İçeriğe atla

Soyut Vikipedi

Soyut Vikipedi, Vikipedi'nin yapılandırılmış verilerini kullanarak dillerden bağımsız bir sürümünü oluşturmak için Vikifonksiyonları kullanmayı amaçlayan Wikimedia Vakfı'nın geliştirme aşamasındaki bir projesidir.[1]

Projenin geneli, Vikiveri'nin kurucu ortağı Denny Vrandečić tarafından 2020'nin Nisan'ında bir Google çalışma belgesinde 2020'nin Mayıs'ında ise (Wikilambda olarak) resmî olarak önerildi ve 2020'nin Temmuzunda ise Soyut Vikipedi olarak Wikimedia Vakfı mütevelli heyeti tarafından onaylandı.[2][3][4] 2021'in Mart'ında Vrandečić, ACM'nin bilgisayar bilimi dergisi Communications'da "Çok Dilli Wikipedia Oluşturma" makalesinde sisteme genel bir bakış yayınladı.[5]

Kaynakça

  1. ^ Hill (13 Nisan 2020). "Wikidata founder floats idea for balanced multilingual Wikipedia". Neowin. 2 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020. 
  2. ^ "Abstract Wikipedia/June 2020 announcement - Meta". meta.wikimedia.org. 2 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ ""Abstract Wikipedia": Neues Projekt soll Wissen in alle Sprachen übersetzen". RedaktionsNetzwerk Deutschland (Almanca). 6 Temmuz 2020. 28 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2020. 
  4. ^ Rixecker (6 Temmuz 2020). "Abstract Wikipedia: Wie das Online-Lexikon eines seiner größten Probleme lösen will". t3n Magazine (Almanca). 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2020. 
  5. ^ Denny Vrandečić (Nisan 2021), "Building a Multilingual Wikipedia", Communications of the ACM, 64 (4), doi:10.1145/3425778 , Wikidata Q106143058

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Turing Ödülü</span> bilgisayar bilimi ödülü

ACM A.M. Turing Ödülü, modern bilgisayar biliminin kurucularından sayılan Alan Turing anısına, 1966'dan beri her yıl Association for Computing Machinery (ACM) tarafından bilişim dünyasına katkıda bulunanlara verilen bir ödüldür. Ödüle değer görülen katkılarda "kalıcı olma ve bilgisayar bilimi dünyasına önemli bir etki yapma" koşulu aranmaktadır. Bilişim konulu en önemli ödül olduğu düşünülen Turing Ödülü bilgisayar dünyasının Nobel Ödülü olarak da anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Wikimedia Vakfı</span> kâr amacı gütmeyen kuruluş

Wikimedia Vakfı, Vikipedi (Wikipedia) ansiklopedisi gibi çeşitli özgür içerikli projeleri bünyesinde barındıran bir organizasyondur.

<span class="mw-page-title-main">Soyut sanat</span>

Soyut sanat, genel anlamıyla doğada var olan gerçek nesneleri betimlemek yerine, biçimler ve renklerin, temsili olmayan veya öznel kullanımı ile yapılan sanata denir. Nonfigüratif sanat terimi ile değişmeli olarak kullanılır. 20. yüzyıl başında bu terim, gerçek biçimleri sadeleştirilmiş veya değiştirilmiş halleriyle imgelere indirgeyen Kübist ve Fütürist sanatı tanımlamak için de kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vikipedi</span> Ücretsiz ve reklamsız internet ansiklopedisi

Vikipedi, kullanıcıları tarafından ortaklaşa olarak birçok dilde hazırlanan; özgür, bağımsız, ücretsiz, reklamsız ve kâr amacı gütmeyen bir internet ansiklopedisidir. MediaWiki yazılımı kullanılarak hazırlanmaktadır. Sürekli eklemeler ve değişiklikler yapıldığı için hiçbir zaman tamamlanmayacağı varsayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkçe Vikipedi</span> Vikipedinin Türkçe sürümü

Türkçe Vikipedi, Vikipedi'nin 5 Aralık 2002'de başlatılan Türkçe sürümüdür. Madde sayısına göre 25. en büyük Vikipedi sürümüdür. 22 Ekim 2024 günü saat 05.30 itibarıyla (UTC) 623.157 maddeye ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fransızca Vikipedi</span> Vikipedinin Fransızca sürümü

