İçeriğe atla

Stanley Kubrick

Kontrol Edilmiş
Stanley Kubrick
Barry Lyndon filminin çekimleri sırasında Kubrick, y. 1973-74
Doğum26 Temmuz 1928(1928-07-26)
New York, New York, ABD
Ölüm7 Mart 1999 (70 yaşında)
Harpenden, Hertfordshire, BK
Etnik kökenYahudi
Vatandaşlık ABD
Meslek
  • Yönetmen
  • senarist
  • yapımcı
  • fotoğrafçı
  • görüntü yönetmeni
ÖzvarlıkUS$20 milyon
Boy1,69 m (5 ft 7 in)
Evlilik
Toba Etta Metz
(e. 1948; b. 1951)
Ruth Sobotka
(e. 1954; b. 1957)
Christiane Harlan
(e. 1958; ö. 1999)
İmza

Stanley Kubrick (US: /ˈkbrɪk/; 26 Temmuz 1928 - 7 Mart 1999), Amerikalı film yönetmeni, senarist, yapımcı, fotoğrafçı ve sinematograf. Estetik kusursuzluğu elde edebilmek için denediği farklı teknik yöntemlerle dünya çapında sinemayı etkilemiş ve tüm zamanların en iyi yönetmenlerinden biri olarak kabul edilmiştir.

Eserlerinin çoğunda özgün senaryo yazmayı tercih etmemiş, edebiyat yazarlarının eserlerini sinemaya uyarlamıştır. Kubrick sinemasında, mükemmeliyetçi atmosfer dışında yoğun sembolizm ve gerçekçilik görülür.[1][2] Korku, savaş, polisiye, kara mizah ve bilimkurgu olmak üzere farklı türde eserler vermiştir. Kubrick, beş kez aday gösterildiği Oscar Ödülleri'nden sadece birini, 2001: Bir Uzay Macerası filmi ile En İyi Özel Efekt dalında kazanmıştır. Martin Scorsese, James Cameron ve Woody Allen gibi isimler, Kubrick'i önemli bir ilham kaynağı olarak gördüklerini belirtmişlerdir.[3]

Yönetmenin önemli filmleri arasında Zafer Yolları (1957), Spartaküs (1960), Lolita (1962), Dr. Garipaşk (1964), 2001: Bir Uzay Macerası (1968), Otomatik Portakal (1971), Barry Lyndon (1975), Cinnet (1980), Full Metal Jacket (1987) ve Gözleri Tamamen Kapalı (1999) yer almaktadır. IMDb'in Top 250 listesinde tam 7 filmi bulunmaktadır.[4]

Amerikan vatandaşı olan Kubrick, Lolita filminin çekimleri için geçici olarak taşındığı Birleşik Krallık'a, filmin çekimlerinin tamamlanmasının ardından kalıcı olarak yerleşmiş ve hayatını kaybettiği 1999 yılına dek Hertfordshire, Birleşik Krallık'taki evinde yaşamaya devam etmiştir.[]

Kariyeri

Spartaküs (1960) filminin afişi

Kariyerine New York'un Look dergisine amatör fotoğraflar çekerek başlayan Kubrick, kısa zamanda Look dergisinin fotoğrafçılarından biri oldu. İzlediği filmlerden çok daha iyisini yapabileceğine inanarak yönetmenlik yapmaya başladı. İlk filmleri Fear and Desire, Killer's Kiss ve The Killing ile kendisini ispatladı. Paths of Glory ve Spartaküs ise, onun iyi yönetmenler arasındaki yerini almasını sağladı.

1960'lı yıllarda Lolita filmini çekmek üzere Birleşik Krallık'a giden Kubrick, yaşamının geri kalanını bu ülkede, Hertfordshire'da satın aldığı Childwickbury Köşkü'nde geçirdi. Dr. Garipaşk, satirik komedinin sinemadaki önemli örneklerinden biri olarak kabul edilir. Ancak Stanley Kubrick'i 20. yüzyılın en önemli yönetmenlerinden biri yapan, 1968 MGM Cinerama prodüksiyonu olan 2001: Bir Uzay Macerası ve 1971 yapımı Otomatik Portakal'dır.

