İçeriğe atla

Stepan Bandera

Stepan Bandera
Степан Бандера
Kişisel bilgiler
Doğum 1 Ocak 1909(1909-01-01)
Stari Ugrinov, Galiçya,
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Ölüm 15 Kasım 1959
Münih, Batı Almanya
Mesleği Siyasetçi
Dini Ukrayna Yunan Katolik Kilisesi
İmzası

Stepan Andriyoviç Bandera (UkraynacaСтепан Андрійович Бандера; 1 Ocak 1909-15 Ekim 1959), Ukraynalı aşırı sağcı siyasetçi[1] ve Ukraynalı Milliyetçiler Örgütü lideri.

Hayatı

II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ile iş birliği yapmış olup bağımsız bir Ukrayna devleti ilan ettiğinde Sachsenhausen Toplama Kampı'na hapsedildi.[2] Daha sonra 1944'te Almanya'nın savaşta Müttefiklere karşı üstünlüğünü kaybetmesi sonucu Bandera ilerleyen Sovyet güçleri ile mücadele umuduyla serbest bırakıldı. Bandera Berlin'de karargâh kurdu ve Ukrayna İsyan Ordusu için Almanlardan finans, malzeme ve personel desteği aldı. Savaştan sonra 1959 yılında Münih'te KGB tarafından düzenlenen suikast sonucu öldürülmüştür.[3][4]

Ternopil'deki Stepan Bandera anıtı.

Hakkındaki tartışmalar

Stepan Bandera tartışmalı bir isim olup batı Ukrayna'da ulusal halk kahramanı olarak görülürken[5][6][7] Polonya,[8][9] Rusya ve doğu Ukrayna'da Nazi işbirlikçisi olarak suçlanılmaktadır.[10][11][12] 22 Ocak 2010 tarihinde eski Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko tarafından Ukrayna kahramanı madalyası verilmiştir.[13] Bu ödül Avrupa Parlamentosu, Rus, Polonya ve Yahudi örgütleri tarafından kınanmış olup[14][15][16][17] Nisan 2010 tarihinde sonraki Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç ile bir mahkeme kararıyla yasa dışı ilan edildi.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2022. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  3. ^ Christopher Andrew and Vasili Mitrokhin, The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB, Basic Books, 1999. ISBN 0-465-00312-5, p. 362.
  4. ^ "Як КДБ організовував убивство Бандери (Ukraynaca)". 5 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2016. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  9. ^ http://wdolnymslasku.pl/wydarzenia/1290-nie-ma-przyjazni-za-wszelka-cene-protest-przeciwko-gloryfikowaniu-upa-i-braku-reakcji-polskich-wladz 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Lehçe)
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  13. ^ УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАИНЫ № 46/2010: О присвоении С.Бандере звания Герой Украины 26 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Ukrayna Cumhurbaşkanı. 4 Nisan 2016 tarihinde erişilmiştir. (Rusça)
  14. ^ "Russia condemns Yushchenko for declaring Bandera a Hero of Ukraine". Voice of Russia. 26 Ocak 2010. 14 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2016. 
  15. ^ [1] 29 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Simon Wiesenthal Center (28 January 2010)
  16. ^ [2] 18 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Student Union of French Jews, (1 February 2010)
  17. ^ Narvselius, Eleonora (2012). "The 'Bandera Debate': The Contentious Legacy of World War II and Liberalization of Collective Memory in Western Ukraine". Canadian Slavonic Papers. 54 (3–4). ss. 469-490. ISSN 0008-5006. 

Dış bağlantılar


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ukraynaca</span> Ukraynanın resmi dili

Ukraynaca, Doğu Slav dillerine ait bir dil. Ukrayna'nın resmî dilidir. Türkçede bu dilin adı için Ukrain/Ukrayn millet adından hareketle Ukraince veya Ukraynca kullanımı da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Yanukoviç</span> Ukrayna 4. Cumhurbaşkanı

Viktor Yanukoviç, Ukraynalı politikacı ve Ukrayna'nın 4. devlet başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Futbol Federasyonu</span>

Ukrayna Futbol Federasyonu, (UAF); Ukrayna futbolunun yönetim organı. Görevleri, Kubok Ukrayini, amatör ligler, gençler arasında yarışmaları düzenlemek ayrıca Ukrayna millî futbol takımını yönetmek, Ukrayna Profesyonel Ligi müsabakalarını yönetmektir. Ayrıca Premyer-Liha ve Profesyonel Futbol Ligi düzenlemelerini yapmakla görevlidir. Federasyonun yönetim merkezi Ukrayna'nın başkenti ve en büyük kenti olan Kiev'dedir.