Fransızca Vikipedi Fransızca: Wikipédia en français, Vikipedi'nin Fransızca sürümüdür. "Vikipedi"nin Fransızca yazılışı "Wikipédia"dır. Mart 2001'de başlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Azerice Vikipedi</span> Vikipedinin Azerice sürümü

Azerice Vikipedi, Vikipedi'nin Azerice sürümüdür. Ocak 2002'de kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Özbekçe Vikipedi</span> Vikipedinin Özbekçe sürümü

Özbekçe Vikipedi, Vikipedi'nin Özbekçe sürümüdür. 22 Ekim 2024 tarihi itibarıyla, Özbekçe Vikipedi'nin 296.353 maddesi, 146.544 kullanıcısı ve 16 hizmetlisi bulunmaktadır. Madde sayısına göre 56. en büyük Vikipedi sürümüdür. Ayrıca Türk dilleri'ndeki Vikipedilerin arasında Türkçe ve Kazakça Vikipedilerinden sonra üçüncü en büyük Vikipedi sürümüdür. Özbekistan'da Özbekçe Vikipedi'ye erişim engellenmiştir. Engellenme sebebi olarak hükûmetin çalışmalarının makalelerde eleştirilmesi gösterilmiştir. Başka spekülasyonlara göre de hükûmetin Özbekçeyi sadece kendi tahakkümünde görmek istediği için vikipediyi engellediği hakkındadır.

<span class="mw-page-title-main">Silezyaca Vikipedi</span> Vikipedinin Silezyaca sürümü

Silezyaca Vikipedi Vikipedi'nin Silezyaca dil sürümüdür. 26 Mayıs 2008 yılında yayınlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vikiveri</span> Wikimedia tarafından yürütülen ve gönüllüler tarafından düzenlenen ücretsiz veri deposu

Vikiveri veya İngilizce özgün adıyla Wikidata, Vikipedi gibi Wikimedia projelerini desteklemek üzere iş birliği içinde düzenlenebilir veritabanı sağlamak amacıyla başlatılmış bir projedir. Vikiveri projesi, 29 Ekim 2012 tarihinde Wikimedia Almanya tarafından Wikimedia Commons ve benzeri sistemlerde ortak belirli veri türlerini, örneğin doğum tarihleri ve geçerli diğer sınıfları bir araya toplamak üzere başlatılmıştır. Proje Wikimedia Vakfı'nın 2006 yılından bu yana başlattığı ilk yeni proje olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Vikigezgin</span>

Wikivoyage, gezi yerleri ve seyahat konularının gönüllüler tarafından yazıldığı ücretsiz web tabanlı seyahat rehberidir.

<span class="mw-page-title-main">Vikipedi'de cinsiyet dengesizliği</span> Vikipedi topluluğunun büyük kısmının erkek olmasıyla sistematik ön yargıya neden olan durum

Vikipedi'de cinsiyet dengesizliği, Vikipedi topluluğuna mensup kişilerin %84 veya %91'inin erkek olması sonucunda ortaya çıkan ve sistematik önyargıya neden olan bir durumdur. Cinsiyet dengesizliği, Vikipedi'ye yönelik eleştirilerin en önemlilerinden biridir. Bu yüzden, Vikipedi topluluğundaki cinsiyet uçurumunu azaltmak için çeşitli girişimler ortaya çıktı. Vikipedi'nin kurucularından Jimmy Wales, Ağustos 2014'te BBC'ye verdiği bir röportajda, Wikimedia Vakfı'nın Vikipedi'deki cinsiyet dengesizliğini azaltmayı hedeflediğinden bahsetti. Wales, vakfın daha fazla sosyalleşmeye ve daha fazla yazılım değişimine açık olduğundan da bahsetti.

<span class="mw-page-title-main">Vikipedi'ye Türkiye'den erişimin engellenmesi</span> 29 Nisan 2017den 15 Ocak 2020ye kadar sürdürülmüş erişim engeli

Vikipedi'nin çevrimiçi tüm dillerinin Türkiye'den engellenmesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından, 5651 sayılı kanununun verdiği yetkiye dayanarak 29 Nisan 2017 tarihinde aldığı idari tedbir kararı sonucu meydana geldi. "Türkiye'yi terör örgütleriyle aynı zeminde gösteren ifadelerin bulunması" engele gerekçe olarak gösterildi. 2 Mayıs'ta verilen itiraz dilekçeleri sonucunda İngilizce Vikipedi'de yer alan "Turkish occupation of northern Syria", "Foreign involvement in the Syrian Civil War" ve "State-sponsored terrorism" maddelerinde Türkiye'ye ayrılan bölümlerin erişim engeline neden olduğu öğrenildi. 5 Mayıs'ta Vikipedi'nin bağlı bulunduğu Wikimedia Vakfı, idari tedbir kararı alan Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliğine başvurarak kararın kaldırılmasını istedi, fakat itiraz reddedildi.

