılar buldu ve onları Ornithomimus altus olarak adlandırıp onları daha önce 1890'da Othniel Charles Marsh tarafından tarif edilen kalıntılarla aynı cinse yerleştirdi. Bu dinozorun tür adı, "yüce" veya "asil" anlamına gelen Latince altus sözcüğüdür. Bununla birlikte, 1914'te, Alberta'daki Kızıl Geyik Irmağı sahasında Barnum Brown tarafından neredeyse tam bir iskelet (AMNH 5339) keşfedildi ve bu, O. altus'un Henry Fairfield Osborn tarafından yeni bir alt cins olan Struthiomimus'un tip cinsi olarak tanımlanmasına neden oldu. 1917.[2] Dale Russell, 1972'de Struthiomimus'u tam bir cins yaptı ve aynı zamanda diğer birkaç numuneyi de ona atfetti: AMNH 5375, AMNH 5385, AMNH 5421, CMN 8897, CMN 8902 ve ROM 1790, tüm kısmi iskeletler.[3] 1916'da Osborn ayrıca Ornithomimus tenuis (Marsh, 1890) Struthiomimus tenuis olarak yeniden adlandırdı.[2] Bu durum bugün bir nomen dubium olarak kabul edilmektedir. 2016 yılında, ROM 1790 adlı fosil numune yeni bir cins ve türün holotipi haline getirildi (Rativates evadens).[4]

Bir Struthiomimus sedens örneği olabilecek BHI 1266 kodlu numunenin dökümü

Sonraki yıllarda William Arthur Parks, Struthiomimus'un diğer dört türünü adlandırdı: Struthiomimus brevetertius Parks 1926,[5] Struthiomimus samueli Parks 1928,[6] Struthiomimus currellii Parks 1933 ve Struthiomimus ingens Parks 1933.[7] Bunlar bugün ya Dromiceiomimus'a ya da Ornithomimus'a ait olarak görülmektedir.

A, C ve E'de RTMP 1990.026.0001 numunelerinden orijinal kafatası ve B, D ve F'de restore edilmiş olan kafatasları

1997'de Donald Glut, Struthiomimus lonzeensis adından bahsetmiştir.[8] Bu muhtemelen bir lapsus calami yani Ornithomimus lonzeensis için bir hataydı (Dollo 1903) Kuhn 1965. Struthiomimus altus, Geç Kampaniyen yaşlı (Judith çağı) Oldman Formasyonu'ndan gelir.[9]

Olası bir ikinci Struthiomimus türü, erken Maastrihtiyen (Edmontoniyen yaşlı) Horseshoe Kanyon Formasyonu'ndan bilinmektedir. Dinozor faunasının hızlı bir dönüşüm gösterdiği düşünüldüğünde, onlara yeni bir ad verilmemiş olmasına rağmen daha genç Struthiomimus örneklerinin S. altus'tan ayrı bir türü temsil etmesi olası görünmektedir.[9][10]

Alt Lance Formasyonundan ek Struthiomimus numuneleri ve eşlenikleri (boyutça Gallimimus'a benzer olanlar) Ornithomimus'takilere benzer olarak daha düz ve daha uzun el pençelerine sahip olma eğilimindedir. Nispeten eksiksiz bir Lance Formasyonu örneği olan BHI 1266 numunesi, orijinal olarak Ornithomimus sedens'e (1892'de Marsh tarafından adlandırılan[11] ) atfedilmiştir ve daha sonra Struthiomimus sedens olarak sınıflandırılmıştır.[12] Van der Reest ve arkadaşlarının 2015 tarihli bir makalesinde BHI 1266'yı Ornithomimus sp. olarak listelenirken,[13] aynı yıl başka bir makalede ise Struthiomimus sp. olarak düşünülmüştür. Her iki cinsin yeniden değerlendirilmesi beklenmektedir.[9]