William Makepeace Thackeray'in bir romanının sinemaya uyarlanması olan Barry Lyndon, Jack Nicholson'ın oynadığı The Shining, yaklaşık 7 yıl çalıştığı savaş filmi Full Metal Jacket ve son anda yapmaktan caydığı Yapay Zeka, Kubrick efsanesini sürdüren filmler oldular.

Arthur Schnitzler'in Traumnovelle romanından uyarlanan ve Tom Cruise ile Nicole Kidman'ın oynadıkları, Gözleri Tamamen Kapalı'yı bitirdikten birkaç gün sonra ölen Kubrick; Childwickbury Manor, Hertfordshire, Birleşik Krallık'ta toprağa verilmiştir.

Filmleri

Dr. Garipaşk (1964) filminin sıra dışı fragmanı
Zafer Yolları (1957) filminde Adolphe Menjou (solda) ve Kirk Douglas (sağda)
Otomatik Portakal (1971) filminden bir erotizm örneği

Uzun metrajlı

YılFilmin AdıÖdüller
1953Fear and Desire
1955Killer's Kiss
1956The Killing(adaylık) BAFTA: En İyi Film
1957Paths of Glory(adaylık) BAFTA: En İyi Film
1960Spartacus6 dalda Oscar adaylığı, 4 dalda Oscar ödülü : En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Kostüm, En İyi Sinematografi, En İyi Kurgu, En İyi Orijinal Müzik
6 dalda Golden Globes adaylığı ve 1 dalda Golden Globe Ödülü: En İyi Dramatik Film, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Orijinal Müzik, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
1 dalda BAFTA adaylığı : En İyi Film
1962LolitaOscar adaylığı: En İyi Uyarlama Senaryo
5 Golden Globes adaylığı ve 1 Golden Globe ödülü: En İyi Umut Vadeden Kadın Oyuncu, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
BAFTA adaylığı: En İyi Aktör
1964Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb4 Oscar adaylığı: En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Yönetmen, En İyi Film, En İyi Uyarlama Senaryo
6 BAFTA adaylığı ve 3 BAFTA ödülü: En İyi İngiliz Sanat Yönetmeni, En İyi İngiliz Film, En İyi Film, En İyi İngiliz Aktör, En İyi Senaryo, En İyi Yabancı Erkek Oyuncu
19682001: A Space Odyssey4 Oscar adaylığı, 1 Oscar ödülü: En İyi Özel Efekt, En İyi Yönetmen, En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Orijinal Senaryo
4 BAFTA adaylığı ve 3 BAFTA ödülü: En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Kurgu, En İyi Müzik, En İyi Film
1971A Clockwork Orange4 Oscar adaylığı: En İyi Yönetmen, En İyi Kurgu, En İyi Film, En İyi Uyarlama Senaryo
3 Golden Globe adaylığı: En İyi Yönetmen, En İyi Drama Filmi, En İyi Drama Aktörü
7 BAFTA adaylığı: En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Sinematografi, En İyi Yönetmen, En İyi Film, En İyi Kurgu, En İyi Senaryo, En İyi Müzik
1975Barry Lyndon7 Oscar adaylığı, 4 Oscar Ödülü: En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Sinematografi, En İyi Kostüm, En İyi Müzik, En İyi Yönetmen, En İyi Film, En İyi Uyarlama Senaryo 2 Golden Globe adaylığı: En İyi Yönetmen, En İyi Drama Filmi
5 BAFTA adaylığı, 2 BAFTA Ödülü: En İyi Kurgu, En İyi Yönetmen, En İyi Sanat Yönetmeni, En İyi Kostüm, En İyi Film
1980The Shining
1987Full Metal JacketOscar adaylığı: En İyi Uyarlama Senaryo
Golden Globe adaylığı: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
2 BAFTA adaylığı: En İyi Ses, En İyi Özel Efekt
1999Eyes Wide ShutGolden Globe adaylığı: En İyi Müzik

