İçeriğe atla

St. James Sarayı

Bugün itibarıyla Saint James Sarayı

Saint James Sarayı, İngiltere Krallığı, İrlanda Krallığı (Öncesinde: İrlanda Lordluğu) ve Fransa Krallığı (meşrûiyet hakkınca) Kralı olan VIII. Henry tarafından yaptırılan, Londra Şehri'ndeki Westminster İlçesi'nde bulunan bir kraliyet saraydır. Saray İsa'nın On İki Havârisi'nden biri olan Küçük Yakup'a adanmıştır. 1531 ve1536 yılları arasında kırmızı taş tuğla ağırlıklı malzemeler kullanılarak inşâ edilmiştir, büyük çoğunluk ile inşâ edildiği dönemin o bölgedeki baskın mimarî akımı olan Tudor Mimarîsi ile inşa edilmiştir. Saray kraliyet vârisinin ikâmetgahı olarak da hizmet vermiştir.

Tarihçe

VIII. Henry Londra'da yeni bir idârî merkez olacak bir kraliyet sarayı yapmak için karar vermiştir; bunun akabinde 12. Yüzyıl'dan beri cüzzamlı genç kızların kapatıldığı bir hastanenin bulunduğu konumu planladığı kraliyet sarayının inşaatı için uygun bulmuştur ve bölgedeki hastane yıkılarak yerine Kral'ın buyruğunca Saint James Sarayı'nın inşaatı gerçekleştirilmiştir.

İngiltere tarihinde çok söz edilen Saint James Sarayı, yüzyıllar boyunca idârî, diplomatik, törensel; kraliyet ailesinin ve diplomatik konukların, saray halkının, elçilerin ikâmetine uygun amaçlar ile fonksiyon göstermiştir. Saray, inşaat edilmesinin ardından döneminin İngiltere Krallığı'ndaki en önemli ikinci saray hâline gelmiştir. 1698'de ana kraliyet sarayı, hem kraliyet ailesinin ikâmetgahı hem de hükûmet merkezi olan Whitehall Sarayı'nın Saray'da çıkan bir yangında yanması ile, Saint James Sarayı Buckingham Sarayı'nın inşaatına ve Kraliçe Victoria tarafından kraliyetin ana sarayı ilan edilişine kadar kadar Hannover Hânedanı'nın erken dönemlerinde kraliyetin idarî merkezi olan saray hâline geldi.

Kral VIII. Henry'nin döneminde inşâ edilen saray, Kral'ın saray hayatından ve protokol rutininden uzaklaşması için imkân sağlamıştır. Henry'nin kişisel olarak sarayda ikâmet etmesinin yanında Henry'nin iki gayrımeşrû çocuğunun da ikâmet ve vefât ettikleri konum olmuştur.

Kral VI. Edward'ın döneminde saray kraliyet ikâmetgahı olarak kullanılmamıştır. Elçilerin kabulü, törensel ve diplomatik aktiviteler için anıtsal ve resmî bir konut olarak işlev görmüştür.

Kral VIII. Henry'nin kızı ve daha sonrasında 1553 - 1558 yıllarında üvey küçük kardeşi VI. Edward'ın ölümü üzerine kraliçelik makamına çıkmış olan I. Mary taç giymesinin ardından Saint James Sarayı'nı ikâmet ettiği saray olarak kullanmıştır ve sarayı bizzat kişisel ihtimam ve ilgi göstermiştir. Ayrıca ömürünün büyük bir kısmını burada geçirmiştir.

Kraliçe I. Elizabeth sık sık sarayda konaklar ve elçi kabulünde bulunurdu. Kraliçe I. Elizabeth'in 1588'de İspanyol Donanması'nın İngiltere'yi işgâl etmek ve I. Elizabeth'i tahttan indirip Protestan otoriteyi kırmak için Manş Denizi'ne demirlemesini beklerken geceyi Saint James Sarayı'nda geçirdiği rivâyet edilir.