Fiziksel Özellikler

S. altus'un yaşam restorasyonu

S. altus'un vücut uzunluğunun yaklaşık 4,3 metre olduğu ve yüksekliğinin kalça hizasında 1,4 m kadar olduğu tahmin edilmektedir. Bunun yanında ağırlığının ise yaklaşık 150 kg geldiği düşünülmektedir.[14] S. sedens''in boyunun ise yaklaşık 5,8 m uzunlukta, kalçadan yüksekliğininse 1,95 m kadar geldiği tahmin edilmiştir ve vücut ağırlığı da hemen 420 kg ile onu Kuzey Amerika'nın en büyük ornitomimmid türü yapmaktadır.[15] Struthiomimus, ornithomimidlere özgü bir fizik ve iskelet yapısına sahiptir ve bu noktada vücut orantısı ve anatomik ayrıntılarla Ornithomimus ve Gallimimus gibi yakından ilişkili cinslerden farklılaşmaktadır.[16]

S. altus ve S. sedens arasında boyut karşılaştırması

Diğer ornithomimidlerde olduğu gibi, uzun boyunlarında küçük ince kafaları vardı (kalçalarının önünden itibaren vücut uzunluğunun yaklaşık %40'ını oluşturmaktadır.).[17] Gözleri büyüktü ve çeneleri dişsizdi. Onların vertebra sütunları, on boyun omuru, on üç sırt omuru, altı kalça omuru ve yaklaşık otuz beş kuyruk omurundan oluşuyordu.[18] Kuyrukları nispeten sertti ve muhtemelen denge için kullanılıyordu.[2] Struthiomimus, narin kol ve ellere sahiptir. Kol kemikleri hareketsizdir ve ilk parmağıyla diğer parmakları arasında sınırlı şekilde karşıtlık vardır.[19] Diğer ornithomimidlerde olduğu gibi, ancak teropodlar arasında alışılmadık bir şekilde, üç parmak kabaca aynı uzunluktaydı ve pençeler sadece hafifçe kavisliydi; Henry Fairfield Osborn , 1917'de bir S. altus iskeletini betimleyerek, onların kol yapısını bir tembel hayvanınkiyle karşılaştırdı.[2] Bunların kanat tüylerini desteklemek için yapılan evrimsel uyarlamalar olduğu düşünülmektedir.[20] Struthiomimus, yakın akrabalarından yalnızca anatomisinin ince yönlerinde farklıydı. Üst gaganın kenarı, düz gaga kenarları olan Ornithomimus'un aksine , Struthiomimus'ta içbükeydir.[10] Struthiomimus, diğer ornithomimidlere göre humerus kemiğine oranla daha uzun ellere sahipti.[17] Ön ayakları Ornithomimus'unkilerden daha sağlamdı.[10]

Sınıflandırma

Struthiomimus; Anserimimus, Archaeornithomimus, Dromiceiomimus, Gallimimus, Ornithomimus ve Sinornithomimus'u da içeren bir grup olan Ornithomimidae ailesinin bir üyesidir.

Struthiomimus'un fosil kalıntıları yanlışlıkla Ornithomimus'a atandığında, Struthiomimus'un ait olduğu daha büyük grup olan Ornithomimosauria da yıllar içinde birçok değişikliğe uğramıştır. Örneğin, O.C. Marsh başlangıçta Struthiomimus'u, teropodlarla yakından ilişkili olmayan büyük bir dinozor klanı olan Ornithopoda'ya dahil etmiştir.[21] Beş yıl sonra Marsh, Struthiomimus'u Ceratosauria'da sınıflandırdı.[22][23] 1891'de Baur, bu cinsi Iguanodontia içine yerleştirdi.[24] 1993 gibi geç bir tarihte, Struthiomimus, Oviraptorosauria'ya atfedilmiştir.[25] Bununla birlikte, 1990'larda, Struthiomimus'u Coelurosauria içine yerleştiren çok sayıda çalışma vardı.[26][27][28][29]

Ornithomimidler ve diğer teropodlar arasındaki farkı tanıyarak Rinchen Barsbold, 1976'da ornithomimidleri kendi alt takımlarına (Ornithomimosauria) koymuştur.[30] Ornithomimidae ve Ornithomimosauria'nın seçim bölgesi farklı yazarlara göre değişiyordu. Örneğin Paul Sereno, Ornithomimidae'yi 1998'de tüm ornithomimosaurları dahil etmek için kullandı, ancak daha sonra Ornithomimosauria içinde daha özel bir tanıma (gelişmiş ornithomimosaurlar) geçildi,[31] bu yüzyılın başında diğer yazarlar tarafından bir sınıflandırma şeması benimsenmiştir.

