İçeriğe atla

Standard Oil Company

Standard Oil Co., Inc.
TipAnonim Şirket (1870-82)
Tröst Şirketi (1882-92)
Holding şirketi (1899-1911)[1]
Kurucu1870
Feshedilme1911
Genel merkeziCleveland, Ohio (1870-85)
New York, New York (1885-1911)[2],
 ABD
Önemli kişiler
  • John D. Rockefeller (kurucu ve CEO)
  • John D. Archbold (CEO yardımcısı)
  • Stephen V. Harkness (ilk yatırımcı)
  • William A. Rockefeller Jr. (New York temsilcisi)
  • Samuel Andrews (petrol kimyageri ve rafineri işletmeleri şefi)
  • Henry M. Flagler (üst düzey yönetici)
  • Charles Pratt (üst düzey yönetici)
  • Henry H. Rogers (üst düzey yönetici)
  • Daniel O'Day (üst düzey yönetici)
  • Jabez A. Bostwick (üst düzey yönetici)
  • William G. Warden (üst düzey yönetici)[3]
  • Jacob Vandergrift (üst düzey yönetici)[4]
  • Oliver H. Payne (üst düzey yönetici)
Ürün
  • Yakıt (benzin ve mazot)
  • gazyağı
  • plastik
  • asfalt
  • ve diğerleri
SahibiRockefeller ailesi
Çalışan sayısı60.000 (1909)[5]

Standard Oil Company, Inc. veya sadece Standard Oil, önce ABD içinde, sonra ABD dışında petrol rafinerileri açan, aynı zamanda bu petrolleri taşıyan ve pazarlayan ABD merkezli bir şirket. 1870'te John D. Rockefeller'ın girişimciliği ve finansör Henry Flagler'in maddî yardımlarıyla Ohio'da kuruldu. Zamanla dönemin dünyasının en büyük petrol şirketi olma konumuna gelmiştir.[6]

Bağlı şirketler

  1. Hughes Tool Company
  2. Anglo-American Oil Co.
  3. Esso UK
  4. Buckeye Pipeline Co.
  5. Borne-Scrymser Co. (chemicals)
  6. Chesebrough Manufacturing (Vasoline)
  7. Colonial Oil
  8. Crescent Pipeline Co.
  9. Cumberland Pipe Line Co.
  10. Eureka Pipe Line Co.
  11. Galena-Signal Oil Co.
  12. Indiana Pipe Line Co.
  13. National Transit Co.
  14. New York Transit Co.
  15. Northern Pipe Line Co.
  16. Prairie Oil & Gas
  17. Solar Refining
  18. Southern Pipe Line Co.
  19. South Penn Oil Co.
  20. Shell
  21. Southwest Pennsylvania Pipe Line Co.
  22. Swan and Finch
  23. Union Tank Lines
  24. Washington Oil Co.
  25. Waters-Pierce

15 Mayıs 1911'de Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, piyasasının %90'ından fazlasına sahip konuma gelen Standard Oil'i Sherman Antitröst Yasası'nı ihlal ederek tekel oluşturduğu gerekçesiyle 34 parçaya bölme kararı aldı. Exxon, Mobil, Amoco, Sohio, Chevron gibi küçük petrol şirketleri ortaya çıktı.

2016 yılı itibarıyla kazançlarının çoğunu kapsayan petrol piyasasından çekileceklerini beyan ettiler. Dünyanın daha temiz bir yer olması için çalışacaklarını ve petrolün dünyayı sona yaklaştırdığı belirten Rockefeller ailesine bağlı Standart Oil şirketi önümüzdeki günlerde kararlarını uygulayacaklarını belirtti.[7]

Kaynakça

  1. ^ "John D. and Standard Oil". Bowling Green State University. 17 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2008. 
  2. ^ "Rockefellers Timeline". PBS. 31 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2008. 
  3. ^ "WARDEN WINTER HOME - Florida Historical Markers on Waymarking.com". 7 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2014. 
  4. ^ "Jacob Vandergrift…Transportation Pioneer | Oil150.com". 14 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2014. 
  5. ^ "The Project Gutenberg eBook of Random Reminiscences, by John D. Rockefeller". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2014. 
  6. ^ "Exxon Mobil - Our history". 19 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Exxon Mobil Corp. Archived from the original on 2008-11-12. Retrieved 2009-02-03.
  7. ^ "http://www.haberturk.com/ekonomi/is-yasam/haber/1214273-abdli-rockefeller-ailesi-petrolden-cekiliyor 29 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." habertürk hazetesi 23 Mart 2016 Çarşamba, 22.25:26

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı</span> Petrol boru hattı

Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı, 1.768 km uzunluğunda, Azerbaycan Bakü yakınlarındaki Sangaçal Terminali'nden gelen petrolü, Türkiye Akdeniz kıyısında Ceyhan deniz terminaline; Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden geçerek taşıyan petrol boru hattı.

