İçeriğe atla

Splanknik sinirler

Splanknik sinirler
Merkezde görülen splanknik sinirlerle birlikte otonom sinir sistemi’nin sinirleri.

Splanknik sinirler, otonom sinir sistemi’nin liflerini (iç organlara ait eferent lifler) ve organlardan gelen duyu lifleri’ni (iç organlara ait getiren lifler) taşıyan eşleştirilmiş visseral (iç organların sinir sistemine bağlanması’na katkıda bulunan sinirler) sinirlerdir. Parasempatik lifleri taşıyan pelvik splanknik sinirler dışında tümü sempatik lifleri taşır.

Türler

"Splanknik sinirler" terimi aşağıdaki sinirlere atıfta bulunur:

  • Kardiyopulmoner sinirler[1]
  • Torasik splanknik sinirler (daha büyük, daha az ve en az)
  • Lomber splanknik sinirler
  • Sakral splanknik sinirler
  • Pelvik splanknik sinirler
Karşılaştırma
SinirÖn-/postsinaptik[2]otonom sistem[2]Başlangıç[2]Hedefler[2]
Kardiyopulmoner sinirler Postsinaptiksempatikservikal ve üst torasik gangliyonlarGöğüs boşluğu
Torasik splanknik sinirler genelliklePresinaptikalt torasik gangliyonlarPrevertebral gangliyonlar
Büyük splanknik sinirtorasik spinal siniri 5 (T5)–torasik spinal siniri 9 (T9) veya –torasik spinal siniri 10 (T10)Çölyak ganglion
Küçük splanknik sinirtorasik spinal siniri 10 (T10)–torasik spinal siniri 11 T(11)Üstün mezenterik ganglionlar ve Aortikorenal gangliyonlar
En az splanknik sinirtorasik spinal siniri 12 (T12)Böbrek pleksusu
Lomber splanknik sinirleri lomber spinal siniri 1 (L1) lomber spinal siniri 2 (2)Alt mezenterik gangliyonlar, intermezenterik ve hipogastrik pleksusların gangliyonları
Sakral splanknik sinirler sempatik gövdenin sakral kısmıAlt hipogastrik pleksus ve pelvik iç organlara gangliyonlar
Pelvik splanknik sinirler Parasempatik–sakral spinal siniri 2 (S2)–sakral spinal siniri 4 (S4)İnen ve sigmoid kolon, rektum ve alt hipogastrik pleksus ve pelvik iç organlara giden gangliyonların içsel gangliyonları

Kaynakça

  1. ^ Essential Clinical Anatomy. K.L. Moore & A.M. Agur. Lippincott, 3 ed. 2007. Page 181
  2. ^ a b c d Unless else specified in boxes, then ref is: Essential Clinical Anatomy. K.L. Moore & A.M. Agur. Lippincott, 3 ed. 2007. Page 181

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Anatomi</span> organizmaların yapı ve bölümlerinin incelenmesi

Anatomi, organizmaların ve parçalarının yapısının incelenmesi ile ilgili biyoloji dalıdır. Anatomi, canlıların yapısal organizasyonu ile ilgilenen bir doğa bilimi dalıdır. Tarih öncesi çağlarda başlangıcı olan eski bir bilim dalıdır. Anatomi doğası gereği gelişimsel biyoloji, embriyoloji, karşılaştırmalı anatomi, evrimsel biyoloji ve filogeniye bağlıdır, çünkü bunlar anatominin hem anlık hem de uzun vadeli zaman ölçeklerinde üretildiği süreçlerdir. Sırasıyla organizmaların ve parçalarının yapısını ve işlevini inceleyen anatomi ve fizyoloji, birbiriyle ilişkili disiplinlerin doğal bir çiftini oluşturur ve genellikle birlikte çalışılır. İnsan anatomisi, tıpta uygulanan temel bilimlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Mide</span> sindirim organı