Xu ve arkadaşlarının 2011'deki analizini takip eden kladogram:[32]

Ornithomimidae

Archaeornithomimus

unnamed

Sinornithomimus

unnamed

Anserimimus

Gallimimus

unnamed

Qiupalong

unnamed

Struthiomimus

Ornithomimus

Paleobiyoloji

Bruce Rothschild ve diğer paleontologlar tarafından 2001 yılında yürütülen bir çalışmada, Struthiomimus'a atfedilmiş bulunan elli ayak kemiği, stres kırığı belirtileri açısından incelenmiştir, ancak hiçbir veri bulunamamıştır.[33]

Struthiomimus, başından beri yatay bir duruşa sahip olduğu düşünülen ilk teropodlardan biriydi. 1916'da Osborn, hayvanın kasıtlı olarak yükseltilmiş bir kuyrukla tasvir edilmesine izin verdi.[2] Bu yeni görünüm, dinozorun adının atıfta bulunduğu devekuşu gibi modern uçamayan kuşları çok fazla andıran bir resim yarattı, ancak bu resim çok daha sonra tüm teropodlar için kabul edilecekti.

Beslenme

Yeniden yapılandırılmış kafatası, Belçika Kraliyet Doğa Bilimleri Enstitüsü, Brüksel

Struthiomimus'un beslenme alışkanlıkları hakkında çok fazla tartışma yapılmıştır. Düz kenarlı gagası nedeniyle, Struthiomimus bir omnivor olduğu düşünülebilir. Bazı teoriler, onun bir kıyı sakini olabileceğini ve süzerek beslenen bir canlı olabileceğini öne sürmektedir.[18] Bazı paleontologlar, etçil olma olasılığının daha yüksek olduğunu, çünkü farklı bir etçil teropod grubu içinde sınıflandırıldığını belirtti.[3][34] Bu teori hiçbir zaman göz ardı edilmedi, ancak dinozoru tanımlayan ve adlandıran Osborn, muhtemelen ağaçlardan, çalılardan ve diğer bitkilerden tomurcukları ve sürgünleri yediğini,[16] ön ayaklarını dalları kavramak için kullandığını ve uzun boynunun da açık bir şekilde özel öğeleri seçebilecek durumda olduğunu belirtmiştir. Bu otçul diyet, ellerinin sıra dışı yapısı ile daha da desteklenir. İkinci ve üçüncü parmaklar eşit uzunluktadır, bağımsız olarak işlev göremeyen bu parmaklar muhtemelen tek bir birim olarak deri ile birbirine bağlıydı. Omuz kuşağının yapısı, kolun yüksek bir şekilde kaldırılmasına izin vermemektedir ve düşük bir erişim için ayarlanmıştır.

Struthiomimus'un eli, kavrama ve eğilme konusunda tamamen esneyememektedir. Bu durum, dinozorun elinin, dalları veya eğrelti otu yapraklarını omuz hizasına getirmek için bir "kanca" veya "kelepçe" olarak kullanıldığını gösterir.[19] Ancak, bu uyarlamalar bunun yerine kanat tüyü desteği için kullanılmış olabilir.[20]

Hız

Struthiomimus'un bacakları (arka uzuvları) uzun, güçlü ve bir devekuşu gibi hızlı koşmaya çok uygun görünmektedir. Struthiomimus'un varsayılan hızı, aslında, Gorgosaurus, Daspletosaurus, Dromaeosaurus gibi yırtıcılara karşı ana savunma hareketidir (Sıkıştırıldıklarında arka ayaklarındaki pençelerle saldırabilme olasılıkları da olmasına rağmen). Struthiomimus'un 50 ve 80 kilometre/saat (31 ve 50 mph) arasındaki hızlarda koşabildiği tahmin ediliyor.[35]

Dağılım ve yaş

S. altus'un fosil kalıntıları, Geç Kretase döneminin Kampaniyen evresinde 78 ila 77 milyon yıl öncesine tarihlenen Oldman Formasyonu'ndan kesin olarak bilinmektedir.[9] S. altus'tan daha uzun, daha ince ellere sahip olarak ayrışan daha genç bir tür (henüz adlandırılmamış), 69 ila 67.5 milyon yıl önce oluşmuş olan Horseshoe Kanyon Formasyonu ve aşağı Lance Formasyonu'nda bulunan birkaç örnekten bilinmektedir. (Erken Maastrihtiyen ).[9]