<span class="mw-page-title-main">Yevromaydan</span>

Yevromaydan, 21 Kasım 2013 tarihinde Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda başlayan, Ukrayna'daki protesto hareketidir. Ukrayna hükûmetinin Ukrayna-Avrupa Birliği Ortaklık Anlaşması'nı imzalamayı reddetmesi, onun yerine Rusya ve Avrasya Ekonomik Birliği ile yakınlaşmayı tercih etmesi sonrasında tetiklenmiştir. 23 Şubat 2014'te Onur Devrimi ile sonuçlanmış, Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç görevden alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Komünist Partisi (1993)</span>

Ukrayna Komünist Partisi, Ukrayna'da 1993 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ukrayna teşkilatlanmasının halefi olarak kurulan bir siyasi partidir. Marksist-Leninist ideolojide olan siyasi partinin lideri 1993 yılından bu yana Petro Simonenko'dur. Komünist Parti 1993 yılından 2002 yılındaki seçimlere kadar tüm genel ve yerel seçimlerde birinci geldi.

Ukraynalı Milliyetçiler Örgütü, Ukraynalı bir milliyetçi siyasal bir örgüttür. Örgüt 1929 yılında Viyana'da kurulmuş olup ilk olarak Ukrayna Askeri Örgütü, küçük radikal sağcı gruplar ile Dmitro Dontsov, Yevhen Konovalets, Mıkola Stoborski gibi sağcı Ukraynalı milliyetçiler ve aydınlar arasında bir birlik olarak ortaya çıkmıştır. Örgütün amacı Polonya, Çekoslovakya ve Rusya toprakları içerisinde etnik Ukraynalıların yaşadığı bölgelerde dış ve iç düşmanlara karşı şiddet ve terör yolu ile dahil bağımsız bir Ukrayna devleti kurmaya çalışmaktı.

<span class="mw-page-title-main">Bölgeler Partisi</span> Ukraynada rusya yanlısı siyasi parti

Bölgeler Partisi, Ukrayna'da 1997 yılında kurulan, yasaklı Pro-Rusyacı ve merkezci eski bir siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Yevhen Marçuk</span> Ukraynalı politikacı

(Gen. Ret.) Yevhen K. Marchuk, Ukraynalı devlet adamı ve politikacı. Kariyeri boyunca Marchuk, başbakan adayı, Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri ve Ukrayna Savunma Bakanı Ukrayna'nın başbakanı olarak görev yaptı. Marchuk, eşi tarafından düzenlenen Ukrayna Den gazetesine bağlıdır. 23 Mart 1994'ten beri Ukrayna Ordusu'nda general olarak görev yapmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna İsyan Ordusu</span>

Ukrayna İsyan Ordusu -Bağımsız Ukrayna fikri ile kurulan aşırı milliyetçi silahlı oluşum. Ukrayna'da II.Dünya Savaşı sırasında Nazilerin desteği ile örgütlenen ve ülkedeki tüm etnik gruplara karşı katliam ve kıyım hareketlerine girişen milliyetçi oluşum. Ukraynalı Milliyetçiler Örgütü'nün askeri kanadıdır. Ekim 1942'de teşkilatlanan oluşum özellikle II. Dünya Savaşı zamanı oldukça aktif rol oynayıp,1943'te Ukrayna Reich Komiserliği'yle birlikte Ruslara, Polonyalılara, Yahudilere ve diğer etnik azınlıklara karşı çeşitli katliam ve kıyım hareketlerinde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Denis Şmıhal</span> Ukraynalı siyasetçi

Denis Anatoliyoviç Şmıhal, Ukraynalı girişimci ve siyasetçi. 4 Mart 2020 tarihinden bu yana Ukrayna başbakanlığı görevinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna milliyetçiliği</span>

Ukrayna milliyetçiliği, Ukraynalıları tek bir ulus devlet çatısı altında toplamayı amaçlayan bir ideolojidir. Halihazırdaki Ukrayna devletinin çok köklü bir geçmişi olmasa da kimi tarihçiler Kiev Knezliği'ni Ukrayna'nın ilk nüvesi kabul eder. Ukrayna milliyetçiliğinin kökeni ise Bohdan Hmelnitski önderliğinde Polonya-Litvanya Birliği'ne karşı gerçekleşen isyana dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna-Yunanistan ilişkileri</span>