Çok uluslu şirket, en az iki ülkede üretim ve hizmet sunan şirkettir. Bazı büyük çok uluslu şirketin bütçeleri pek çok küçük ülkeyi geçmektedir. Dünyanın en büyük 100 ekonomisinden 51'i çok uluslu şirketlerdir. Uluslararası ilişkilerde, ekonomik güçleri, geniş finansal kaynakları ve lobi çalışmaları sayesinde güçlü bir etkileri vardır.

<span class="mw-page-title-main">John D. Rockefeller</span> Amerikalı iş insanı (1839 – 1937)

John Davison Rockefeller, Senior, Birleşik Devletler'in ilk milyarderi ve tüm zamanların en zengin insanlarından biri olan Amerikalı işletmeci, sanayici ve hayırseverdi. Kardeşi William Jr. ile Rockefeller ailesini kurmuş ve ölene kadar hanedan reisliği yapmış; aynı zamanda Rockefeller Vakfı'nı kurmuş ve ölene kadar vakıf başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Saudi Aramco</span> Suudi Arabistan petrol ve doğal gaz şirketi

Saudi Aramco veya resmi adıyla Saudi Arabian Oil Company, Suudi Arabistan'nın ulusal petrol ve doğalgaz şirketidir. Şirket ilk olarak Kral Abdülaziz İbn-i el-Suud ve ABD Başkanı Franklin Roosevelt tarafından ortak olarak kuruldu. Saudi Aramco'nun değeri 2.42 trilyon ile 10 trilyon dolar arasında olduğu tahmin edilmekte olup bu rakamlar ile Apple'ı da geride bırakarak dünyanın en değerli şirketi olmuştur. Şirketin merkezi Zahran'da yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Shell plc</span> Hollanda menşeli petrokimya şirketi

Royal Dutch Shell PCL veya yaygın adıyla Shell, İngiltere'de kurulu, genel merkezi Hollanda'da bulunan, İngiliz-Hollanda ortaklığında çok uluslu bir petrol ve doğalgaz şirketidir. Dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz şirketlerinden biri olup 2018 gelirlerine göre dünyanın en büyük üçüncü şirketi ve Avrupa'nın en büyük şirketidir. 2019 Forbes Global 2000 listesinde Shell dünyanın en büyük dokuzuncu şirketi ve dünyanın en büyük enerji şirketiydi.

Yedi Kız Kardeş, İtalyan yönetici Enrico Mattei tarafından dünyanın önde gelen petrol üreticisi şirketlerine atfen verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Rockefeller ailesi</span> Amerikan aile

Rockefeller ailesi veya Rockefeller hanedanlığı, dünyada finansal olarak en büyük servete sahip ailelerinden biri olan Amerikalı ailedir. Ailenin servet kaynağı petrol endüstrisi olup, politika ve bankacılık alanlarında aktif olarak faaliyet göstermektedir.

Exxon Mobil Corporation ya da ExxonMobil, Amerikan çok uluslu petrol ve doğalgaz şirketi. Şirketin ana merkezi Irving, Teksas, ABD'de bulumaktadır. Şirket doğrudan John D. Rockefeller'in Standard Oil Company şirketinin kökeninden gelmektedir ve 30 Kasım 1999 tarihinde Exxon ve Mobil petrol şirketlerinin birleşmesi ile oluşmuştur. Kanada'da faaliyet gösteren Imperial Oil şirketi ile de bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Trans Arabistan petrol boru hattı</span>

Trans Arabistan petrol boru hattı (Tapline) Suudi Arabistan'daki Kaysume köyünden Lübnan'daki Sayda şehrine kadar çalışan bir petrol boru hattı idi. Uluslararası petrol ticareti için önemli bir etmendi. Lübnan ekonomisinin ve keza Amerika Birleşik Devletleri ve Orta Doğu ilişkilerinin gelişimi açısından önemliydi.

<span class="mw-page-title-main">Petrol endüstrisi</span>

Petrol endüstrisi, petrol sanayi veya petrol ve doğal gaz endüstrisi, küresel olarak petrol ve petrol ürünlerinin aranması, çıkarılması, rafine edilmesi, taşınması ve pazarlanması süreçlerini kapsayan terimdir. Sektörün en büyük hacme sahip ürünleri arasında mazot ve benzin bulunmaktadır. Petrol ayrıca ilaçlar, solventler, gübre, pestisit ve plastik gibi birçok kimyasal ürün içinde ham madde niteliği taşımaktadır. Petrol endüstrisi upstream, midstream ve downstream şeklinde üç ana bileşene ayrılmaktadır. Midstream yani orta kısım işlemler genellikle downstream kategorisine dahil edilmektedir.