Kısa belgeseller

Hakkında yazılan eserler

  • Kubrick'in Şifreleri, Halit Karaata, Sıfırdan Yayınları, 2015.
  • Stanley Kubrick bibliyografisi
  • “Estetiğin ve Sembollerin Gizemli Yönetmeni Stanley Kubrick”, Melissa Mey, Destek yayınları - 2023

Kaynakça

  1. ^ The Philosophy of Stanley Kubrick (İngilizce). Jerold Abrams. 26 Temmuz 2020. 18 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2007. 
  2. ^ Stanley Kubrick (İngilizce). John Baxter. 26 Temmuz 2020. 18 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ John Harlan, 2001, Stanley Kubrick: A Life In Pictures, Belgesel, 142 dk.
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Derviş Zaimağaoğlu, Kıbrıs Türkü film yönetmeni ve yapımcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">William Makepeace Thackeray</span>

William Makepeace Thackeray İngiliz yazar, gazeteci ve karikatürcü.

<i>Otomatik Portakal</i> (film)

Otomatik Portakal, Anthony Burgess'in aynı adlı yapıtından uyarlanan 1971 yapımı 137 dakikalık film. Filmin yönetmeni Stanley Kubrick'tir.

<i>Gözleri Tamamen Kapalı</i> 1999 yapımı Stanley Kubrickin son filmi

Gözleri Tamamen Kapalı, Arthur Schnitzler'in Rüya Romanı eserinden uyarlanan ve yönetmenliğini Stanley Kubrick'in yaptığı 1999 yapımı bir Hollywood filmidir. Film Stanley Kubrick'in son filmi olma özelliğini taşır.

<i>Spartaküs</i> (film)

Spartaküs (Spartacus), 1960 yılında Stanley Kubrick tarafından çekilmiş olan bir Hollywood filmidir.

<span class="mw-page-title-main">43. Altın Portakal Film Festivali</span>

2006 Antalya Altın Portakal Film Festivali, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin 43.'südür. 16-23 Eylül 2006 tarihlerinde düzenlenmiştir. Ödül töreni Antalya'da Cam Piramit'te gerçekleştirilmiştir.

<i>Dr. Garipaşk</i>

Dr. Garipaşk, Stanley Kubrick'in 1964 tarihli politik hiciv türünde filmi. Peter George'un "Kırmızı Alarm" isimli romanından uyarlanmıştır.

<i>2001: Bir Uzay Destanı</i> (film)

2001: Bir Uzay Destanı veya Türkçe gösterim adıyla 2001: Uzay Yolu Macerası, 1968 yılında Stanley Kubrick tarafından yönetilen bilimkurgu filmi. Filmin bilimkurgu yazarı Arthur C. Clarke'ın kısa bir öyküsünden esinlenen senaryosu, Kubrick ve Clarke tarafından kaleme alınmıştır. Film insanın evrimi, teknoloji, yapay zeka tematik unsurlarını işler ve bilimsel gerçekliği, öncü görsel efektleri, provokatif belirsizliği ve bazı yorumculara göre içerdiği gerçeküstü betimleme, geleneksel anlatım teknikleri yerine sessizlik ve asgari düzeydeki karşılıklı konuşmaları ile ün yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Peter Sellers</span> İngiliz oyuncu

Richard Henry Sellers ya da bilinen adıyla Peter Sellers, İngiliz komedyen ve oyuncudur. Daha çok Pembe Panter film serisindeki Şef Müfettiş Clouseau karakteri, Dr. Strangelove filminde oynadığı üç ayrı rol ve Lolita filminin 1962'deki orijinal versiyonunda oynadığı Clare Quilty karakteriyle bilinmektedir. Ayrıca kendisinin sondan bir önceki filmi olan Being There filmindeki çocuk saflığına sahip olan Bahçıvan Chance karakteri ile bilinmektedir.