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Barrett (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347-358. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x. 
  2. ^ a b c d e Osborn (1917). "Skeletal adaptations of Ornitholestes, Struthiomimus, Tyrannosaurus" (PDF). Bulletin of the American Museum of Natural History. 35: 733-771. 20 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. Osborn, Henry Fairfield (1917). "Skeletal adaptations of Ornitholestes, Struthiomimus, Tyrannosaurus" 20 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF). Bulletin of the American Museum of Natural History. 35: 733–771. Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "HFO17" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  3. ^ a b Russell D (1972). "Ostrich dinosaurs from the Late Cretaceous of Western Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 9 (4): 375-402. doi:10.1139/e72-031. Russell D (1972). "Ostrich dinosaurs from the Late Cretaceous of Western Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 9 (4): 375–402. Bibcode:1972CaJES...9..375R 30 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. doi:10.1139/e72-031.
  4. ^ McFeeters (2016). "A new ornithomimid theropod from the Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada". Journal of Vertebrate Paleontology. 36 (6): e1221415. doi:10.1080/02724634.2016.1221415. 
  5. ^ Parks (1926). "Struthiomimus brevetertius - A new species of dinosaur from the Edmonton Formation of Alberta". Transactions of the Royal Society of Canada. Series 3. 20 (4): 65-70. 
  6. ^ Parks (1928). "Struthiomimus samueli, a new species of Ornithomimidae from the Belly River Formation of Alberta". University of Toronto Studies, Geology Series. 26: 1-24. 
  7. ^ Parks (1933). "New species of dinosaurs and turtles from the Upper Cretaceous formations of Alberta". University of Toronto Studies, Geological Series. 34: 1-33. 
  8. ^ Glut, D., 1997, Dinosaurs - The Encyclopedia. McFarland Press, Jefferson, NC. 1076 pp
  9. ^ a b c d e Claessens (2015). "A redescription of Ornithomimus velox Marsh, 1890 (Dinosauria, Theropoda)". Journal of Vertebrate Paleontology. 36: e1034593. doi:10.1080/02724634.2015.1034593. 
  10. ^ a b c Longrich (2008). "A new, large ornithomimid from the Cretaceous Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada: Implications for the study of dissociated dinosaur remains". Palaeontology. 51 (4): 983-997. doi:10.1111/j.1475-4983.2008.00791.x. Longrich, N (2008). "A new, large ornithomimid from the Cretaceous Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada: Implications for the study of dissociated dinosaur remains". Palaeontology. 51 (4): 983–997. doi:10.1111/j.1475-4983.2008.00791.x.
  11. ^ Marsh (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. Series 3. 43 (257): 449-453. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. 31 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  12. ^ Farlow, J.O., 2001, "Acrocanthosaurus and the maker of Comanchean large-theropod footprints", In: Tanke, Carpenter, Skrepnick and Currie (eds). Mesozoic Vertebrate Life: New Research Inspired by the Paleontology of Philip J. Currie. pp. 408-427
  13. ^ Aaron (2016). "[2015] A densely feathered ornithomimid (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous Dinosaur Park Formation, Alberta, Canada". Cretaceous Research. 58: 108-117. doi:10.1016/j.cretres.2015.10.004. 
  14. ^ "Ornithomimus altus". Predatory Dinosaurs of the World. New York: Simon & Schuster. 1988. ss. 387-389. ISBN 978-0-671-61946-6. 
  15. ^ Récords y curiosidades de los dinosaurios Terópodos y otros dinosauromorfos. İspanya: Larousse. 2016. s. 269. 
  16. ^ a b "Genus Ornithomimus". Predatory Dinosaurs of the World. New York: Simon & Schuster. 1988. ss. 384-394. ISBN 978-0-671-61946-6. 
  17. ^ a b "Theropods, Including Birds". Dinosaur Provincial Park: A Spectacular Ancient Ecosystem Revealed. Bloomington: Indiana University Press. 2005. ss. 367-397. ISBN 978-0-253-34595-0. Currie, Philip J. (2005). "Theropods, Including Birds". In Currie, Phillip J.; Koppelhus, Eva (eds.). Dinosaur Provincial Park: A Spectacular Ancient Ecosystem Revealed. Bloomington: Indiana University Press. pp. 367–397. ISBN 978-0-253-34595-0.
  18. ^ a b "Ornithomimosauria". The Dinosauria. 2nd. Berkeley: University of California Press. 2004. ss. 137-150. ISBN 978-0-520-24209-8. 