<span class="mw-page-title-main">Vikipedi'nin sansürlenmesi</span> çeşitli ülkelerde çeşitli sebeplerle gerçekleşmiş uygulama

Vikipedi'nin sansürlenmesi, aralarında Birleşik Krallık, Çin Halk Cumhuriyeti, Fransa, İran, İtalya, Özbekistan, Pakistan, Rusya, Suriye Cumhuriyeti, Suudi Arabistan, Tunus ve Türkiye'nin olduğu çeşitli ülkelerde çeşitli sebeplerle gerçekleşmiş bir uygulamadır. Bazı durumlar, aralarında Vikipedi içeriğinin de olduğu genel internet sansürünün örneğidir. Bazıları ise uygunsuz kabul edilen belirli içeriklerin görüntülenmesini engellemeye yönelik önlem olarak gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">WikiRank</span>

Wikirank.net - otomatik kalite değerlendirmesi ve Vikipedi'de makalelerin karşılaştırılması için çevrimiçi Web servisidir.

<span class="mw-page-title-main">Erik Möller</span>

Erik Möller, Alman gazeteci, bilgisayar programcısı, yazar ve Wikimedia Vakfı'nda 2008-2015 yılları arasında görev alan eski direktör yardımcısı. Ayrıca web tasarımı ile de ilgilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Vikipedi mobil uygulamalarının listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Wikimedia Vakfı dahil, mobil cihaz işletim sistemi üzerinde Vikipedi kullanmak için Wikimedia Vakfı resmi yayınlar. Bunların tümü uygun aracılığıyla ücretsiz olarak edinilebilir. Ayrıca, herhangi bir üçüncü taraf mağazasından bağımsız olarak, Wikimedia Vakfı'nın eski ve beta sürümlerini de içeren yayın web sitesinden indirilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Wikimedia hareketi</span> İçerik yayınları, Wikimedia kuruluşları ve bağımsız editörler dahil olmak üzere Wikimediadaki sosyal hareket

Wikimedia hareketi veya kısaca Wikimedia, Wikimedia Vakfı projelerine katkıda bulunanların oluşturduğu küresel bir topluluktur. Hareket, Vikipedi topluluğu etrafında oluşturuldu ve o zamandan beri, ortak projeler olan Wikimedia Commons, Vikiveri ve MediaWiki'ye katkıda bulunan gönüllü yazılım mühendisleri ve geliştiricileri de dahil olmak üzere diğer Wikimedia projelerine genişledi. Bu gönüllüler, Wikimedia Vakfı, tematik kuruluşlar ve kullanıcı grupları dahil olmak üzere dünya çapında çok sayıda kuruluş tarafından desteklenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Açece Vikipedi</span> Vikipedinin Açece sürümü

Açece Vikipedi, Vikipedi'nin Açece sürümüdür. 22 Ekim 2024 tarihi itibarıyla, Açece Vikipedi'nin 12.963 maddesi ve 0 dosyası bulunmaktadır. Açece Vikipedi'nin, 29.267 kayıtlı kullanıcısı (aktif kullanıcı:31 ) ve 3 hizmetlisi vardır. Açıldığı günden beri 151.545 kez katkıda bulunulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Vikişlev</span>

Vikişlev, kaynak kodunun oluşturulmasına, değiştirilmesine ve yeniden kullanılmasına izin vermeyi amaçlayan, ortaklaşa düzenlenmiş bir bilgisayar işlevleri kataloğudur. Yapılandırılmış verilerini kullanarak Vikipedi'nin dilden bağımsız bir sürümünü oluşturmayı amaçlayan Vikiveri'nin bir uzantısı olan Abstract Wikipedia ile yakından ilgilidir. Geçici olarak Wikilambda olarak adlandırılan Vikişlev'in kesin adı, 22 Aralık 2020'de bir adlandırma yarışmasının ardından açıklandı.