Mide; kaslardan oluşan, genişleyebilen bir sindirim sistemi organıdır. Mide sözcüğü Türkçeye Arapçadan geçmiştir. Mide anlamında Türkçede aşkazan sözcüğü de mevcuttur. Yemek borusu ile ince bağırsak arasında bulunur. Omurgalılar, derisidikenliler, haşaratlar ve yumuşakçalarda bulunur. Sindirimin ikinci fazında görev yapar. Yiyeceklerin geçici olarak büyük miktarda depolandığı organdır. Rahatlıkla 1.5 litre sıvıyı içinde tutabildiği gibi, maksimum 4 litre sıvı tutma kapasitesi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kulak</span> İşitme ve denge organı

Kulak (auris), işitme işlevini gören ve denge organını içinde bulunduran anatomik yapıdır. Vestibüler sistemi kullanarak işitmeyi ve vücut dengesini sağlar. Kulak; dış kulak, orta kulak ve iç kulak olacak şekilde üç kısımda incelenir.

<span class="mw-page-title-main">İdrar kesesi</span> idrarın depolandığı organ

İdrar kesesi, sidik torbası veya mesane, insan'da ve diğer omurgalılarda, işeme ile idrar dışarı atılmadan önce böbreklerdeki idrarı depolayan organ’dır. İnsanlarda mesane, pelvik taban üzerinde oturan ve genişleyebilen bir organdır. İdrar mesaneye üreter yoluyla girer ve üretra yoluyla çıkar.

<span class="mw-page-title-main">Parasempatik sinir sistemi</span>

Parasempatik sinir sistemi, sempatik sinir sistemi ile birlikte periferik sinir sisteminin bir parçası olan otonom sinir sistemini oluşturan anatomik yapıdır. Otonom sinir sistemi, vücudun bilinçsiz hareketlerini düzenlemekten sorumludur. Parasempatik sistem, vücut dinlenirken; özellikle cinsel uyarılma, tükürük salgılama, gözyaşı salgılama, idrara çıkma, sindirim ve dışkılama dahil olmak üzere yemekten sonra meydana gelen "dinlen ve sindir" veya "beslen ve üre" faaliyetlerinin uyarılmasından sorumludur. Eylemleri, "savaş ya da kaç" tepkisi ile ilişkili aktiviteleri uyarmaktan sorumlu olan sempatik sinir sistemine tamamlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İnsan beyni</span> insan sinir sisteminin ana organı

İnsan beyni, insan sinir sisteminin merkezi organıdır ve omurilikle birlikte merkezi sinir sistemini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Brakial pleksus</span>

Brakial pleksus veya Latince ismi ile plexus brachialis, C5, C6, C7, C8 ve T1 spinal sinirlerinin anterior ramusları tarafından oluşturulan bir sinir ağı. Göğüs, omuz, kol, önkol ve el bölgelerinin affarent ve efferent innervasyonunda rol oynar.

<span class="mw-page-title-main">Linea alba (karın)</span>

Linea alba, insan ve diğer omurgalılarda karnın orta hattında uzanan lifli yapı. İnsanlarda ksifoid çıkıntıdan symphysis pubis'e uzanır. İki taraftaki karın kaslarının rektus kılıfını oluşturan aponörozlarının birleşmesiyle oluşur. Sağ ve sol rectus abdominis kaslarını ayırır.

<span class="mw-page-title-main">Gluteus maximus</span>

Gluteus maximus veya büyük ilye, kıç bölgesinde kas. Bölgenin en büyük kası olma özelliğiyle diğer ilye kaslarının çoğunun üzerinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Sinir</span> periferik sinir sistemindeki kapalı, kablo benzeri akson demeti

Sinir, çevresel sinir sistemindeki kapalı, kablo benzeri sinir lifleri demetidir.