  19. ^ a b Nicholls (1985). "Structure and function of the pectoral girdle and forelimb of Struthiomimus altus (Theropoda: Ornithomimidae)". Palaeontology. 28: 643-677. 
  20. ^ a b Zelenitsky (2012). "Feathered Non-Avian Dinosaurs from North America Provide Insight into Wing Origins". Science. 338 (6106): 510-514. doi:10.1126/science.1225376. PMID 23112330. Zelenitsky, D. K.; Therrien, F.; Erickson, G. M.; Debuhr, C. L.; Kobayashi, Y.; Eberth, D. A.; Hadfield, F. (2012). "Feathered Non-Avian Dinosaurs from North America Provide Insight into Wing Origins". Science. 338 (6106): 510–514. Bibcode:2012Sci...338..510Z 1 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. doi:10.1126/science.1225376. PMID 23112330.
  21. ^ Marsh (1890). "Additional characters of the Ceratopsidae, with notice of new Cretaceous dinosaurs". American Journal of Science. 39 (233): 418-426. doi:10.2475/ajs.s3-39.233.418. 26 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  22. ^ Marsh (1895). "On the affinities and classification of the dinosaurian reptiles". American Journal of Science. 50 (300): 483-498. doi:10.2475/ajs.s3-50.300.483. 31 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  23. ^ O. C. Marsh. 1896. The dinosaurs of North America. United States Geological Survey, 16th Annual Report, 1894-95 55:133-244
  24. ^ Baur (1891). "Remarks on the reptiles generally called Dinosauria". The American Naturalist. 25 (293): 434-454. doi:10.1086/275329. 
  25. ^ Russell (1993). "The affinities of a new Theropod from the Alxa Desert, Inner Mongolia, People's Republic of China". Canadian Journal of Earth Sciences. 30 (10–11): 2107-2127. doi:10.1139/e93-183. 
  26. ^ J. A. Gauthier and K. Padian. 1985. Phylogenetic, functional, and aerodynamic analyses of the origin of birds and their flight. In M. K. Hecht, J. H. Ostrom, G. Viohl, and P. Wellnhofer (eds.), The Beginnings of Birds: Proceedings of the International Conference Archaeopteryx, Eichstätt 1984. Freunde des Jura-Museums Eichstätt, Eichstätt 185-197
  27. ^ F. E. Novas. 1992. The evolution of carnivorous dinosaurs. In J. L. Sanz and A. D. Buscalioni (eds.), The Dinosaurs and Their Environment Biotic: Proceedings of the Second Year of Paleontology in Cuenca. Institute "Juan Valdez", Cuenca, Argentina 126-163
  28. ^ Sereno (1994). "Early Cretaceous dinosaurs from the Sahara". Science. 266 (5183): 267-271. doi:10.1126/science.266.5183.267. PMID 17771449. 
  29. ^ "Ornithomimosauria". The Dinosauria. 2nd. Berkeley: University of California Press. 2004. ss. 137-150. doi:10.1525/california/9780520242098.003.0008. ISBN 9780520242098. 
  30. ^ R. Barsbold. 1976. K evolyutsii i sistematike pozdnemezozoyskikh khishchnykh dinozavrov [The evolution and systematics of late Mesozoic carnivorous dinosaurs]. In N. N. Kramarenko, B. Luvsandansan, Y. I. Voronin, R. Barsbold, A. K. Rozhdestvensky, B. A. Trofimov & V. Y. Reshetov (eds.), Paleontology and Biostratigraphy of Mongolia. The Joint Soviet-Mongolian Paleontological Expedition, 3:68-75 Transactions
  31. ^ Sereno (1998). "A rationale for phylogenetic definitions, with application to the higher-level taxonomy of Dinosauria". Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen. 210 (1): 41-83. doi:10.1127/njgpa/210/1998/41. 
  32. ^ Li Xu, Yoshitsugu Kobayashi, Junchang Lü, Yuong-Nam Lee, Yongqing Liu, Kohei Tanaka, Xingliao Zhang, Songhai Jia and Jiming Zhang (2011). "A new ornithomimid dinosaur with North American affinities from the Late Cretaceous Qiupa Formation in Henan Province of China". Cretaceous Research. 32 (2): 213-222. doi:10.1016/j.cretres.2010.12.004. []
  33. ^ Rothschild, B., Tanke, D. H., and Ford, T. L., 2001, Theropod stress fractures and tendon avulsions as a clue to activity: In: Mesozoic Vertebrate Life, edited by Tanke, D. H., and Carpenter, K., Indiana University Press, p. 331-336.
  34. ^ Osmólska H, Roniewicz E (1972). "A new dinosaur, Gallimimus bullatus n. gen.,n. sp. (Ornithomimidae) from the Upper Cretaceous of Mongolia". Paleontol. Polonica. 27: 103-143. 
  35. ^ Paul, regarding his comparative speed estimates, notes that "... just how swift is swift? In hard, precise measure, this can be a real can of worms; for just how fast living animals run is not well known." (Paul, G.S. 1988. Predatory Dinosaurs of the World. New York: Simon & Schuster.)