Kral I. James Dönemi'nde sarayda Kral I. James'in vefât eden oğlu -Galler Prensi ve tahtın vârisi- Henry Frederick Stuart ve annesi Danimarkalı Anne yaşamışlardır. Bu dönemde Kraliçe Danimarkalı Anne ve Galler Prensi Henry Frederick için bahçeler düzenlenmiştir Bu dönemde Galler Prensi için saray topraklarına bir binicilik okulu açılmıştır. Saray bahçeleri bu dönemden itibaren kraliyet ailesi için uğrak bir nokta hâline gelmiştir. Aynı dönem içerisinde sarayın bahçelerinde canlı egzotik hayvanların bulunduğu bir hayvanat bahçesi açılmıştır ve devekuşu gibi hayvanlar sergilenmiştir. Sarayın bahçeleri bugün Saint James Parkı adı ile halka açıktır ve halka açıldığı döneme kadar kraliyet ailesinin yalnız vakit geçirebildikleri, avlandıkları birçok işlevli bir mekân olmuştur.

Kral I. Charles'ın oğulları ve ondan sonra kral olmuş olan Kral II. Charles ve Kral II. James bu sarayda doğmuşlardır. Kral I. Charles'ın çocukları ile Saint James Sarayı'nın bahçelerinden oluşan Saint James Parkı'nda çocukları ile vakit geçirmeyi sevdiği bilinmektedir. Saint James Sarayı İngiliz İç Savaşı sırasında zindan olarak da kullanılmış ve İngiliz İç Savaşı sonrası Kral I. Charles bu sarayda hapsedilmiştir. I. Charles idam edilmeden önceki gecesini Saint James Sarayı'nda geçirmiştir. Kral I. Charles'ın idamı sonrasında diktatörlük ve Koruyucu Lordluk yapmış olan Oliver Cromwell, Saint James Sarayı'nı askerî bir kışla olarak kullanmıştır.

Kral II. Charles Dönemi'nde Saint James Sarayı tekrardan restore edilmiş ve kraliyet ikâmetgahı ve kraliyet merkezi hâline getirilmiştir. Kral II. Charles 1666'da gerçekleşen Büyük Londra Yangını sırasında Saint James Sarayı'nda ikâmet etmekte idi ve Londra'yı bir yıl önce -1665'te- gerçekleşen vebâ salgını sırasında terk etmiş olmasına rağmen bu felâket sırasında Saint James Sarayı'nı terk etmek yerine yangına bizzat müdahale etmiştir. Ayrıca Kral II. Charles'ın metreslerinden bâzıları Kral II. Charles Whitehall Sarayı'nda ve Hampton Divan Sarayı'nda ikâmet ederken ya Saint James Sarayı'nda ikâmet etmişlerdir ya da Saint James Sarayı'nın yakınlarda Kral tarafından onlara tahsis edilen evlerde.

Kral II. James Saint James Sarayı'nda doğmuştur. Kral II. James Londra'da olduğu zamanlarda Saint James Sarayı'nda da ikâmet etmiştir. Çocukları Saint James Sarayı'nda doğmuştur. Yasal olarak vârisi olan ama Katolik olduğu için Parlamento tarafından taç giydirilmeyen oğlu James Francis Edward Stuart da Saint James Sarayı'nda doğmuştur.

Kraliçe II. Mary ve Kraliçe Anne Saint James Sarayı'nda doğmuşlardır. O dönemde krallığın idârî merkezi Whitehall Sarayı idi; fakat kraliyet ailesinin resmî Londra ikâmetgahı Saint James Sarayı idi. 1698 yılında krallığın ve monarşinin merkezi olan Whitehill Sarayı çıkan bir yangından dolayı yanmıştır ve bunun üzerine III. William tarafından Saint James Sarayı krallığın idârî yönetim merkezi ve monarşinin merkezi olarak işlev gösterecek şekilde kullanılmıştır; fakat ne Kraliçe II. Mary & Kral III. William Dönemi'nde ne de Kraliçe Anne Dönemi'nde saray kraliyet ailesinin ana ikâmetgah merkezi olarak hizmet vermemiştir. Saint James Sarayı yerine Kraliçe II. Mary & Kral III. William ve Kraliçe Anne tarafından Hampton Divan Sarayı ve Kensington Sarayı tercih edilmiştir. Kraliçe II. Mary & III. William ve Kraliçe Anne Saint James Sarayı'nda oturmazlardı; ama devleti buradan yönetirlerdi. O dönemlerde Saint James Sarayı bugün Buckingham Sarayı'nın gösterdiği işlev gibi sembolik bir merkez olarak işlev göstermiştir.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Westminster</span> Londrada bölge

City of Westminster, İngiltere parlamentosunu da içinde bulunduran kenttir. İngiltere'de Londra metropoliten alanında iç ilçe. 1540'ta şehir olma statüsü verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Elizabeth</span> İngiltere ve İrlanda Kraliçesi (1558–1603)

I. Elizabeth, 17 Kasım 1558'den 1603'teki ölümüne kadar İngiltere ve İrlanda kraliçesi idi. Bakire Kraliçe olarak da bilinen Elizabeth, Tudor Hanedanı'nın beş hükümdarının sonuncusudur.

