İçeriğe atla

Spor yönetim kuruluşu

Spor yönetim kuruluşu, bir spor dalında düzenleme ve yaptırım gücü olan spor organizasyonu. Değişik yapılara sahip olabilen bu birimler, ilgili oldukları spor dalında mevcut kurallara uyulmadığı hallerde disiplin cezaları verebilir veya var olan bu kurallarda değişikliklere karar verebilirler. Uluslararası Olimpiyat Komitesi benzeri, yetki alanı dünya çapında birçok spor dalını kapsayan birimler olduğu gibi, Türkiye Voleybol Federasyonu türü yetkisi ulusal alanla ve sadece tek bir sporla sınırlı olanlar da vardır. Ulusal yönetimler tamamen bağımsız veya uluslararası yönetimlere üye olarak onlarla birlikte aynı spor dalı üzerine karar verici konumda bulunabilirler. İlk uluslararası federasyonlar 19. yüzyıl sonlarında oluşmaya başlamıştır.

Spor yönetim kuruluşu türleri

Sporların farklı zorluk seviyelerinde olması ve farklı yetenekte ve yaşlarda insanlara hitap etmeleri spor yönetim birimlerinin çok farklı şekillerde ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu türler şu şekilde sıralanabilirler:

Uluslararası Federasyonlar tek bir spordan veya kayak ya da su sporları gibi bir başlık altında toplanabilen bir grup spor dalından sorumludur. Alanındaki spor için ortak bir kural sistemi oluşturur ve uluslararası yarışmalar düzenlerler. Sorumlu oldukları spor dalının tanıtımı da federasyonların görevleri arasındadır. Ulusal Federasyonlar ise adlarından da anlaşılabileceği gibi, uluslararası örnekleriyle aynı şekilde çalışsalar da; etkileri bir ülkeyle, hatta bazen bir ülkenin sadece bir kısmıyla sınırlıdır. Ulusal yapılar yerel kulüpleri destekler ve çoğu yerde ülkenin millî takımından sorumludurlar. Bir çeşit Ulusal Federasyon olan Ulusal Olimpiyat Komiteleri ise ülkenin Olimpiyat Oyunları'na katılımıyla ilgilenir.

Çoklu spor etkinliği düzenleyicilerinin görevi birden fazla spor içeren belirli organizasyonları gerçekleştirmektir. Bu türün en iyi bilinen örneği modern Olimpiyat Oyunları'nın organizatörü olan Uluslararası Olimpiyat Komitesi'dir (IOC). Genel spor organizasyonları ise Katolik veya Yahudi spor grupları gibi, ortaya çıkan belli topluluklarda sporla ilgili konularla ilgilenir. Bu tarz yapılar ordular[1] ve diğer orta ölçekli gruplarda da görülebilir.

Profesyonel ligler genellikle belli bir sporda en üst düzey mücadelenin yapıldığı, en iyi oyuncuların bulunduğu yapılardır. Çoğunlukla ulusal ve uluslararası federasyonların da katılımıyla organize edilirler. Çoğu profesyonel ligde ayrı bir grupta amatör küme mücadeleleri de yapılır.[2] Ayrıca çoğu ligde en üst kademe ile diğer kademeler, küme düşme ve üst kademeye yükselme sistemleriyle birbirine bağlıdır.

Ayrıca bakınız

  • Uluslararası spor federasyonları listesi

Kaynakça

  1. ^ "Army Sports". 20 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.  (İngilizce)
  2. ^ "USA Amateur Hockey". 9 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.  (İngilizce)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Futbol</span> çim veya toprak zeminde, on birer oyuncudan oluşan iki taraf arasında topla oynanan takım sporu

Futbol, on birer oyuncudan oluşan iki takım arasında, kendine özgü küresel bir topla oynanan takım sporudur. 21. yüzyıl itibarıyla 200'ün üzerinde ülkede 250 milyonu aşkın oyuncu tarafından oynanmakta olup dünyadaki en popüler spordur.

<span class="mw-page-title-main">Olimpiyat Oyunları</span> farklı spor dallarının bir araya gelerek oluşturduğu yarışmalar

Olimpiyat Oyunları veya kısaca Olimpiyatlar, Yaz ve Kış Olimpiyat Oyunları olmak üzere iki ayrı kategoride, dört yılda bir düzenlenen uluslararası çok sporlu etkinlik. 200'ün üzerinde ülkeyi temsil eden sporcuların katıldığı etkinlikler, dünyanın en kapsamlı spor etkinliği konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Voleybol Federasyonu</span>

Uluslararası Voleybol Federasyonu, dünya voleybolunu yönetmek ve geliştirmek amacıyla ulusal federasyonların bir araya gelmesiyle kurulmuştur. Merkezi İsviçre'nin Lozan (Lausanne) kentindedir. Başkanı Wei Jizhong'dır.