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Parasaurolophus</i>

Parasaurolophus, uzun ibikli, ördek gagalı bir dinozordur. Bu ismi almasını sağlayan ibiğinin ses çıkarmasında etkili olduğu sanılmaktadır.

<i>Achelousaurus</i>

Achelousaurus, Achelousaurus'un Geç Kretase devrinde, Kuzey Amerika’da yaşadığı sanılmaktadır. Papağan benzeri gagası, burnu ile gözlerinin üzerinde kemikli çıkıntılar ve uzun yakasının sonunda iki boynuzu olan, dörtayaklı bir otoburdur. 6 metrelik uzunluğuyla, orta boyda bir ceratopsian dinozordur.

<i>Pachycephalosaurus</i>

Pachycephalosaurus Pachycephalosauridae familyasından bir kuş kalçalı dinozor cinsidir. Tip türü, P. wyomingensis, bilinen tek türdür, ancak bazı araştırmacılar Stygimoloch cinsinin ikinci bir tür P. spinifer olduğunu veya P. wyomingensis'in genç bir örneği olduğunu öne sürmektedir. Geç Kretase döneminin Maastrihtiyen çağında, şu anda Batı Kuzey Amerika olan bölgede yaşamıştır. Kalıntıları Montana, Güney Dakota, Wyoming ve Alberta'da bulundu. Tür esas olarak tek bir kafatasından ve birkaç aşırı kalın kafatası çatısından bilinmektedir. Gelecek yıllarda daha eksiksiz fosillerin bulunacağı varsayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kuş kalçalı dinozorlar</span> Dinozor takımı

Kuş kalçalı dinozorlar veya Ornithischia, kuşlarınkini andıran kalça yapılarıyla karakterize edilen ve çoğunlukla otçul dinozorlardan meydana gelen soyu tükenmiş bir klad. Ornithischia veya "kuş kalçalı" kelimesi Eski Yunanca "kuşa ait" anlamına gelen ornith- (ὀρνιθ-) ve "kalça eklemi" anlamına gelen ischion (ἴσχιον), çoğul haliyle ischia kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Ancak kuşlar teropod dinozorlardan olduğu için bu grupla yalnızca uzaktan akrabadır.