Yunan-Ukrayna ilişkileri, Yunanistan ile Ukrayna arasındaki ilişkilerdir. Yunanistan 31 Aralık 1991'de Ukrayna'yı tanıdı. Her iki ülke de 1992'de diplomatik ilişkiler kurdu. Yunanistan 1993 yılında Kiev'de bir büyükelçilik açtı, Mariupol ve Odessa'da başkonsolosluklar kuruldu. Ukrayna, Atina'da bir büyükelçilik ve Nisan 2004'ten beri Selanik'te bir başkonsolosluk açtı. Her iki ülke de Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ile Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın tam üyesidir. Ukrayna'da yaşayan büyük bir Yunan topluluğu vardır. Ukrayna, ilk olarak Yunanlar tarafından MÖ 500 gibi erken bir tarihte kuruldu. Ukrayna'nın Odessa şehri, Filiki Eterya gizli örgütünün de kurulduğu yer olan eski Yunan sömürgecileri tarafından kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Reform İçin Ukrayna Demokratik İttifakı</span>

Reform İçin Ukrayna Demokratik İttifakı, Ukrayna'da emekli Ukraynalı profesyonel ağır sıklet boksör ve WBC dünya ağır sıklet şampiyonu Vitali Kliçko'nun başkanlık ettiği bir siyasi partidir. Parti, 2013 yılından beri Avrupa Halk Partisi'nin gözlemci üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna'da Vladimir Lenin anıtlarının tahribatı</span> Vikimedya liste maddesi

Ukrayna'da Vladimir Lenin anıtlarının tahribatı Sovyetler Birliği'nin dağılması sırasında başladı. Yevromaydan sırasında yaygın bir fenomen hâline geldi ve Ukraynalılar tarafından Leninopad olarak anılmaya başlandı.

Rus Birliği Kırım'da bir siyasi parti. 30 Nisan 2014 tarihinde bir Kiev Mahkemesi partinin "Ukrayna topraklarında faaliyet göstermesini" yasakladı. Parti lideri Sergey Aksyonov, Kırım'ın Rusya Federasyonu tarafından ilhakını mümkün kılmada etkili oldu. Parti, Rusça konuşan çoğunluğa sahip olan Kırım'da bulunuyordu. Parti, Kırım'ın ilhakından bir yıl sonra feshedildi.

<span class="mw-page-title-main">Şan olsun Ukrayna'ya!</span>

Şan olsun Ukrayna'ya!, Ukrayna'nın egemenliğinin ve direnişinin sembolü olarak bilinen ve 2018'den beri Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin resmi selamı olarak bilinen bir Ukrayna ulusal selamıdır. Selama genellikle "Kahramanlara şan olsun!" sözü de eşlik eder.

<span class="mw-page-title-main">Almanya-Ukrayna ilişkileri</span>

Almanya-Ukrayna ilişkileri, Almanya ve Ukrayna arasındaki dış ilişkilerdir. Ukrayna ve Almanya arasındaki diplomatik ilişkiler aslen 1918'de Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile Alman İmparatorluğu arasında kurulmuştu, ancak daha sonra Ukrayna'nın Kızıl Ordu tarafından işgali nedeniyle kısa süre sonra kesildi. Mevcut ilişkiler 1989'da konsolosluk ve 1992'de tam ölçekli diplomatik misyon düzeyinde yeniden başlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan-Ukrayna ilişkileri</span>

Sırbistan-Ukrayna ilişkileri, Sırbistan ve Ukrayna arasındaki dış ilişkilerdir. Sırbistan, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin doğrudan halefi olarak 15 Nisan 1994'te Ukrayna'yı tanıdı. Ukrayna ve Yugoslavya Federal Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkiler 15 Nisan 1994'te kuruldu.

Halk Partisi Ukrayna'da bir siyasi partidir. Daha önce Ukrayna Tarım Partisi olarak adlandırılmıştı. Parti Volodimir Litvin tarafından yönetiliyor. Eylül 2011'de partisinin üye sayısının yalnızca Bölgeler Partisi ve Yuliya Timoşenko Bloğu tarafından geçildiğini iddia etti.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna'da Holokost</span>

Ukrayna'da Holokost, II. Dünya Savaşı boyunca işlenmiş Holokost'un Reichskommissariat Ukraine, Kırım Genel Hükümeti, Reichskommissariat'ın doğusunda yer alan ve Nazi askerî işgâli altında bulunan topraklar, Romanya işgâli altında bulunan Transdinyester Valiliği, Romanya işgâli altında sonra Romanya tarafından ilhâk edilen Kuzey Bukovina ve o dönem Macaristan'a ait Karpat Rutenya'daki tezahürlerini kapsar. Bütün bu topraklar günümüz Ukrayna devletine ait. 1941 ile 1944 yılları arasında, Sovyetler Birliği'nde yaşayan bir milyondan fazla Yahudi, Nazi Almanyası'nın "Nihai Çözüm" imha politikaları kapsamında katledildi. II. Dünya Savaşı öncesinde Sovyet Yahudilerinin çoğunun Ukrayna'nın en büyük parçasını oluşturduğu Çit Yerleşimi'nde yaşamasından dolayı bu Yahudilerin çoğu Ukrayna'da öldürüldü.