Uluslararası Paralimpik Komitesi (IPC) ; 22 Eylül 1989 yılında kurulan ve Parlimpik Oyunlarını düzenleyen komitedir.

Avrupa Birliği'nde spor, Avrupa Birliği'nden çok, üye devletlerin kendilerinin ya da uluslararası kuruluşların sorumluluğundadır. Ancak, ulusal futbol liglerinde Avrupa Birliği vatandaşı yabancı oyuncu sayısına kota koymayı kaldıran ve bonservis bedeli olmaksızın transfer edilmesine olanak sağlayan Bosman Kuralları gibi bazı kararlar Avrupa Birliği içinde spor politikaları üzerine büyük öneme sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">IOC ülke kodları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Uluslararası Olimpiyat Komitesi, (UOK) Olimpiyat Oyunları’na katılan ülkelerin kafilelerini ve sporcu gruplarını işaret edebilmek için üç harften oluşan ülke kodları kullanıyor. Her kod ise bir Ulusal Olimpiyat Komitesi’ni belirliyor. Geçmiş Oyunlar’da ise belirli ülkeler ve durumlar için de bu tip kodlar kullanıldı; mesela farklı ülkeden oluşturulan sporcu kafileleri veya hiçbir ülkeyi temsil etmeyen atlet grupları gibi. UOK’nın bazı kullandığı kodlar ise standartlaşmış ISO 3166-1alpha-3 kod listesinden çok daha farklı. FIFA, FIBA ya da İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları gibi daha başka uluslararası spor organizasyonları da, katılımcı ülke kafilelerini isimlendirebilmek için aynı kodları kullanıyorlar.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Bisiklet Birliği</span> bisiklet sporunun dünya çapındaki yönetim birimi

Uluslararası Bisiklet Birliği veya kısa olarak UCI, bisiklet sporunun dünya çapındaki yönetim birimi. Uluslararası bisiklet yarışmalarını yönetim sorumluluğu UCI’dedir. Merkezi İsviçre'nin Aigle kentinde bulunmaktadır. Federasyon uluslararası bisiklet turnuvalarının düzenlenmesinden sorumludur. Federasyonun Fransızca ve İngilizce olmak üzere iki resmî dili vardır.

Dünya Dopingle Mücadele Ajansı, Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) liderliğinde hükûmetler, uluslararası federasyonlar, ulusal olimpiyat komiteleri ve sporcuların desteği ile kurulmuş bağımsız bir kurumdur. İsviçre'nin Lozan şehrinde, sporda dopinge karşı mücadeleyi koordine etmek, desteklemek, takip etmek amacıyla yapılan toplantı sonucunda yayımlanan Lozan Deklerasyonu sonrasında 10 Kasım 1999 tarihinde kurulmuştur. Aralarında uluslararası spor federasyonları, ulusal dopingle mücadele kuruluşları, IOC, Uluslararası Paralimpik Komitesi'nin de bulunduğu 600'den fazla kurumun kullanmakta olduğu Uluslararası Dopingle Mücadele Kurallarının hazırlanması ve düzenlenmesinden sorumludur. Merkezi 2002'de Montreal, Québec, Kanada'ya taşınmıştır.

Wushu (Wuşu), Çin savunma sanatlarına verilen genel addır.

Spor hukuku, spor endüstrisi'nde sporcuların, kulüplerin, takım sahibi şirketlerin, ulusal ve uluslararası federasyonların, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin devletin ilgili kurumlarının birbirleriyle sportif eylem ve etkinliklere ilişkin ilişkilerini, sporun özgürlüğünü göz önünde bulundurarak iş hukuku ve rekabet hukuku gibi hukuk dallarıyla koordine bir biçimde düzenleyen kurallardan oluşan, kendine özgü bir hukuk dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Güneydoğu Asya Oyunları</span>

Güneydoğu Asya Oyunları”,, 11 Güneydoğu Asya ülkesinin katılımıyla iki senede bir gerçekleşen çok sporlu etkinlik. Oyun Güneydoğu Asya Oyunları Federasyonu tarafından yapılmakta ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve Asya Olimpiyat Konseyi tarafından denetlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Halter Federasyonu</span>

Uluslararası Halter Federasyonu, halterin uluslararası alandaki en üst düzey yönetim organıdır. 1905'te Budapeşte, Macaristan'da kurulan federasyonunun merkezi Lozan şehrinde yer alır. Günümüzde başkanlık görevini Muhammed Hassan Jalood yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan Olimpiyat Komitesi</span>

Sırbistan Olimpiyat Komitesi, Sırbistan'ın Ulusal Olimpiyat Komitesi. Ülkenin Olimpiyat Oyunları'na ve diğer çok sporlu organizasyonlara katılımını yönetir.