<span class="mw-page-title-main">Dromaeosauridae</span> tüylü dinozor familyası

Dromaeosauridae, gelişmiş bir tüylü teropod dinozor familyasıdır. Genellikle küçük ve orta boylu tüylü etoburlar olup Kretase döneminde evrimleşmişlerdir. Dromaeosauridae adı, Dromaeosaurus adlı tip cinsten gelir. Grubun fosilleri, Kuzey Amerika, Avrupa, Asya, Güney Amerika ve Antarktika'da bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Maniraptora</span> dinozor kladı

Maniraptora, kuşlara Ornithomimus velox'tan daha yakın akraba olan kuş olmayan dinozorları ve kuşları içeren bir coelurosaurian dinozor grubudur. Avialae, Deinonychosauria, Oviraptorosauria ve Therizinosauria ana alt gruplarını içerir. Ornitholestes ve Alvarezsauroidea da sıklıkla klada dahil edilir. Bir sonraki en yakın kardeş grup olan Ornithomimosauria ve Maniraptora, Maniraptoriformes grubunu oluşturur. Maniraptoranların ilk fosil kayıtları Jura Dönemi'nde ortaya çıkmış olup günümüzde yaşayan kuşlar olarak hayatta kaldıkları kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Tyrannosauroidea</span> teropod dinozor kladı

Tyrannosauroidea veya tiranozorlar, Tyrannosauridae familyasını ve daha bazal akrabalarını içeren, teropod dinozor üst familyasıdır. Tyrannosauroidler, Jura döneminden itibaren Lavrasya süper kıtasında yaşadı. Kretase döneminin sonunda tyrannosauroidler, Kuzey Yarımküre'de devasa Tyrannosaurus ile bilinen baskın büyük yırtıcılardı. Fosil buluntuları; Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avrupa, Asya ve Avustralya kıtalarında bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Tetanurae</span> ana teropod kladı

Tetanurae, günümüz kuşlarına Ceratosaurus'tan daha yakın akraba olan tüm teropod dinozorları içeren, geniş bir dinozor grubudur. Tetanurae, Triyas'ın sonlarında muhtemelen kardeş grubu Ceratosauria'dan ayrıldı. Tetanuranlar fosil kayıtlarında ilk olarak Erken Jura devri'nde, yaklaşık 190 myö, ortaya çıktı ve Orta Jura döneminde küresel olarak dağıldı.

<span class="mw-page-title-main">Neotheropoda</span> teropod kladı

Neotherapoda, Coelophysoidleri ve diğer gelişmiş teropod dinozorları içeren bir kladdır. Aynı zamanda Triyas-Jura yok oluşundan sağ kurtulan tek teropod kladıdır. Averostranlar dışında tüm neoteropodların soyu erken Jura döneminde tükendi.

<span class="mw-page-title-main">Coelurosauria</span> dinozor kladı

Coelurosauria, Carnosauria'dan kuşlarla daha yakın akraba olan tüm teropod dinozorları içeren bir kladdır.

<span class="mw-page-title-main">Tyrannoraptora</span> teropod kladı

Tyrannoraptora, "Tyrannosaurus rex ve Passer domesticus'un son ortak atasının tüm torunları" olarak tanımlanan bir teropod dinozor kladıdır. Klad, ilk kez 1999 yılında Amerikalı paleontolog Paul Sereno tarafından tanımlandı; ancak ilk başta Tyrannoraptora, sadece Tyrannosauroidea ve Pennaraptora'yı içeriyordu. Filogenetik analizlerle birklikte; Compsognathidae, Ornithomimosauria, Alvarezsauroidea ve Therizinosauria kladları da bu klada dahil edildi.

<span class="mw-page-title-main">Maniraptoriformes</span> dinozor kladı

Maniraptoriformes, kuşların yaşayan tek temsilcileri olduğu Maniraptora kladını ve Ornithomimosauria'yı içeren bir teropod dinozor kladıdır. Klad Thomas Holtz tarafından "Ornithomimus ile kuşların son ortak atası ve onun tüm torunları" biçiminde tanımlanmıştır.

<i>Zuolong</i> soyu tükenmiş teropod dinozor cinsi

Zuolong, Geç Jura döneminde Çin'in Sincan Özerk Bölgesi Wucaiwan'da yaşamış bir coelurosaur dinozor cinsidir. Cinse atanmış tek tür olan Zulong sallei'nin holotipi Shishugou Formasyonu, Sincan, Çin'de bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Ornithomimosauria</span> dinozor kladı