<span class="mw-page-title-main">II. Charles (İngiltere kralı)</span> İngiltere, İskoçya ve İrlanda kralı

II. Charles, İngiltere, İskoçya ve İrlanda kralı. I. Charles ve Fransa kralı IV. Henri ile Marie de' Medici'nin kızı Henrietta Maria'nın ikinci oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Tudor Hanedanı</span>

Tudor Hanedanı ya da Tudor Dönemi,, 1485 ile 1603 yılları arasındaki dönemde İngiltere Krallığı'nı idare eden, Galler kökenli hanedan ve hanedanın iktidarda olduğu döneme verilen isim. Söz konusu dönem, İngiliz tarihinin en parlak dönemlerinden biri olarak gösterilir. VII. Henry güçlü bir merkezi otorite kurdu ve VIII. Henry zengin bir devletin ve güçlü bir monarşinin temellerini attı. İngiltere'deki ailesi, İngiltere ve İrlanda'yı 1485'ten 1603'e kadar, 118 yıl boyunca yöneten, Galler kökenli kraliyet ailesidir. Kurucusu Henry Tudor'dur. Aralarından üçü İngiltere'yi Orta Çağ'dan çıkarıp gelecek yüzyıllarda dünyanın büyük bir kısmına egemen olan güçlü bir Rönesans devletine dönüşmesine önemli katkı sağlamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Whitehall Sarayı</span>

Whitehall Sarayı 1530 yılından 1689 yılına kadar İngiltere Kralları'nın ikâmetgâhı olan saraydır. Döneminde Avrupa'daki en büyük saray, 1.500 odası ile dünydadaki en büyük yapıydı. 1622 yılında çıkan bir yangında büyük bir bölümü zarar gören saray 1666 yılında çıkan Büyük Londra Yangını'ndan zarar görmeden çıkmıştır. Bu yangın döneminde tahtta bulunan II. Charles sarayda küçük değişiklikler yaptırmış ve babası gibi bu sarayda ölmüştür. Yerine geçen kardeşi II. James de dönemin tanınmış mimarı Christopher Wren'e verdiği emirler doğrultusunda, saraya aralarında bir şapel ve kraliçenin özel yaşamını sürdürebileceği daha geniş alanlar ekletmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Anne Boleyn</span> İngiltere Kralı VIII. Henrynin ikinci eşi

Anne Boleyn, İngiltere kraliçesi, VIII. Henry'nin ikinci karısı ve I. Elizabeth'in annesidir.

<span class="mw-page-title-main">Buckingham Sarayı</span>

Buckingham Sarayı, Birleşik Krallık hükümdarlarının yönetim merkezi ve Londra'daki ikametgâhı. Westminster Şehri'nde bulunan saray sık sık devlet işlerinde ve yabancı devlet insanlarının ağırlanmasında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">I. Mary</span> İngiltere ve İrlanda Kraliçesi

I. Mary İngiltere'nin ilk hükümdar kraliçesidir. Tahta geçtiğinde İngiltere Protestanlığın etkisi altındaydı lakin İngilizler hâlâ büyük ölçüde Katolik idi. Kraliçe katı kurallar uygulayarak protestanları idam ettirdi hatta canlı canlı yaktırdı ve koyu katolik olan İspanya kralı II. Felipe ile evlendi, hiç çocuğu olmadı. II. Felipe ile evlenerek Habsburg ve Tudor hanedanları birleşmiştir ve I. Mary ve II. Felipe şu unvanları kullanmışlardır: "Philip ve Mary, Tanrının lütfuyla, İngiltere, İspanya, Fransa, Napoli, Kudüs, İrlanda ve Sicilya Kralı ve Kraliçesi, inancın Savunucuları, Avusturya Arşidük ve Arşidüşesi, Burgunya, Milano ve Brabant Dükü ve Düşesi, Habsburg, Flandre ve Tirol Kontu ve Kontesi". Protestanları idam ettirmesinden ve Protestan propagandasından dolayı Kanlı Mary olarak anılır. I. Elizabeth döneminde geliştirilen birçok yeniliğin temeli, Mary'nin hükümdarlığında başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Anne (Cleves)</span> İngiltere Kralı Eşi