Azerbaycan'da sporun kökleri eskiye dayanır ve günümüzde bile geleneksel ve modern sporlar hâla uygulanmaktadır. Serbest güreş geleneksel olarak Azerbaycan'ın millî sporu olarak kabul edilir, ancak bugün Azerbaycan'da en popüler sporlar futbol ve satrançtır. Diğer popüler sporlar ise jimnastik, judo, futsal, halter ve bokstur. Azerbaycan'ın dağlık arazisi, kayak ve dağcılk gibi spor dallarında büyük fırsatlar sunmaktadır. Hazar Denizi ve ülke içi sularda su sporları yapılmaktadır. Rekabetçi bir şekilde, Azerbaycan uluslararası düzeyde satranç, halter ve güreşte çok başarılı olmuştur. Azerbaycan aynı zamanda uluslararası spor topluluklarının aktif bir üyesidir ve FIFA, UEFA, Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği (IAAF), Avrupa Atletizm Birliği (EAA) üyesidir, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'de (IOC) bu üyelikler arasında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Millî Olimpiyat ve Spor Komitesi</span>

Fransız Millî Olimpiyat ve Spor Komitesi, Fransa'nın Ulusal Olimpiyat Komitesidir. Fransa'nın Olimpiyat Oyunları, Gençlik Olimpiyatları, Avrupa Gençlik Olimpik Oyunları, Dünya Oyunları ve Akdeniz Oyunları katılımlarından sorumludur. 1894'te kurulan Fransız Olimpiyat Komitesi ile 1908'de kurulan Ulusal Spor Komitesinin 22 Şubat 1974'te birleşmesiyle oluşmuştur. Merkezi Paris'te bulunan kurumun başkanlığını, 2009'dan beri Denis Masseglia yürütmektedir.

Dünya Beyzbol Softbol Konfederasyonu beyzbol ve softbol sporları için dünya çapında bir spor yönetim kuruluşudur. 2013 yılında sırasıyla Beyzbol ve softbol için eski spor yönetim kuruluşları olan Uluslararası Beyzbol Federasyonu (IBAF) ve Uluslararası Softbol Federasyonu (ISF) birleşmesi ile kurulmuştur. WBSC'nin organizasyon yapısı altında, IBAF ve ISF artık WBSC'nin Beyzbol Bölümü ve Softbol Bölümü olarak hizmet vermektedir. Her bölüm bir İcra Komitesi tarafından yönetilirken, WBSC bir İcra Kurulu tarafından yönetilir.

Azerbaycan Basketbol Federasyonu, Azerbaycan'da basketbolu denetleyen resmi kurumdur.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İşitme Engelliler Federasyonu</span>

Türkiye İşitme Engelliler Federasyonu Türkiye’de işitme engelliler spor organizasyonlarını düzenleyen spor federasyondur.Türkiye İşitme Engelliler Spor Federasyonu’nun başkanlığını Kerim Vural yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Millî Olimpiyat Komitesi</span>

Kazakistan Cumhuriyeti Millî Olimpiyat Komitesi, Olimpiyat Oyunları'nda Kazakistan'ı temsil eden ulusal olimpiyat komitesidir. Asya Olimpiyat Konseyi üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">2024 Yaz Olimpiyatları'nda atıcılık</span>

2024 Yaz Olimpiyatları'nda atıcılık müsabakaları Fransa'nın Châteauroux kentindeki Ulusal Atıcılık Merkezi'nda 27 Temmuz-5 Ağustos 2024 tarihleri arasında 15 dalda düzenlenmiştir. Önceki Olimpiyatlardan farklı olarak, bu Oyunlarda on beş etkinlikte yarışan atıcı sayısı, erkekler ve kadınlar arasında eşit bir dağılımla 360'tan 340'a düşürülmüştür. Ayrıca, Olimpiyat atıcılık programında yeni final formatı ve karma takım trap yarışmalarının karma takım skeet ile değiştirilmesi de dahil olmak üzere birkaç önemli değişiklik yapılmıştır.