Upstream veya memba, petrol sektöründe yaygın bir şekilde arama ve üretim (E&P) olarak bilinir. Petrol ve doğal gaz endüstrisi genellikle upstream, midstream ve downstream şeklinde üç ana bileşene ayrılmaktadır.

Azerbaycan Uluslararası İşletme Şirketi (AUİŞ) 10 petrol şirketi tarafından kurulmuş, Azer-Çırak-Güneşli Petrol Sahası'nda üretim yapan bir konsorsiyumdur. Konsorsiyumu oluşturan şirketler şunlardır.

<span class="mw-page-title-main">Kerkük-Baniyas Petrol Boru Hattı</span>

Kerkük-Banyas Petrol Boru Hattı Irak'ın kuzeyinden Kerkük çevresinin petrolünü, Suriye, Baniyas limanına ulaştıran petrol boru hattıdır. Boru Hattı 800 kilometre (500 mi) uzunluğunda ve 300 bin varil/gün kapasitesindedir. Boru Hattı 23 Nisan 1952 günü açılmıştır. Boru Hattı, ABD'nin Irak'ı işgali sırasında, ABD hava saldırısı ile zarar görmüş ve o zamandan beri kullanılmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rockefeller Vakfı</span> Vakıf

Rockefeller Vakfı , New York'ta yer alan 420 Fifth Avenue merkezli, Rockefeller ailesi tarafından kurulmuş özel bir vakıf. Standard Oil sahibi John D. Rockefeller ("Senior"), oğlu John D. Rockefeller Jr. ("Junior") ve Senior'ın şirket ve hayırseverlik danışmanı Frederick Taylor Gates tarafından kurulmuştur. Resmi kuruluş tarihi, tüzüğün New York Eyaleti Eyalet Yasama Meclisi tarafından resmen kabul edildiği 14 Mayıs 1913 tarihidir.

<span class="mw-page-title-main">John D. Rockefeller Jr.</span> Amerikalı finansçı ve hayırsever

John Davison Rockefeller, Junior, Rockefeller ailesinin üyelerinden biri olan Amerikalı finansçı, işletmeci ve hayırseverdi.

Kazakistan-Çin petrol boru hattı, Çin'in Orta Asya'dan petrol ithalatına izin veren ilk doğrudan petrol boru hattıdır. Kazakistan'ın Hazar kıyısından Sincan, Çin'e kadar uzanmaktadır. Boru hattının sahibi Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ve Kazak petrol şirketi KazMunayGas idir.

<span class="mw-page-title-main">William A. Rockefeller Jr.</span> Amerikalı finansçı, işletmeci ve Standard Oilin kurucu ortağı

William Avery Rockefeller Jr., ünlü işletmeci John D. Rockefeller'ın kardeşi ve Rockefeller ailesinin en önemli üyelerinden olmuş Amerikalı işletmeci ve finansördü. Ağabeyi John D. ile birlikte Standard Oil'in kurucu ortağıdır. 1920'lerin sonunda dünyanın en büyük dördüncü şirketi Anaconda Copper Company'nin bir parçası olan New York Ulusal Şehir Bankası'nın kurulmasını finanslayıp yardım etti.

Turkish Petroleum Company (TPC) 1925-1961 yılları arasında Irak'taki tüm petrol arama ve üretimi üzerinde bir tekele sahip olan bir petrol şirketidir. Dünyanın en büyük petrol şirketlerinden bazılarının ortaklaşa kurduğu bir konsorsiyumdu ve merkezi Londra, İngiltere'deydi. Şirket 1929 yılından sonra Iraq Petroleum Company (IPC) ismini kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ida Tarbell</span> Amerikalı gazeteci (1857 – 1944)

Ida Minerva Tarbell, Amerikalı yazar, araştırmacı gazeteci, biyografi yazarı ve öğretim görevlisi. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki İlerleme Dönemi'nin önde gelen kirlilik avcılarından biriydi. Araştırmacı gazeteciliğe öncülük etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Herman Frasch</span> Alman kimyager, maden mühendisi ve mucit (1851-1914)

Herman Frasch [veya Hermann Frasch ], petrol ve kükürt ile yaptığı çalışmalarla tanınan Alman kimyager, maden mühendisi ve mucittir.