<i>Lolita</i> (film, 1962)

Lolita, 1962 İngiltere yapımı dramatik filmdir. Senaryosunu Vladimir Nabokov'un aynı adlı kendi romanından uyarlayıp yazdığı filmi Stanley Kubrick yönetmiş, önemli rollerinde James Mason, Shelley Winters, Peter Sellers ve Sue Lyon oynamışlardır. Film Türkiye'de 16 Şubat 1965 tarihinde özgün adıyla gösterime girmişti.

<i>Lolita</i> (film, 1997)

Lolita, 1997 ABD - Fransa ortak yapımı romantik drama filmidir. Türkiye'de de tüm Dünyada olduğu gibi özgün adı ile gösterime sunulmuştu.

Turgut Yasalar (d.1956, Bursa), Türk yönetmen, senaryo yazarı, yapımcı, sinema oyuncusu.

<i>New York Esrarı</i>

New York Esrarı 1948 ABD yapımı kara filmdir. Özgün adı The Naked City dir. 1970'li yıllarda TRT televizyonunda özgün adının tam çevirisiyle, yani Çıplak Şehir adı ile gösterilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Kült film</span>

Kült film sadık, tutkulu ama görece az sayıda bir hayran kitlesine sahip filmler için kullanılan bir terimdir. Kült kelimesi batı dillerine tapınma anlamındaki Latince cultus kelimesinden girmiştir ve Türkçede de batı dillerindeki gibi tutku, ilahlaştırma derecesinde aşırı saygı anlamlarını taşır.

<i>Barry Lyndon</i>

Barry Lyndon, 1975 Birleşik Krallık-ABD ortak yapımı dramatik dönem filmdir.

<i>Çirkin Dünya</i>

Çirkin Dünya, 1975 çıkışlı gerilim türündeki Türk filmidir.

<span class="mw-page-title-main">Diana Körner</span> Alman oyuncu

Diana Körner, Alman oyuncu. Ülkesi Almanya dışında tanınmasını sağlayan Lischen karakterini canlandırdığı yönetmen Stanley Kubrick'in geçiş filmlerinden birisi olan Barry Lyndon ile bilinir.

John Eliot Sturges Amerikalı film yönetmeni. Filmleri arasında Black Rock'ta Bad Day (1955), Vahşi Mücadele (1957), The Magnificent Seven (1960), The Great Escape (1963) ve Ice Station Zebra (1968) sayılabilir. 2013 yılında, Muhteşem Yedili filmiKongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihsel veya estetik açıdan önemli" olarak Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi'nde korunmak üzere seçildi. Hem kendisi hem de yönetmen arkadaşı Preston Sturges, Chicago bölgesinden olmalarına ve aynı soyadını paylaşmalarına rağmen, birbirleriyle bilinen hiçbir yakın ilişkileri yoktur.

Sidney Joseph Furie 1960'lar ile 1980'lerin başları arasında hem İngiliz hem de Amerikan sinemasındaki kapsamlı çalışmaları ile tanınan Kanadalı bir film yönetmeni, senarist ve yapımcıdır. Çağdaşları Norman Jewison ve Ted Kotcheff gibi, ülkesinde film endüstrisinin neredeyse yok olduğu bir dönemde ana akım eleştirel ve finansal başarıyı kendi ülkeleri dışında elde eden ilk Kanadalı yönetmenlerden biriydi. BAFTA Film Ödülü kazandı ve Michael Caine'in başrol oynadığı ünlü casus gerilim filmi The Ipcress File (1965) çalışmasıyla Altın Palmiye'ye aday gösterildi.

<span class="mw-page-title-main">Leon Vitali</span>

Leon Vitali, İngiliz aktör.