İçeriğe atla

Stieler Atlası

Stieler Atlası’nın 10. baskısının kapağı.

Stieler Atlası ya da tam adıyla Hand-Atlas über alle Theile der Erde und über das Weltgebäude (Dünyanın ve evrenin tüm bölgelerinin pratik atlası) ilk olarak Adolf Stieler (1775-1836) tarafından hazırlanan 19'uncu yüzyılın son otuz yılının ve 20'nci yüzyılın ilk yarısının önde gelen Alman dünya atlasıydı. Justus Perthes tarafından Gotha'da basılan atlas, 1816'dan 1944'e kadar on revizyondan geçmiştir.[1] Sürekli güncellenmesi, teknik gelişimi, yüksek kalitesi ve rakipsiz kabartma resimleriyle atlas büyük ün kazanmıştır. Atlasın yüzüncü yılı için hazırlanan baskısı, modern çağın en kapsamlı atlası olarak kabul edilmiştir.

Atlas, pek çok 19. yüzyıl eserinde olduğu gibi, her baskısında bölümler halinde yayımlanmıştır.

Baskılar

1891 tarihli Anadolu ve Levant haritası.

Stieler ve Christian Gottlieb Reichard tarafından yapılan en eski baskı, 1817'den 1823'e kadar ayrı levhalar halinde yayınlanmıştır.[1] Stieler'in ölümünden sonra Friedrich von Stülpnagel ilk (1834-1845) baskıyı ve ikinci (1845-47) baskıyı düzenlemiştir.[1] Petermann 83 harita içeren üçüncü (1854-62) baskıya, her biri 84 harita içeren dördüncü (1864-67) ve beşinci (1868-74) baskıya katkıda bulunmuştur.[1]

Atlas, August Petermann, Hermann Berghaus ve Carl Vogel tarafından düzenlenen altıncı baskıya kadar (1871-75, 90 harita) büyük ün kazandığı teknik detaylara ve kabartmalara sahip değildi. Hermann Berghaus, Vogel ve Hermann Habenicht yönetiminde yedinci baskı 1879-82 yıllarında, sekizinci baskı ise 1888-91 yıllarında yayımlandı. Baskı endüstrisi bir süredir litografiye geçmiş olsa da, Stieler Atlası'ndaki bazı haritalar 1890'lara kadar hala el baskı makinelerinde bakır plaka baskıyla ve elle renklendirilerek çoğaltılıyordu.[1]

Habenicht'in editörlüğünü yaptığı ve ilk baskının iki katından fazla olan yüz haritalı dokuzuncu baskı (1901-05), fiyatının yarıya indirilmesiyle Stieler'i geniş bir kitleye erişilebilir kılan litografi yoluyla silindir makinelerde basılan ilk baskıdır. Buradaki 16 harita İngilizceye çevrilerek imparatorluk birimlerine aktarılmış ve Encyclopædia Britannica’nın 11. baskısının (1910-1911) bir parçası oldu.[2] Hermann Haack onuncu (yüzüncü yıl) baskının (1920-25, 108 harita) editörlüğünü yaptı. Baskı, 320.000 girdiyi içeren indeksiyle modern zamanların en kapsamlı dünya atlası oldu.

Dokuzuncu ve onuncu baskıların İngilizce versiyonları Stieler's Atlas of Modern Geography adıyla çıktı ve benzer başlıklı baskılar Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca olarak da yayımlandı. 1934-1940 yıllarındaki bir uluslararası baskıda, planlanan 114 haritanın 84'ü savaş koşulları nedeniyle tamamlanmadan kaldı. Eser 432 bakır levha halinde gravürlenmiş ve günümüze kadar korunmuştur.

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Espenhorst, Jürgen (1 Temmuz 2003). Petermann's Planet. Pangaea Verlag. 
  2. ^ Lierz, Wolfgang (2004). Karten aus Stielers Hand-Atlas in der. 
  • Espenhorst, E; Petermann's Planet (Schwerte, 2003).
  • Köhler, F; Gothaer Wege in Geographie und Kartographie (Gotha, 1987)
  • Suchy, G; Gothaer Geographen und Kartographen (Gotha, 1985)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karl Marx</span> Almanya doğumlu filozof (1818–1883)

Karl Marx, 19. yüzyılda yaşamış Alman filozof, politik ekonomist ve bilimsel sosyalizmin kurucusu. Bir müddet gazetecilik de yapan Marx, iktisadi ve beşerî konularda eleştirel fikirler ve tespitler ortaya koymuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kemalizm</span> Türkiye Cumhuriyetinin kurucu ideolojisi