Ornithomimosauria, ornitomimozorlar veya devekuşu dinozorları, günümüz devekuşuna yüzeysel bir benzerlik gösteren theropod dinozorlardır. Laurasia'nın Kretase Dönemi'nden, ayrıca Afrika ve muhtemelen Avustralya'dan hızlı, dz.omnivor veya otçul dinozorlardı. Grup ilk olarak Erken Kretase'de ortaya çıktı ve Geç Kretase'ye kadar varlığını sürdürdü. Grubun ilkel üyeleri arasında kolları 2,4 m uzunluğa ulaşan Nqwebasaurus, Pelecanimimus, Shenzhousaurus, Hexing ve Deinocheirus bulunur. Ornithomimidae ailesinin üyeleri olan daha gelişmiş türler arasında Gallimimus, Struthiomimus ve Ornithomimus bulunur. Paul Sereno gibi bazı paleontologlar, esrarengiz alvarezsauridleri ornithomimosaurların yakın akrabaları olarak kabul eder ve onları Ornithomimoidea üst familyasında bir araya getirir.

<span class="mw-page-title-main">Ceratopsidae</span> kuş kalçalı dinozor familyası

Ceratopsidae, Triceratops, Centrosaurus ve Styracosaurus gibi kuş kalçalı dinozorları içeren bir ceratopsian dinozor familyasıdır. Bilinen tüm türler, Geç Kretase'de yaşamış dört ayaklı otoburlardı. Çin'de yaşamış Sinoceratops dışındaki tüm türler, Geç Kretase'de Laramidia ada kıtasını oluşturan batı Kuzey Amerika'da yaşamıştır. Ceratopsidler, gagalar, çenenin arkasında sıralanan kesme dişleri, gösterişli burun boynuzları ile boyunda geriye ve yukarı uzanan kalkansı yapılar ile ayırt edilir. Familya, Chasmosaurinae ve Centrosaurinae olmak üzere iki alt familyaya ayrılmıştır. Chasmosaurineler genellikle uzun, üçgen kalkanlar ve iyi gelişmiş alın boynuzları ile nitelenir. Centrosaurinelerin iyi gelişmiş burun boynuzları veya burun çıkıntıları, daha kısa ve daha dikdörtgen biçimli kalkanları ve onun üstünde yer alan ayrıntılı dikenleri vardı.

<span class="mw-page-title-main">Allosauridae</span>

Allosauridae, geç Jura döneminde yaşamış, allosauroid teropod dinozor familyasıdır. Allosauridae, ilk olarak 1878'de Amerikalı paleontolog Othniel Charles Marsh tarafından adlandırılan oldukça eski bir familyadır. Allosauridler, kemiğin yanal kısmına çıkma sürecini kısıtlayan bir astragalus, lateral kondilden daha büyük bir medial ve kondillerin yüzü boyunca yatay bir oluk ile ayırt edilir.

<span class="mw-page-title-main">Megaraptora</span>

Megaraptora, tetanuran teropod dinozor kladıdır. Diğer teropodlarla karmaşık ilişkileri vardır. En önemli özellikleri uzun pençeleri ve boyutlarına göre büyük kollarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Megaraptor</span> tükenmiş dinazor cinsi

Megaraptor Geç Kretase çağlarında yaşamış büyük bir teropod dinozor cinsidir. Fosilleri, Güney Amerika'da Arjantin'in Patagonya'daki Portezuelo Formasyonu'nda keşfedilmiştir. Başlangıçta dev bir dromaeosaur benzeri coelurosaur olduğu düşünüldü, önceki filogenlerde bir neovenatorid allosauroid olarak sınıflandırıldı, ancak daha yeni filogeni ve ilgili megaraptoran cinslerinin keşifleri onu bazal bir tyrannosauroid veya bazal bir coelurosaur olarak yerleştirdi, ayrıca hala onu bir neovenatorid olarak düşünen bazı çalışmalar vardı.

<span class="mw-page-title-main">Ornithomimidae</span>

Ornithomimidae, modern devekuşlarına yüzeysel benzerlik taşıyan bir theropod dinozor ailesidir. Ornitomimidler, Avustralya'nın Alt Kretase Wonthaggi Formasyonu'ndan da rapor edilmiş olmalarına rağmen, esas olarak Lavrasya'nın Geç Kretase Dönemi'nden bilinen hızlı, omnivor veya otçul dinozorlardı.

<span class="mw-page-title-main">Darren Naish</span>

Darren William Naish İngiliz omurgalı paleontoloğu, yazar ve bilim iletişimcisi.