Clevesli Anne, VIII. Henry'nin dördüncü karısıydı. Kral ile olan evliliğinin tamamlanmaması nedeniyle Kraliçe Anne taç giyememiştir. Kral ondan hoşlanmayarak evliliği iptal ettirmiş ve Anne'i kız kardeşi ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mary Boleyn</span>

Mary Boleyn, ünlü Boleyn ailesinin kızlarından biridir. VIII. Henry döneminde yaşamış ve onun bir dönem metresi olmuştur. Kız kardeşi Anne Boleyn'dir.

<span class="mw-page-title-main">I. Mary (İskoçya kraliçesi)</span> İskoçya Kraliçesi ve Fransa Konsort Kraliçesi

I. Mary, Mary Stuart veya İskoç kraliçesi Mary olarak da bilinir, 14 Aralık 1542'den 1567'de zorla tahttan indirilene kadar İskoçya kraliçesi idi.

<span class="mw-page-title-main">VII. Henry</span> Eski İngiltere kralı

VII. Henry, İngiltere kralı. Kral III. Richard'ı öldürüp İngiltere Kralı olmuştur. Tudor Hanedanı'ndan ülkeyi yöneten ilk kişiydi.

<span class="mw-page-title-main">I. James (İngiltere kralı)</span> İskoçya, İngiltere ve İrlanda kralı

I. James, İskoçya, İngiltere ve İrlanda kralı.

<span class="mw-page-title-main">Andrew (York dükü)</span> York Dükü

York Dükü Prens Andrew Birleşik Krallık Kralı III. Charles'ın kardeşi ve Kraliçe II. Elizabeth ve Prens Philip'in üçüncü çocukları ve ikinci oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Kraliyet prensesi</span>

Kraliyet Prensesi, Birleşik Krallık hükümdarı tarafından kendi en büyük kızına geleneksel olarak verilen bir ünvandır. Tamamen onursaldır, kraliyet ailesinin bir kadın üyesine verilebilecek en yüksek onurdur. Tarihte yedi Kraliyet Prensesi olmuştur. Prenses Anne, şu anki Kraliyet Prensesidir.

<span class="mw-page-title-main">Windsor Kalesi</span> Britanya monarşisinin resmi ana rezidanslarından birisi

Windsor Kalesi, dünyanın hususi ikametgâha tahsis edilmiş ve tarihin en uzun süreli ikâmet halinde bulunan sarayıdır.

<span class="mw-page-title-main">Stuart Hanedanı</span>

İskoçya Kralı II. Robert tarafından 1371 'de kurulan Stuart Hanedanı İskoçya tahtına egemen olmuş, Kraliçe Anne 'in veliaht verememesi üzerine 1649 yılına kadar ise Büyük Britanya Krallığına kadar egemen olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Edward Hyde</span>

Edward Hyde, 1. Clarendon Earlü İngiliz devlet adamı ve tarihçi. İngiltere kraliçeleri II. Mary ve Anne'in büyükbabasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya hükümdarlarının eşleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşik Krallık hükümdarlarının eşleri listesi, 1707'de İngiltere ve İskoçya'nın birleşmesinden sonra gelen Birleşik Krallık hükümdarları'nın eşlerini gösteren listedir. Kraliyet eşleri, Birleşik Krallık Monarşisi'nde yönetici bir kral veya kraliçenin eşidir. Kraliyet eşlerinin anayasal statüleri veya yetkileri yoktur, ancak birçoğunun önemli etkileri olmuştur. Şu anki hükümdar eşi Kral III. Charles'ın eşi olarak Kraliçe Camilla'dır.

<span class="mw-page-title-main">Anne Hyde</span>

Anne Hyde, York Dükü James'in ilk karısı olarak York ve Albany Düşesi idi.