Kemalizm, 1935'ten 1937'ye kadar Kamâlizm veya Atatürk'ün ölümü sonrası yaygınlaşan bir diğer adıyla Atatürkçülük; Türkiye Cumhuriyeti'nin, Atatürk İlkeleri'ni esas alan kurucu ideolojisidir. Kemalizm, Mustafa Kemal Atatürk tarafından uygulandığı şekliyle laikliğe ve Batı demokrasisine dayanan ulusal ve üniter bir cumhuriyet rejiminin kurulması, ekonomik kalkınma ve sanayileşme, yüksek öğrenime ve bilimsel faaliyetlere devlet desteği, spora ve sanata teşvik, ücretsiz ve zorunlu eğitim gibi kapsamlı siyasi, sosyal, ekonomik, kültürel ve dinî reformları içermektedir. Reformların amacı Atatürk'ün ifadesiyle "muasır medeniyetler seviyesinin üstüne çıkmak", çağdaş bir hayat tarzını benimsemektir.

<span class="mw-page-title-main">Nümismatik</span> Paraları inceleyen dal

Nümismatik veya meskûkât, sikke veya kâğıt para koleksiyonculuğu ve paraları inceleyen çalışma sahası. Sikkecilik olarak da adlandırılır. Bu alanda uzman kişilere "nümismat" adı verilir. Nümismatik; kaybolmuş uygarlıkların, kentlerin ve yerleşim yerlerinin kesin olarak belirlenmesine katkı sağlar, tarihsel süreç içinde yok olmuş anıt ve yapılara ilişkin kanıtları bizlere anlatır. İmparatorların saltanatlarının başlangıç tarihlerinin, almış oldukları unvanların, imparatorluk dönemleri boyunca yaptıkları işlerin, kazandıkları zaferlerin ya da yenilgilerin kesin biçimde belirlenmesine yardımcı olur. Aynı zamanda nümizmatik Antik Sikke darbında kullanılan madenin türüne göre o toplumun, o dönemdeki ekonomik durumu konusunda ciddi ipuçları sağlamaktadır. Bir arkeoloğun kazı çalışmasında bulabileceği en iyi şeylerden biri Antik Sikkedir. Bulunmuş olan bir Antik Sikke yapılan arkeolojik çalışma katmanı için anında bir tarih sağlayabilir. Ek olarak Antik Sikkeler ticaret, ekonomi, sosyal organizasyon, mitoloji, ideolojiler, şahsiyetler, liderlik, askeri, önemli olayları anlatmaktadır. Antik Sikkelerin hangi devlet döneminde, hangi yıllarda, hangi İmparator adına darb edildiği gibi bulgular tarihsel gerçeklerin ortaya çıkarılmasında önemli rol oynamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Johann Wolfgang von Goethe</span> 18. ve 19. yüzyılda yaşamış Alman yazar, siyasetçi, ressam ve doğabilimci

Johann Wolfgang Von Goethe, Alman hezarfen; edebiyatçı, siyasetçi, ressam ve doğabilimcidir. 1776 yılından itibaren, Weimar dukalığının bakanı olarak çeşitli idari ve siyasi görevlerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Demokratik Cumhuriyeti,, eski adıyla Zaire, Orta Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Sahra Altı Afrika'nın en büyük, Afrika'nın ikinci büyük, dünyanın ise 11. büyük ülkesidir. 105 milyonluk nüfusuyla en kalabalık Frankofon ülkedir. Ayrıca Afrika'nın en kalabalık 4., dünyanın ise 15. ülkesidir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti, kuzeyden saat yönünde ilerlendiğinde Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzanya, Zambiya, Angola, Kongo Cumhuriyeti ve 40 km'lik bir sahil şeridi ile Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Ülkenin başkenti Kinşasa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Gerardus Mercator</span>

Gerardus Mercator, 16. yüzyıl Alman-Flemenk haritacı, coğrafyacı ve kozmograftır.

<span class="mw-page-title-main">Hermann Hesse</span> İsviçreli yazar ve ressam

Hermann Karl Hesse, İsviçreli yazar ve ressamdır.

<span class="mw-page-title-main">Fenikeliler</span> Antik Akdeniz kavmi

Fenikeliler, Antik Çağ'da yaşamış Sami dillerine mensup bir dil konuşan Akdenizli kavimdir. Bereketli Hilal'in Akdeniz'e bakan kıyılarında gelişen bu uygarlık, talassokrasik bir yapıda şekillenmiştir. Fenikeliler, Doğu Akdeniz'den tüm Akdeniz kıyılarına hatta Atlas Okyanusuna yayılarak en bilineni Kartaca olan çeşitli şehir devletleri kurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Arthur Schopenhauer</span> Alman karamsar filozof (1788–1860)

Arthur Schopenhauer, Alman filozof, yazar ve eğitmendir. Schopenhauer, Alman felsefe dünyasındaki ilklerdendir. Dünyanın anlaşılmaz, akılsız prensipler üzerine kurulu nedenselliklerinin olduğunu söyleyerek dikkat çekmiştir. Ayrıca Nietzsche'nin ilk akıl hocasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Alexander von Humboldt</span> Prusyalı doğabilimci ve kâşif

Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humboldt, Prusyalı doğabilimci ve kâşif. Prusyalı bakan, filozof ve dilbilimci Wilhelm von Humboldt'un küçük kardeşi. Humboldt'un botanik coğrafya üzerine yaptığı çalışmalar biyocoğrafya dalının temelini oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Johannes Gutenberg</span> Matbaanın mucidi olan Alman yayımcı (y. 1400–1468)

Johannes Gutenberg (Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg) (1398 - 3 Şubat 1468), 1447 yılında hareketli parçalar ile yazı baskısını Avrupa'da başlatan Alman kuyumcu, matbaacı ve yayıncıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fotoğraf makinesi</span>

Fotoğraf makinesi ışık ile resim çizmeye yarayan alettir.

<span class="mw-page-title-main">Sırrı Erinç</span> Türk coğrafyacı

Sırrı Erinç, Türk coğrafyacı.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Wilhelm Bessel</span> Alman astronom ve matematikçi (1784-1846)

Friedrich Wilhelm Bessel bir Alman astronom, matematikçi, fizikçi ve jeodezist idi. Paralaks yöntemiyle güneşten başka bir yıldıza olan uzaklık için güvenilir değerler hesaplayan ilk astronomdu. Matematiksel fonksiyonların özel bir türü, başlangıçta Daniel Bernoulli tarafından keşfedilmiş ve daha sonra Bessel tarafından genelleştirilmiş olmalarına rağmen, Bessel'in ölümünden sonra Bessel fonksiyonları olarak adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Walther Bothe</span> Alman nükleer fizikçi, Nobel Ödülünü Max Born ile paylaştı

Walther Wilhelm Georg Bothe, 1954'te Max Born ile Nobel Fizik Ödülü'nü paylaşan bir Alman nükleer fizikçiydi.

<span class="mw-page-title-main">Almanya'da LGBT hakları</span>

Almanya'da eşcinsellik, açıklık ve tolerans ile baskı ve toplu katliâm arasında değişen olay, durum ve tavırlara şahit olmuş çalkantılı bir tarihe sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Heinrich Barth</span> Alman kâşif ve bilim insanı

Johann Heinrich Barth Afrika'da keşifler yapmış Alman kâşif ve bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Ludwig Prandtl</span>

Ludwig Prandtl, Alman akışkan dinamikçi, fizikçi ve uzay bilimcisidir. Gelişimine öncülük ettiği sistematik matematiksel çözümlemeleri havacılık mühendisliği uygulamalı biliminin özünü oluşturacak olan aerodinamik biliminin temelini oluşturmak için kullanmıştır. 1920'lerde özellikle sesaltı aerodinamiğin, daha genel olarak transonik ve altı hızlardaki akışların temel prensiplerini oluşturacak matematiksel temelleri geliştirmiştir. Çalışmalarıyla sınır katmanı konsepti ile ince kanat profili ve kaldırma hattı kuramlarını tanımlamıştır. Prandtl numarasına ismini vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hermann Kolbe</span> Alman kimyager

Adolph Wilhelm Hermann Kolbe modern organik kimyanın doğuşuna büyük katkıda bulunan kimyagerlerden biridir ve Marburg ve Leipzig'de profesörlük yapmıştır. Sentez terimini kimyasal bağlamda ilk uygulayan Kolbe oldu ve organik madde asetik asidin karbon disülfürden sentezi yoluyla vitalizmin felsefi ölümüne katkıda ve aynı zamanda yapısal teorinin gelişmesine de katkıda bulundu. Bu, "radikaller" fikrinde yapılan değişiklikler, ikincil ve üçüncül alkollerin varlığının doğru tahmin edilmesi ve karboksilat tuzlarının Kolbe elektrolizi, aspirin hazırlanmasındaki Kolbe-Schmitt reaksiyonu ve Kömbe nitrik sentezi aracılığıyla ortaya çıkan organik reaksiyon dizisi yoluyla yapılmıştı. Wöhler ve Bunsen ile yaptığı çalışmalardan sonra Kolbe, Londra'da çalışarak kimyanın erken uluslararasılaşmasına dahil oldu.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Stieler</span>

Adolf Stieler, hayatının büyük bir bölümünde Gotha'daki Justus Perthes Coğrafya Enstitüsü’nde çalışmış bir Alman haritacı ve avukattı. Hukuk eğitimi almasına ve tüm kariyeri boyunca devlette görev yapmasına rağmen, haritacılığa olan ilgisini korudu ve birçok ünlü eser yayınladı. Stieler Atlası adlı eseri 20. yüzyılın ortalarına kadar Almanya'nın önde gelen dünya atlası olmuştur.