Uzanım lifleri ya da projeksiyon lifleri, korteks ile beynin alt kısımları ve omuriliği birleştiren, içe aktaran(getiren) ve dışa aktaran(götüren) liflerden oluşur. İnsan sinir sistemi anatomisinde, beyindeki yollar denilen akson demetleri fonksiyonlarına göre birleştirme lifleri, uzanım lifleri ve komissüral lifler olarak kategorize edilebilir.

Getiren sinir lifleri, bir bölgeye gelen akson demetlerine denir. Sinir lifleri bölgeden çıkış yaptığında bu akson demetine götüren sinir demeti adı verilir. Bu terimler çevresel sinir sistemi (ÇSS) ve merkezi sinir sistemi (MSS) için kullanıldığında biraz farklı anlam taşırlar.

<span class="mw-page-title-main">Pankreas kanalı</span>

Wirsung kanalı, pankreatik kanal gibi isimlere de bilinen ana pankreas kanalı, pankreası ana safra kanalı ile birleştiren ve sindirime yardımcı pankreas öz suyunu bu kanallara sağlayan bir kanaldır. Latince ismi ductus pancreaticus olan ana pankreas kanalı, Vater kabarcığından hemen önce ana safra kanalına bağlanır, bundan sonra her iki kanal da major duodenal papillada oniki parmak bağırsağının ikinci kısmının medial tarafını perfore eder. Bildirilen birçok anatomik varyant vardır, ancak bunlar oldukça nadirdir.

<span class="mw-page-title-main">Yutak kasları</span> Yutak tutam

Faringeal kaslar, oral kavitenin arkasında bulunan pharynxi (yutak) oluşturan, pharynxin lümeninin şeklini belirleyen ve ses özelliklerini etkileyen bir grup kastır.

<span class="mw-page-title-main">Troklear sinir</span>

Troklear sinir (nervus trochlearis), ekstrensek göz kaslarından süperior oblik kası innerve eden bir motor sinir. On iki kraniyal sinir'den dördüncüsüdür. (CV IV) Çekirdeği mezensefalon'dadır. Beyin sapı'nı iki simetrik lif halinde terk eder.

Sigmoid kolon, kalın bağırsağın rektuma ve anüse en yakın olan kısmıdır. Ortalama 35–40 cm arası bir döngü oluşturur. Döngü tipik olarak bir Yunan harfi olan sigma (ς) veya Latin harfi olan S şeklinde şekillendirilir. Kolonun bu kısmı normalde pelvis içinde yer alır, ancak hareket özgürlüğü nedeniyle karın boşluğuna yerleşmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Superior sagittal sinus</span> beyin toplardamarlarından biri

Superior sagittal sinüs beynin orta kısmında, falks serebrinin üst kısmında, duranın iki yaprağı arasında kalan, median fissür boyunca uzanan en büyük toplar damarlardan biridir. Beyin yüzeyinden aldığı venöz kanın ve beyin omurilik sıvısının sistemik dolaşıma geçmesini sağlar.

<span class="mw-page-title-main">Karın ağrısı</span> mide ağrıları

Karın ağrısı, ciddi ve ciddi olmayan tıbbi durumlarla ilişkili olabilen bir semptomdur.

<span class="mw-page-title-main">Spinal sinir</span>

Spinal sinir diğer adıyla omurilik siniri, omurilik ile vücut arasında motor, duyu ve otonomik sinyalleri taşıyan karışık bir sinirdir. İnsan vücudu’nda omurga'nın iki yanında birer tane 31 çift omurilik siniri vardır. Bunlar omurganın ilgili servikal, torasik, bel, sakral ve koksigeal bölgelerine göre gruplandırılmıştır. Sekiz çift servikal sinir, on iki çift torasik sinir, beş çift bel siniri, beş çift sakral sinir ve bir çift koksigeal sinir vardır. Omurilik sinirleri çevresel sinir sisteminin parçasıdır.

Levator ani siniri levator ani kaslarına giden bir sinirdir. Kaynağı sakral omurilik siniri 4'tür (S4).